Bức tranh kinh tế Mỹ đang chứng kiến những sức ép lớn từ tác động kép của lạm phát và căng thẳng địa chính trị. Theo Cục Thống kê Lao động Mỹ (BLS), chỉ số giá tiêu dùng (CPI) của Mỹ trong tháng 5 tăng 4,2% so với năm ngoái. Đây là lần đầu tiên lạm phát Mỹ vượt 4% kể từ đầu năm 2023, chủ yếu do giá năng lượng tăng cao liên quan đến chiến sự Mỹ - Iran.
Dù chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tháng 6 đã hạ nhiệt xuống mức 3,5%, chi phí sinh hoạt vẫn là gánh nặng lớn với người Mỹ. Tình hình càng thêm căng thẳng khi lệnh ngừng bắn tháng 6 sụp đổ và Mỹ nối lại chiến dịch tấn công Iran.
Đứt gãy này ngay lập tức khiến giá dầu thô Brent bật tăng 10 USD chỉ trong vòng 24 giờ, chạm mốc 87 USD/thùng. Kéo theo đó, dữ liệu từ Hiệp hội Xe hơi Mỹ (AAA) ngày 18/7 cho thấy giá xăng thông thường đã nhanh chóng quay đầu tăng lên 3,99 USD/gallon (gần 3,8 lít), đe dọa trực tiếp đến ngân sách đi lại hàng ngày của hàng triệu hộ gia đình.
Giữa vòng xoáy bão giá đó, cuộc sống của gia đình anh Bùi Định ở ngoại ô Chicago, bang Illinois đang trải qua những thay đổi rõ rệt để thích ứng.
"Năm ngoái, tiền đi chợ của nhà tôi một tháng tầm 400-500 USD, nhưng năm nay đã tăng lên khoảng 700 USD", anh Định nhẩm tính về sự hao hụt trong ví tiền.
Tại khu vực anh Định sinh sống, giá thịt lợn xay từng ở mức 99 cent một pound (khoảng 60.000 đồng một kg), thịt cốt lết chưa tới 2 USD/pound, nhưng các mặt hàng này năm nay đều tăng giá gấp đôi, thậm chí gấp ba.
Mỗi tháng, gia đình ba người nhà anh Định chi khoảng 4.400 USD cho chi phí sinh hoạt, trong đó khoản lớn nhất là tiền thuê nhà cùng chi phí điện, nước, Internet, điện thoại khoảng 1.900 USD. Học phí cho đứa con 4 tuổi là 1.500 USD/tháng, còn chi phí cho thực phẩm khoảng 500-600 USD.
Sau khi xung đột Iran nổ ra, phần tiết kiệm hàng tháng của gia đình anh cũng hao hụt, một phần do sinh hoạt phí tăng cao, một phần do công ty của vợ anh cắt giảm giờ làm. Trước đây, mỗi tuần vợ anh có thể làm 40-45 giờ, nhưng nay chỉ còn 20-30 giờ.
Để tiết kiệm chi phí khi vật giá leo thang, nhà anh Định hiếm khi đi ăn bên ngoài, ưu tiên mua hàng tại các chuỗi siêu thị hay có chương trình giảm giá. Mỗi khi săn được một mặt hàng giảm giá sâu, gia đình anh sẽ mua tích trữ với số lượng lớn.
Anh cũng đành tạm gác kế hoạch mua nhà trong năm nay, bởi giá nhà ở Illinois đã tăng hơn 10%, dù từng rất ổn định ở mức khoảng 350.000 USD trước năm 2022.
"Săn sale" cũng là giải pháp mà chị Kim Út, sống tại bang Washington, áp dụng để đối phó với tình trạng giá thực phẩm được chị mô tả là "tăng khủng khiếp". Chị cho hay giá thịt bò trước đây là 7,99-8,99 USD một pound (khoảng hơn 400 g), nhưng giờ đã lên 11,99 USD, đắt gần gấp rưỡi.
Mỗi khi siêu thị có chương trình giảm giá, chị Út sẽ mua với số lượng lớn, trữ đầy tủ đông trong nhà, một giải pháp được chị đánh giá là "vừa tiện vừa tiết kiệm", bởi gia đình hiếm khi đi ăn ngoài. "Mình chịu khó theo dõi sale hàng tuần nên bù qua bù lại thì cũng không quá khó khăn", chị nói.
Gia đình chị Út năm nay nhận được khoản hoàn thuế cao hơn nhờ Đạo luật To Đẹp của Tổng thống Donald Trump, nhưng đạo luật cũng cắt giảm ngân sách hỗ trợ năng lượng sạch cho các bang như Washington và California, khiến chi phí điện, nước, khí đốt tự nhiên tại những nơi này tăng cao.
Washington và California hiện là nơi có giá xăng cao nhất nước Mỹ (5,36-5,61 USD/gallon) do ảnh hưởng từ chính sách đánh thuế năng lượng sạch. "Điện tăng 30% trong 5 năm, nước 10-15%, khí đốt tự nhiên khoảng 20%, một phần do chính sách năng lượng sạch của bang", chị Út cho hay.
Để tiết kiệm chi phí nhiên liệu, chị Út ưu tiên sử dụng xe điện, hạn chế chạy xe xăng. Chị cũng thường xuyên gia cố thêm vật liệu cách nhiệt trong nhà để giảm tiêu thụ năng lượng sưởi ấm vào mùa đông.
Ở thành phố Seattle, một trong những nơi đắt đỏ ở Mỹ, hai vợ chồng chị Mai Phạm cùng một con nhỏ trước đây mỗi tháng chi tiêu khoảng 7.000 USD, bao gồm tiền điện nước, ăn uống, xăng dầu, tiền thuê nhà, tiền học của con. Tuy nhiên, chi phí này giờ đã tăng lên 8.000 USD, dù các khoản chi không thay đổi.
Chị Mai cho hay so với thời điểm gia đình mới sang Mỹ 8 năm trước, giá trứng, sữa đã cao gấp đôi qua. Lạm phát cũng khiến chi phí ăn uống, xăng dầu tăng khoảng 10-15%.
"Những mặt hàng đó tăng giá dần dần nên cũng không quá sốc, nhưng giờ nhìn lại mới bất ngờ", chị Mai nói. "Tôi phải cân đối chi tiêu bằng cách rà soát, cắt những khoản không thật sự cần thiết như ăn ngoài, đi du lịch".
Để đề phòng những biến cố bất ngờ, gia đình chị cố gắng để ra một khoản tiết kiệm cố định và khoản dự phòng đủ trang trải 3-4 tháng sinh hoạt. Tuy nhiên, do chi phí sinh hoạt tăng, tiền tiết kiệm của gia đình hụt đi, nên "chắc sẽ không nghỉ hưu sớm được như dự tính", chị Mai chia sẻ.
Với gia đình anh Định, để bù đắp cho khoản tiết kiệm bị hao hụt hàng tháng, anh đang chuyển hướng sang đầu tư cổ phiếu, với một số danh mục đầu tư đã tăng 10% trong nửa năm. Anh cho biết việc chủ động kiếm tiền và lập quỹ dự phòng có thể giúp phần nào ứng phó lạm phát. "Chỉ có mua nhà là khó", anh cười, nói thêm.
Tin Gốc: Vnexpress
Sáng 12.7, hải quân của IRGC cho biết đã bắn một phát súng cảnh cáo một tàu bị cho là đã cố gắng đi qua tuyến đường cấm tại eo biển Hormuz, theo Reuters.
IRGC tố cáo con tàu đã gây nguy hiểm cho an ninh hàng hải bằng cách tắt các hệ thống, song không cung cấp chi tiết về nguồn gốc con tàu. Con tàu sau đó đã dừng lại.
Thông báo cho biết một số tàu đã cố gắng di chuyển qua tuyến đường thủy này theo "lộ trình trái phép" và phớt lờ các cảnh báo yêu cầu điều chỉnh hướng đi.
IRGC tuyên bố eo biển Hormuz sẽ bị đóng cửa cho đến khi có thông báo thêm và khi Mỹ chấm dứt "sự can thiệp" vào khu vực.
Lực lượng này cảnh báo rằng không một tàu nào được phép đi qua tuyến đường thủy này, và nếu "kẻ thù" lợi dụng quyết định này làm "cái cớ" để phạm bất kỳ "sai lầm" nào, thì sẽ phải đối mặt với "phản ứng nghiêm khắc".
Mỹ đang yêu cầu Iran công khai tuyên bố sẽ ngừng các cuộc tấn công vào tàu thuyền trong eo biển và tất cả các tuyến đường thủy sẽ được mở cửa mà không thu phí.
Tổng thống Mỹ Donald Trump hôm 10.7 cho biết Mỹ và Iran đã đồng ý tiếp tục đàm phán bất chấp sự leo thang căng thẳng trong tuần này.
Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi và Ngoại trưởng Oman Sayyid Badr Albusaidi đã gặp nhau tại trong ngày 11.7 Oman để trao đổi "quan điểm về các cơ chế thích hợp cho việc lưu thông an toàn của tàu thuyền qua eo biển Hormuz", theo một tuyên bố từ Ngoại trưởng Iran.
CNN đưa tin rằng Oman đã đưa ra một dự thảo đề xuất cho eo biển, bao gồm việc tự do lưu thông qua hành lang phía nam trong vùng biển thuộc chủ quyền của Oman. Kế hoạch này kêu gọi các tàu thuyền đi qua hành lang phía bắc trong vùng biển thuộc chủ quyền của Iran phải được sự chấp thuận trước từ Iran, mặc dù sẽ không áp đặt bất kỳ khoản phí nào, CNN cho biết.
Tin Gốc: Thanh Niên
Cục Chống tham nhũng Quốc gia Ukraine (NABU) và Văn phòng Công tố Chuyên trách Chống tham nhũng (SAPO) ngày 11/5 cho hay đã phát hiện "nhóm có tổ chức đã rửa 460 triệu hryvnia (gần 10,5 triệu USD) thông qua một dự án xây dựng hạng sang gần Kiev".
NABU nói thêm rằng một trong những thành viên "từng là người đứng đầu Văn phòng Tổng thống Ukraine". Mặc dù tuyên bố của cơ quan chống tham nhũng không nêu đích danh, nguồn tin trong cơ quan thực thi pháp luật nói với Kyiv Independent người đó là cựu chánh văn phòng Andriy Yermak.
"Cuộc điều tra khẩn cấp đang được tiến hành", NABU cho hay.
Số tiền 460 triệu hryvnia được chuyển vào dự án trong nhiều năm bằng cách sử dụng mạng lưới các công ty ma, giao dịch tiền mặt và tài liệu tài chính giả mạo, theo NABU và SAPO.
Hai cơ quan này cáo buộc nhóm đã lên kế hoạch xây dựng 4 biệt thự riêng, mỗi biệt thự rộng khoảng 1.000 m2, cùng với một khu phức hợp chăm sóc sức khỏe chung có spa và hồ bơi. Chi phí ước tính của mỗi biệt thự là hàng triệu USD.
Từng là trợ lý thân cận nhất của Tổng thống Volodymyr Zelensky và là một trong những quan chức quyền lực hàng đầu ở Ukraine, Yermak đã từ chức vào tháng 11/2025 sau khi bị lực lượng chống tham nhũng khám xét nhà riêng.
Ông Yermak hiện nằm trong danh sách điều tra về đường dây tham nhũng trị giá 100 triệu USD liên quan tới tập đoàn điện hạt nhân quốc gia Energoatom. Cuộc điều tra tại Energoatom, bắt đầu từ năm ngoái, là vụ án tham nhũng lớn nhất trong nhiệm kỳ của ông Zelensky.
9 nghi phạm đã bị khởi tố trong vụ án Energoatom, trong đó có thân tín của ông Zelensky là Timur Mindich, cựu phó thủ tướng Oleksiy Chernyshov, cựu bộ trưởng năng lượng và tư pháp Herman Halushchenko.
Một nguồn tin thực thi pháp luật nói với Kyiv Independent rằng các nghi phạm trong vụ Energoatom bị cáo buộc chuyển tiền cho Chernyshov để xây dựng các biệt thự hạng sang gần Kiev. Nguồn tin thêm rằng một trong những căn biệt thự đó được tài trợ từ nguồn tiền tham nhũng tại Energoatom và được dành riêng cho ông Yermak.
Khi được hỏi về các biệt thự xa hoa, Yermak trả lời tờ Ukrainska Pravda rằng ông "không sở hữu bất kỳ ngôi nhà nào. Tôi chỉ có một căn hộ và một chiếc ôtô như mọi người đã thấy".
Tổng thống Zelensky chưa bình luận về các cáo buộc nhắm vào ông Yermak. Trong khi đó, Dmytro Lytvyn, cố vấn của ông Zelensky, nói rằng "còn quá sớm để đánh giá về quy trình tố tụng đang diễn ra".
Sau khi ông Yermak từ chức, Tổng thống Zelensky đã bổ nhiệm cựu giám đốc tình báo Kyrylo Budanov vào vị trí thay thế.
Tin Gốc: Vnexpress