Theo Guardian, tỷ phú Elon Musk và Jeff Bezos đã đề xuất phát triển hàng loạt trung tâm dữ liệu không gian, với các vệ tinh mang theo hạ tầng tính toán bay quanh quỹ đạo Trái đất. Họ cũng đang xây dựng kế hoạch để trình lên Ủy ban Truyền thông Liên bang Mỹ (FCC) phê duyệt.
Tuy nhiên, các tổ chức phi lợi nhuận như Public Employees for Environmental Responsibility (PEER), Earthjustice và DarkSky International đã gửi đơn tới FCC, kêu gọi ngừng cấp giấy phép mới cho dự án trung tâm dữ liệu không gian do lo ngại ảnh hưởng đến môi trường Trái Đất.
Hiện nay, ô nhiễm từ vệ tinh và tên lửa bốc cháy khi tái nhập khí quyển đang tích tụ trong tầng bình lưu. Tàu vũ trụ cũng giải phóng muội than đen, kim loại hiếm, oxit nhôm và nhiều chất ô nhiễm khác chưa rõ tác động đến môi trường. Một số tác động được nêu trong đơn kiến nghị là nguy cơ phá hủy tầng ozone, khiến một bộ phận dân cư có nguy cơ tiếp xúc mức bức xạ cực tím cao hơn, ô nhiễm ánh sáng nghiêm trọng gây hại cho động vật hoang dã và ngành thiên văn học, cũng như các tập quán văn hóa bản địa. Các chất ô nhiễm phát sinh cũng có thể rơi trở lại Trái Đất.
Từ 2025, một số hãng công nghệ lớn bắt đầu đưa ra ý tưởng phóng trung tâm dữ liệu lên không gian nhằm giảm sử dụng tài nguyên mặt đất, trong bối cảnh nhu cầu tính toán ngày càng tăng. Vào tháng 6, SpaceX, công ty do Elon Musk đồng sáng lập, công bố mẫu vệ tinh AI1 dự kiến sử dụng trong trung tâm dữ liệu ngoài vũ trụ.
Số vệ tinh đang hoạt động trên quỹ đạo đang tăng theo cấp số nhân, từ 1.400 vào năm 2015 lên 15.000 hiện nay, theo Cơ quan Vũ trụ châu Âu. Tốc độ gia tăng chủ yếu do chòm vệ tinh khổng lồ Starlink của SpaceX, chiếm hơn 10.000.
Theo Space, khi phóng vệ tinh, bụi than đen bị thải thẳng vào các tầng khí quyển cao hơn và sẽ tồn tại từ 2,5 đến 3 năm. Do đó, chất ô nhiễm sẽ có tác động lớn hơn khoảng 540 lần so với khi thải ra từ các nguồn trên bề mặt Trái Đất như tàu thuyền, ôtô và nhà máy điện.
“Ô nhiễm từ ngành công nghiệp vũ trụ giống như một thí nghiệm kỹ thuật địa chất không được kiểm soát, có thể gây nhiều hậu quả môi trường nghiêm trọng và không lường trước được”, Eloise Marais, giáo sư hóa học khí quyển và chất lượng không khí tại Đại học College London, nhận định.
Vào cuối vòng đời, sau khi phóng 5-15 năm, vệ tinh giải phóng kim loại trong quá trình tan rã, thải chất ô nhiễm vào tầng bình lưu. Các nhà khoa học nhận thấy tác động này cuối 2023 thông qua dự án do NOAA tài trợ. Nghiên cứu phát hiện kim loại trong các hạt sol khí axit sulfuric, vốn chiếm phần lớn thành phần sol khí của tầng bình lưu. Những hạt này có vai trò điều hòa nhiệt độ Trái Đất, phản xạ bức xạ Mặt Trời, ngăn khí nhà kính và ô nhiễm từ phía dưới xâm nhập tầng ozone. Hiện chưa rõ tác động của dạng ô nhiễm này.
Việc đưa thêm hàng triệu vệ tinh lên quỹ đạo sẽ tạo ra rủi ro môi trường đáng kể, do hàng loạt vật liệu phức tạp thải chất ô nhiễm ra khí quyển trong quá trình cháy và tan rã khi hết vòng đời, theo Steve Volz, cựu lãnh đạo văn phòng vệ tinh thuộc Cơ quan Quản lý Khí quyển và Đại dương Quốc gia Mỹ (NOAA).
Cole Donovan, cựu chuyên gia chính sách không gian của NOAA và hiện làm tại tổ chức phi lợi nhuận Stand Up for Science, lưu ý rằng trung tâm dữ liệu không gian sẽ cần một lượng khổng lồ kim loại hiếm và những nguồn tài nguyên khác vốn đã khan hiếm, do đó vẫn ảnh hưởng môi trường mặt đất.
Kiến nghị gửi FCC của các tổ chức phi lợi nhuận cũng dẫn ý kiến của NASA rằng đề xuất của Blue Origin và SpaceX chưa thể hiện tính khả thi và bền vững trong giảm thiểu tác động môi trường, như xử lý rác quỹ đạo, vệ tinh hết vòng đời, trong khi lượng vệ tinh lớn có thể ảnh hưởng đến nhiệm vụ không gian trong tương lai.
Qualcomm dường như đang chuẩn bị tạo ra một 'cú hích' lớn trên thị trường di động cuối năm nay. Những rò rỉ mới nhất cho thấy, phiên bản tiêu chuẩn của Snapdragon 8 Elite Gen 6 sở hữu sức mạnh đồ họa và xử lý ấn tượng đến mức người dùng có lẽ sẽ chẳng cần phải tốn tiền để lên phiên bản Pro.
Gần đây, giới công nghệ xôn xao trước những thông tin rò rỉ về bộ đôi vi xử lý thế hệ mới từ Qualcomm là Snapdragon 8 Elite Gen 6 và Gen 6 Pro. Trái với suy nghĩ thông thường rằng bản tiêu chuẩn sẽ bị cắt giảm mạnh tay, chuyên gia tin đồn Digital Chat Station trên Weibo vừa tung ra những thông số cho thấy điều ngược lại.
Theo nguồn tin, Snapdragon 8 Elite Gen 6 bản tiêu chuẩn vẫn sẽ được trang bị CPU Oryon thế hệ mới - chia sẻ chung nền tảng kiến trúc lõi cốt lõi với đàn anh Pro. Sự khác biệt lớn nhất về mặt xử lý trung tâm nằm ở bộ nhớ đệm. Phiên bản tiêu chuẩn sẽ dừng lại ở mức 6 MB bộ nhớ đệm cấp hệ thống (system-level cache), một con số khiêm tốn hơn so với thông số vượt trội dành cho việc xử lý các tác vụ nặng trên bản Pro. Tuy nhiên, trong các tác vụ hằng ngày, chênh lệch này có thể không quá rõ rệt.
Nâng cấp đáng giá nhất nằm ở khả năng đồ họa. Snapdragon 8 Elite Gen 6 bản thường dự kiến tích hợp GPU Adreno 845 với cấu trúc 'phân mảnh' (sliced architecture) lên tới 6 phân vùng. Để dễ hình dung, chip Snapdragon 8 Elite hiện tại mới chỉ có 3 phân vùng và Snapdragon 8 Gen 5 là 2 phân vùng.
Với việc mỗi phân vùng có xung nhịp và lõi đổ bóng riêng biệt, kết hợp cùng 12 MB bộ nhớ đồ họa chuyên dụng, hiệu năng chơi game và xử lý hình ảnh trên bản tiêu chuẩn hứa hẹn sẽ 'vượt mặt' cả những dòng chip Elite đời đầu.
Các nguồn tin trước đó cũng xác nhận dòng chip mới sẽ được sản xuất trên tiến trình 2 nm tối tân của TSMC, giúp tối ưu hóa điện năng và giảm nhiệt lượng tỏa ra. Mặc dù phiên bản Pro vẫn giữ lợi thế về băng thông RAM, tốc độ bộ nhớ lưu trữ và bộ nhớ đệm đồ họa (lên đến 18 MB), nhưng với nhu cầu của đại đa số người dùng flagship, phiên bản tiêu chuẩn đã là một con chip mạnh mẽ đáng gờm.
Hiện tại, giới công nghệ đang đặt kỳ vọng Qualcomm sẽ không cắt giảm quá sâu các tính năng về trí tuệ nhân tạo (AI) hay xử lý tín hiệu hình ảnh (ISP) trên bản tiêu chuẩn. Nếu giữ được sự cân bằng này, Snapdragon 8 Elite Gen 6 bản tiêu chuẩn chắc chắn sẽ là bước tiến lớn cho các mẫu smartphone Android cao cấp trong năm tới.
Sạc qua đêm là một chủ đề gây tranh cãi trong cộng đồng công nghệ. Trong khi smartphone hiện an toàn hơn nhờ các tính năng tối ưu hóa sạc pin, mọi thứ phức tạp hơn với pin dự phòng. Đặc biệt, với dung lượng lớn hơn, pin dự phòng tiềm ẩn nhiều rủi ro khi sạc lâu.
Pin dự phòng thường sử dụng lithium-ion hoặc lithium-polymer. Khi sạc quá mức mà không có biện pháp bảo vệ, hóa chất bên trong có thể trở nên không ổn định, dẫn đến hiện tượng quá nhiệt - vốn là nguyên nhân chính khiến pin lithium có thể bốc cháy.
Ngoài ra, các yếu tố như hư hỏng vật lý, tiếp xúc với nhiệt độ cao và cáp không tương thích cũng có thể làm tăng nguy cơ. Việc sạc pin trên giường hoặc dưới gối có thể trở nên nguy hiểm, vì nhiệt không có chỗ thoát ra. Một sự cố gần đây tại Los Angeles (Mỹ) đã ghi nhận một phóng viên bị bỏng hóa chất do bộ sạc di động phát nổ khi đang sạc trên giường.
Mặc dù không phải tất cả pin dự phòng đều có nguy cơ phát nổ, việc sạc quá mức vẫn có thể làm giảm tuổi thọ của pin. Nhiều pin dự phòng hiện đại được trang bị hệ thống quản lý pin tự động ngừng sạc khi đạt 100%. Tuy nhiên, với những pin dự phòng có dung lượng lên đến 25.000 mAh, chúng vẫn có khả năng tỏa nhiệt cao hơn so với smartphone.
Theo blog của UGREEN, với những tiến bộ trong công nghệ hiện nay, việc sạc pin dự phòng qua đêm có thể an toàn. Trong khi đó, hướng dẫn từ Ambrane cũng cho biết hầu hết pin dự phòng hiện đại đều có biện pháp bảo vệ nhằm giúp việc sạc qua đêm thỉnh thoảng "nói chung là an toàn". Tuy nhiên, Anker lại khuyến cáo nên tránh hoàn toàn việc sạc qua đêm.
Các chuyên gia khuyến cáo người dùng cần đặc biệt cẩn thận với các pin dự phòng cũ hoặc giá rẻ, vì chúng có thể thiếu chứng nhận an toàn và dễ gây hại cho thiết bị. Trước khi sử dụng, hãy chú ý đến các dấu hiệu cảnh báo như phồng lên, mùi lạ hoặc quá nóng, đồng thời ngừng sử dụng ngay nếu phát hiện bất kỳ dấu hiệu mất an toàn nào.
Sạc dự phòng từ lâu trở thành món phụ kiện không thể thiếu đối với nhiều người dùng công nghệ. Nhưng bất cứ ai cũng có một thắc mắc là vì sao họ sử dụng một cục sạc dự phòng có dung lượng 20.000 mAh lại không thể sạc đủ 4 lần cho chiếc điện thoại dùng viên pin 5.000 mAh? Phần dung lượng còn thiếu đã đi đâu trong quá trình sạc? Con số được in trên thân thiết bị có thực sự phản ánh lượng năng lượng mà người dùng có thể sử dụng, hay còn những yếu tố khác đang âm thầm làm thay đổi kết quả? Hãy cùng tìm hiểu.
Thực tế, con số 20.000 mAh hoàn toàn chính xác nhưng nó chỉ phản ánh dung lượng các cell pin bên trong ở mức điện áp 3,7 Volt. Việc so sánh trực tiếp chỉ số mAh giữa hai thiết bị là một sai lầm vì chúng hoạt động ở các mức điện áp khác nhau.
Đơn vị milliamp-giờ (mAh) chỉ dùng để đo điện tích chứ không thể hiện tổng năng lượng lưu trữ nếu thiếu chỉ số điện áp. Khi quy đổi ra Watt-giờ (Wh), cục sạc 20.000 mAh ở mức 3,7 Volt sẽ đạt năng lượng định mức khoảng 74 Wh. Trong khi đó, cổng USB xả điện ở mức 5 Volt khiến dung lượng quy đổi giảm xuống còn khoảng 14.800 mAh dù tổng năng lượng không đổi.
Bên cạnh sự chênh lệch điện áp, quá trình truyền tải điện năng còn chịu sự hao phí lớn dưới dạng nhiệt. Mạch chuyển đổi của sạc dự phòng, cáp truyền tải và mạch sạc bên trong điện thoại đều tiêu tốn một lượng điện đáng kể. Ngoài ra, việc điện thoại vẫn duy trì màn hình, kết nối mạng và ứng dụng ngầm lúc sạc cũng làm giảm lượng điện thực nhận vào pin.
Sau khi trừ đi các khoản hao phí chuyển đổi, hiệu suất tổng thể thực tế thường chỉ đạt khoảng 70%, tương đương 52 Wh được nạp vào pin. Với viên pin điện thoại 5.000 mAh (khoảng 19,25 Wh), mức năng lượng này chỉ đủ đáp ứng trung bình khoảng 2,7 lần sạc đầy. Do đó, hiện tượng sụt giảm dung lượng là do rào cản vật lý và kỹ thuật chứ không phải do cell pin bị làm giả.
Để đánh giá chính xác dung lượng thực tế, người dùng nên tìm chỉ số Watt-giờ (Wh) hoặc dung lượng định mức đầu ra (rated capacity) in nhỏ trên vỏ hộp. Ngoài ra, bạn cần cảnh giác với các sản phẩm nhỏ bằng bộ bài nhưng quảng cáo dung lượng 50.000 mAh vì điều này hoàn toàn vô lý. Các dòng sạc vượt quá 100 Wh cũng sẽ bị từ chối mang lên máy bay theo quy định hàng không quốc tế.
