Chiều 28/7, UBND TP Hà Nội công bố Hệ thống cơ sở dữ liệu về dinh dưỡng và an toàn thực phẩm học đường (HanoiCheck).
Hệ thống được xây dựng nhằm số hóa việc quản lý bữa ăn bán trú, kết nối dữ liệu giữa cơ quan quản lý, nhà trường, đơn vị cung cấp thực phẩm và phụ huynh.
Theo kế hoạch, từ năm học 2026-2027, HanoiCheck sẽ được triển khai tại 100% cơ sở giáo dục có tổ chức bán trú trên địa bàn Hà Nội, gồm cả trường công lập và ngoài công lập.
Hơn 1,18 triệu học sinh ăn bán trú
Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ Hà Nội Cù Ngọc Trang cho biết toàn thành phố hiện có 3.621 cơ sở giáo dục, trong đó 3.202 cơ sở tổ chức bán trú, phục vụ hơn 1,18 triệu học sinh.
Quy mô lớn khiến việc kiểm soát dinh dưỡng, nguồn gốc thực phẩm và quy trình chế biến gặp nhiều khó khăn. Theo ông Trang, điều kiện cơ sở vật chất giữa các trường chưa đồng bộ; tiêu chí đánh giá, cảnh báo hoặc tạm dừng hoạt động đối với nhà cung cấp thực phẩm chưa thống nhất.
Việc ứng dụng công nghệ thông tin cũng còn phân tán. Hồ sơ nhà cung cấp, thực đơn, quy trình lưu mẫu thức ăn và kết quả kiểm tra tại nhiều trường vẫn được quản lý bằng giấy hoặc các phần mềm riêng lẻ, gây khó khăn cho việc tổng hợp dữ liệu và truy xuất khi cần thiết.
Để khắc phục những hạn chế này, Sở Khoa học và Công nghệ phối hợp với Sở Giáo dục và Đào tạo, Sở Y tế xây dựng HanoiCheck theo hướng tập trung, thống nhất dữ liệu, từng bước thay thế hồ sơ giấy và chuẩn hóa quy trình quản lý bữa ăn bán trú.
Camera AI giám sát bếp ăn
Theo Sở Khoa học và Công nghệ Hà Nội, HanoiCheck gồm 5 hợp phần.
Trong đó, hồ sơ dinh dưỡng điện tử giúp quản lý chế độ dinh dưỡng theo từng nhóm học sinh; các trường cập nhật thực đơn và định lượng bữa ăn theo hướng dẫn chuyên môn.
Hệ thống cũng quản lý tập trung thông tin về năng lực, hồ sơ pháp lý và lịch sử hoạt động của các đơn vị cung cấp thực phẩm, giúp cơ quan quản lý theo dõi tình trạng hồ sơ và các cảnh báo liên quan.
Điểm đáng chú ý là việc tích hợp camera ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) tại bếp ăn trường học. Hệ thống hỗ trợ giám sát quá trình tiếp nhận nguyên liệu, sơ chế, chế biến và chia suất ăn, giúp phát hiện các khâu có nguy cơ mất an toàn thực phẩm.
HanoiCheck còn có ứng dụng dành cho phụ huynh, cho phép theo dõi thực đơn, nguồn gốc thực phẩm và một số thông tin liên quan đến chất lượng bữa ăn của học sinh.
Đối với cơ quan quản lý, dữ liệu được tổng hợp theo thời gian thực, giúp theo dõi tình hình triển khai tại từng trường, địa phương và nhà cung cấp.
Quy trình kiểm soát an toàn thực phẩm trên hệ thống gồm 5 bước, từ cập nhật dữ liệu, lưu mẫu và xác thực điện tử đến quét nhận diện bằng AI, xác minh việc khắc phục lỗi và lưu vết toàn bộ quá trình, phục vụ truy xuất khi xảy ra sự cố.
Tăng minh bạch bữa ăn học đường
Việc triển khai HanoiCheck được phân công theo nguyên tắc “một việc, một đầu mối chịu trách nhiệm”.
Sở Khoa học và Công nghệ phụ trách vận hành kỹ thuật và hạ tầng; Sở Giáo dục và Đào tạo hướng dẫn chuyên môn, chỉ đạo các trường triển khai; Sở Y tế xây dựng tiêu chí về dinh dưỡng và quy trình kiểm soát an toàn thực phẩm.
UBND các xã, phường chịu trách nhiệm tổ chức triển khai tại địa phương, trong khi các trường học và đơn vị cung cấp thực phẩm phải cập nhật đầy đủ, chính xác dữ liệu và chịu trách nhiệm trước pháp luật về thông tin đã khai báo.
Phó Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội Trần Lưu Hoa cho biết sở đã thành lập tổ công tác chuyên trách, đồng thời sẽ hướng dẫn các trường công khai thực đơn theo mẫu thống nhất và tổ chức tập huấn trước năm học mới.
Phát biểu tại hội nghị, Phó Chủ tịch UBND TP Hà Nội Vũ Thu Hà yêu cầu toàn bộ hồ sơ của nhà cung cấp phải thực hiện trên cổng trực tuyến, không tiếp nhận hồ sơ giấy nhằm tăng tính minh bạch và thuận lợi cho việc kiểm tra, đối chiếu.
Bà cũng giao Sở Giáo dục và Đào tạo chủ trì xây dựng thực đơn khung theo từng mùa, phù hợp nhu cầu dinh dưỡng của học sinh.
Khi hệ thống được triển khai đồng bộ, mỗi bữa ăn bán trú sẽ được theo dõi từ nguồn cung thực phẩm, nguyên liệu đầu vào, quá trình chế biến đến thực đơn phục vụ học sinh. Phụ huynh cũng có thêm công cụ để giám sát thay vì chỉ tiếp cận thông tin khi nhà trường công bố hoặc khi xảy ra sự cố.
Đằng sau hiện tượng này là hàng loạt thay đổi về thiết kế khí động học, vật liệu và công nghệ cảm biến.
Theo The Guardian, hàng loạt bàn thua theo cùng một kịch bản đang khiến giới chuyên môn đặt dấu hỏi về quả bóng chính thức của World Cup 2026.
Nhiều thủ môn tên tuổi đều từng chạm tay vào bóng nhưng vẫn bất lực nhìn bóng bay vào lưới. Đây vốn là tình huống rất hiếm gặp ở đẳng cấp cao nhất, nơi các thủ môn chỉ cần chạm được tay vào bóng thường đủ để đổi hướng hoặc đẩy bóng ra ngoài.
"Kiểu bàn thắng này xuất hiện quá nhiều lần trong một kỳ World Cup. Chắc hẳn có điều gì đó với quả bóng", cựu thủ môn tuyển Anh Joe Hart nhận định.
Theo Hart, điều khiến ông bất ngờ không phải các cú sút quá hiểm mà là việc nhiều thủ môn đã đọc đúng quỹ đạo, vươn người chạm được bóng nhưng lực cản lại không đủ để cứu thua.
Trionda - quả bóng do Adidas phát triển cho World Cup 2026 - đánh dấu bước thay đổi lớn nhất về thiết kế kể từ sau Jabulani năm 2010.
Điểm khác biệt đầu tiên nằm ở cấu trúc.
Theo FIFA, trong khi Al Rihla (World Cup 2022) sử dụng 20 mảnh ghép thì Trionda chỉ còn 4 tấm polyurethane, ít nhất trong lịch sử các kỳ World Cup. Bốn mảnh này được ép nhiệt hoàn toàn thay vì khâu chỉ, tạo nên bề mặt gần như liền khối.
Theo Adidas, việc giảm số lượng mảnh ghép giúp: giảm các điểm nối gây nhiễu luồng không khí; tạo lực cản phân bố đồng đều hơn; tăng độ ổn định khi bay; giảm khả năng hút nước trong điều kiện thi đấu mưa.
Bề mặt bóng cũng được bổ sung hệ thống rãnh chìm cùng các họa tiết dập nổi kích thước micro và macro nhằm tăng độ bám chân khi rê bóng hoặc sút trong điều kiện ẩm ướt.
Tên gọi "Trionda" cũng mang nhiều ý nghĩa. "Tri" tượng trưng cho ba quốc gia đồng chủ nhà gồm Mỹ, Canada và Mexico, còn "Onda" trong tiếng Tây Ban Nha mang nghĩa "làn sóng", lấy cảm hứng từ làn sóng cổ động "La Ola" nổi tiếng trên các sân vận động châu Mỹ.
Bí mật nằm ở khí động học
Điều khiến giới khoa học đặc biệt quan tâm là cách quả bóng tương tác với không khí.
Một nghiên cứu sử dụng hầm gió của các nhà khoa học Nhật Bản và Hàn Quốc cho thấy Trionda xuất hiện hiện tượng gọi là "drag crisis" (khủng hoảng lực cản) ở tốc độ thấp hơn nhiều so với các mẫu bóng trước đây.
Thông thường, khi bóng đạt một ngưỡng tốc độ nhất định, luồng không khí quanh quả bóng sẽ chuyển từ dòng chảy tầng sang dòng chảy rối. Khi điều này xảy ra, lực cản khí động học giảm mạnh, khiến bóng tăng tốc hoặc duy trì vận tốc tốt hơn trong quãng đường bay.
Với Trionda, các nhà nghiên cứu phát hiện ngưỡng này xuất hiện khoảng 43km/h, thấp hơn đáng kể so với nhiều mẫu bóng World Cup trước đó. Điều này đồng nghĩa nhiều cú sút ở tốc độ trung bình cũng có thể bất ngờ giảm lực cản, khiến bóng lao nhanh hơn so với dự đoán của thủ môn.
Cựu thủ môn Kasper Schmeichel, người từng tập luyện với Trionda ngay khi mẫu bóng ra mắt chia sẻ: "Bóng không chao đảo nhiều, nhưng tốc độ khi sút hơi khác. Dù chênh lệch rất nhỏ, chừng đó vẫn đủ tạo khác biệt. Bắt bóng vốn là cuộc chơi của những chi tiết nhỏ".
Để hoàn thiện Trionda, Adidas cho biết đã mất khoảng ba năm rưỡi nghiên cứu.
Quả bóng trải qua hơn 300 bài thử nghiệm trong phòng thí nghiệm, đồng thời được kiểm tra thực địa tại 7 trong số 16 thành phố đăng cai World Cup 2026 nhằm đánh giá khả năng hoạt động ở các điều kiện nhiệt độ, độ ẩm và độ cao khác nhau.
Các thử nghiệm trong hầm gió cũng cho thấy bề mặt nhiều rãnh và các đường nối sâu được thiết kế có chủ đích giúp hệ số lực cản ổn định hơn, đồng thời tạo khả năng sinh độ xoáy tốt hơn khi sút phạt hoặc đá phạt góc.
Không chỉ thay đổi về khí động học, Trionda còn là một trong những quả bóng công nghệ cao nhất từng xuất hiện tại World Cup.
Bên trong lõi bóng được tích hợp cảm biến MEMS IMU (Micro-Electro-Mechanical Systems kết hợp Inertial Measurement Unit) có khả năng ghi nhận chuyển động với tần số khoảng 500 lần mỗi giây.
Cảm biến này liên tục gửi dữ liệu về vị trí, gia tốc, vận tốc và thời điểm cầu thủ chạm bóng tới hệ thống VAR theo thời gian thực. Dữ liệu sau đó được kết hợp với công nghệ việt vị bán tự động (SAOT) để xác định chính xác thời điểm chuyền bóng, phát hiện chạm tay hoặc các tình huống gây tranh cãi khác.
Việc đặt cảm biến ngay trong cấu trúc bóng nhưng vẫn đảm bảo cân bằng khối lượng là một trong những thách thức kỹ thuật lớn nhất trong quá trình phát triển.
Một con báo gêpa (báo săn) tiến đến vũng nước để uống thì bị cá sấu phục kích từ dưới nước.
Khi con mồi đến đủ gần, cá sấu bất ngờ lao lên tấn công và kéo xuống nước. Dù là loài săn mồi tốc độ cao trên cạn, báo gêpa gần như không có khả năng chống trả khi rơi vào môi trường của cá sấu.
Sau khi khống chế con mồi, cá sấu thực hiện động tác quăng xoay đặc trưng để kết liễu.
Cuộc chiến sinh tử giữa chim bìm bịp và rắn độc
Một con rắn lục phì châu Phi lọt vào tầm săn của chim bìm bịp Burchell, loài chim phân bố tại khu vực Đông Nam châu Phi và thường săn các loài bò sát.
Con chim liên tục dang cánh để đánh lạc hướng đối thủ trước khi tung các cú mổ chính xác vào phần đầu.
Dù sở hữu nọc độc mạnh, con rắn không thể phản công và cuối cùng trở thành con mồi.
Báo hoa mai xông vào cửa hàng, tấn công người đàn ông
Một người đàn ông tại thị trấn Todaraisingh, bang Rajasthan (Ấn Độ), bất ngờ bị báo hoa mai lao vào tấn công khi đang ngồi trong cửa hàng.
Nạn nhân chống trả rồi chạy ra ngoài, đồng thời kéo cửa cuốn để nhốt con vật bên trong. Lực lượng kiểm lâm sau đó có mặt và khống chế báo hoa mai.
Theo cơ quan chức năng, con báo nhiều khả năng đi lạc từ khu rừng gần đó trong lúc tìm kiếm thức ăn. Trước khi bị bắt giữ, nó đã tấn công nhiều người dân, khiến một số người bị thương.
Đàn sư tử hạ gục trâu rừng đơn độc
Một con trâu rừng bị đàn sư tử bao vây và liên tục tấn công.
Dù nhiều lần tìm cách chống trả và thoát khỏi vòng vây, con vật không thể chống lại ưu thế về số lượng của bầy sư tử.
Lửng mật mẹ giải cứu con khỏi đàn ngựa vằn
Một con lửng mật non chạy đến gần đàn ngựa vằn và có nguy cơ bị tấn công. Lửng mật mẹ nhanh chóng xuất hiện, đưa con rời khỏi khu vực nguy hiểm.
Báo hoa mai rời khỏi cây khi chạm mặt rắn hổ mang
Một con báo hoa mai phát hiện rắn hổ mang trên cây và lập tức giữ khoảng cách.
Trong tự nhiên, nhiều loài mèo lớn thường tránh đối đầu với rắn độc nhằm giảm nguy cơ bị cắn.
Rắn xuất hiện trong nhà khiến chủ nhà bất ngờ
Một con rắn cỡ lớn bất ngờ bò ra từ nơi ẩn nấp trong nhà. Tiếng la của chủ nhà cũng khiến con vật giật mình và nhanh chóng tìm đường rời đi.
Dựa trên hình dạng bên ngoài, đây nhiều khả năng là rắn ráo trâu, loài không có nọc độc.
Khoảnh khắc khỉ thích thú khi uống bia khiến nhiều người bật cười
Một nhóm người trong khi đi dã ngoại tại Tân Cương (Trung Quốc), đã có thêm "bạn đồng hành", là một con khỉ hoang.
Chú khỉ này đã không ngần ngại đến gần nhóm người dã ngoại để tìm kiếm đồ ăn. Thậm chí, khi được những người này cho thử uống bia, con vật còn thể hiện sự thích thú vì được thưởng thức món đồ uống có cồn này.
Voi cho thấy sức mạnh ấn tượng khi dễ dàng quật ngã thân cây to
Voi là loài động vật to lớn và mạnh nhất trên thảo nguyên châu Phi, đó là lý do ngay cả những kẻ săn mồi hùng mạnh như sư tử, báo đốm hay linh cẩu… cũng luôn phải tránh đụng độ với voi.
Đoạn video dưới đây cho thấy sức mạnh của voi khi con vật có thể dễ dàng quật ngã một thân cây to.
Voi con xua đuổi hà mã khỏi vũng nước
Một con voi non chủ động tiến về phía hà mã và liên tục gây sức ép. Con hà mã sau đó rời khỏi khu vực, nhiều khả năng do xung quanh còn có các cá thể voi trưởng thành.
Chó hoang châu Phi trưởng thành nhường bữa ăn cho con non
Chó hoang châu Phi là loài động vật có mối quan hệ xã hội khăng khít. Những cá thể trong đàn không chỉ phối hợp cùng nhau săn mồi một cách hiệu quả, mà sau mỗi chuyến đi săn thành công, những cá thể trưởng thành sẽ nhường cho những con non trong đàn ăn trước.
Chỉ khi những con chó non ăn no, chó hoang trưởng thành mới bắt đầu đánh chén những gì còn sót lại của con mồi.
Ngày 28/5, tại Trung tâm Ứng dụng tiến bộ khoa học và công nghệ TP Cần Thơ diễn ra lễ khai mạc “Kết nối cung cầu công nghệ - sản phẩm chủ lực, OCOP gắn với truy xuất nguồn gốc TP Cần Thơ” năm 2026.
Sự kiện diễn ra từ ngày 28 đến 30/5 tại Cần Thơ, quy tụ khoảng 150 gian hàng giới thiệu các sản phẩm ứng dụng khoa học công nghệ, nông nghiệp công nghệ cao và nhiều giải pháp chuyển đổi số.
Ông Nguyễn Phương Tuấn, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, công nghệ và Môi trường của Quốc hội, đánh giá cao nỗ lực của Cần Thơ trong việc phát triển các sản phẩm chủ lực, với hơn 900 sản phẩm OCOP của 454 chủ thể đạt hạng từ 3 sao trở lên.
Ông kỳ vọng sàn giao dịch công nghệ tại Cần Thơ sẽ không chỉ là nơi trưng bày truyền thống mà còn vươn tầm trở thành đầu mối kết nối động, không gian số hóa giúp các doanh nghiệp dễ dàng tìm kiếm chuyên gia, giải pháp chuyển đổi số và tự động hóa phù hợp với quy mô của mình.
Bà Nguyễn Thị Ngọc Điệp, Phó Chủ tịch UBND TP Cần Thơ, nhấn mạnh vai trò then chốt của khoa học, công nghệ và chuyển đổi số trong việc nâng cao năng suất, chất lượng cạnh tranh của sản phẩm và doanh nghiệp địa phương. Bà cũng khẳng định đây là nền tảng phát triển bền vững nông nghiệp, nông thôn và các sản phẩm OCOP.
Theo bà Điệp, công tác truy xuất nguồn gốc đối với sản phẩm chủ lực và sản phẩm OCOP của thành phố đã từng bước được chuẩn hóa, gắn với mã số, mã vạch điện tử và nền tảng số. Tuy nhiên, hoạt động kết nối cung cầu công nghệ vẫn còn một số hạn chế, sự gắn kết giữa nhà khoa học, viện, trường, doanh nghiệp và các chủ thể sản xuất chưa thực sự mạnh mẽ.
Phó Chủ tịch TP Cần Thơ kỳ vọng sự kiện này sẽ là cơ hội để đẩy mạnh kết nối cung cầu công nghệ, quảng bá và xúc tiến các sản phẩm của thành phố và khu vực ĐBSCL, mở rộng thị trường trong nước và hướng đến xuất khẩu. Đồng thời, các đề xuất, kiến nghị từ sự kiện sẽ là cơ sở để thành phố tiếp tục hoàn thiện cơ chế, chính sách phát triển thị trường khoa học và công nghệ.
Ông Ngô Anh Tín, giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ Cần Thơ cho biết, sàn giao dịch công nghệ TP Cần Thơ sẽ quy tụ các sản phẩm đặc thù, sản phẩm OCOP của cả nước, tạo không gian kết nối để doanh nghiệp giao lưu, học hỏi, trao đổi kinh nghiệm, hỗ trợ lẫn nhau, cùng hiện thực hóa nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội.
"Thông qua nguồn dữ liệu công nghệ đa dạng trong nước và quốc tế cùng sự đồng hành của các chuyên gia, Sàn sẽ giúp doanh nghiệp rút ngắn thời gian tìm kiếm giải pháp, giảm thiểu rủi ro và từng bước thu hẹp khoảng cách giữa nghiên cứu khoa học với hoạt động sản xuất thực tiễn", ông Tín cho biết.