Tháng trước, bác sĩ Stephen Kornfeld bước lên tàu MV Hondius tại điểm cực Nam Argentina với kỳ vọng về một chuyến phiêu lưu để đời: khám phá những vùng băng giá bao la, những hòn đảo xa xôi và tận mắt chiêm ngưỡng các loài động vật hoang dã như cá voi, cá heo và chim cánh cụt ở khoảng cách gần.
Tuy nhiên, chỉ vài tuần sau kỳ nghỉ băng qua Đại Tây Dương, vị bác sĩ đến từ bang Oregon, Mỹ, này phải lập tức hành động để chăm sóc các hành khách sau khi đợt bùng phát Hantavirus chết người bắt đầu lan rộng trên tàu, khiến ngay cả bác sĩ của tàu cũng đổ bệnh. “Tôi bất đắc dĩ phải đảm nhận vai trò bác sĩ trên tàu”, CNN dẫn lời ông Kornfeld chia sẻ từ con tàu đang bị dịch bệnh bủa vây. Hiện MV Hondius trên hải trình tới Tenerife thuộc quần đảo Canary của Tây Ban Nha nằm ngoài khơi bờ biển phía Tây Nam Morocco.
Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) hôm 7/5 cho biết đã xác định được 5 ca nhiễm Hantavirus liên quan đến con tàu và nghi ngờ có thêm vài trường hợp khác, đồng thời lưu ý số ca mắc có thể còn tăng lên. Cơ quan An ninh Y tế Anh cho hay đã phát hiện thêm một ca nghi nhiễm là công dân Anh hiện ở Tristan da Cunha, thuộc lãnh thổ hải ngoại Saint Helena xa xôi ở Nam Đại Tây Dương, nơi tàu Hondius từng dừng chân trước đó.
Ba người trên tàu đã tử vong, gồm một cặp vợ chồng cao tuổi người Hà Lan. Họ được cho là nhiễm virus trong lúc tham quan tại Argentina trước khi bắt đầu chuyến hải trình. Hơn 140 hành khách và thủy thủ đoàn còn lại trên tàu, gồm 17 người Mỹ, đã trải qua nhiều ngày neo đậu gần Praia, Cape Verde ngoài khơi bờ biển Tây Phi. Dự kiến họ cập bến đảo Tenerife vào ngày 10/5, sau đó sẽ rời tàu và trở về nước.
Đợt bùng phát đã kích hoạt nỗ lực truy vết tiếp xúc quy mô lớn trên toàn cầu trong bối cảnh các cơ quan y tế nỗ lực xác định những người có khả năng đã tiếp xúc với loại virus hiếm gặp lây truyền từ loài gặm nhấm này. Tuy nhiên, WHO không tiên liệu về một đại dịch tương tự Covid-19 và nhấn mạnh không có bằng chứng về rủi ro lây lan trên diện rộng.
Ông Kornfeld cho hay đã chủ động đề nghị giúp đỡ bác sĩ của tàu sau khi nghe tin một hành khách bị ốm. Hành khách đó là một người đàn ông Hà Lan 70 tuổi, người sau đó qua đời trên tàu vào ngày 11/4. “Trong vòng 12 đến 24 giờ sau đó, tình hình trở nên rõ ràng khi có nhiều người ngã bệnh và triệu chứng của họ ngày càng nặng hơn”, ông kể.
Vợ của người đàn ông Hà Lan tử vong trước đó cũng xuất hiện các “triệu chứng không điển hình”. Bác sĩ người Mỹ nhớ lại: “Bà ấy bị lú lẫn và suy kiệt nặng”. Người phụ nữ này được sơ tán khỏi tàu và qua đời tại một bệnh viện ở Johannesburg, Nam Phi, trong khi đang cố gắng trở về nhà.
Hai bệnh nhân khác, gồm cả bác sĩ của tàu, “có nhiều triệu chứng nhiễm virus điển hình”. “Họ bị sốt cao, mệt mỏi, đỏ bừng mặt, gặp một số vấn đề về tiêu hóa và khó thở”, ông Kornfeld mô tả. “Tại thời điểm đó, không ai trong số họ có vẻ trong tình trạng nguy kịch. Nhưng điều đáng sợ ở Hantavirus là người bệnh có thể chuyển biến từ bệnh nặng sang nguy kịch rất nhanh”.
Theo WHO, bác sĩ của tàu đã được chuyển đến một bệnh viện ở Johannesburg vào tháng trước và hiện được chăm sóc đặc biệt tuy nhiên tình trạng đang dần cải thiện. Ba hành khách khác của tàu đã được sơ tán về Hà Lan để điều trị. Một du khách rời tàu sớm đã có kết quả xét nghiệm dương tính với Hantavirus và đang được điều trị tại Zurich, Thụy Sĩ.
Đợt bùng phát này có liên quan đến chủng virus Andes, một chủng hiếm gặp nhưng có khả năng gây biến chứng nặng, và trong một số trường hợp có thể lây lan giữa người với người thông qua tiếp xúc gần. Khoảng 30 hành khách đã rời tàu vào cuối tháng trước trước khi mức độ của đợt bùng phát được nhận diện đầy đủ, điều này đang gây khó khăn lớn cho các nỗ lực kiểm soát sự lây lan của virus.
Cơ quan y tế tại nhiều quốc gia gồm Mỹ, Anh và Canada đang giám sát các hành khách tàu Hondius để phát hiện khả năng nhiễm bệnh. Hantavirus thường có thời gian ủ bệnh 1-6 tuần trước khi bệnh nhân bắt đầu xuất hiện các triệu chứng.
Hôm 7/5, Tổng thống Donald Trump cho biết đợt bùng phát Hantavirus này “hy vọng là đang trong tầm kiểm soát” và cho biết chính phủ sẽ công bố thêm thông tin vào hôm nay. “Nhiều chuyên gia giỏi đang nghiên cứu vấn đề này. Mọi việc sẽ ổn thôi”, ông nói.
Tuy nhiên, Hạ nghị sĩ bang Oregon Janelle Bynum, trong một video đăng trên X hôm qua, cho rằng chính phủ liên bang đang “bỏ mặc những công dân trên con tàu đó”. Bà Bynum cho biết bà đã nói chuyện với ông Kornfeld, một cử tri trong khu vực của bà, và khẳng định chưa có người Mỹ nào trên tàu nhận được hướng dẫn về việc trở về nhà an toàn. Bà kêu gọi Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh (CDC) và Ngoại trưởng Marco Rubio cần “lập một kế hoạch thực tế” để đưa họ về nước.
Ông Kornfeld nói cảm thấy nhẹ nhõm khi các hành khách bị bệnh đã rời tàu và đang được chăm sóc y tế tại bệnh viện. “Với Hantavirus, khả năng sống sót cuối cùng thực sự phụ thuộc vào việc bạn có được chăm sóc đặc biệt đúng thời điểm hay không. Trên một con tàu, điều đó là không thể”, ông cho hay.
Ngày 27/5, Giám đốc Sở Y tế tỉnh An Giang Trần Quang Hiền đã ký quyết định xử phạt vi phạm hành chính đối với Công ty Cổ phần Nha khoa Tuệ Minh (trụ sở chính tại phường Hai Bà Trưng, TP Hà Nội) tổng số tiền 234 triệu đồng do có nhiều vi phạm trong quá trình hoạt động của chi nhánh tại phường Rạch Giá, tỉnh An Giang.
Trước đó, trong đợt kiểm tra vào giữa tháng 4, cơ quan chức năng ghi nhận chi nhánh nha khoa của công ty nói trên hoạt động tại phường Rạch Giá với tên biển hiệu là Nha khoa Quốc tế Tuệ Minh đã triển khai dịch vụ khám bệnh, chữa bệnh khi chưa được cấp giấy phép hoạt động theo quy định.
Đồng thời, cơ sở này cũng cung cấp các dịch vụ kỹ thuật vượt quá phạm vi chuyên môn được phép và sử dụng nhân sự không có chứng chỉ hành nghề. Ngoài ra, biển hiệu của cơ sở không hiển thị đầy đủ thông tin về hình thức tổ chức và thời gian hoạt động theo quy định của pháp luật.
Đối với sai phạm cung cấp dịch vụ không phép và vượt quá phạm vi chuyên môn, mỗi hành vi vi phạm, cơ sở này bị phạt 90 triệu đồng. Riêng việc sử dụng người hành nghề không có chứng chỉ bị phạt 50 triệu đồng và lỗi về biển hiệu là 4 triệu đồng.
Tổng số tiền phạt hành chính mà cơ sở nha khoa này phải nộp là 234 triệu đồng.
Ngoài việc bị xử phạt vi phạm hành chính, cơ sở nha khoa này cũng bị đình chỉ hoạt động trong thời hạn 18 tháng đối với hành vi cung cấp dịch vụ chưa được cấp phép và bị tước giấy phép hoạt động khám bệnh, chữa bệnh trong 3 tháng đối với hành vi hoạt động vượt phạm vi chuyên môn.
Riêng người chịu trách nhiệm chuyên môn kỹ thuật của cơ sở cũng bị tước quyền sử dụng chứng chỉ hành nghề trong thời gian 2 tháng.
Hãng tin AFP dẫn thông tin và số liệu của Chính phủ Bangladesh công bố ngày 23-5 cho biết các bệnh viện ở thủ đô Dhaka đang quá tải vì số ca mắc tăng mạnh và phải thiết lập các khu điều trị riêng cho bệnh nhân.
Tuy nhiên, nhiều bệnh viện đang chật vật do thiếu giường cho các ca cần chăm sóc đặc biệt.
Số ca tử vong được ghi nhận vẫn đang tiếp tục tăng với 13 trẻ em tử vong trong vòng 24 giờ qua, nâng tổng số lên 512 trẻ kể từ ngày 15-3, theo số liệu của cơ quan y tế Bangladesh.
Quốc gia Nam Á này đã triển khai chiến dịch tiêm chủng quy mô lớn để đối phó đợt bùng phát.
Bà Rana Flowers, Trưởng đại diện Quỹ Nhi đồng Liên hợp quốc (UNICEF) tại Bangladesh, cho biết chiến dịch đã tiếp cận tiêm phòng cho 18 triệu trẻ em.
Tuy nhiên, cơ quan y tế Bangladesh cho biết phải mất nhiều tháng mới có thể thấy được đầy đủ hiệu quả của chương trình tiêm chủng.
Bệnh sởi lây lan rất nhanh qua ho và hắt hơi, trong khi chưa có phương pháp điều trị đặc hiệu sau khi mắc bệnh.
Các biến chứng của bệnh có thể bao gồm sưng não và các vấn đề hô hấp nghiêm trọng.
Dù bệnh có thể ảnh hưởng đến bất kỳ ai, trẻ em vẫn là nhóm mắc nhiều nhất.
Những trẻ bị ảnh hưởng nặng nhất thường là các trẻ bị suy dinh dưỡng và đến từ các gia đình có thu nhập thấp.
Nhiều em đã bỏ lỡ các mũi tiêm chủng định kỳ hoặc có hệ miễn dịch suy yếu do thiếu dinh dưỡng.
Thông tin về số ca tử vong được công bố sau khi Chính phủ Bangladesh tuyên bố dịch bệnh hiện đã được kiểm soát, đồng thời ghi nhận số ca mắc giảm tại một số khu vực từng chịu ảnh hưởng nặng.
Phần lớn các ca mắc trong đợt bùng phát hiện nay là trẻ từ 6 tháng đến 5 tuổi.
Các bác sĩ cho biết nhiều trẻ được đưa đến bệnh viện khi đã trong tình trạng nguy kịch.
"Dù bệnh sởi rất dễ lây lan, một em bé khỏe mạnh và không có biến chứng vẫn có thể sống sót với việc điều trị tối thiểu", bác sĩ nhi khoa Ainul Islam Khan tại Bệnh viện Y khoa Shaheed Suhrawardy ở thủ đô Dhaka nói với Hãng tin AFP.
"Tại đây, phần lớn trẻ em đến bệnh viện đều bị suy hô hấp và nhiễm trùng ở mắt, cổ họng và phổi", ông Ainul Islam cho biết.
Theo Tổ chức Y tế thế giới (WHO), nắng nóng kéo dài có thể làm tăng nguy cơ mắc các bệnh tim mạch, đặc biệt ở người cao tuổi và người có bệnh nền như tăng huyết áp.
Khi trời nóng, cơ thể giãn mạch để tỏa nhiệt, điều này có thể khiến huyết áp giảm tạm thời. Tuy nhiên, việc mất nước do đổ mồ hôi nhiều lại khiến thể tích máu giảm và tim phải làm việc nhiều hơn.
Theo Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh (CDC) Mỹ, mất nước trong thời tiết nắng nóng có thể gây tụt huyết áp, chóng mặt, thậm chí ngất xỉu. Ở một số người, đặc biệt là người có bệnh nền, huyết áp cũng có thể dao động theo hướng tăng.
Theo Hiệp hội Tim mạch Mỹ (AHA), huyết áp được phân loại như sau:
Ngay từ mức 130/80 mmHg, nguy cơ tim mạch đã bắt đầu tăng. Đặc biệt, huyết áp từ 180/120 mmHg trở lên được xem là tình trạng cấp cứu. Mức huyết áp này có thể gây tổn thương nhanh đến các cơ quan như não, tim, thận và mắt nếu không được xử trí kịp thời, theo Mayo Clinic (Mỹ).
Tiến sĩ Nieca Goldberg, bác sĩ tim mạch tại NYU Langone Health (Mỹ), cho biết thời tiết nóng có thể làm rối loạn điều hòa huyết áp, đặc biệt ở những người đang dùng thuốc điều trị.
Một số thuốc như thuốc lợi tiểu có thể làm cơ thể mất nước, khiến huyết áp biến động mạnh hơn trong điều kiện nắng nóng.
Trong thời tiết nóng, người có vấn đề về huyết áp cần chú ý:
Nếu xuất hiện các dấu hiệu này, cần nghỉ ngơi, bổ sung nước và tìm kiếm hỗ trợ y tế khi cần.
Các chuyên gia khuyến nghị:
Nắng nóng có thể khiến huyết áp dao động theo nhiều hướng, từ tụt huyết áp do mất nước đến tăng nguy cơ biến cố tim mạch. Việc hiểu rõ các ngưỡng huyết áp nguy hiểm và chủ động bảo vệ sức khỏe là điều cần thiết, đặc biệt trong thời tiết nắng nóng khắc nghiệt.
