Hà Nội sẽ lắp camera AI giám sát bếp ăn trường học

Ngày 26/5, tại Hải Phòng, Ban Chính sách, chiến lược Trung ương phối hợp Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh, Hội đồng Lý luận Trung ương và Thành ủy Hải Phòng tổ chức Hội thảo khoa học quốc gia với chủ đề “Đổi mới mô hình phát triển đất nước dựa trên khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số”.

Hội thảo diễn ra trong bối cảnh Việt Nam bước sang giai đoạn phát triển mới, với yêu cầu chuyển đổi mô hình tăng trưởng để thích ứng với những biến động của kinh tế toàn cầu, xu hướng chuyển đổi số và cạnh tranh công nghệ ngày càng mạnh mẽ.

Sau 40 năm thực hiện công cuộc Đổi mới toàn diện đất nước, Việt Nam đạt nhiều thành tựu quan trọng về kinh tế - xã hội. Quy mô GDP năm 2025 đứng thứ 32 thế giới, nằm trong nhóm 15 quốc gia có quy mô thương mại lớn nhất toàn cầu. Việt Nam cũng chính thức trở thành quốc gia có thu nhập trung bình cao từ năm 2025.

Đời sống vật chất, tinh thần của người dân tiếp tục được nâng lên. Vị thế và uy tín quốc tế của Việt Nam ngày càng được củng cố thông qua quá trình hội nhập sâu rộng với nền kinh tế thế giới.

Tuy nhiên, nhiều chuyên gia cho rằng mô hình phát triển hiện nay đang bộc lộ những giới hạn mới. Nền kinh tế vẫn chủ yếu tăng trưởng theo chiều rộng, phụ thuộc nhiều vào vốn, tài nguyên và lao động giá rẻ. Chất lượng tăng trưởng, năng suất lao động và sức cạnh tranh quốc gia chưa đáp ứng yêu cầu phát triển nhanh và bền vững.

Việc ứng dụng khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trong nhiều lĩnh vực còn chậm. Năng lực làm chủ công nghệ lõi, chất lượng nguồn nhân lực và hiệu quả quản trị quốc gia vẫn là những điểm nghẽn cần sớm tháo gỡ.

Chuyển đổi toàn diện mô hình phát triển

Phát biểu tại hội thảo, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng ban Chính sách, chiến lược Trung ương Nguyễn Thanh Nghị nhấn mạnh đổi mới mô hình phát triển dựa trên khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là yêu cầu khách quan của quá trình phát triển đất nước.

Theo ông, đây không chỉ là sự điều chỉnh mô hình tăng trưởng mà còn là quá trình chuyển đổi toàn diện phương thức phát triển quốc gia nhằm tạo ra các động lực tăng trưởng mới.

Ông Nguyễn Thanh Nghị cho rằng khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số sẽ góp phần nâng cao năng suất lao động, năng lực cạnh tranh quốc gia, đồng thời tăng cường khả năng tự chủ chiến lược và tự cường của nền kinh tế.

Trong bối cảnh thế giới biến động nhanh, cạnh tranh chiến lược giữa các quốc gia ngày càng gay gắt, việc đổi mới mô hình phát triển sẽ giúp Việt Nam tận dụng cơ hội từ cuộc cách mạng công nghiệp mới và thích ứng hiệu quả với quá trình chuyển đổi xanh, chuyển đổi số toàn cầu.

Tại hội thảo, các đại biểu tập trung thảo luận về cơ sở lý luận, kinh nghiệm quốc tế và thực tiễn đổi mới mô hình phát triển của Việt Nam. Nhiều ý kiến phân tích sâu những cơ hội và thách thức đặt ra trong bối cảnh hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng.

Các chuyên gia cũng đề xuất nhiều giải pháp nhằm xây dựng mô hình phát triển mới cho giai đoạn 2026-2045, hướng tới mục tiêu đưa Việt Nam trở thành nước phát triển, có thu nhập cao vào năm 2045.

Con người là trung tâm của phát triển

Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Xuân Thắng, nguyên Ủy viên Bộ Chính trị, Chủ tịch Hội đồng Lý luận Trung ương cho biết Đại hội XIV của Đảng đã xác định yêu cầu chuyển đổi mạnh mô hình tăng trưởng.

Theo đó, Việt Nam cần chuyển từ mô hình phát triển dựa chủ yếu vào vốn, tài nguyên và lao động kỹ năng thấp sang lấy khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, chất lượng nguồn nhân lực và năng lực quản trị hiện đại làm động lực chính.

Ông Nguyễn Xuân Thắng nhấn mạnh mục tiêu cuối cùng của phát triển không chỉ là tăng quy mô GDP hay tốc độ tăng trưởng kinh tế mà còn phải nâng cao chất lượng sống, hạnh phúc và cơ hội phát triển của người dân.

Vì vậy, đổi mới mô hình phát triển không chỉ dừng ở đổi mới mô hình tăng trưởng kinh tế mà còn là đổi mới tổng thể tư duy phát triển, phương thức lãnh đạo, quản trị quốc gia, tổ chức xã hội và cách thức huy động, phân bổ nguồn lực.

Theo ông, trong mô hình phát triển mới, con người vừa là mục tiêu, vừa là nguồn lực và động lực nội sinh quan trọng nhất của quá trình phát triển.

Nhiều tham luận tại hội thảo cũng nhấn mạnh yêu cầu hoàn thiện thể chế, cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và năng lực quản trị quốc gia để tạo nền tảng cho mô hình phát triển mới.

Các đại biểu cho rằng Việt Nam cần đẩy mạnh nghiên cứu khoa học, phát triển hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, tăng khả năng làm chủ công nghệ lõi và thúc đẩy liên kết giữa Nhà nước, doanh nghiệp, trường đại học và viện nghiên cứu.

Các tham luận và kiến nghị tại hội thảo sẽ là cơ sở khoa học và thực tiễn quan trọng phục vụ xây dựng Đề án “Đổi mới mô hình phát triển đất nước dựa trên khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số”, trình Hội nghị lần thứ ba Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV.

Tin Gốc: Dân Trí

Hiện nhiều khu vực trên thế giới đang trải qua các đợt nắng nóng gay gắt, đặc biệt tại Đông Nam Á, Nam Á và một số khu vực ở châu Âu, Bắc Mỹ. Theo các chuyên gia, một trong những nguyên nhân là sự trở lại của hiện tượng El Niño.

Cảnh báo được Tổ chức Khí tượng Thế giới (WMO) đưa ra ngày 6/6.

Theo WMO, nhiệt độ nước biển ở khu vực nhiệt đới Thái Bình Dương đang tăng cao bất thường, tạo điều kiện để El Niño phát triển và tác động đến nhiệt độ cũng như lượng mưa trên phạm vi toàn cầu.

Các dự báo từ mạng lưới khí hậu toàn cầu của WMO cho thấy điều kiện khí hậu đang chuyển rõ rệt sang trạng thái El Niño, với xác suất khoảng 80% trong giai đoạn tháng 6-8.

El Niño là hiện tượng khí hậu tự nhiên xảy ra khi nhiệt độ bề mặt biển tại khu vực trung tâm và phía đông Thái Bình Dương xích đạo tăng cao hơn bình thường. Hiện tượng này có thể làm thay đổi các mô hình gió, áp suất khí quyển và lượng mưa trên toàn thế giới.

Thông thường, El Niño xuất hiện theo chu kỳ 2-7 năm và kéo dài khoảng 9-12 tháng. Trạng thái này luân phiên với La Niña, xen giữa là các điều kiện trung tính.

WMO cho biết xác suất El Niño tiếp tục duy trì đến tháng 11 vào khoảng 90%. Phần lớn các mô hình dự báo cho thấy hiện tượng này có thể đạt cường độ từ trung bình đến mạnh.

Tổng thư ký WMO Celeste Saulo cảnh báo El Niño có thể làm gia tăng nguy cơ hạn hán, mưa lớn và các đợt nắng nóng cả trên đất liền lẫn đại dương.

Theo cơ quan này, ngay cả một đợt El Niño ở mức trung bình cũng đủ làm tăng khả năng xuất hiện các hiện tượng thời tiết và khí hậu cực đoan tại nhiều khu vực.

El Niño từng góp phần khiến năm 2023 trở thành một trong những năm nóng nhất từng được ghi nhận, trước khi nhiệt độ toàn cầu tiếp tục lập kỷ lục mới trong năm 2024.

### Tổng thư ký Liên hợp quốc cảnh báo khẩn cấp về khí hậu

WMO cho biết nhiệt độ mặt nước biển tại khu vực trung - đông Thái Bình Dương xích đạo, vùng được sử dụng để theo dõi El Niño, đã tiến sát ngưỡng hình thành hiện tượng này. Nhiệt độ dưới bề mặt biển tại đây hiện cao hơn khoảng 6°C so với mức trung bình.

Trong khi đó, Chỉ số Dao động Nam (SOI) - một chỉ dấu khí quyển quan trọng của El Niño - cũng đang cho thấy xu hướng phù hợp với sự phát triển của hiện tượng này.

Theo WMO, chưa có bằng chứng cho thấy biến đổi khí hậu làm tăng tần suất hoặc cường độ của El Niño. Tuy nhiên, tình trạng ấm lên toàn cầu có thể làm khuếch đại các tác động của hiện tượng này do đại dương và khí quyển chứa nhiều năng lượng và hơi ẩm hơn, từ đó làm gia tăng nguy cơ sóng nhiệt và mưa cực đoan.

Trong thông điệp bằng video, Tổng thư ký Liên hợp quốc António Guterres cho rằng El Niño là lời cảnh báo mới về tình trạng khẩn cấp khí hậu toàn cầu.

Ông nhấn mạnh rằng sự xuất hiện của El Niño có thể làm trầm trọng thêm xu hướng nóng lên toàn cầu, đồng thời kêu gọi các quốc gia đẩy nhanh quá trình chuyển đổi năng lượng, giảm phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch và mở rộng hệ thống cảnh báo sớm cho người dân.

Theo bà Saulo, hiện đã có 128 quốc gia triển khai hệ thống cảnh báo sớm đa rủi ro. Liên hợp quốc đặt mục tiêu phủ sóng hệ thống này trên toàn cầu vào cuối năm 2027.

Nhiệt độ cao hơn mức bình thường ở nhiều khu vực

Mặc dù El Niño thường đạt cường độ mạnh nhất trong giai đoạn từ tháng 11 đến tháng 2, tác động lên nhiệt độ toàn cầu thường xuất hiện muộn hơn.

WMO cho biết các dự báo từ tháng 6 đến tháng 8 cho thấy nhiệt độ cao hơn trung bình nhiều năm sẽ chiếm ưu thế tại phần lớn các khu vực trên thế giới.

Tổ chức này cảnh báo nguy cơ nhiều rủi ro khí hậu xảy ra đồng thời, đặc biệt tại những khu vực vốn dễ bị hạn hán hoặc thiếu nước.

Ngoài tác động đến thời tiết, El Niño còn có thể gây hiệu ứng dây chuyền đối với sản xuất nông nghiệp, nguồn nước, năng lượng, y tế và hoạt động thương mại toàn cầu.

WMO cho rằng các cảnh báo sớm sẽ giúp chính phủ các nước chủ động hơn trong công tác ứng phó, nhất là ở các lĩnh vực nhạy cảm với khí hậu.

Theo các trung tâm khí hậu khu vực, lượng mưa trong mùa mưa từ tháng 6 đến tháng 9 có khả năng thấp hơn trung bình tại phía bắc vùng Sừng châu Phi. Nam Á cũng được dự báo có mùa gió mùa kém thuận lợi hơn, trong khi Trung Mỹ có thể đối mặt với điều kiện thời tiết khô và nóng hơn bình thường.

Trong mùa hè ở Bắc bán cầu, vùng nước biển ấm do El Niño gây ra có thể làm gia tăng hoạt động bão ở khu vực trung tâm và phía đông Thái Bình Dương, trong khi làm giảm khả năng hình thành bão trên Đại Tây Dương.

Tin Gốc: Dân Trí

Chiều 15/6, HĐND thành phố Hà Nội thông qua 3 nghị quyết nhằm cụ thể hóa các cơ chế đặc thù của Luật Thủ đô trong lĩnh vực khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.

Ba nghị quyết được kỳ vọng hình thành khung chính sách kết nối giữa nguồn lực tài chính, hạ tầng số, hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo và hoạt động bảo hộ sở hữu trí tuệ trên địa bàn Thủ đô. Các chính sách sẽ có hiệu lực từ ngày 1/7.

Thành lập quỹ phát triển khoa học, công nghệ

Nghị quyết đầu tiên quy định việc thành lập, tổ chức, hoạt động và quản lý Quỹ Phát triển khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo thành phố Hà Nội.

Quỹ là quỹ tài chính nhà nước ngoài ngân sách, trực thuộc UBND thành phố, hoạt động không vì mục tiêu lợi nhuận. Đơn vị này có tư cách pháp nhân, con dấu, tài khoản và báo cáo tài chính riêng.

Quỹ có nhiệm vụ quản lý, sử dụng nguồn ngân sách thành phố dành cho hoạt động khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo. Bên cạnh đó, quỹ được huy động các nguồn lực xã hội hợp pháp, tạo thêm nguồn vốn cho nghiên cứu, ứng dụng công nghệ và thương mại hóa kết quả khoa học.

Theo nghị quyết, quỹ có thể tài trợ, đặt hàng nhiệm vụ; hỗ trợ lãi suất vay; đầu tư phát triển hạ tầng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.

Nguồn lực của quỹ cũng được sử dụng để hỗ trợ quản lý, khai thác và thương mại hóa tài sản trí tuệ; phát triển hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo và lan tỏa văn hóa đổi mới sáng tạo trong cộng đồng.

Hoạt động của quỹ phải tuân thủ nguyên tắc công khai, minh bạch, không hỗ trợ trùng lặp từ ngân sách nhà nước. Việc tiếp nhận tài trợ không được tạo lợi ích trái quy định cho bên đóng góp, đồng thời phải bảo đảm phòng, chống xung đột lợi ích, tham nhũng, tiêu cực và lãng phí.

Cơ cấu tổ chức của quỹ gồm Hội đồng quản lý, cơ quan điều hành và Ban Kiểm soát. Sở Khoa học và Công nghệ Hà Nội là cơ quan thường trực, làm đầu mối tham mưu chiến lược, lĩnh vực ưu tiên và danh mục nhiệm vụ đặt hàng, tài trợ.

Cơ quan điều hành chịu trách nhiệm quản lý tài chính, giải ngân, thanh toán, quyết toán và đánh giá hiệu quả sử dụng nguồn vốn. Ban Kiểm soát hoạt động độc lập, theo dõi việc chấp hành điều lệ, quy chế tài chính và các quy định phòng ngừa xung đột lợi ích.

Hỗ trợ đào tạo năng lực số tối đa 3 triệu đồng mỗi người

Nghị quyết thứ hai quy định chính sách thúc đẩy chuyển đổi số, phát triển sản phẩm và dịch vụ công nghệ số trên địa bàn Hà Nội.

Các chính sách tập trung vào hạ tầng số, nền tảng số, dữ liệu, trí tuệ nhân tạo, thương mại điện tử và những công nghệ mới có khả năng ứng dụng trong quản lý, điều hành và sản xuất, kinh doanh.

Nghị quyết cũng quy định các trường hợp được áp dụng hình thức chỉ định thầu đối với nhiệm vụ, dự án chuyển đổi số và ứng dụng công nghệ số sử dụng ngân sách thành phố.

Những hạng mục thuộc diện này gồm trung tâm dữ liệu, điện toán đám mây, hạ tầng tính toán hiệu năng cao, nền tảng tích hợp và chia sẻ dữ liệu, nền tảng trí tuệ nhân tạo, kho dữ liệu tập trung, cổng dữ liệu thành phố và các hệ thống nghiệp vụ dùng chung.

Đáng chú ý, đảng viên, cán bộ, công chức, viên chức và người lao động trong hệ thống chính trị thành phố được hỗ trợ chi phí đào tạo, nâng cao năng lực số, với mức tối đa 3 triệu đồng/người/năm.

Cán bộ lãnh đạo, quản lý được hỗ trợ một lần 20 triệu đồng để trang bị máy tính xách tay hoặc máy tính bảng, phục vụ điều hành và xử lý công việc từ xa.

Doanh nghiệp nhỏ và vừa, hợp tác xã, hộ kinh doanh trên địa bàn cũng được hỗ trợ chuyển đổi số và phát triển thương mại điện tử.

Chính sách được thực hiện thông qua phiếu hỗ trợ dành cho việc sử dụng sản phẩm, dịch vụ số; tư vấn, đào tạo; bảo đảm an toàn thông tin và triển khai các công cụ phục vụ hoạt động kinh doanh trên môi trường điện tử.

Dự án khởi nghiệp được hỗ trợ tới 100% nhiều khoản chi phí

Nghị quyết thứ ba tập trung vào các chính sách thúc đẩy khởi nghiệp sáng tạo, đổi mới sáng tạo và bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ.

Nghị quyết xác định rõ những khái niệm như dự án khởi nghiệp sáng tạo, dự án đổi mới sáng tạo, tổ chức trung gian hỗ trợ khởi nghiệp và bài toán đổi mới sáng tạo của thành phố. Đây là căn cứ để Hà Nội lựa chọn, hỗ trợ và đánh giá hiệu quả các chương trình trong thực tế.

Theo chính sách được thông qua, dự án khởi nghiệp sáng tạo có thể được hỗ trợ tối đa 100% chi phí thuê chuyên gia tư vấn; chi phí sử dụng cơ sở kỹ thuật, cơ sở ươm tạo để thử nghiệm và hoàn thiện sản phẩm.

Các dự án còn được hỗ trợ tới 50% chi phí tham gia khóa huấn luyện ngắn hạn ở nước ngoài và 100% chi phí tham gia chương trình, cuộc thi, diễn đàn, hoạt động trình diễn, giới thiệu ý tưởng, sản phẩm, công nghệ và giải pháp do thành phố tổ chức.

Doanh nghiệp trong 5 năm đầu thành lập được hỗ trợ 100% chi phí đăng ký, xác lập quyền sở hữu trí tuệ và đăng ký chất lượng sản phẩm, dịch vụ.

Cá nhân, nhóm cá nhân và hộ kinh doanh có dự án phù hợp cũng được hỗ trợ tối đa 100% chi phí tư vấn pháp lý để thành lập doanh nghiệp.

Các dự án đáp ứng điều kiện được sử dụng không gian làm việc, cơ sở hạ tầng và tài sản công thuộc phạm vi quản lý của thành phố trong thời gian tối đa 3 năm. Trường hợp cần thiết, dự án có thể được gia hạn một lần, tối đa một năm.

Đối với doanh nghiệp do một người thành lập, thành phố hỗ trợ 100% chi phí sử dụng chữ ký số, hóa đơn điện tử, phần mềm kế toán và nền tảng quản trị doanh nghiệp trên điện toán đám mây trong 2 năm đầu.

Tin Gốc: Dân Trí