Ở tuổi 58, bà Ella Wang tìm thấy lý tưởng sống mới khi theo học ngành khảo cổ, lịch sử và văn học Hy Lạp tại Đại học Athens. Cùng lúc đó tại New Zealand, bà Zhao, 54 tuổi, lại ngợp trước chương trình tiếng Anh vượt quá xa trình độ bản thân.
Cả hai người đều thuộc nhóm người đã nghỉ hưu ở Trung Quốc tìm kiếm cơ hội học tập ở nước ngoài. Trải qua thời kỳ cống hiến trong kỷ nguyên đổi mới, lực lượng này hiện có tài chính vững vàng, tự chủ thời gian và quen thuộc với giáo dục quốc tế sau khi từng gửi con đi du học.
Trung Quốc hiện có khoảng 105.000 trường đại học dành cho người cao tuổi. Tuy nhiên, các chương trình du học kết hợp trải nghiệm văn hóa quốc tế có sức hút đặc biệt hơn cả. Tổ chức giáo dục EF Education First ước tính thị trường du học dành cho người lớn tuổi ở Trung Quốc sẽ đạt 1.200 tỷ nhân dân tệ (khoảng 167 tỷ USD) vào năm 2030.
Dù vậy, khi bước vào hệ thống giáo dục thiết kế cho giới trẻ, thách thức lớn nhất của họ là tìm được môi trường thực sự phù hợp.
Bà Zhao nhận ra bất cập chỉ vài ngày sau khi đặt chân đến New Zealand. Trước khi đi, tổ chức EF xếp bà ở trình độ A1, mức thấp nhất, và giới thiệu giáo trình nhập môn. Tuy nhiên khi nhập học, các khóa khả dụng đều vượt sức bà, còn giáo viên giảng dạy hoàn toàn bằng tiếng Anh.
“Tôi không hiểu gì cả”, bà chia sẻ.
Trong một buổi học, bà ở lại phòng chờ tiết tiếp theo nhưng không biết lớp đã chuyển đi nơi khác vì không hiểu lời dặn của giáo viên. Lần khác bị gọi phát biểu, bà cũng không trả lời được vì không hiểu câu hỏi.
Bà Zhao đã chi khoảng 160.000 nhân dân tệ (23.700 USD) cho học phí và tiền ở cùng nhà người bản địa trong 8 tháng. Sau khi nghỉ hưu ở Thượng Hải, bà hy vọng chuyến đi giúp cải thiện vốn tiếng Anh để đủ sức tự mình đi du lịch. Video quảng cáo của trung tâm từng vẽ ra viễn cảnh sinh viên vừa học, vừa hòa nhập văn hóa và khám phá New Zealand nhưng thực tế phũ phàng khiến bà rơi vào khủng hoảng.
“Tôi hoàn toàn sụp đổ và bật khóc. Tôi không thể nói với gia đình mình đang khổ sở thế nào, chỉ bảo rất nhớ nhà”, bà nhớ lại.
Đồng cảnh ngộ, bà Zhang, 56 tuổi, đăng ký khóa học 6 tuần tại cùng trường và cảm thấy nhịp độ quá khắc nghiệt. “Tôi chưa biết đứng nhưng họ đã bắt phải chạy”, bà nói.
Cả hai mong muốn học ngôn ngữ giao tiếp thực tế như đọc thực đơn, đi xe buýt hay gọi món. Trái lại, lớp học lại tập trung vào lịch sử, sinh học và toán học. Một học viên hưu trí khác cùng khóa đã bỏ cuộc chỉ sau ba ngày.
Sự lệch pha này khiến một số đơn vị giáo dục Trung Quốc phải chuyển hướng thiết kế chương trình riêng cho người lớn tuổi. Ông Yao Xiaoqiong, giám đốc Trung tâm Cơ sở Toàn cầu thuộc Tập đoàn New Oriental, cho biết các khóa học 1-3 năm quá sức với người lớn tuổi. Thay vào đó, đơn vị này cung cấp các chuyến đi 2-4 tuần như học nghệ thuật tại Anh hay nấu ăn tại Pháp, không yêu cầu đầu vào ngoại ngữ và luôn có phiên dịch đi kèm.
Với bà Zhang, việc cố theo kịp lớp học thông thường đã vắt kiệt sức lực. Bà phải học đến 23h và dậy từ 4h. Trong lớp, bà dựa vào ứng dụng dịch nhưng vẫn không theo kịp. Các sinh viên trẻ cũng ngại ghép đội với bà khi làm việc nhóm. Kết thúc khóa học, bà kiệt sức và dự định nộp đơn khiếu nại trung tâm tư vấn.
Trái lại, khóa học dài hạn giúp bà Zhao có thêm thời gian thích nghi. Dần dần, bà tự quản lý việc học, đi tản bộ và kết bạn với người địa phương.
“Tôi đã vượt qua. Tinh thần tôi giờ mạnh mẽ hơn nhiều”, bà nói.
Tại Đại học Athens, Hy Lạp, bà Wang tìm thấy cơ hội viết lại luận văn cử nhân từng dở dang hơn 30 năm trước. Thời trẻ, luận văn của bà không đạt điểm tối đa vì giáo sư nhận xét bà cần “ít nhất 30 năm trải nghiệm cuộc sống nữa” mới hoàn thiện được luận điểm.
Năm 2023, khi nghỉ dưỡng tại Athens, bà vô tình biết đến chương trình cử nhân bằng tiếng Anh về khảo cổ và văn học Hy Lạp. Từng làm giáo viên, giám đốc quảng cáo rồi làm việc trong ngành xuất bản trước khi nghỉ hưu, bà Wang quyết định đăng ký học để hoàn thành ước mơ cũ.
Hầu hết bạn học của bà đều sinh năm 2006, kém bà hàng chục tuổi. Để theo kịp, bà Wang phải học lại từ cách gõ máy tính đến thao tác trên hệ thống trực tuyến.
Học kỳ đầu, con gái bà phải thu xếp làm việc từ xa tại Athens để hỗ trợ mẹ luyện tiếng Anh và quen với môi trường đại học. Do bị chóng mặt khi đọc sách trên màn hình, bà nhờ chồng mua giáo trình in mang từ Trung Quốc sang.
Sự kiên trì đơm hoa kết trái. Trong khi nhiều sinh viên bỏ tiết, bà Wang hiếm khi nghỉ buổi nào. Bà ngồi hàng ghế đầu, chủ động hỏi bài và dùng AI để rà soát lỗi sai trong bài kiểm tra. Bà cũng nhanh chóng hòa nhập với các bạn trẻ nhờ tính cách cởi mở.
Việc nghiên cứu lịch sử giúp bà Wang thay đổi góc nhìn về cuộc sống và các mối quan hệ gia đình. Bà nhận ra bản thân từng sống theo những khuôn mẫu xã hội áp đặt: làm con ngoan, học trò giỏi, người vợ và người mẹ chu toàn.
“Bây giờ, định nghĩa về tôi xuất phát từ chính bản thân tôi. Tôi không còn bận tâm đến những nhãn mác đó nữa. Tôi thậm chí có tên mới: Ella”, bà chia sẻ.
Bà Wang dự định làm hướng dẫn viên bảo tàng hoặc viết hồi ký sau khi tốt nghiệp. Tuy nhiên, điều giá trị nhất bà nhận được là niềm vui thuần túy từ việc học tập chứ không vì bất kỳ mục đích nào khác.
“Trước đây, tôi bị giam cầm bởi công việc. Giờ đây tôi đang đứng trên cánh đồng bao la của cuộc đời. Tôi độc hành nhưng tự do”, bà Wang bộc bạch.
"Chính phủ xin thông báo với người dân trong nước và cộng đồng quốc tế rằng Burkina Faso đã quyết định cắt đứt quan hệ ngoại giao với Pháp, có hiệu lực kể từ ngày 26/6", truyền hình quốc gia Tây Phi đưa tin.
Ouagadougou cáo buộc Paris "nuôi tham vọng thực dân kiểu mới" bằng cách "hậu thuẫn các mạng lưới lật đổ và phần tử cực đoan, đẩy Burkina Faso cùng toàn khu vực Sahel vào cảnh tang thương". Chính phủ Burkina Faso lưu ý quyết định "chỉ áp dụng đối với quan hệ ngoại giao", không ảnh hưởng đến những mối liên hệ lịch sử, văn hóa, xã hội và giữa người dân hai nước.
Pháp gọi đây là động thái mang tính thù địch và vô căn cứ, phản ánh "xu hướng đáng lo ngại của chính quyền Burkina Faso". Paris tuyên bố đang xem xét các phương án đáp trả cần thiết.
Burkina Faso là thuộc địa cũ của Pháp ở châu Phi. Quốc gia vùng hạ Sahara là một trong 5 nước mà Pháp triển khai binh sĩ để hỗ trợ lực lượng địa phương đối phó phiến quân Hồi giáo. Burkina Faso từng trải qua hai cuộc đảo chính vào tháng 1 và tháng 9/2022, với đại úy Ibrahim Traore hiện là lãnh đạo đất nước.
Pháp từng là cường quốc có ảnh hưởng sâu rộng ở Bắc, Trung và Tây Phi, nhưng vị thế nước này tại khu vực đã suy giảm đáng kể trong những năm gần đây. Nhiều thuộc địa cũ đã xa rời Pháp và tăng cường quan hệ với Nga, Trung Quốc.
Tại Burkina Faso, tâm lý bài Pháp gia tăng từ sau cuộc đảo chính đầu tiên năm 2022, khi người biểu tình phản đối sự hiện diện của binh sĩ Pháp. Tháng 1/2023, lực lượng Pháp phải rút khỏi quốc gia Tây Phi.
Thông tin được tờ The Washington Post đăng tải ngày 22.7, dẫn lời các quan chức Mỹ đương nhiệm và cựu quan chức am hiểu các cuộc thảo luận.
JNIM, tên đầy đủ là Jama'at Nusrat al-Islam wal-Muslimin, đã thiết lập địa bàn tại Mali và gia tăng tấn công các quốc gia ven biển ở Tây Phi, trở thành lực lượng vũ trang được trang bị mạnh nhất trong khu vực.
Theo thông tin từ The Washington Post, việc chính quyền Mỹ đang thảo luận về khả năng tiến hành các vụ tấn công quân sự nhắm vào JNIM vì lo ngại tổ chức này cũng như al-Qaeda và tổ chức Nhà nước Hồi giáo tự xưng (IS) lợi dụng sự bất ổn chính trị tại Mali để thiết lập căn cứ vững chắc, gia tăng tầm ảnh hưởng toàn cầu và đe dọa các lợi ích an ninh của Mỹ cùng đồng minh.
Trong nội bộ chính quyền Mỹ, đặc biệt là Giám đốc cấp cao phụ trách chống khủng bố của Hội đồng An ninh Quốc gia Mỹ (NSC) Sebastian Gorka, có quan điểm ủng hộ mạnh mẽ việc dùng sức mạnh quân sự để triệt hạ các mối đe doạ khủng bố quốc tế ngay từ sớm.
Chính quyền quân sự Mali đã trục xuất lực lượng Pháp và Liên Hiệp Quốc, chuyển sang hợp tác với lực lượng đánh thuê Nga. Tuy nhiên, tình hình an ninh ngày càng tồi tệ, tạo điều kiện cho JNIM mở rộng địa bàn.
Các nguồn tin giấu tên cho biết trong nội bộ chính quyền Mỹ vẫn còn bất đồng về việc có nên tấn công JNIM hay không. Nếu được phê duyệt, Mali sẽ trở thành quốc gia thứ 8 mà ông Trump ra lệnh tiến hành không kích trong nhiệm kỳ 2 này, sau Yemen, Somalia, Syria, Iran, Iraq, Nigeria và Venezuela.
Bộ Chiến tranh Mỹ từ chối bình luận về thông tin này. Ông Gorka và người phát ngôn của chính phủ Mali cũng không bình luận.
Mặt khác, việc cân nhắc hành động quân sự cũng được cho là nhằm thúc đẩy bán trang thiết bị quốc phòng. Một quan chức chính quyền Mỹ giấu tên cho biết Washington đã thúc giục các chính phủ ở Bắc Phi và Tây Phi mua thiết bị và dịch vụ quân sự của Mỹ để hỗ trợ cuộc chiến chống khủng bố.
Bộ Ngoại giao Mỹ khẳng định Washington "lên án mạnh mẽ các hoạt động khủng bố tại Mali" và "cam kết thúc đẩy vai trò chủ động của khu vực cũng như tăng cường hợp tác nhằm đối phó các mối đe dọa khủng bố".
Giới chức Iran đang xúc tiến kế hoạch tổ chức lễ quốc tang quy mô lớn dành cho cố Lãnh tụ tối cao Ali Khamenei, người thiệt mạng trong ngày không kích đầu tiên của Mỹ và Israel hôm 28-2.
Theo truyền thông nhà nước Iran ngày 29-5, một ban chỉ đạo đặc biệt đã được thành lập để chuẩn bị cho tang lễ. Các cơ quan liên quan hiện đang phối hợp xây dựng kế hoạch và hoàn thiện các khâu tổ chức, dù thời điểm chính thức vẫn chưa được công bố.
Ông Ali Khamenei đã lãnh đạo Iran hơn ba thập kỷ trước khi thiệt mạng trong chiến sự. Con trai ông - Mojtaba Khamenei, người kế nhiệm vị trí Lãnh đạo tối cao - cũng bị thương trong các cuộc tấn công và chưa xuất hiện trước công chúng kể từ khi nhậm chức.
Lễ tưởng niệm ông Khamenei đã được tổ chức vào tháng 4, song lễ quốc tang chính thức phải hoãn lại do xung đột kéo dài. Truyền thông Iran cho biết chính quyền đang chuẩn bị các điều kiện cần thiết để tổ chức một buổi lễ trọng thể với sự tham gia đông đảo của người dân.
Lực lượng Hezbollah ngày 29-5 tuyên bố đã thực hiện 22 đợt tấn công nhằm vào binh sĩ, phương tiện và các cơ sở quân sự của Israel, trong bối cảnh giao tranh tại miền nam Lebanon tiếp tục leo thang.
Theo tuyên bố của Hezbollah, lực lượng này đã sử dụng nhiều loại vũ khí, bao gồm rocket, pháo binh, thiết bị nổ, tên lửa dẫn đường và máy bay không người lái cảm tử Ababil để tấn công các mục tiêu Israel.
Các mục tiêu bị nhắm tới gồm sáu xe tăng Merkava, một xe ủi quân sự, nhiều thiết bị kỹ thuật và một bệ phóng thuộc hệ thống phòng không Vòm Sắt (Iron Dome) tại khu vực Ras an-Naqoura.
Hezbollah cho biết các cuộc tấn công diễn ra tại nhiều địa điểm ở miền nam Lebanon như Haddatha, Yohmor al-Shaqif, Biyyada, Naqoura và các trận địa pháo ở Khirbet Ma'ar.
Giao tranh vẫn diễn ra ác liệt, bất chấp lệnh ngừng bắn được công bố từ ngày 17-4. Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu ngày 29-5 cũng tuyên bố quân đội nước này đã vượt sông Litani - con sông chảy cách biên giới chung của hai nước khoảng 30km về phía bắc - và tiến sâu hơn vào lãnh thổ Lebanon.
Phát biểu tại Diễn đàn Kinh tế quốc gia Reagan 2026 ngày 29-5, Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent nói Mỹ đã trực tiếp kiểm soát các ví tiền mã hóa chứa số tài sản này.
"Tôi tin rằng chúng tôi đã thu giữ khoảng 1 tỉ USD tiền điện tử. Chúng tôi đơn giản là đã lấy quyền kiểm soát các ví đó", ông nói.
Người đứng đầu Bộ Tài chính Mỹ cũng cho rằng một số chủ sở hữu có thể vẫn chưa nhận ra các ví điện tử của họ đã bị giới chức Mỹ thu giữ.
Ông Bessent không nêu rõ thời điểm, phương thức thực hiện chiến dịch cũng như các cá nhân hoặc tổ chức Iran bị ảnh hưởng.
Thông tin này được Tổng giám đốc Cơ quan Năng lượng nguyên tử quốc tế (IAEA) Rafael Grossi tiết lộ với báo Financial Times sau cuộc gặp với Tổng thống Kazakhstan Kassym-Jomart Tokayev tại thủ đô Astana trong tuần này, Hãng thông tấn AFP ngày 30-5 đưa tin.
Theo đó, Kazakhstan bày tỏ sẵn sàng lưu trữ khoảng 440kg uranium của Iran đã được làm giàu tới mức tinh khiết 60%, gần đạt cấp độ có thể sử dụng cho vũ khí hạt nhân.
Vấn đề xử lý lượng uranium này hiện là một trong những điểm bất đồng lớn trong các cuộc đàm phán giữa Mỹ và Iran, nhằm kéo dài lệnh ngừng bắn sau cuộc chiến giữa Iran với Mỹ và Israel.
