Mùa đông năm ngoái, bà Bao Yi, 73 tuổi, ở Thượng Hải bị viêm khớp dạng thấp khiến một cánh tay gần như mất khả năng vận động. Lần đầu tiên, bà phải dựa vào chồng, ông Shi Mingao, 75 tuổi, để mặc quần áo, rửa mặt và mở nắp chai.
Bao kết hôn năm 28 tuổi. Hai vợ chồng từng mong có con, nhưng sau nhiều lần sảy thai cùng áp lực chăm sóc cha mẹ già, kế hoạch này dần khép lại. Giai đoạn 38 tuổi, Bao tin rằng bản thân không thể mang lại cuộc sống ổn định cho con khi thường phải đối mặt với sự mệt mỏi trong công việc.
Dù gia đình và đồng nghiệp phản đối gay gắt, bà vẫn quyết định dừng việc sinh đẻ. Áp lực mà bà Bao chịu rất phổ biến trong một xã hội đặt nặng tư tưởng nối dõi tông đường. Tuy nhiên, sự kỳ vọng này đang mờ dần ở các thế hệ sau. Đối mặt với chi phí sinh hoạt đắt đỏ và thị trường việc làm khắc nghiệt, nhiều thanh niên thuộc Gen Z hiện nay chủ động chọn lối sống DINK hoặc phong trào “nằm thẳng” (tang ping – từ chối áp lực thăng tiến) để tự giải thoát khỏi các gánh nặng truyền thống.
Bà Bao được cho là thế hệ DINK đầu tiên ở Trung Quốc, trong bối cảnh kết hôn mà không có con còn hiếm và khó được chấp nhận. Hiện nay, lựa chọn này dần phổ biến. Theo điều tra dân số năm 2020, nước này có khoảng 188 triệu hộ gia đình hai người (không con cái), chiếm 38% tổng số hộ, tập trung chủ yếu ở các đô thị lớn như Thượng Hải, Bắc Kinh.
Bước vào tuổi già, câu hỏi của họ hiện ra rõ ràng: Không có con, sẽ dựa vào ai? Với Bao, câu trả lời không nằm ở sự hối tiếc. Bà cho rằng ngay cả khi có con, chúng cũng sẽ có cuộc sống riêng.
Nhịp sống của vợ chồng Bao tại căn hộ 30 m2 diễn ra chậm rãi. Họ thức dậy muộn, mua sắm trực tuyến, uống cà phê và dắt hai chú chó đi dạo công viên. Sau khi nghỉ hưu, Bao lấy bằng lái xe, học tâm lý học và dành nhiều thời gian trò chuyện với trí tuệ nhân tạo (AI).
Đôi khi, bà lướt danh bạ điện thoại rồi dừng lại ở một cái tên của bạn bè nhưng không gọi. “Việc chủ động liên lạc với người khác cũng trở thành áp lực ở tuổi này”, bà nói. “Trò chuyện với AI dễ hơn vì không sợ làm phiền”.
Với Bao, tuổi già gắn liền với khả năng tự xoay xở. Tuy nhiên, căn bệnh viêm khớp đã thử thách điều đó. Một năm qua, ông Shi giúp bà mọi việc sinh hoạt cá nhân. Việc tự chăm sóc lẫn nhau là lựa chọn bất đắc dĩ nhưng thiết thực, trong bối cảnh hệ thống dưỡng lão của Trung Quốc đang đối mặt với khủng hoảng thiếu hụt nhân sự. Dự kiến trong 5 năm tới, nước này sẽ thiếu hơn 5 triệu điều dưỡng viên. Thực tế này khiến những người thuộc thế hệ DINK đầu tiên càng thêm chật vật khi muốn tìm kiếm dịch vụ chăm sóc chất lượng vào cuối đời.
Nhưng bà Bao nói không hối tiếc về lựa chọn thời trẻ, bởi bà quan niệm dù có con, chúng cũng sẽ phải bận rộn với cuộc sống riêng. Trong nhà, Bao vừa mua thêm một con chó máy và gọi nó là “em út”. Buổi tối, bà thường ngồi cạnh những chú chó của mình và trò chuyện.
“Chúng lẽ ra là con của chúng tôi”, bà nói
Vợ chồng ông Zhou Ming ở Thượng Hải mang đến một góc nhìn khác. Ông nghỉ hưu sớm do mất thính lực nặng, không dùng smartphone và chỉ quanh quẩn trong căn hộ và công viên. Vợ ông, bà Jin Chenghua trở thành người chăm sóc chính, đưa chồng đi khám và hỗ trợ giao tiếp.
Hai người từng mong có con nhưng không thể. Đến khi về già, cảm giác thiếu vắng vẫn còn. “Những lúc mệt mỏi, tôi từng tưởng tượng có một đứa con hỏi han”, bà nói.
Một vụ "náo hôn" tại tỉnh Vân Nam, Trung Quốc đang thu hút sự chú ý sau khi đoạn video ghi lại cảnh hai phù dâu liên tục bị đập trứng sống, ném bột mì và xịt dây kim tuyến ngay trong lễ rước dâu được lan truyền rộng rãi trên mạng xã hội.
Theo thông tin được chia sẻ, sự việc xảy ra ngày 12/7 gần Trường Trung học Zhengdao, phường Thái Bình, quận Chiêu Dương, thành phố Chiêu Thông.
Hình ảnh từ video cho thấy hai cô gái mặc váy phù dâu màu trắng bị một nhóm người tham dự đám cưới vây quanh. Liên tiếp những nắm bột mì được tung thẳng lên đầu và khắp cơ thể họ. Chưa dừng lại, một số người còn đập trứng sống lên đầu khiến lòng đỏ và lòng trắng trứng chảy xuống tóc, khuôn mặt và váy.
Giữa vòng vây của đám đông, hai phù dâu gần như không thể né tránh. Họ chỉ biết lấy tay che mặt trong khi quần áo dần phủ kín bột mì, trứng sống và dây kim tuyến, tạo nên khung cảnh nhếch nhác ngay trong ngày vui.
Sau khi xuất hiện trên mạng xã hội, đoạn video nhanh chóng làm dấy lên nhiều ý kiến trái chiều. Phần lớn cư dân mạng cho rằng đây không còn là hoạt động tạo không khí vui vẻ mà đã trở thành hành vi phản cảm, gây tổn hại đến danh dự và sự tôn trọng dành cho người khác.
Nhiều ý kiến nhận định đám cưới là dịp để chúc phúc cho cô dâu, chú rể, thay vì biến phù dâu thành đối tượng của những trò đùa quá đà trước đám đông.
Một số người cũng cho rằng các tập tục "náo hôn" theo kiểu này đã không còn phù hợp với chuẩn mực ứng xử trong xã hội hiện đại.
Trước những tranh cãi xung quanh đoạn clip, ngày 13/7, báo chí đã liên hệ Đồn Công an Thái Bình (thuộc Công an quận Chiêu Dương) để xác minh vụ việc.
Đại diện cơ quan công an cho biết tại một số địa phương vẫn còn duy trì phong tục "náo hôn" nhằm tạo không khí vui vẻ trong lễ cưới.
Theo đánh giá ban đầu, những người tham gia không có mục đích cố ý gây thương tích hay xúc phạm hai phù dâu. Tuy nhiên, cách thể hiện bị cho là đã vượt quá giới hạn, làm dấy lên nhiều ý kiến trái chiều và phản ứng tiêu cực từ dư luận.
Cơ quan chức năng cho biết việc có xử lý vụ việc hay không sẽ phụ thuộc vào ý kiến của hai phù dâu. Nếu họ cho rằng quyền và lợi ích hợp pháp của mình, bao gồm sức khỏe, thân thể hoặc nhân phẩm, bị xâm phạm, có thể trình báo cơ quan công an để được xem xét hòa giải hoặc xử lý theo quy định của pháp luật.
Vụ việc không chỉ gây xôn xao vì những hình ảnh bị nhiều người đánh giá là phản cảm trong ngày cưới, mà còn làm dấy lên tranh luận về phong tục "náo hôn".
Nhiều ý kiến cho rằng những tập tục này cần được điều chỉnh để phù hợp hơn với các chuẩn mực ứng xử hiện đại, trong đó sự tôn trọng và đồng thuận của mỗi cá nhân cần được đặt lên hàng đầu.
Trong video đăng tải dịp 30/4, chú rể Tấn Khang đứng trên sân khấu, đọc đoạn rap tự sáng tác. Bên cạnh, cô dâu Bích Hằng, 24 tuổi, thể hiện ca khúc "Nổi gió lên". Nhiều khán giả để lại bình luận khen ngợi, ví đoạn rap của Tấn Khang như một lá thư tình.
"Hai vợ chồng bất ngờ khi tiết mục được chú ý. Khoảnh khắc đứng chung sân khấu giúp chúng tôi đúc kết lại chuyện tình 7 năm của mình", cô dâu Bích Hằng nói.
Mối tình của họ được mọi người gọi vui là "sư huynh - sư muội" bắt đầu 7 năm trước. Lúc đó, Hằng là nữ sinh lớp 12 mang đai đen Taekwondo, phụ ba của Khang dạy võ. Khang là sinh viên Trường Đại học Sư phạm Thể dục Thể thao TP HCM, thỉnh thoảng về quê hỗ trợ tập huấn kỹ thuật cho võ đường. Khang cho biết anh chú ý đến Hằng sau một buổi giao lưu văn nghệ, khi nghe cô hát nhạc Trịnh. "Tôi ấn tượng với cách ngân rung và nhả chữ của Hằng", Khang kể.
Biết bạn gái có năng khiếu âm nhạc, Khang hỗ trợ Hằng ôn luyện và thi đỗ chuyên ngành Thanh nhạc tại Trường Cao đẳng Văn hóa Nghệ thuật TP HCM. Thời gian này, Khang tốt nghiệp, làm võ sư. Hằng vừa học trên giảng đường, vừa theo bạn trai đi dạy võ.
Năm 2021, khi Covid-19 bùng phát, cả hai về quê nhà tại Phan Rang (Ninh Thuận). Họ cùng nhau bán thức ăn giao tận nhà và mua hộ thực phẩm cho người dân quanh vùng trong thời dịch bệnh. "Có hôm giao hàng xong là người rã rời", Khang nhớ lại. "Nhưng thời gian đó giúp chúng tôi hiểu rằng chỉ cần ở cạnh nhau thì việc gì khó cũng làm được".
Sau dịch, cặp đôi trở lại TP HCM, thuê mặt bằng tại quận 7 để mở trung tâm võ thuật. Giai đoạn đầu khởi nghiệp, chi phí mua thảm tập, gương và dụng cụ vượt dự tính khiến Hằng gặp áp lực. Có hôm ngồi giữa căn phòng còn ngổn ngang, cô gái bật khóc vì thấy mọi thứ vượt quá khả năng. "Lúc đó Khang nói với tôi: Chưa được ngay thì mình làm từ từ'", Hằng kể lại.
Sự bình tĩnh của Khang trở thành điểm tựa lớn nhất với Hằng. Ban ngày đi dạy, tối về hai người tự lau dọn, sắp xếp võ đường, kiểm tra lịch học viên và quay video đăng TikTok. Từ vài lớp, tới nay võ đường của họ đã kín lịch lớp nhóm và các buổi kèm riêng. Kênh TikTok chia sẻ kỹ thuật võ thuật của Khang cũng thu hút hơn 10.000 người theo dõi, giúp anh được biết đến nhiều hơn trong giới dạy võ ở Sài Gòn.
Hằng đã tốt nghiệp cao đẳng năm 2024 và đang học liên thông đại học chuyên ngành sư phạm nghệ thuật.
Đám cưới của họ diễn ra cuối tháng 4 với gần hai tháng chuẩn bị. Khang cho biết anh mất ba ngày để viết 16 câu rap, viết về quãng thời gian lập nghiệp và sự đồng hành của bạn gái. Anh sử dụng nền nhạc "Nổi gió lên" do nhạc sĩ Nguyễn Văn Chung viết lời Việt vì giai điệu trẻ trung, có quãng cao để cô khoe chất giọng và đủ không gian cho chú rể đọc rap.
Những câu rap Tấn Khang viết giống một cuốn nhật ký tình yêu được gieo vần. Có câu nói về tham vọng của người đàn ông trẻ "Hạ cái tôi của anh xuống để cho sự nghiệp được lên nhanh". Có câu là lời biết ơn dành cho cô gái đã đồng hành trong những ngày khó khăn nhất: "May mắn khi tay trắng em vẫn chọn ở lại bên anh".
Riêng câu "Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam / Độc lập tự do hạnh phúc/ Cả năm, cả ngày, cả tháng" khiến cả khán phòng thích thú vì được lấy cảm hứng từ chính giấy đăng ký kết hôn.
Anh Trần Công Mẫn, bạn học của Hằng, là người hỗ trợ thu âm tiết mục. "Các bạn hát tốt, tôi chỉ điều chỉnh âm thanh để giữ độ vang và rõ lời rap cho phù hợp không gian tiệc cưới", anh Mẫn nói.
Sau đám cưới, đôi vợ chồng trẻ tiếp tục công việc giảng dạy tại trung tâm. Khang cho biết cả hai dự định học lên cao học để mở rộng cơ sở trong tương lai.
Hàng trăm người dân Paris và khu vực lân cận đã tập trung tại các siêu thị hôm 2/7 nhằm mua máy điều hòa giá rẻ trước thềm đợt thời tiết cực đoan.
Máy điều hòa trên thị trường thường có giá từ 1.200 euro (1.400 USD) trở lên. Mức chi phí cao khiến nhiều người đổ về chuỗi siêu thị Lidl để tìm mua các mẫu cơ bản với giá 179 euro. Tình trạng tập trung đông người đã dẫn đến xô xát, khiến cảnh sát phải can thiệp tại ít nhất hai cửa hàng.
Sáng 2/7, anh Mousa Traore cùng khoảng 200 khách hàng chờ hơn một tiếng tại một cơ sở nhỏ của Lidl. "Nhân viên thông báo kho hàng chỉ xuất hai chiếc máy. Khi cảnh sát xuất hiện, lượng người nhanh chóng giải tán", anh kể.
Cùng thời điểm, anh Lasana chờ từ 4h sáng và mua được một trong hai chiếc điều hòa cuối cùng. Anh sống tại khu dân cư phía bắc Paris, nơi có nhiều nhà cao tầng cách nhiệt kém và rất nóng vào mùa hè.
Việc người dân đi mua thiết bị làm mát diễn ra sau đợt nắng nóng kỷ lục cuối tháng 6, khiến tỷ lệ tử vong tăng, hệ thống y tế quá tải và trường học phải đóng cửa. Bà Fatou (69 tuổi) chờ 6 tiếng và xếp hàng ở vị trí thứ ba, nhưng cuối cùng chỉ mua được một chiếc quạt điện.
Nhiều người đứng ngoài một cửa hàng ở quận 19 đã phàn nàn và cho rằng siêu thị quảng cáo không đúng sự thật. Các vụ cãi vã và xô xát nổ ra khi có người chen ngang hàng. Phía bên trong, một nữ quản lý yêu cầu đám đông giải tán trước khi mở cửa. Một nhân viên khác cho biết kho hàng chỉ có hai chiếc máy.
Tình trạng tương tự lan rộng đến các siêu thị ở khu vực Sevran và Livry-Gargan. Lượng ôtô đổ về gây ách tắc ở vùng ngoại ô phía bắc Paris. Anh Lolo, một cư dân địa phương, phải đỗ xe cách bãi đậu vài con phố và đi bộ. "Dòng người chắn kín bãi xe khiến việc mua sắm không thể thực hiện", anh cho biết.
Thực tế, rất ít hộ gia đình và trường học ở Pháp lắp đặt máy điều hòa. Khảo sát trước đây cho thấy 80% người dân đánh giá thiết bị này gây hại môi trường. Tuy nhiên, thời tiết cực đoan do biến đổi khí hậu đã làm thay đổi thói quen tiêu dùng. Nghiên cứu gần đây chỉ ra 50% nhà ở tại Pháp thiếu vật tư ứng phó với nền nhiệt cao.
Hôm 22/6, chuỗi đại siêu thị Carrefour bán ra 30.000 máy điều hòa chỉ trong một ngày. Ông Alexandre Bompard, Tổng giám đốc hãng, cho biết con số này cao gấp 1.000 lần mức bán thông thường. Thống kê của Cơ quan Môi trường Nhà nước (Ademe) cũng cho thấy tỷ lệ hộ gia đình sử dụng điều hòa tại Pháp đã tăng từ 18% (năm 2023) lên 24% (năm 2025).
