Tháng trước, bác sĩ Stephen Kornfeld bước lên tàu MV Hondius tại điểm cực Nam Argentina với kỳ vọng về một chuyến phiêu lưu để đời: khám phá những vùng băng giá bao la, những hòn đảo xa xôi và tận mắt chiêm ngưỡng các loài động vật hoang dã như cá voi, cá heo và chim cánh cụt ở khoảng cách gần.
Tuy nhiên, chỉ vài tuần sau kỳ nghỉ băng qua Đại Tây Dương, vị bác sĩ đến từ bang Oregon, Mỹ, này phải lập tức hành động để chăm sóc các hành khách sau khi đợt bùng phát Hantavirus chết người bắt đầu lan rộng trên tàu, khiến ngay cả bác sĩ của tàu cũng đổ bệnh. “Tôi bất đắc dĩ phải đảm nhận vai trò bác sĩ trên tàu”, CNN dẫn lời ông Kornfeld chia sẻ từ con tàu đang bị dịch bệnh bủa vây. Hiện MV Hondius trên hải trình tới Tenerife thuộc quần đảo Canary của Tây Ban Nha nằm ngoài khơi bờ biển phía Tây Nam Morocco.
Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) hôm 7/5 cho biết đã xác định được 5 ca nhiễm Hantavirus liên quan đến con tàu và nghi ngờ có thêm vài trường hợp khác, đồng thời lưu ý số ca mắc có thể còn tăng lên. Cơ quan An ninh Y tế Anh cho hay đã phát hiện thêm một ca nghi nhiễm là công dân Anh hiện ở Tristan da Cunha, thuộc lãnh thổ hải ngoại Saint Helena xa xôi ở Nam Đại Tây Dương, nơi tàu Hondius từng dừng chân trước đó.
Ba người trên tàu đã tử vong, gồm một cặp vợ chồng cao tuổi người Hà Lan. Họ được cho là nhiễm virus trong lúc tham quan tại Argentina trước khi bắt đầu chuyến hải trình. Hơn 140 hành khách và thủy thủ đoàn còn lại trên tàu, gồm 17 người Mỹ, đã trải qua nhiều ngày neo đậu gần Praia, Cape Verde ngoài khơi bờ biển Tây Phi. Dự kiến họ cập bến đảo Tenerife vào ngày 10/5, sau đó sẽ rời tàu và trở về nước.
Đợt bùng phát đã kích hoạt nỗ lực truy vết tiếp xúc quy mô lớn trên toàn cầu trong bối cảnh các cơ quan y tế nỗ lực xác định những người có khả năng đã tiếp xúc với loại virus hiếm gặp lây truyền từ loài gặm nhấm này. Tuy nhiên, WHO không tiên liệu về một đại dịch tương tự Covid-19 và nhấn mạnh không có bằng chứng về rủi ro lây lan trên diện rộng.
Ông Kornfeld cho hay đã chủ động đề nghị giúp đỡ bác sĩ của tàu sau khi nghe tin một hành khách bị ốm. Hành khách đó là một người đàn ông Hà Lan 70 tuổi, người sau đó qua đời trên tàu vào ngày 11/4. “Trong vòng 12 đến 24 giờ sau đó, tình hình trở nên rõ ràng khi có nhiều người ngã bệnh và triệu chứng của họ ngày càng nặng hơn”, ông kể.
Vợ của người đàn ông Hà Lan tử vong trước đó cũng xuất hiện các “triệu chứng không điển hình”. Bác sĩ người Mỹ nhớ lại: “Bà ấy bị lú lẫn và suy kiệt nặng”. Người phụ nữ này được sơ tán khỏi tàu và qua đời tại một bệnh viện ở Johannesburg, Nam Phi, trong khi đang cố gắng trở về nhà.
Hai bệnh nhân khác, gồm cả bác sĩ của tàu, “có nhiều triệu chứng nhiễm virus điển hình”. “Họ bị sốt cao, mệt mỏi, đỏ bừng mặt, gặp một số vấn đề về tiêu hóa và khó thở”, ông Kornfeld mô tả. “Tại thời điểm đó, không ai trong số họ có vẻ trong tình trạng nguy kịch. Nhưng điều đáng sợ ở Hantavirus là người bệnh có thể chuyển biến từ bệnh nặng sang nguy kịch rất nhanh”.
Theo WHO, bác sĩ của tàu đã được chuyển đến một bệnh viện ở Johannesburg vào tháng trước và hiện được chăm sóc đặc biệt tuy nhiên tình trạng đang dần cải thiện. Ba hành khách khác của tàu đã được sơ tán về Hà Lan để điều trị. Một du khách rời tàu sớm đã có kết quả xét nghiệm dương tính với Hantavirus và đang được điều trị tại Zurich, Thụy Sĩ.
Đợt bùng phát này có liên quan đến chủng virus Andes, một chủng hiếm gặp nhưng có khả năng gây biến chứng nặng, và trong một số trường hợp có thể lây lan giữa người với người thông qua tiếp xúc gần. Khoảng 30 hành khách đã rời tàu vào cuối tháng trước trước khi mức độ của đợt bùng phát được nhận diện đầy đủ, điều này đang gây khó khăn lớn cho các nỗ lực kiểm soát sự lây lan của virus.
Cơ quan y tế tại nhiều quốc gia gồm Mỹ, Anh và Canada đang giám sát các hành khách tàu Hondius để phát hiện khả năng nhiễm bệnh. Hantavirus thường có thời gian ủ bệnh 1-6 tuần trước khi bệnh nhân bắt đầu xuất hiện các triệu chứng.
Hôm 7/5, Tổng thống Donald Trump cho biết đợt bùng phát Hantavirus này “hy vọng là đang trong tầm kiểm soát” và cho biết chính phủ sẽ công bố thêm thông tin vào hôm nay. “Nhiều chuyên gia giỏi đang nghiên cứu vấn đề này. Mọi việc sẽ ổn thôi”, ông nói.
Tuy nhiên, Hạ nghị sĩ bang Oregon Janelle Bynum, trong một video đăng trên X hôm qua, cho rằng chính phủ liên bang đang “bỏ mặc những công dân trên con tàu đó”. Bà Bynum cho biết bà đã nói chuyện với ông Kornfeld, một cử tri trong khu vực của bà, và khẳng định chưa có người Mỹ nào trên tàu nhận được hướng dẫn về việc trở về nhà an toàn. Bà kêu gọi Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh (CDC) và Ngoại trưởng Marco Rubio cần “lập một kế hoạch thực tế” để đưa họ về nước.
Ông Kornfeld nói cảm thấy nhẹ nhõm khi các hành khách bị bệnh đã rời tàu và đang được chăm sóc y tế tại bệnh viện. “Với Hantavirus, khả năng sống sót cuối cùng thực sự phụ thuộc vào việc bạn có được chăm sóc đặc biệt đúng thời điểm hay không. Trên một con tàu, điều đó là không thể”, ông cho hay.
Bà Nmami Agarwal, chuyên gia dinh dưỡng Ấn Độ, cho biết uống trà cùng hoặc ngay sau bữa ăn làm giảm hấp thu sắt. Trà chứa tannin, chất cản trở cơ thể hấp thu sắt từ thực phẩm, theo trang NDTV (Ấn Độ).
Theo đó, uống trà ngay sau bữa ăn có thể làm giảm khả năng hấp thu sắt, ngay cả khi bữa ăn giàu thực phẩm như đậu lăng, rau chân vịt hay củ dền.
Cơ thể không nhận đủ sắt dù đã ăn thực phẩm giàu dưỡng chất. Tình trạng này kéo dài gây mệt mỏi, suy nhược và rụng tóc.
Bà Agarwal khuyến nghị không uống trà cùng bữa ăn. Thời gian phù hợp là cách bữa ăn từ 1 đến 2 giờ. Cách này giúp cơ thể hấp thu sắt tốt hơn.
Bạn nên kết hợp thực phẩm giàu sắt với thực phẩm chứa vitamin C như cam, chanh... Vitamin C giúp tăng khả năng hấp thu sắt. Việc điều chỉnh thời điểm uống trà giúp giữ thói quen mà không ảnh hưởng sức khỏe.
Buổi sáng là thời điểm phù hợp để uống trà. Trà đen hoặc trà xanh giúp cơ thể tỉnh táo và cung cấp chất chống oxy hóa.
Buổi chiều sau bữa trưa vài giờ, một tách trà nhẹ giúp giảm cảm giác buồn ngủ. Trà xanh giúp duy trì sự tỉnh táo mà không gây quá tải caffeine.
Khoảng 16 đến 17 giờ, uống trà cùng bữa phụ giúp cơ thể thư giãn. Trà gừng hoặc trà thảo quả tạo cảm giác sảng khoái mà không ảnh hưởng hấp thu sắt.
Trước bữa tối, nên chọn trà thảo mộc không chứa caffeine như hoa cúc hoặc bạc hà. Các loại trà này hỗ trợ tiêu hóa, giúp cơ thể thư giãn và cải thiện giấc ngủ.
Pavel Durov, nhà sáng lập kiêm Giám đốc điều hành (CEO) của ứng dụng nhắn tin Telegram, từ lâu nổi tiếng với lối sống tối giản và tính kỷ luật. Trong cuộc trò chuyện với nhà nghiên cứu trí tuệ nhân tạo kiêm người dẫn chương trình podcast Lex Fridman hồi tháng 10 năm ngoái, Durov chia sẻ về các thói quen hàng ngày của mình, từ việc tập luyện đến chế độ ăn kiêng khắt khe, nhịn ăn gián đoạn. Ông khẳng định nếu muốn phát huy tối đa tiềm năng và duy trì sự tỉnh táo, con người cần phải tránh xa các chất gây nghiện.
Quyết định từ bỏ rượu bia của Durov được hình thành từ sớm, xuất phát từ cuốn sách "Ảo tưởng về thiên đường" của một giáo viên thời phổ thông. Ông ghi nhớ bài học rằng chất cồn làm tê liệt các tế bào não và gây ra những tổn hại về mặt dài hạn. "Nếu bộ não là công cụ giá trị nhất mà bạn có trên hành trình đi tới thành công và hạnh phúc, vậy tại sao bạn lại hủy hoại công cụ này chỉ vì những thú vui ngắn hạn?", ông nói.
Trước những áp lực xã hội trên bàn tiệc, CEO Telegram khuyên mỗi người nên tự thiết lập quy tắc cho riêng mình. Ông cho rằng nhiều người tìm đến rượu bia để che giấu những nỗi sợ hãi hoặc sự bất an sâu kín bên trong. Thay vì dùng chất cồn như một lối thoát, ông khuyến khích việc đối mặt trực tiếp với những nỗi sợ đó, dù là việc chủ động tiếp cận một ai đó hay đối diện với những sự thật mất lòng.
Quan điểm cá nhân của Durov tương thích với các cảnh báo y khoa hiện đại. Theo một ghi chú của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) công bố trên tạp chí The Lancet Public Health, không có một mức độ tiêu thụ rượu bia nào là an toàn tuyệt đối cho sức khỏe. Tiến sĩ Carina Ferreira-Borges cho hay khoa học không thể đưa ra một ranh giới gọi là ngưỡng sử dụng rượu bia an toàn. Bất kể liều lượng ra sao, nguy cơ đối với sức khỏe của người uống đã bắt đầu ngay từ giọt cồn đầu tiên.
Bên cạnh việc nói không với rượu bia, chế độ ăn uống của Durov cũng đòi hỏi tính kỷ luật cao không kém. Ông loại bỏ hoàn toàn đường chế biến, thức ăn nhanh, cà phê và nước ngọt ra khỏi thực đơn. Thay vào đó, Durov áp dụng phương pháp nhịn ăn gián đoạn bằng cách chỉ ăn trong khung giờ kéo dài 6 tiếng và nhịn ăn suốt 18 tiếng còn lại trong ngày.
Theo ông, việc tiêu thụ đường chế biến là không cần thiết nếu muốn duy trì hiệu suất làm việc và sức khỏe, bởi càng ăn đường, cơ thể càng thèm và nhanh đói hơn, khiến con người rơi vào cái bẫy ăn vặt liên tục. Dù vậy, Durov không quá cứng nhắc mà vẫn chấp nhận lượng đường tự nhiên có trong các loại trái cây và quả mọng.
Cảnh báo về tác hại của đường từ vị tỷ phú này trùng với các nghiên cứu từ trường Y Harvard, khi các chuyên gia khẳng định tác hại đối với sức khỏe sẽ xuất hiện ngay khi một người tiêu thụ quá nhiều đường bổ sung. Một nghiên cứu được công bố trên tạp chí y khoa JAMA Internal Medicine cũng chỉ ra mối liên hệ chặt chẽ giữa chế độ ăn nhiều đường và nguy cơ tử vong cao do bệnh tim mạch.
Về thành phần dinh dưỡng hàng ngày, Durov đã ngừng ăn thịt đỏ từ khoảng hai thập kỷ trước do loại thực phẩm này khiến cơ thể cảm thấy nặng nề và chậm chạp, thay vào đó là hải sản và rau củ. Cách tiếp cận ẩm thực đó phản ánh trọn vẹn triết lý sống của ông: tối giản, chánh niệm và hướng tới lợi ích sức khỏe lâu dài thay vì sự thỏa mãn tức thì.
Không chỉ khắt khe trong ăn uống, Durov còn nâng tầm rèn luyện thể chất lên một giới hạn chuyên sâu khiến người dẫn chương trình Lex Fridman phải mô tả là "điên rồ". Ông thừa nhận việc chống đẩy và đứng lên ngồi xuống hàng ngày có thể gây ra cảm giác đơn điệu nhưng chúng đóng vai trò quan trọng trong việc xây dựng tính tự kỷ luật. Mỗi sáng, ông đều thực hiện 300 cái chống đẩy và 300 cái đứng lên ngồi xuống để tạo bước đà hứng khởi cho ngày làm việc mới. Bên cạnh đó, ông còn đến phòng gym từ 5 đến 6 lần một tuần, dành ra từ 1-2 tiếng mỗi ngày tại đây.
Tỷ phú công nghệ cũng kết hợp các liệu pháp chăm sóc sức khỏe cực đoan như tắm đá lạnh để kiểm tra ý chí. Ông lý giải khối cơ cốt lõi nhất cần được rèn luyện chính là tinh thần tự kỷ luật chứ không phải cơ bắp tay hay cơ ngực, bởi một khi đã làm chủ được ý chí, mọi khía cạnh khác sẽ tự động tuân theo.
Durov còn áp dụng phương pháp kết hợp giữa nhiệt độ cực lạnh và cực nóng theo truyền thống xông hơi "Banya" của Đông Âu. Đây là hình thức xông hơi đẩy nhiệt độ lên mức tối đa kết hợp thảo mộc để mang lại trải nghiệm tự nhiên, toàn diện. Ông cho biết dù trải nghiệm dữ dội này không phải lúc nào cũng dễ chịu nhưng sự khó chịu chỉ diễn ra trong vài phút ngắn ngủi, đổi lại là cảm giác sảng khoái suốt nhiều giờ hoặc nhiều ngày sau đó. Giữa một thế giới bị thúc đẩy bởi những ham muốn thỏa mãn tức thời, triết lý của Durov là một lời nhắc nhở rằng đôi khi sự đơn giản, tính kỷ luật và khả năng kiềm chế lại chính là những giá trị xa xỉ nhất.
Durov sinh ở Saint Petersburg, sáng lập Telegram năm 2013 và được mệnh danh là "Mark Zuckerberg của Nga". Năm 2014, ông chuyển tới định cư ở Các tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE). Telegram cho hay ông có quốc tịch Pháp và UAE, không còn giữ quốc tịch Nga.Hồi tháng 8/2024, ông Durov bị bắt tại sân bay Pháp liên quan đến cuộc điều tra về các hoạt động tội phạm trên Telegram. Durov được thả sau 4 ngày thẩm vấn nhưng phải nộp 5,8 triệu USD tiền bảo lãnh và báo cáo với cảnh sát hai lần mỗi tuần. Tháng 3 năm ngoái, ông cho biết mình đã về Dubai.
Nhiều nghiên cứu quy mô lớn cho thấy chất lượng và thời lượng giấc ngủ có liên quan trực tiếp đến tuổi thọ. Những người có giấc ngủ lành mạnh thì nguy cơ tử vong thấp hơn đáng kể, theo chuyên trang sức khỏe Medical News Today (Anh).
Giấc ngủ tối ưu là từ 7 - 9 tiếng/đêm. Tuy nhiên, ngủ đủ giờ thôi chưa đủ. Những thói quen nhỏ vào buổi tối có thể quyết định chúng ta ngủ sâu hay không. Về lâu dài, giấc ngủ này sẽ ảnh hưởng đến sức khỏe tim mạch, chuyển hóa cũng như quá trình lão hóa.
Dưới đây là những thói quen buổi tối đơn giản nhưng giúp cải thiện giấc ngủ và tuổi thọ:
Môi trường ngủ có ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng giấc ngủ. Nếu phòng quá nóng, quá sáng hoặc có tiếng ồn, cơ thể sẽ khó duy trì chu kỳ ngủ ổn định.
Để bắt đầu giấc ngủ, cơ thể cần giảm nhẹ nhiệt độ lõi bên trong. Một không gian mát mẻ, khoảng 18 - 24°C, hỗ trợ quá trình này. Bóng tối giúp tăng tiết hoóc môn melatonin. Đây là yếu tố quan trọng giúp chúng ta buồn ngủ, trong khi sự yên tĩnh giúp hạn chế giấc ngủ bị gián đoạn. Những điều chỉnh đơn giản này có thể cải thiện rõ rệt khả năng ngủ sâu, vốn là giai đoạn quan trọng cho phục hồi cơ thể.
Vận động thể chất giúp cải thiện chất lượng giấc ngủ. Thế nhưng, thời điểm tập thể dục đóng vai trò rất quan trọng. Các nghiên cứu cho thấy tập luyện đều đặn giúp tăng thời gian ngủ sâu và giảm số lần thức giấc ban đêm.
Tuy nhiên, nếu tập cường độ cao quá gần giờ ngủ, cơ thể sẽ tăng hoóc môn adrenaline và thân nhiệt, khiến khó đi vào giấc ngủ. Ngược lại, các hoạt động nhẹ như đi bộ, giãn cơ hoặc yoga vào buổi tối lại giúp thư giãn hệ thần kinh và giấc ngủ sâu hơn.
Nhiều người có thói quen nằm trên giường rất lâu nhưng không ngủ được. Điều này vô tình khiến não bộ liên kết giường với sự tỉnh táo thay vì nghỉ ngơi.
Trong liệu pháp hành vi nhận thức cho mất ngủ (CBT-I), nếu sau khoảng 20 phút vẫn chưa ngủ, bạn nên rời khỏi giường và làm một hoạt động nhẹ như đọc sách, rồi quay lại khi cảm thấy buồn ngủ.
Tắm nước ấm trước khi ngủ khoảng 1 - 2 giờ có thể giúp ngủ nhanh hơn. Khi tiếp xúc với nước ấm, mạch máu dưới da giãn ra, giúp cơ thể tỏa nhiệt. Sau đó, nhiệt độ lõi trong cơ thể giảm xuống. Đây là tín hiệu sinh học quan trọng giúp khởi động giấc ngủ, theo Medical News Today (Anh).
