Scott từng cầm còi tại Ngoại hạng Anh hơn một thập kỷ, và làm nhiệm vụ VAR hơn 100 trận. Trải nghiệm của ông cho thấy công nghệ được đưa vào để giảm sai sót, nhưng lại khiến công việc của trọng tài trở nên căng thẳng, phức tạp và dễ bị chỉ trích hơn bao giờ hết.
Điểm đầu tiên khiến trọng tài ghét VAR là áp lực tâm lý. Trên sân, họ phải đưa ra quyết định trong tích tắc, dựa vào góc nhìn trực tiếp và cảm nhận tình huống. Dù có thể mắc sai lầm, quá trình này vẫn mang tính tự nhiên và liền mạch với nhịp độ trận đấu. Nhưng khi ngồi trong phòng VAR, mọi thứ thay đổi hoàn toàn.
Trọng tài phải quan sát nhiều góc quay cùng lúc, tua chậm từng chi tiết, thậm chí dừng hình để phân tích. Một tình huống đơn giản có thể trở thành bài toán phức tạp với hàng loạt khả năng sai phạm. Scott mô tả cảm giác khi đó như bị nhốt trong bốn bức tường, nhịp tim tăng và áp lực dồn nén. Đáng nói là ông chưa từng trải qua cảm giác này suốt 20 năm làm trọng tài trên sân.
Nguyên nhân thứ hai nằm ở quy trình kiểm tra rườm rà. Không giống những gì người xem nghĩ rằng VAR chỉ cần xem lại một vài góc quay, thực tế đòi hỏi một quy trình rất nghiêm ngặt. Với các tình huống việt vị, trọng tài không thể áp dụng tiêu chí “rõ ràng và hiển nhiên” mà phải kiểm tra chính xác từng chi tiết, bởi tình huống đó chỉ có đúng hoặc sai, không mang tính nhận định.
Chỉ cần bỏ qua một góc quay, hoặc kết luận quá sớm, VAR có thể đối mặt với chỉ trích dữ dội nếu sau đó xuất hiện bằng chứng ngược lại. Vì vậy, họ buộc phải kiểm tra kỹ lưỡng, dù điều đó đồng nghĩa với việc kéo dài thời gian chờ đợi. Những pha bóng mất ba đến bốn phút, thậm chí lâu hơn vì họ không có lựa chọn nào khác.
Hệ quả rõ ràng nhất là VAR làm gián đoạn trận đấu và phá vỡ cảm xúc. Một bàn thắng vốn dĩ là khoảnh khắc bùng nổ, lại bị đóng băng trong lúc chờ kiểm tra. Khi quyết định cuối cùng được đưa ra, cảm xúc ban đầu gần như đã tan biến. Ngay cả khi bàn thắng được công nhận, niềm vui cũng không còn trọn vẹn.
Scott thừa nhận chính các trọng tài cũng cảm thấy khó chịu với điều này. Họ không muốn trở thành kẻ phá cuộc vui, nhưng vai trò của VAR vô tình đặt họ vào vị trí đó. Trong mắt khán giả, VAR tước đi cảm xúc, dù thực tế chỉ đang làm theo quy trình.
Một vấn đề khác là cách VAR bị hiểu sai. Nhiều người tin rằng trọng tài cố tình soi lỗi để hủy bàn thắng. Tuy nhiên, mục tiêu của VAR là tìm ra sự thật, không phải “vạch lá tìm sâu”. Việc kiểm tra nhiều lần chỉ nhằm đảm bảo quyết định được chính xác.
Dù vậy, cảm nhận của khán giả lại khác. Càng mất thời gian kiểm tra, họ càng nghi ngờ. Khi một bàn thắng bị từ chối, VAR gần như mặc định trở thành tội đồ, bất kể quyết định đó đúng hay sai.
Một điểm gây tranh cãi lớn là việc áp dụng luật một cách quá chặt chẽ. VAR cho phép phát hiện những lỗi rất nhỏ, như một phần cơ thể nhô lên vài centimet trong tình huống việt vị. Những quyết định kiểu này thường gây ức chế, bởi chúng đi ngược lại cảm nhận thông thường của người xem.
Trọng tài cũng không thích những tình huống như vậy. Họ không muốn hủy bàn thắng chỉ vì đầu gối hay ngón chân lệch vị trí. Tuy nhiên, khi luật đã quy định rõ ràng, họ buộc phải áp dụng. Điều này cho thấy vấn đề chủ yếu nằm ở cách luật được xây dựng và thực thi.
Ngoài ra, công nghệ VAR cũng chưa hoàn hảo. Trong những tình huống đông người, hệ thống bắt việt vị bán tự động vẫn gặp khó khăn trong việc xác định ai chạm bóng trước, hay thời điểm chính xác của pha chuyền. Điều này dẫn đến những quyết định kéo dài bất thường, có khi lên tới 6 hoặc 7 phút, càng làm tăng sự bức xúc.
Một yếu tố quan trọng khác là sự thiếu minh bạch đối với khán giả. Trong sân, người xem gần như không biết VAR đang kiểm tra điều gì. Trọng tài chính cũng không có đầy đủ thông tin trong thời gian chờ. Sự mù mờ này khiến đám đông dễ mất kiên nhẫn và phản ứng tiêu cực.
Nếu đã sử dụng công nghệ, bóng đá cần học cách minh bạch hơn, giống như một số môn thể thao khác. Việc công khai quy trình kiểm tra có thể không loại bỏ tranh cãi, nhưng ít nhất giúp mọi người hiểu chuyện gì đang diễn ra.
Cuối cùng, điều khiến VAR trở thành gánh nặng với trọng tài là bản chất công việc của họ. Một trọng tài lý tưởng là “người vô hình”, không bị nhắc đến sau trận đấu. Thành công của họ được đo bằng việc không mắc sai lầm và không trở thành tâm điểm chú ý.
VAR đã thay đổi điều đó. Mỗi quyết định đều có thể bị soi xét, tranh luận và lan truyền rộng rãi. Thay vì đứng sau ánh đèn, trọng tài giờ đây thường xuyên bị đẩy ra trước dư luận, trong vai trò mà chính họ không mong muốn.
Phát biểu trong buổi họp báo trước trận tại sân Metropolitano, tài năng 18 tuổi giữ giọng điềm tĩnh nhưng thể hiện rõ quyết tâm. Sau thất bại 0-2 ở lượt đi ngay trên sân nhà, Yamal tin rằng đội bóng xứ Catalonia vẫn còn cơ hội lật ngược tình thế nếu chơi đúng bản sắc.
"Tôi hy vọng HLV Simeone sẽ làm ơn cho tôi, để tôi được đối đầu một chọi một nhiều hơn", Yamal nói, nửa đùa nửa thật. "Tôi đang cảm thấy rất hào hức, sung sức và nhiều động lực. Hy vọng tôi có thể tạo ra sự khác biệt".
Ở trận lượt đi, Yamal chơi nổi bật khi liên tục khuấy đảo hàng thủ Atletico, tạo cơ hội cho đồng đội và dứt điểm, nhưng thiếu sắc bén ở những khoảnh khắc quyết định. Hình ảnh tiền vệ trẻ ngồi thụp xuống sân sau tiếng còi mãn cuộc phần nào cho thấy cú sốc của Barca khi thất bại ngay tại Camp Nou.
Trận đấu đó xoay chiều từ cuối hiệp một, khi Pau Cubarsi nhận thẻ đỏ trực tiếp sau pha phạm lỗi với Giuliano Simeone. Chỉ ít giây sau, Julian Alvarez mở tỷ số bằng cú sút phạt đẹp mắt, trước khi Alexander Sorloth ấn định chiến thắng 2-0 bằng pha dứt điểm cận thành ở hiệp hai. Dù dứt điểm hơn 20 lần, Barca không thể ghi bàn và phải trả giá vì sự thiếu hiệu quả.
"Chúng tôi không nên nghĩ việc ngược dòng là phép màu", Yamal nói thêm. "Đội phải chơi theo cách của bản thân, với cường độ cao nhưng không đánh mất bản sức. Chúng tôi đã làm như vậy suốt mùa giải".
Niềm tin của Yamal không phải thiếu cơ sở. Cuối tuần qua, Barca vừa thắng Espanyol 4-1 tại La Liga, trong đó chính anh ghi bàn và góp dấu giày vào nhiều tình huống tấn công. Đó là cú hích tinh thần quan trọng trước chuyến làm khách tại Madrid.
Yamal đang dẫn đầu Barca ở Champions League mùa này về số lần rê bóng thành công, dứt điểm và cơ hội tạo ra. Những con số này phần nào lý giải vì sao anh khao khát được đặt vào thế đối đầu trực tiếp với hậu vệ đối phương. Nhưng Atletico thường cắt cử hai người kèm Yamal, khiến ngôi sao 18 tuổi bị hạn chế phần nào.
Trong lịch sử Champions League, chỉ có hai đội từng đi tiếp sau khi thua lượt đi trên sân nhà với cách biệt từ hai bàn trở lên. Đội đầu tiên là Ajax mùa 1968-1969, thua 1-3 trên sân nhà trước Benfica, nhưng thắng 3-0 ở lượt về để đi tiếp. Man Utd cũng từng thua PSG 0-2 tại Old Trafford, nhưng thắng 3-1 tại Paris để đi tiếp nhờ luật bàn sân khách (thời điểm đó vẫn áp dụng).
Siêu máy tính Opta đánh giá Barca có 50,4% khả năng thắng trận lượt về, nhưng cơ hội đi tiếp chỉ ở mức 20,4%. Ngược lại, Atletico với lợi thế sân nhà và lối chơi thực dụng quen thuộc dưới thời Simeone, được dự đoán có gần 80% khả năng vào bán kết.
Yamal hiểu rõ thách thức đó, nhưng vẫn giữ sự lạc quan. "Chúng tôi là một tập thể trẻ, rất yêu CLB", anh nói. "Nếu bị loại, chúng tôi hứa sẽ chiến đấu đến giây cuối cùng. Trận đấu sẽ kéo dài 90 phút hoặc hơn, và mọi thứ chưa kết thúc. Không phải mọi thứ phụ thuộc vào tôi. Nhưng nếu cần, tôi sẵn sàng nhận trách nhiệm".
Do Raphinha vắng mặt và Cubarsi bị treo giò, vai trò của Yamal càng trở nên quan trọng. Khả năng tạo đột biến của anh có thể là chìa khóa giúp Barca phá vỡ hàng thủ kỷ luật của Atletico, đội đã ghi bàn trong 10 trận Champions League liên tiếp trên sân nhà.
Ở chiều ngược lại, thầy trò Simeone có lý do để tự tin. Họ từng loại chính Barca ở hai lần gặp nhau tại tứ kết Champions League trước đây (2013-2014 và 2015-2016), và đang đứng trước cơ hội lần đầu đánh bại đối thủ ba lần trong cùng một mùa giải.
Dẫu vậy, với những cầu thủ trẻ như Yamal, đây lại là thời điểm để khẳng định bản thân. "Đầu mùa, tôi bị nghi ngờ vì chấn thương", anh nhấn mạnh. "Tôi đã chờ khoảnh khắc này, vì đây là lúc những cầu thủ thực thụ thể hiện".
Ngày 1.5, đội tuyển U.17 Việt Nam sẽ lên đường sang Ả Rập Xê Út chuẩn bị tham dự giải U.17 châu Á, sau chiến tích vừa vô địch giải U.17 Đông Nam Á với thành tích bất bại (4 thắng, 1 hòa), ghi 19 bàn chỉ để lọt lưới 1 bàn.
Thầy trò HLV Cristiano Roland được báo chí khu vực đánh giá cao, sẽ cùng các đội thuộc Liên đoàn Bóng đá Đông Nam Á (AFF) như Indonesia, Úc, Thái Lan và Myanmar, đủ sức tranh suất dự World Cup U.17 tại Qatar.
Tại giải U.17 châu Á vừa có sự biến động khi đội tuyển U.17 CHDCND Triều Tiên rút lui vào giờ chót. Liên đoàn Bóng đá châu Á (AFC) có thể không bổ sung đội thay thế, do thời gian còn lại quá ngắn (giải khai mạc ngày 5.5). Vì vậy, với 16 đội tham dự, hiện còn 15 đội.
Trong đó, bảng D còn 3 đội gồm Uzbekistan, Úc và Ấn Độ. Các bảng còn lại vẫn có 4 đội, như bảng A với chủ nhà Ả Rập Xê Út, Tajikistan, Thái Lan và Myanmar. Bảng B là Nhật Bản, Indonesia, Trung Quốc và Qatar. Và bảng C có U.17 Việt Nam cùng Hàn Quốc, Yemen và UAE.
Theo AFC, sau vòng bảng giải U.17 châu Á, hai đội xếp nhất, nhì mỗi bảng sẽ giành vé vào vòng tứ kết và đồng thời cũng giành vé dự World Cup U.17 tại Qatar. Trong số này, nếu có đội U.17 Qatar (đội đã có suất dự World Cup trong tư cách chủ nhà), thì đội xếp thứ ba có thành tích tốt nhất trong 4 bảng sẽ giành vé thay thế.
Nếu trường hợp này xảy ra, với việc đội U.17 CHDCND Triều Tiên không tham dự và bảng D chỉ còn 3 đội, AFC chắc chắn sẽ có thông báo về quy định chọn đội thay thế cho suất đội hạng ba có thành tích tốt nhất. Thông thường, để đảm bảo công bằng cho bảng đấu có ít đội hơn, kết quả đối đầu giữa đội xếp thứ 3 và đội xếp thứ 4 ở các bảng 4 đội (như bảng của U.17 Việt Nam) sẽ bị hủy bỏ khi xét thứ hạng chung cuộc.
Mặc dù vậy, cho đến nay AFC chưa có thông báo chính thức liên quan đến trường hợp của đội U.17 CHDCND Triều Tiên. Trong đó, cơ quan bóng đá châu Á vẫn giữ tiêu chí ban đầu, đó là hai đội đứng đầu các bảng đấu sẽ giành vé đi tiếp và giành các suất dự World Cup U.17.
U.17 Việt Nam được đánh giá có đủ năng lực để cạnh tranh 1 trong 2 suất đầu bảng C để giành vé vào tứ kết và sẽ có lần đầu tiên trong lịch sử dự giải World Cup U.17, với hai đối thủ cạnh tranh chính là U.17 Yemen và UAE khá vừa tầm. Trong khi U.17 Hàn Quốc chỉ nhỉnh hơn đôi chút.
Mục tiêu giành ngôi nhất nhì bảng chắc chắn sẽ là tiêu chí hàng đầu của thầy trò HLV Cristiano Roland nhắm đến. Do vị trí đội hạng ba có thành tích tốt nhất, trước hết còn phải phụ thuộc vào kết quả của U.17 Qatar, đội tham dự giải gần như với mục tiêu cọ xát để nâng cao khả năng chuẩn bị làm chủ nhà ở kỳ World Cup vào cuối năm.
Nếu đội này không nằm trong 2 vị trí đầu bảng B có cả Nhật Bản, Trung Quốc và Indonesia cạnh tranh, thì AFC cũng chỉ chọn 2 đội đứng đầu các bảng đi tiếp.
Với kỳ World Cup U.17 tại Qatar, FIFA công bố giải đấu diễn ra từ ngày 19.11 đến 13.12, với tất cả các trận đấu diễn ra tại Khu liên hợp thi đấu hiện đại ở khu Aspire, riêng trận chung kết sẽ tổ chức trên sân Quốc tế Khalifa có sức chứa 38.901 khán giả.
Dự kiến, World Cup U.17 sẽ có hơn 130 tuyển trạch viên bóng đá từ các CLB hàng đầu trên thế giới đến quan sát, tuyển chọn các tài năng trẻ, chiêu mộ và bổ sung vào các đội trẻ các CLB. Việc gần như toàn bộ giải đấu diễn ra ở khu Aspire, sẽ giúp các tuyển trạch viên có đủ điều kiện để quan sát toàn bộ các cầu thủ trẻ thi đấu, theo kênh beIN SPORTS.
Với 48 đội tuyển tham dự World Cup U.17, đây sẽ là giải đấu cực kỳ hứa hẹn sẽ xuất hiện các tài năng trẻ mới của bóng đá thế giới. Các cầu thủ U.17 Việt Nam chắc chắn sẽ nắm lấy cơ hội rất lớn này để góp mặt ở ngày hội bóng đá trẻ lớn nhất thế giới.
