Chế độ ăn giàu chất chống oxy hóa, vitamin và các chất dinh dưỡng có thể giúp tăng cường sức khỏe thận. Tuy nhiên, người bệnh thận thường phải hạn chế kali và phốt pho, trong khi nhiều loại trái cây lại chứa nhiều kali. Điều này khiến không ít người băn khoăn không biết nên chọn loại quả nào để vừa an toàn cho thận, vừa đảm bảo dinh dưỡng hằng ngày.
Sau đây, bác sĩ Karthik Kumar, làm việc tại Ấn Độ và bác sĩ John P. Cunha, làm việc tại Mỹ, chỉ ra các loại trái cây người bệnh thận có thể tiêu thụ, theo trang tin y khoa Medicinenet.
Dâu tây chứa anthocyanins và ellagitannins giúp cải thiện chức năng thận, giàu chất chống oxy hóa, vitamin C, mangan và chất xơ, đồng thời có đặc tính chống ung thư, chống viêm.
Nam việt quất có đặc tính chống viêm và kháng khuẩn, có lợi cho người mắc bệnh thận hoặc nhiễm trùng đường tiết niệu.
Việt quất ít kali, 1 chén chỉ chứa 114 mg kali và 18 mg phốt pho. Loại quả này giàu anthocyanidins giúp giảm viêm, hỗ trợ sức khỏe thận và gan, đồng thời cung cấp vitamin C và mangan.
Mâm xôi chứa axit ellagic giúp trung hòa gốc tự do, flavonoid giúp cải thiện chức năng thận, cùng mangan, vitamin B, vitamin C, chất xơ và folate.
Một quả táo cỡ trung bình chứa 195 mg kali và 20 mg phốt pho, nhưng đặc tính chống viêm và hàm lượng chất xơ cao có thể giúp giảm cholesterol, đường huyết, giảm táo bón và cải thiện chức năng thận.
Mỗi chén nho chứa 288 mg kali và 30 mg phốt pho nhưng loại quả này là nguồn vitamin C, vitamin K, chất xơ và được xem là ít kali.
Dứa cũng ít kali, giúp hạ huyết áp, chứa bromelain hỗ trợ hòa tan sỏi thận, có đặc tính lợi tiểu giúp đào thải chất thải, trong đó có creatinine, đồng thời giàu chất xơ và vitamin C.
Người bệnh thận thường được khuyến nghị ăn 2 – 3 khẩu phần trái cây ít kali, giàu chất chống oxy hóa mỗi ngày. Ăn trái cây nguyên quả giúp bổ sung chất xơ, làm chậm hấp thu carbohydrate và hạn chế tăng đường huyết.
Ngược lại, người mắc bệnh thận nên hạn chế các loại trái cây giàu kali như chuối, cam, quả bơ, kiwi, dưa lưới, dưa vàng, xoài, đu đủ, nước ép mận khô và trái cây sấy khô.
Thay vào đó, táo, nho, dâu tây, việt quất và dứa là những lựa chọn phù hợp hơn để hỗ trợ sức khỏe thận.
Riêng người bệnh thận nặng hoặc đang chạy thận nhân tạo cần tuân thủ chế độ ăn do bác sĩ chỉ định.
Tháng trước, bác sĩ Stephen Kornfeld bước lên tàu MV Hondius tại điểm cực Nam Argentina với kỳ vọng về một chuyến phiêu lưu để đời: khám phá những vùng băng giá bao la, những hòn đảo xa xôi và tận mắt chiêm ngưỡng các loài động vật hoang dã như cá voi, cá heo và chim cánh cụt ở khoảng cách gần.
Tuy nhiên, chỉ vài tuần sau kỳ nghỉ băng qua Đại Tây Dương, vị bác sĩ đến từ bang Oregon, Mỹ, này phải lập tức hành động để chăm sóc các hành khách sau khi đợt bùng phát Hantavirus chết người bắt đầu lan rộng trên tàu, khiến ngay cả bác sĩ của tàu cũng đổ bệnh. "Tôi bất đắc dĩ phải đảm nhận vai trò bác sĩ trên tàu", CNN dẫn lời ông Kornfeld chia sẻ từ con tàu đang bị dịch bệnh bủa vây. Hiện MV Hondius trên hải trình tới Tenerife thuộc quần đảo Canary của Tây Ban Nha nằm ngoài khơi bờ biển phía Tây Nam Morocco.
Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) hôm 7/5 cho biết đã xác định được 5 ca nhiễm Hantavirus liên quan đến con tàu và nghi ngờ có thêm vài trường hợp khác, đồng thời lưu ý số ca mắc có thể còn tăng lên. Cơ quan An ninh Y tế Anh cho hay đã phát hiện thêm một ca nghi nhiễm là công dân Anh hiện ở Tristan da Cunha, thuộc lãnh thổ hải ngoại Saint Helena xa xôi ở Nam Đại Tây Dương, nơi tàu Hondius từng dừng chân trước đó.
Ba người trên tàu đã tử vong, gồm một cặp vợ chồng cao tuổi người Hà Lan. Họ được cho là nhiễm virus trong lúc tham quan tại Argentina trước khi bắt đầu chuyến hải trình. Hơn 140 hành khách và thủy thủ đoàn còn lại trên tàu, gồm 17 người Mỹ, đã trải qua nhiều ngày neo đậu gần Praia, Cape Verde ngoài khơi bờ biển Tây Phi. Dự kiến họ cập bến đảo Tenerife vào ngày 10/5, sau đó sẽ rời tàu và trở về nước.
Đợt bùng phát đã kích hoạt nỗ lực truy vết tiếp xúc quy mô lớn trên toàn cầu trong bối cảnh các cơ quan y tế nỗ lực xác định những người có khả năng đã tiếp xúc với loại virus hiếm gặp lây truyền từ loài gặm nhấm này. Tuy nhiên, WHO không tiên liệu về một đại dịch tương tự Covid-19 và nhấn mạnh không có bằng chứng về rủi ro lây lan trên diện rộng.
Ông Kornfeld cho hay đã chủ động đề nghị giúp đỡ bác sĩ của tàu sau khi nghe tin một hành khách bị ốm. Hành khách đó là một người đàn ông Hà Lan 70 tuổi, người sau đó qua đời trên tàu vào ngày 11/4. "Trong vòng 12 đến 24 giờ sau đó, tình hình trở nên rõ ràng khi có nhiều người ngã bệnh và triệu chứng của họ ngày càng nặng hơn", ông kể.
Vợ của người đàn ông Hà Lan tử vong trước đó cũng xuất hiện các "triệu chứng không điển hình". Bác sĩ người Mỹ nhớ lại: "Bà ấy bị lú lẫn và suy kiệt nặng". Người phụ nữ này được sơ tán khỏi tàu và qua đời tại một bệnh viện ở Johannesburg, Nam Phi, trong khi đang cố gắng trở về nhà.
Hai bệnh nhân khác, gồm cả bác sĩ của tàu, "có nhiều triệu chứng nhiễm virus điển hình". "Họ bị sốt cao, mệt mỏi, đỏ bừng mặt, gặp một số vấn đề về tiêu hóa và khó thở", ông Kornfeld mô tả. "Tại thời điểm đó, không ai trong số họ có vẻ trong tình trạng nguy kịch. Nhưng điều đáng sợ ở Hantavirus là người bệnh có thể chuyển biến từ bệnh nặng sang nguy kịch rất nhanh".
Theo WHO, bác sĩ của tàu đã được chuyển đến một bệnh viện ở Johannesburg vào tháng trước và hiện được chăm sóc đặc biệt tuy nhiên tình trạng đang dần cải thiện. Ba hành khách khác của tàu đã được sơ tán về Hà Lan để điều trị. Một du khách rời tàu sớm đã có kết quả xét nghiệm dương tính với Hantavirus và đang được điều trị tại Zurich, Thụy Sĩ.
Đợt bùng phát này có liên quan đến chủng virus Andes, một chủng hiếm gặp nhưng có khả năng gây biến chứng nặng, và trong một số trường hợp có thể lây lan giữa người với người thông qua tiếp xúc gần. Khoảng 30 hành khách đã rời tàu vào cuối tháng trước trước khi mức độ của đợt bùng phát được nhận diện đầy đủ, điều này đang gây khó khăn lớn cho các nỗ lực kiểm soát sự lây lan của virus.
Cơ quan y tế tại nhiều quốc gia gồm Mỹ, Anh và Canada đang giám sát các hành khách tàu Hondius để phát hiện khả năng nhiễm bệnh. Hantavirus thường có thời gian ủ bệnh 1-6 tuần trước khi bệnh nhân bắt đầu xuất hiện các triệu chứng.
Hôm 7/5, Tổng thống Donald Trump cho biết đợt bùng phát Hantavirus này "hy vọng là đang trong tầm kiểm soát" và cho biết chính phủ sẽ công bố thêm thông tin vào hôm nay. "Nhiều chuyên gia giỏi đang nghiên cứu vấn đề này. Mọi việc sẽ ổn thôi", ông nói.
Tuy nhiên, Hạ nghị sĩ bang Oregon Janelle Bynum, trong một video đăng trên X hôm qua, cho rằng chính phủ liên bang đang "bỏ mặc những công dân trên con tàu đó". Bà Bynum cho biết bà đã nói chuyện với ông Kornfeld, một cử tri trong khu vực của bà, và khẳng định chưa có người Mỹ nào trên tàu nhận được hướng dẫn về việc trở về nhà an toàn. Bà kêu gọi Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh (CDC) và Ngoại trưởng Marco Rubio cần "lập một kế hoạch thực tế" để đưa họ về nước.
Ông Kornfeld nói cảm thấy nhẹ nhõm khi các hành khách bị bệnh đã rời tàu và đang được chăm sóc y tế tại bệnh viện. "Với Hantavirus, khả năng sống sót cuối cùng thực sự phụ thuộc vào việc bạn có được chăm sóc đặc biệt đúng thời điểm hay không. Trên một con tàu, điều đó là không thể", ông cho hay.
TS Lê Thị Hương Giang, Trưởng khoa Dinh dưỡng, Bệnh viện 19-8 (Bộ Công an), cảnh báo thói quen đậy kỹ chén nước chấm cũ để qua đêm không những làm mất hương vị đặc trưng mà còn biến thực phẩm này thành "ổ" vi khuẩn.
Theo bà Giang, ngay sau các bữa ăn gia đình, bát nước mắm vốn đã tiếp xúc với đũa, thìa và vụn thức ăn của nhiều người sẽ không còn giữ được tính nguyên chất. Ở nhiệt độ phòng, các thành phần tạp chất này biến bát nước chấm thành môi trường lý tưởng để vi sinh vật sinh sôi nhanh chóng.
Đặc biệt, những loại nước mắm đã pha thêm chanh, đường, tỏi, ớt thường lên men rất nhanh, khiến chất lượng biến đổi tiêu cực kể cả khi người dân bảo quản trong tủ lạnh.
Bên cạnh nguy cơ nhiễm khuẩn, chuyên gia cũng cảnh báo việc rót quá nhiều nước mắm dẫn đến tình trạng tiêu thụ muối quá mức.
Một chén nước mắm nguyên chất dung tích 30-50 ml chứa khoảng 1.500-3.000 mg Natri, trong khi Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) khuyến nghị mỗi người trưởng thành chỉ nên tiêu thụ dưới 2.000 mg Natri mỗi ngày.
Như vậy, chỉ riêng lượng nước mắm dư thừa trong một bữa ăn có thể đã vượt ngưỡng cho phép của cả ngày. Thực tế, người Việt hiện tiêu thụ lượng muối trung bình 9,4 g mỗi ngày, cao gấp đôi so với khuyến nghị từ các tổ chức y tế.
Để bảo vệ sức khỏe, người nội trợ nên áp dụng quy tắc "rót một nửa" lượng nước chấm so với thói quen thông thường và chỉ rót thêm khi cần thiết nhằm tránh lãng phí.
Người tiêu dùng nên tập thói quen chấm lướt thay vì ngâm thực phẩm quá lâu trong chén mắm, đồng thời ưu tiên các sản phẩm dán nhãn giảm muối.
Việc pha loãng nước mắm với nước lọc hoặc các gia vị tươi như chanh, tỏi cũng giúp giảm nồng độ Natri nạp vào cơ thể, hạn chế áp lực lên hệ tim mạch và thận.
Để đảm bảo sức khỏe và tránh nguy cơ nhiễm khuẩn, các gia đình nên áp dụng quy tắc "rót một nửa", tức là chủ động rót lượng nước chấm bằng một nửa so với mọi khi. Nếu thiếu, bạn hoàn toàn có thể rót thêm, tránh việc để thừa lãng phí.
Tập thói quen chấm nhẹ, chấm lướt qua bề mặt thức ăn thay vì ngâm ngập thực phẩm vào chén nước chấm. Học cách pha loãng nước mắm với nước lọc, chanh, tỏi, ớt để giảm nồng độ muối, hoặc ưu tiên chọn mua các sản phẩm nước mắm có gắn nhãn giảm muối.
Ngày 13.7, Bệnh viện Trung ương Huế đã tổ chức lễ ra viện cho bệnh nhân N.Q.V (63 tuổi, ở Ba Đồn, Quảng Trị), sau ca ghép gan thành công. Ông N.Q.V bị xơ gan giai đoạn cuối, nhập viện ngày 13.6 tại Bệnh viện Trung ương Huế trong diện chờ ghép gan vì trước đó ông đã đăng ký ghép tạng tại Trung tâm Ghép tạng Bệnh viện Trung ương Huế.
Ca ghép được thực hiện trong đợt lấy và ghép đa mô, tạng từ người hiến chết não lần thứ hai do Bệnh viện Trung ương Huế triển khai, diễn ra từ ngày 13 đến rạng sáng 14.6. Người hiến tạng là ông P.H.N (50 tuổi, ở Nghệ An), bị chấn thương sọ não nặng do tai nạn giao thông. Hội đồng chuyên môn đã xác nhận người bệnh chết não.
Đây là ca ghép thứ 2 do Bệnh viện Trung ương Huế hoàn toàn tự chủ quy trình lấy và ghép tạng tại đơn vị, gồm tim, gan, 2 thận và 2 giác mạc.
Sau ghép, sức khỏe ông N.Q.V ổn định, chức năng gan phục hồi tốt và đủ điều kiện xuất viện.
Theo Giáo sư - tiến sĩ Phạm Như Hiệp, Giám đốc Bệnh viện Trung ương Huế, kết quả này tiếp tục khẳng định năng lực làm chủ toàn bộ quy trình chuyên môn của Bệnh viện Trung ương Huế, từ đánh giá người hiến, lấy và bảo quản tạng đến phẫu thuật, hồi sức. Triển khai đồng thời tại 7 phòng mổ và chăm sóc sau ghép. Đây là tiền đề quan trọng để bệnh viện phát triển chuyên sâu lĩnh vực ghép đa tạng.
Mỗi ca ghép thành công không chỉ mở ra cơ hội sống mới cho người bệnh mà còn lan tỏa giá trị nhân văn cao đẹp của việc hiến mô, tạng.
Đến nay, trong 6 người được ghép từ nguồn tạng của người hiến chết não, bệnh nhân ghép giác mạc đã xuất viện trước đó, bệnh nhân ghép gan xuất viện ngày 13.7.
Hai bệnh nhân ghép thận có sức khỏe ổn định và dự kiến xuất viện vào ngày 16.7, trong khi bệnh nhân ghép tim đang tiếp tục được theo dõi, đã ăn uống bình thường và hồi phục tích cực.
Đây là trường hợp ghép gan thứ 11 tại bệnh viện, đánh dấu thêm một bước tiến trong việc làm chủ kỹ thuật và phối hợp đa chuyên khoa, xử trí các biến chứng trong và sau mổ ghép.