Iran đóng cửa eo biển Hormuz, bắn cảnh cáo tàu đi sai luồng

Ngày 25-4, giờ địa phương, Tổng thống Mỹ Donald Trump thông báo đã hủy chuyến đi của các đặc phái viên đến Pakistan để đàm phán hòa bình với Iran, nói rằng không có ích gì khi "ngồi đó nói chuyện mà chẳng có kết quả gì".

Ông Trump giải thích về quyết định hủy chuyến đi do không hài lòng với lập trường đàm phán của Tehran, nhưng tiết lộ một đề xuất sửa đổi từ phía Tehran đã được đưa ra chỉ vài phút sau quyết định của ông.

"Họ đã đưa cho chúng tôi một bản báo cáo lẽ ra phải tốt hơn và - điều thú vị là - ngay lập tức, khi tôi hủy bỏ chuyến đi, chỉ trong vòng 10 phút, chúng tôi đã nhận được một bản báo cáo mới tốt hơn nhiều", Hãng tin AFP dẫn lời nhà lãnh đạo Mỹ.

Nhà Trắng trước đó cho biết con rể của ông Trump, Jared Kushner và đặc phái viên Steve Witkoff đang đến Pakistan để đàm phán với Iran nhằm tiến tới "một thỏa thuận".

"Chúng ta nắm giữ tất cả các quân bài. Họ có thể gọi cho chúng ta bất cứ lúc nào họ muốn, nhưng phái đoàn sẽ không còn phải thực hiện những chuyến bay 18 tiếng chỉ để ngồi đó nói chuyện mà chẳng có kết quả gì nữa", ông Trump nói.

Động thái này diễn ra sau khi Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi rời Islamabad vào tối cùng ngày, sau các cuộc hội kiến với lãnh đạo Pakistan. Các cuộc trao đổi tập trung vào những "lằn ranh đỏ" của Iran, nhưng không dẫn đến bất kỳ cuộc tiếp xúc trực tiếp nào với phía Mỹ.

Khi được hỏi riêng liệu việc hủy bỏ chuyến đi có đồng nghĩa với việc quay trở lại tình trạng thù địch hay không, ông Trump nói: "Không, điều đó không có nghĩa là vậy. Chúng tôi chưa nghĩ đến điều đó".

Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu ngày 25-2 tuyên bố đã ra lệnh cho quân đội tấn công mạnh vào nhóm Hezbollah ở Lebanon sau khi quân đội báo cáo nhóm này vi phạm thỏa thuận ngừng bắn được gia hạn vào đầu tuần này.

Vài giờ trước đó, quân đội Israel thông báo "tiêu diệt hơn 15 phần tử khủng bố ở miền nam Lebanon", bao gồm ba người lái một chiếc xe "chứa đầy vũ khí". Lực lượng này cũng cáo buộc các chiến binh "phóng máy bay không người lái mang chất nổ" về phía lực lượng Israel.

Ngoài ra, Israel cũng đã tìm thấy "một kho tên lửa chống tăng trong một cơ sở chứa vũ khí của Hezbollah" và một đường hầm ngầm chứa súng trường Kalashnikov.

Tổng thống Pháp Emmanuel Macron khẳng định điều khoản phòng thủ chung của EU rõ ràng và chắn chắn. Điều 42.7 của Hiệp ước Liên minh châu Âu, yêu cầu các nước EU khác phải bảo vệ bất kỳ thành viên nào bị tấn công.

Theo ông Macron, điều khoản này vững chắc và mạnh mẽ hơn Điều 5 của hiệp ước Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO). "Nó cho phép sự đoàn kết giữa các nước thành viên, không có lựa chọn nào khác", nhà lãnh đạo Pháp nhấn mạnh.

Cam kết của Mỹ trong việc hỗ trợ quốc phòng của châu Âu đã bị lung lay dưới thời Tổng thống Donald Trump. Nhà lãnh đạo Mỹ đã giảm hỗ trợ quân sự cho Ukraine, đồng thời đặt câu hỏi về tính hợp lệ của cơ chế phòng thủ chung của NATO.

Cơ quan Quản trị doanh nghiệp Nhỏ (SBA) của Mỹ phối hợp với lực lượng đặc nhiệm bài trừ gian lận của Nhà Trắng đã chuyển 562.000 khoản vay bị nghi gian lận thời đại dịch COVID-19 sang Bộ Tài chính để truy thu.

Đây đợt thu hồi tài sản lớn nhất trong lịch sử cơ quan này và là một phần trong cam kết của Tổng thống Donald Trump nhằm thu hồi tiền thuế bị chiếm đoạt trong thời kỳ đại dịch.

Số tiền truy thu lên đến 22,2 tỉ USD từ các khoản vay thuộc Chương trình Bảo vệ lương (PPP) và chương trình hỗ trợ thiệt hại kinh tế COVID-19.

SBA cũng chuyển hồ sơ về các trường hợp này sang Bộ Tư pháp để phục vụ công tác điều tra. Các dữ liệu cho thấy có hơn 1 triệu khoản vay thuộc chương trình PPP bị nghi ngờ có dấu hiệu bất thường.

Tổng cộng, trong giai đoạn 2020-2021, khoảng 1,2 ngàn tỉ USD đã được phê chuẩn cho các chương trình hỗ trợ, trong đó ước tính ít nhất 200 tỉ USD có thể liên quan đến gian lận.

Từ năm 2025 đến trung tuần tháng 4-2026, lực lượng chức năng Campuchia đã trục xuất 13.039 người nước ngoài liên quan hoạt động lừa đảo trực tuyến, và có hàng trăm ngàn công dân nước ngoài tự nguyện rời Campuchia.

Phóng viên TTXVN tại Phnom Penh dẫn thông cáo báo chí ngày 24-4 của Đơn vị phát ngôn Chính phủ Hoàng gia Campuchia cho biết trong 9 tháng gần đây, từ tháng 7-2025 đến trung tuần tháng 4-2026, lực lượng chức năng các cấp tại thủ đô Phnom Penh và các địa phương trong cả nước đã ra quân triệt phá hơn 250 tụ điểm lừa đảo trực tuyến, trong đó có 91 sòng bạc.

Bên cạnh đó, lực lượng chức năng đã hoàn thành hồ sơ, chuyển 112 vụ việc sang tòa án, liên quan hơn 1.000 nghi phạm, bao gồm công dân Trung Quốc, Thái Lan, Việt Nam, Nhật Bản, Hàn Quốc, Singapore và Campuchia.

Vụ đánh bom ở một khu vực bất ổn phía tây nam Colombia diễn ra trong đợt bạo lực bùng nổ trước thềm cuộc bầu cử tổng thống vào tháng tới.

Thống đốc Cauca Octavio Guzman cho biết "một thiết bị nổ đã phát nổ" trên một con đường, trong khi hình ảnh trên mạng xã hội cho thấy thiệt hại trên diện rộng và có nhiều hố lớn trên đường. Các nhân chứng cho biết vụ nổ mạnh đến mức họ bị hất văng ra xa vài mét.

Trong cuối tuần này, một số vụ tấn công diễn ra ở Colombia, mà chính quyền đổ lỗi cho các phần tử bất đồng chính kiến của nhóm du kích FARC đã bị giải tán. Bạo lực làm gia tăng căng thẳng trước cuộc bầu cử tổng thống ngày 31-5, trong đó an ninh là một trong những vấn đề trọng tâm.

Tin Gốc: Tuổi Trẻ

Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình ngày 14/5 đón tiếp và hội đàm với Tổng thống Mỹ Donald Trump tại Bắc Kinh, thảo luận về các vấn đề cùng quan tâm, trong đó có năng lượng và chiến sự Iran.

Hai lãnh đạo nhất trí thiết lập "mối quan hệ ổn định chiến lược mang tính xây dựng" nhằm định hướng cho quan hệ song phương trong ba năm tới và xa hơn nữa. Đây là lần đầu tiên cụm từ "ổn định chiến lược mang tính xây dựng" được sử dụng cho quan hệ Mỹ - Trung.

Cách đó vài trăm km, tại tỉnh Sơn Đông cùng các vùng lân cận, một mạng lưới cảng biển, đường ống và nhà máy lọc dầu đang miệt mài hoạt động, với những bồn chứa dầu khổng lồ và hàng chục cột ống khói vươn lên giữa vùng đồng bằng ven biển hoang sơ.

Theo CNN, tại đây, các "nhà máy lọc dầu ấm trà", thuật ngữ để chỉ những cơ sở lọc dầu tư nhân quy mô nhỏ được chính quyền Trung Quốc cấp phép hoạt động, đang từng ngày tinh chế dầu thô của Iran, vốn chịu lệnh trừng phạt từ Mỹ, thành xăng, dầu diesel và các sản phẩm hóa dầu khác để cung cấp cho nền kinh tế lớn thứ hai thế giới.

Giờ đây, khi Mỹ tìm cách cắt đứt các nguồn tài chính nhằm buộc Iran nhượng bộ để chấm dứt cuộc chiến kéo dài nhiều tháng qua, những hoạt động này không còn nằm ngoài lề nữa, mà nhiều khả năng sẽ được đưa thẳng lên bàn đàm phán giữa ông Trump và ông Tập.

Căng thẳng ngày càng gay gắt trong bối cảnh Trung Quốc vừa muốn duy trì quan hệ ổn định với Mỹ vừa thắt chặt mối quan hệ hợp tác kinh tế và ngoại giao với Iran.

Ngay trước khi Tổng thống Trump lên đường tới Bắc Kinh, Bộ Tài chính Mỹ đã đưa 12 cá nhân và tổ chức vào danh sách đen do liên quan đến hoạt động "bán và vận chuyển dầu Iran" sang Trung Quốc.

Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent gần đây cáo buộc Trung Quốc hỗ trợ cho các mạng lưới quân sự của Iran bằng cách mua dầu thô của nước này. Bắc Kinh bác bỏ các cáo buộc như vậy.

Hồi đầu tuần, khi các phóng viên CNN đi dọc theo con đường vắng vẻ ven những nhà máy lọc dầu san sát ngay phía bắc ranh giới hai tỉnh Sơn Đông và Hà Bắc, họ có thể nhận thấy an ninh đã được thắt chặt quanh các cơ sở do Tập đoàn Hóa chất Tân Hải Hà Bắc vận hành. Đây là nhà máy lọc dầu từng bị Mỹ trừng phạt vào năm ngoái.

Bảo vệ đứng gác trước cổng vào khu phức hợp chế xuất, một công trình trải dài trên nhiều lô đất thuộc khu vực cảng công nghiệp.

Nhiều phương tiện, trong đó có một chiếc in logo công ty, bắt đầu bám đuôi nhóm phóng viên CNN khi họ lái xe trên con đường trước cơ sở này, đồng thời tìm cách ngăn cản nhóm ghi hình ngay cả qua cửa sổ xe. Những cơ sở khác mà nhóm đi ngang qua trong khu vực không được bảo vệ nghiêm ngặt như vậy.

Tập đoàn Tân Hải Hà Bắc sản xuất xăng, dầu diesel và các loại hóa chất như bitum, vốn được dùng để trải nhựa mặt đường. Mỹ hồi tháng 5/2025 cáo buộc Tân Hải Hà Bắc mua dầu mỏ "liên quan đến quân đội Iran". Washington nói rằng công ty này đã nhập khẩu lượng dầu thô trị giá hàng trăm triệu USD được vận chuyển trên các tàu thuộc "hạm đội bóng ma", trong đó có cả những tàu đang bị trừng phạt vì vận chuyển hàng hóa từ Iran.

Công ty cũng nằm trong danh sách đen đang ngày càng dài thêm của Mỹ. 4 nhà máy lọc dầu khác của Trung Quốc đã bị trừng phạt từ năm ngoái đến nay, hầu hết nằm chỉ cách nhau vài giờ lái xe.

Ngành công nghiệp lọc dầu tại tỉnh Sơn Đông hình thành từ nhiều thập kỷ trước để khai thác mỏ dầu Thắng Lợi ở đồng bằng sông Hoàng Hà. Tuy nhiên, hiện nay họ chủ yếu nhập khẩu từ nước ngoài, chế biến khoảng 1/5 lượng dầu tiêu thụ của Trung Quốc.

"Những nhà máy nhỏ đó hoạt động với biên lợi nhuận khá thấp", Erica Downs, học giả nghiên cứu cấp cao tại Trung tâm Chính sách Năng lượng Toàn cầu thuộc Đại học Columbia, nói. "Mức chiết khấu mà họ có được suốt nhiều năm qua khi nhập khẩu dầu thô từ Venezuela, Nga và Iran đã giúp họ tồn tại".

Mỹ từng tránh trừng phạt Hóa dầu Hằng Lực, nhà máy lọc dầu có quy mô lớn hơn nhiều tại Đại Liên, thành phố cảng đối diện với Sơn Đông qua biển Bột Hải. Tuy nhiên, Bộ Tài chính Mỹ tháng trước đưa nhà máy này vào danh sách trừng phạt, dấu hiệu cho thấy Washington sẵn sàng nhắm tới những cái tên lớn hơn.

Tài liệu của Bộ Tài chính Mỹ mô tả Hằng Lực là "một trong những khách hàng lớn nhất mua dầu thô và các sản phẩm dầu mỏ khác của Iran". Công ty này đã phủ nhận cáo buộc.

Trung Quốc đã bác bỏ các lệnh trừng phạt của Mỹ và yêu cầu các nhà máy lọc dầu liên quan không tuân thủ.

Bộ Ngoại giao Trung Quốc dẫn lại lời của người phát ngôn hôm 12/5 tuyên bố nước này "kiên quyết phản đối các lệnh trừng phạt đơn phương phi pháp", khi được đề nghị bình luận về thông tin mua dầu Iran.

Theo chuyên gia Downs từ Đại học Columbia, các tập đoàn năng lượng quốc gia khổng lồ, vốn gắn kết sâu rộng với hệ thống tài chính quốc tế, thường tuân thủ các quy định liên quan đến lệnh trừng phạt do Mỹ áp đặt. Nhưng các nhà máy lọc dầu tư nhân quy mô nhỏ ở Trung Quốc có thể phớt lờ lệnh trừng phạt, vì họ chủ yếu hoạt động ở thị trường nội địa.

Tại Hóa dầu Tân Hải Hà Bắc, một năm sau khi bị đưa vào danh sách đen của Mỹ, nguồn dầu mà cơ sở này đang xử lý vẫn không rõ ràng. Nhưng từ cổng chính luôn đông đúc nhân viên cho đến các đoàn xe bồn nối đuôi nhau trên con đường gần đó, mọi hoạt động kinh doanh dường như vẫn diễn ra nhộn nhịp.

'Nguồn cung ổn định'

Trong bối cảnh cú sốc dầu mỏ toàn cầu do cuộc chiến giữa Mỹ và Iran chưa có dấu hiệu lắng dịu, các nhà máy lọc dầu độc lập dường như đang đóng vai trò quan trọng hơn đối với an ninh năng lượng của Trung Quốc.

Dầu Iran, chủ yếu được xử lý qua các nhà máy lọc dầu độc lập, chiếm khoảng 13% lượng dầu nhập khẩu bằng đường biển của Trung Quốc trước khi xung đột Trung Đông nổ ra. Theo Muyu Xu, nhà phân tích dầu thô cấp cao tại hãng dữ liệu Kpler, năm ngoái, lượng dầu này có giá trị ước tính khoảng 32,5 tỷ USD, nhưng sau khi trừ các khoản phí, Iran có lẽ chỉ thu về được khoảng 2/3.

Tháng trước, khi việc Iran phong tỏa eo biển Hormuz làm gián đoạn hoạt động xuất khẩu của các quốc gia khác, tỷ lệ dầu xử lý tại các "nhà máy ấm trà" đã tăng lên 18%, Xu cho biết.

"Mục tiêu hàng đầu của Trung Quốc là duy trì nguồn cung nhiên liệu ổn định để bảo đảm an ninh năng lượng. Vì vậy, họ đang đặt niềm tin vào các nhà máy lọc dầu tư nhân, bởi họ biết những đơn vị này vẫn có cách để xoay xở nguồn dầu thô đầu vào", bà nhận định.

Theo dữ liệu từ công ty phân tích Vortexa, trong suốt tháng 3 và tháng 4, 4 cảng dọc bờ biển Hoàng Hải thuộc tỉnh Sơn Đông cùng với cảng Đại Liên đã tiếp nhận trung bình hơn 1,5 triệu thùng dầu mỗi ngày từ Iran.

Dầu thô thường được các "đội tàu bóng đêm" vận chuyển từ cảng của Iran đến những nơi như khu vực giới hạn cảng phía đông (EOPL), nằm gần eo biển Singapore. Tại EOPL, hàng chục con tàu thường xuyên túc trực trong tình trạng tắt thiết bị định vị. Chúng liên tục sang chiết dầu đang chịu lệnh trừng phạt của Mỹ cho nhau nhằm xóa dấu vết về nguồn gốc thực sự.

Ảnh vệ tinh tháng trước được CNN phân tích cho thấy tàu Herby treo cờ Iran áp sát một tàu dầu khác mang tên Huancayo tại vùng biển EOPL. Vị trí của hai con tàu cho thấy chúng đang tiến hành sang chiết nhiên liệu trên biển.

Những con tàu sau khi tiếp nhận dầu sẽ tiếp tục hành trình đến các cảng tiếp nhận. Lúc này, số hàng hóa trên tàu sẽ được dán nhãn là dầu xuất khẩu từ một quốc gia thứ ba, như Malaysia hay Indonesia.

Theo dữ liệu từ Kpler, vào tháng trước, ít nhất 7 con tàu đã tiếp nhận dầu thô của Iran tại khu vực này rồi lên đường hướng tới các cảng ở Sơn Đông.

Dữ liệu về quyền sở hữu tàu Herby do đơn vị theo dõi hàng hải Marine Traffic cung cấp cho thấy con tàu này có liên quan đến Công ty Dầu khí Quốc gia Iran.

Vài tuần sau, vào cuối tháng 4, khi tàu Herby trên đường quay trở về phía tây để tới Iran, nó đã chạm trán USS Rafael Peralta, khu trục hạm đang thực thi lệnh phong tỏa của Mỹ.

Video do hải quân Mỹ công bố cho thấy chiến hạm này đã áp sát tàu Herby. Bộ Chỉ huy Trung tâm Mỹ (CENTCOM) cho biết đã chặn tàu dầu này khi nó đang "tìm cách tiến về một cảng của Iran".

Tại miền đông Trung Quốc, khoảng ba ngày sau, dữ liệu từ Marine Traffic cho thấy tàu Huancayo đang neo đậu gần một cầu cảng tại cảng Yên Đài, tỉnh Sơn Đông. Sau đó, con tàu biến mất khỏi hệ thống định vị và xuất hiện trở lại ba ngày sau tại đúng vị trí cũ bên cầu cảng.

Khoảng thời gian này hoàn toàn trùng khớp với thời gian bơm dầu lên kho bãi tại cảng, khép lại hành trình trên biển của lô dầu thô nghi từ Iran đến Trung Quốc.

Tin Gốc: Vnexpress

“Tôi từ chức, nhưng tôi không bỏ cuộc", bà nói trong tuyên bố được truyền hình trực tiếp.

Tổng thống Latvia Edgars Rinkevics, người theo hiến pháp có nhiệm vụ lựa chọn lãnh đạo chính phủ, sẽ gặp tất cả các đảng trong quốc hội vào ngày 15/5.

Bà Silina, thuộc đảng trung hữu New Unity, đã mất đa số cầm quyền trong quốc hội hôm 13/5 sau khi đảng cánh tả Progressives tuyên bố rút lại sự ủng hộ.

Quyết định này được đưa ra sau khi Bộ trưởng Quốc phòng Andris Spruds của đảng Progressives bị mất chức cuối tuần qua vì cách xử lý các vụ UAV Ukraine bay lạc vào không phận Latvia.

Bà Silina cho rằng “sự ganh đua chính trị và lợi ích đảng phái hẹp hòi” gây ra cuộc khủng hoảng hiện tại ở Latvia.

Tuần trước, 2 UAV cảm tử tầm xa của Ukraine bay vào một kho dầu bỏ trống gần thị trấn Rezekne, cách biên giới Nga khoảng 40km. Không có thương vong nào được ghi nhận trên mặt đất.

Sau vụ việc, bà Silina yêu cầu ông Spruds từ chức, với lý do các hệ thống chống UAV đã không được triển khai đủ nhanh để ngăn chặn vụ xâm phạm của các UAV.

"Sự cố máy bay không người lái xảy ra đã chứng minh rõ ràng rằng ban lãnh đạo quốc phòng đã thất bại trong việc thực hiện lời hứa về một bầu trời an toàn cho đất nước chúng ta", bà Silina phát biểu khi đó.

Ngoại trưởng Ukraine Andrii Sybiha cũng xác nhận những UAV trong vụ việc là của Ukraine, và việc chúng bay vào Latvia là do hoạt động "tác chiến điện tử của Nga". Để ứng phó với các sự cố này, Ukraine đang xem xét việc cử các chuyên gia đến để giúp tăng cường an ninh hàng không trên các quốc gia vùng Baltic.

Vào tháng 3, Ukraine từng tuyên bố rằng họ có thông tin tình báo cho thấy Nga đã cố tình điều hướng UAV của Kiev về phía các quốc gia Baltic và Phần Lan nhằm tạo ra căng thẳng,

Mặt khác, Moscow từng cáo buộc các thành viên NATO, gồm 3 nước Baltic, ngầm cho phép Ukraine sử dụng không phận của họ để tiến hành các cuộc tấn công nhằm vào mục tiêu ở tây bắc Nga, đặc biệt là các cảng xuất khẩu dầu ở vùng Leningrad. Tuy nhiên, các nước trên đã bác bỏ thông tin này.

Vào tháng 4, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Nga Maria Zakharova cho biết các nước Baltic “đã nhận được cảnh báo thích đáng”. “Nếu các chính quyền của những quốc gia này còn đủ tỉnh táo, họ sẽ lắng nghe. Nếu không, họ sẽ phải đối mặt với phản ứng”, bà Zakharova nói thêm.

Tuy nhiên, phía các nước Baltic đã bác bỏ cáo buộc từ Nga. Theo Kyiv Independent, mặc dù ủng hộ mạnh mẽ Ukraine, các nước Baltic, bao gồm Estonia, Latvia và Litva, được cho vẫn đứng ngoài các hoạt động chiến đấu, chỉ cung cấp hỗ trợ quân sự, tình báo và viện trợ nhân đạo cho Kiev kể từ khi xung đột nổ ra, đồng thời không cho phép Ukraine sử dụng lãnh thổ của mình để nhằm mục tiêu tấn công Nga.

Gần đây, Thủ tướng Phần Lan Petteri Orpo cho biết ông đã nói với Tổng thống Volodymyr Zelensky rằng Helsinki coi việc máy bay Ukraine đi vào không phận Phần Lan là không thể chấp nhận được. Bộ trưởng Quốc phòng Estonia Hanno Pevkur nói rằng phía Ukraine cần “giữ UAV tránh xa lãnh thổ của chúng tôi và kiểm soát hoạt động của chúng tốt hơn".

Tin Gốc: Dân Trí