Thánh lễ an táng hàng trăm thai nhi chưa kịp chào đời

Đám cưới năm 1996 của bà Hằng diễn ra tại căn nhà nhỏ ở xã Ngọc Lý, huyện Tân Yên, tỉnh Bắc Giang. Bố mẹ bà làm 60 mâm cỗ mừng con gái lấy chồng. Nhưng khi em trai làm chủ tiệm áo cưới chuẩn bị sẵn trang phục, cô dâu 30 tuổi vẫn từ chối. Bà chọn mặc bộ quần áo giản dị, trang điểm nhẹ để về nhà chồng.

"Mẹ bọn trẻ mất chưa được bao lâu, tôi không muốn gia đình bên ngoại của các con chạnh lòng", bà Hằng, hiện 60 tuổi, giải thích lý do từ chối mặc váy cưới của cô dâu lần đầu xuất giá.

Khi thắp nén hương lên bàn thờ nhà chồng và trước di ảnh người vợ quá cố của ông Biểu, bà khấn thầm: "Xin chị bảo hộ cho em có sức khỏe để nuôi các con. Chị đừng dọa em, em sợ là em trốn về đấy".

Lời khấn nửa đùa nửa thật ấy là khởi đầu cho hành trình 30 năm làm mẹ kế đầy thăng trầm của người giáo viên mầm non.

Trước đó một năm, cô gái 29 tuổi Giáp Thị Hằng được mai mối cho người đàn ông nhiều hơn 6 tuổi, sống tại xã Lam Cốt, huyện Tân Yên, Bắc Giang (nay là xã Quang Trung, tỉnh Bắc Ninh). Ông vừa trải qua biến cố mất vợ, một mình nuôi bốn con gái nhỏ. "Thời đó tôi đã bị xem là quá lứa lỡ thì, nhưng nghe hoàn cảnh con mọn, tôi rất sợ nên từ chối ngay", bà kể.

Tuy nhiên, ông Biểu vẫn kiên trì, thường xuyên đạp xe 15 km đến nhà bà chơi. Khi cả bà ngoại (mẹ vợ ông Biểu) và cậu ruột của những đứa trẻ đến đặt vấn đề, bà Hằng quyết định đến xem gia cảnh. Đón bà là bốn đứa trẻ. Đứa lớn 12 tuổi, hai đứa giữa 7 tuổi và 5 tuổi, còn bé út tên là Dương Bắc Giang chưa đầy một tuổi được chị ẵm trên tay.

Nghe người lớn nói "sắp có mẹ mới", lũ trẻ xúm quanh bà Hằng, ánh mắt ngơ ngác nhưng khát khao tình thân. "Nhìn những đứa trẻ và người đàn ông hiền lành, tôi gật đầu", bà kể.

Sau khi kết hôn, người phụ nữ nặng 37 kg bắt đầu lịch trình làm việc từ 4h sáng ngoài đồng. Đến giờ hành chính, bà đến trường dạy mầm non. Buổi trưa, bà tranh thủ về lo cơm nước. Thời điểm đó, lương giáo viên mầm non ở nông thôn được trả bằng thóc, mỗi năm nhận bốn tạ. Cả gia đình sống dựa vào mẫu ruộng và đồng lương giáo viên của bà nên cuộc sống luôn thiếu thốn. Ba năm sau, bà sinh thêm một người con chung với ông Biểu. Kinh tế gia đình càng thêm khó khăn.

Nhưng áp lực kinh tế không sợ bằng cuộc khủng hoảng tâm lý của những đứa con chồng và định kiến "mấy đời bánh đúc có xương". Từ ngày đầu, bà dặn dò các con: "Ngoài kia sẽ có người nói ra nói vào, nhưng các con đã đồng ý làm con của mẹ thì phải nghe lời".

Quá trình uốn nắn những bé gái bước vào tuổi dậy thì xảy ra nhiều bất đồng. Có lần, cô con gái lớn phạm lỗi bị mẹ mắng, vì uất ức nên cãi lại, rồi chạy lên bàn thờ khóc với mẹ đẻ. Nhìn cảnh tượng ấy, bà Hằng tủi thân. Trời nhá nhem tối, bà dắt xe đạp bỏ về nhà ngoại. Nhưng đi được một đoạn, ngoảnh lại thấy chồng chở theo đứa con nhỏ đuổi theo, bà lại quay về.

Người mẹ chọn cách làm bạn với con để dần thấu hiểu. Bà nói với lũ trẻ, nếu thấy lời mẹ dạy chưa thỏa đáng, có thể hỏi bà ngoại và các dì xem ai đúng ai sai.

Trong sinh hoạt, bà chia đều quà cáp và quần áo mới cho cả năm chị em. Sự công bằng giúp xóa nhòa khoảng cách. Những đứa trẻ dần xem mẹ kế như ruột thịt. ''Nhiều hôm, tôi đạp xe về ngoại, quay về thấy lũ trẻ đã đứng ở cổng đợi sẵn'', bà kể. Đến tuổi thiếu nữ, các cô con gái bắt đầu tâm sự chuyện tình cảm với mẹ kế.

Dương Bắc Giang, cô con gái út, cho biết đến năm 7 tuổi, qua lời người xung quanh, cô mới biết bà Hằng không phải mẹ đẻ. "Lúc nhỏ tôi bướng bỉnh, mỗi lần dỗi thường nói muốn mẹ khác, mẹ chỉ cười và dỗ dành", Giang kể.

Sau 30 năm, bốn người con gái riêng của ông Biểu đều đã khôn lớn. Trong đám cưới của từng người, vợ chồng bà Hằng tự tay chuẩn bị của hồi môn chu đáo. Trong lễ cưới, người mẹ kế lúc nào cũng là người bật khóc đầu tiên vì thương con, khiến cả nhà khóc theo.

Đến nay, bà Hằng đã là bà ngoại của 9 đứa trẻ. Cứ mỗi lần các con gái ở cữ, người mẹ kế ấy lại đón về tự tay chăm sóc suốt tháng đầu. Với bà, niềm hạnh phúc lớn nhất tuổi xế chiều là chứng kiến bốn cô con gái của chồng đều khôn lớn, có công việc ổn định và gia đình êm ấm.

Ông Biểu thường dặn các con phải đối tốt với mẹ - người cùng cha con ông đi qua những ngày giông tố nhất cuộc đời. Con gái của ông quấn mẹ hơn cha. Các cô lấy chồng quanh vùng, trước khi sang nhà ngoại đều gọi điện hỏi trước: "Hôm nay mẹ có nhà không để con sang?".

Cách đây 10 năm, cô út Dương Bắc Giang kết hôn. Chồng cô từng qua một đời vợ và đang nuôi riêng. Bước vào cuộc sống gia đình với vai trò mẹ kế, Giang cho biết cô áp dụng những điều học được từ cách mẹ Hằng nuôi dạy chị em mình.

"Bà đã cho tôi một người mẹ và cho tôi bản lĩnh để làm mẹ", Giang nói.

Tin Gốc: Vnexpress

Sau ngày làm việc căng thẳng, Hannah Fowles, 22 tuổi, ở Provo, bang Utah, trở về nhà với đầu óc quay cuồng, mặt nóng bừng. Cô lục tìm chiếc túi màu xanh chứa "bộ dụng cụ trấn tĩnh". Fowles uống thuốc, áp túi chườm lạnh vào sau gáy, bật quạt cầm tay và siết chặt một món đồ chơi có gai. Các thao tác này tác động trực tiếp đến giác quan, giúp cơ thể cô dần dịu lại. "Sau khoảng 10 phút, tôi bình tĩnh và có thể đi ngủ", cô kể.

Carrie Berk, 23 tuổi ở New York, cho biết bộ dụng cụ của cô gồm kẹo chua, nhẫn xoay giảm căng thẳng (fidget ring) và tinh dầu thơm. Trước đây các món đồ này để rải rác, nhưng khi gom vào một túi, cô cảm thấy chủ động hơn mỗi khi mất cân bằng tinh thần.

Tương tự, Stefany Staples, 24 tuổi ở Atlanta, cũng có một chiếc túi trong suốt chứa kẹo dẻo, thuốc giảm đau và Magie glycinate sau khi phải nhập viện nhiều lần vì nhịp tim đập nhanh do lo âu. Staples cho biết thực tế các cơn hoảng loạn diễn ra phức tạp hơn so với những gì cô từng nghĩ.

Nhiều người Mỹ đang tìm đến các bộ dụng cụ tự chuẩn bị này, thường được gọi là "túi chống lo âu" (anxiety bag) hoặc "túi trấn an". Xu hướng này đặc biệt phổ biến trong giới trẻ. Các vật dụng phổ biến gồm kẹo chua để kích thích vị giác, túi chườm lạnh, quạt cầm tay, hoặc tinh dầu oải hương, khăn tẩm cồn để "ngắt" vòng lặp suy nghĩ tiêu cực.

Xu hướng này xuất hiện trong bối cảnh tỷ lệ bất ổn tâm lý ở người trẻ gia tăng. Khảo sát trên gần 1.000 người Mỹ ở độ tuổi 18-26 cho thấy 61% được chẩn đoán mắc chứng lo âu, và 43% gặp cơn hoảng loạn ít nhất một lần mỗi tháng.

Theo Trung tâm Y khoa Đại học Rochester (Mỹ) những vật dụng trong "túi lo âu" áp dụng kỹ thuật "Tiếp đất" (Grounding technique) 5-4-3-2-1.

Kỹ thuật 5-4-3-2-1 dựa trên cơ chế đánh lạc hướng nhận thức (distraction). Khi cơn hoảng loạn xuất hiện, người bệnh cần xác định tuần tự: 5 thứ có thể nhìn thấy (thị giác), 4 thứ có thể chạm vào (xúc giác), 3 âm thanh có thể nghe (thính giác), 2 mùi có thể ngửi (khứu giác) và một thứ có thể nếm (vị giác).

Phương pháp sơ cứu tâm lý học này giúp những người đang trải qua cơn hoảng loạn, rối loạn lo âu thoát khỏi chuỗi suy nghĩ nội tâm và đưa nhận thức quay trở lại thực tại.

Theo Tiến sĩ Jenny Martin, nhà tâm lý học lâm sàng tại Gemstone Wellness (Chicago), các công cụ này hoạt động dựa trên nguyên lý kích thích giác quan, giúp đưa sự chú ý của bộ não trở lại với cảm giác vật lý của cơ thể.

Dù đánh giá "túi lo âu" là công cụ hỗ trợ hữu ích, tiến sĩ Vinay Saranga, người sáng lập Viện Sức khỏe Thần kinh North Carolina, cho rằng đây không phải giải pháp trị liệu tận gốc. Để điều trị lâu dài, người bệnh cần kết hợp liệu pháp nhận thức - hành vi.

"Mục tiêu của việc hồi phục là người bệnh tự kiểm soát tâm lý tốt hơn, thay vì phụ thuộc vào đồ vật. Khi tình trạng cải thiện, số món trong túi nên được rút gọn, hướng đến việc không cần dùng đến nữa", ông Saranga nói.

Ngọc Ngân (Theo NY Post)

Nguồn: https://vnexpress.net/gioi-tre-my-ru-nhau-sam-tui-lo-au-5061106.html

Ben Sanderson, một TikToker, thu hút hơn một triệu lượt xem khi chia sẻ trải nghiệm ngủ trưa tại rạp chiếu phim AMC ở khu Midtown (New York). Anh chi 15 USD để mua vé, ngồi ghế ngả, đeo tai nghe, che mắt bằng mũ và nhanh chóng chìm vào giấc ngủ. Sanderson đánh giá đây là một trong những giấc ngủ chất lượng nhất, đồng thời cho rằng rạp chiếu phim có thể là không gian nghỉ trưa lý tưởng cho những người phải đi làm xa từ Brooklyn hay New Jersey.

Tại Mỹ, ngủ trưa không phải là thói quen phổ biến. Văn hóa làm việc hối hả đề cao sự liên tục. Việc chợp mắt giữa giờ dễ bị đánh giá là thiếu tập trung hoặc kém chuyên nghiệp. Người lao động thường duy trì sự tỉnh táo bằng cà phê hoặc những khoảng nghỉ rất ngắn.

Tuy nhiên, áp lực kéo dài đang khiến thói quen này thay đổi, đặc biệt ở người trẻ. Báo cáo "The State of Sleep in 2026: Sleep Survey Statistics" của tổ chức NapLab chỉ ra khoảng 68% Gen Z tại Mỹ có thói quen ngủ ngắn, ít nhất một lần mỗi tuần, cao hơn hẳn các thế hệ trước. Thậm chí, 1/6 lao động trẻ coi phòng nghỉ trưa là tiện ích bắt buộc phải có của văn phòng.

Nắm bắt nhu cầu này, mô hình buồng ngủ cho thuê đang phát triển mạnh tại các đô thị lớn với tốc độ tăng trưởng hàng năm đạt từ 8,4% đến 15%. Điển hình là Nap York, một hệ thống cung cấp buồng cách âm với giường, quạt và ánh sáng dịu nhẹ, giá 27 USD một giờ. Trung bình mỗi tháng hệ thống này phục vụ khoảng 10.000 khách.

Ngoài các dịch vụ trả phí, giới trẻ cũng tận dụng mọi không gian riêng tư miễn phí hoặc ít tốn kém để chợp mắt. Các địa điểm được nhắc đến nhiều trên mạng xã hội bao gồm phòng thử đồ của thương hiệu thời trang, quán cà phê yên tĩnh, cho đến các trạm tàu điện ngầm hay bãi cỏ công viên.

Lý giải hiện tượng này, tiến sĩ tâm lý học thần kinh Sanam Hafeez tại New York nhận định, cơ thể luôn tự phản ứng khi chịu áp lực. Bà cho biết một giấc ngủ ngắn 10-20 phút có thể cải thiện khả năng tập trung và điều hòa cảm xúc. Nghỉ ngơi nên được xem là nhu cầu thiết yếu thay vì một phần thưởng.

"Cơ thể sẽ ghi nhớ những căng thẳng kéo dài. Khi thiếu thời gian phục hồi, hệ thần kinh không còn xin nghỉ mà sẽ buộc bạn phải nghỉ", bà Hafeez nói.

Ở chiều ngược lại, doanh nhân và cố vấn quốc tế Jessen James lại cho rằng một bộ phận lao động trẻ đang phản ứng quá mức trước áp lực, thiếu kỹ năng quản lý bản thân và chưa đáp ứng được yêu cầu của môi trường chuyên nghiệp.

Ngọc Ngân (Theo NY Post, Fortune, Newsweek)

Nguồn: https://vnexpress.net/gen-z-my-chi-tien-tim-cho-ngu-trua-5057880.html