Ngày 1-4, Tổ chức Lao động quốc tế (ILO) cho biết tổ chức này vừa có báo cáo “Tác động của lương tối thiểu tại Việt Nam”.
Theo các chuyên gia, dù tiền lương bình quân tăng trong các năm gần đây song tiền lương thực tế vẫn thấp khi tính yếu tố như lạm phát. Do đó, Hội đồng Tiền lương quốc gia và ILO đã thực hiện nghiên cứu trên để đánh giá toàn diện tác động, hiệu quả của lương tối thiểu.
Theo báo cáo, những năm qua Việt Nam thường xuyên điều chỉnh lương tối thiểu. Nhìn chung, tỉ lệ lương tối thiểu trung bình so với lương trung bình tăng từ 44% vào năm 2012 lên đỉnh điểm là 58% vào năm 2016, sau đó giảm xuống còn 50% vào năm 2023.
Theo nghiên cứu, năm 2023, chỉ khoảng 3,8% người lao động làm việc ít nhất 35 giờ/tuần nhận lương dưới mức tối thiểu theo tháng và khoảng 3,3% nhận lương dưới mức tối thiểu giờ.
Các nhóm lao động nữ, cao tuổi hay có trình độ học vấn thấp có khả năng rơi vào nhóm lương thấp hơn.
Trong khi đó lao động ở doanh nghiệp tư nhân hoặc doanh nghiệp FDI có tỉ lệ lương thấp hơn lương tối thiểu thấp nhất.
Xét theo vùng địa lý, Tây Nguyên và Đồng bằng sông Cửu Long là những nơi có nhiều công việc được trả lương thấp hơn lương tối thiểu vùng, ví dụ như ngành nông nghiệp, dịch vụ lưu trú, ăn uống, sản xuất thực phẩm…
Theo nghề nghiệp, nhân viên văn phòng và công chức có tỉ lệ lao động dưới mức lương tối thiểu cao nhất, tiếp theo là lao động trong ngành dịch vụ và nhân viên bán hàng.
Đáng chú ý, khi phân tích dữ liệu lao động và doanh nghiệp giai đoạn 2012 – 2023, tiền lương tối thiểu không tác động đáng kể tới các chỉ số như việc làm, thời giờ làm việc, doanh thu, lợi nhuận hay quy mô lao động.
Cũng trong báo cáo, các doanh nghiệp tham gia nghiên cứu, nhất là nhóm thâm dụng lao động, cho biết tăng lương tối thiểu làm tăng chi phí lao động, bảo hiểm xã hội, gián tiếp tác động đến chi phí nguyên liệu…
Ví dụ, theo một doanh nghiệp dệt may có khoảng 7.000 lao động, khi tăng lương từ 280.000 đồng/tháng/lao động như hiện nay thì chi phí của doanh nghiệp tăng khoảng 5 tỉ đồng/năm. Mức tăng chủ yếu từ điều chỉnh mức đóng bảo hiểm xã hội và lương của người lao động.
Báo cáo của Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội (cũ) năm 2019 cũng nêu việc tăng lương tối thiểu vùng dự kiến năm 2020 chủ yếu tác động vào chi phí đóng bảo hiểm xã hội. Vì đa phần mức lương bình quân thấp nhất mà các doanh nghiệp thực trả cho người lao động đã cao hơn mức lương tối thiểu vùng do Chính phủ quy định khoảng từ 8-12%.
Để thích ứng, các doanh nghiệp đầu tư vào công nghệ, giảm các chi phí không thiết yếu hoặc cân nhắc chuyển hoạt động tới nơi có lương tối thiểu thấp hơn.
Trong khi đó nhiều người lao động được hỏi cho biết tăng lương tối thiểu giúp họ tăng thêm thu nhập song lương hiện hành thường chưa đủ để trang trải sinh hoạt phí. Tuy nhiên lương tăng đồng nghĩa với khoản đóng góp bảo hiểm xã hội tăng lên, kéo theo quyền lợi dài hạn tốt hơn.
Từ các phát hiện, chuyên gia của ILO khuyến nghị cần điều chỉnh lương tối thiểu theo lộ trình minh bạch, dự đoán được, cân bằng giữa nhu cầu của người lao động và các yếu tố kinh tế. Việc kiểm soát lạm phát có ý nghĩa quan trọng để tăng lương thực sự giúp tăng thu nhập thực tế cho người lao động.
Chính sách lương tối thiểu cũng cần được lồng ghép với các chính sách kinh tế – xã hội rộng hơn, như nâng cao năng suất lao động, cải thiện môi trường kinh doanh… Việc nâng cao cơ chế thương lượng tập thể có thể là “chìa khóa” để cân bằng lợi ích giữa người lao động và người sử dụng lao động.
Cục An toàn thực phẩm (Bộ Y tế) ngày 7/5 đã cố công văn gửi Sở Y tế tỉnh Quảng Trị, Sơn La về việc điều tra, xử lý vụ nghi ngờ ngộ độc thực phẩm trên địa bàn tỉnh.
Công văn nêu rõ, Cục An toàn thực phẩm nhận được thông tin ngày 5/5/2026 trên địa bàn một số xã miền núi bao gồm Hướng Phùng, Lìa, Tân Lập, Khe Sanh, tỉnh Quảng Trị có ghi nhận 9 người nghi ngờ ngộ độc thực phẩm sau khi ăn ve sầu với các triệu chứng như đau bụng, sốt, tiêu chảy, nôn, nổi mẩn đỏ,… và được đưa đến Bệnh viện Đa khoa khu vực Hướng Hóa để điều trị.
Ngày 6/5/2026 trên địa bàn bản Nà Hiên, xã Phiêng Pằn, tỉnh Sơn La ghi nhận 6 trường hợp nghi ngộ độc thực phẩm do ăn nấm rừng có trường hợp tử vong, các trường hợp còn lại đang được điều trị tích cực tại bệnh viện.
Trước tình hình trên, Cục An toàn thực phẩm đề nghị Sở Y tế tỉnh Quảng Trị, Sở Y tế tỉnh Sơn La chỉ đạo cơ sở khám, chữa bệnh có bệnh nhân đang điều trị tập trung nguồn lực tích cực điều trị cho bệnh nhân ngộ độc thực phẩm không để ảnh hưởng đến sức khỏe và tính mạng.
Phối hợp với Sở Nông nghiệp và Môi trường khẩn trương xác minh, điều tra vụ việc; xác định nguyên nhân chính gây ngộ độc; theo dõi, giám sát tình hình để kịp thời phát hiện và xử lý các trường hợp tương tự có thể phát sinh.
Cùng với đó, đẩy mạnh công tác tuyên truyền, giáo dục về kiến thức, kỹ năng bảo đảm an toàn thực phẩm và phòng chống ngộ độc thực phẩm cho cộng đồng trong quá trình chế biến, tiêu thụ các loài động vật, thực vật lạ, có nguy cơ gây ngộ độc như nấm rừng, cây, củ, quả rừng, côn trùng...
Đối với đồng bào dân tộc thiểu số tại các xã miền núi, nội dung truyền thông phải được xây dựng và truyền tải bằng tiếng dân tộc dưới các hình thức phù hợp với tình hình thực tế tại địa phương.
Khi xuất hiện các triệu chứng như tê môi, tê lưỡi, tê tay chân, nôn, đau bụng, khó thở… cần đến ngay cơ sở y tế gần nhất để được cấp cứu kịp thời.
Thực hiện nghiêm các nội dung chỉ đạo tại Chỉ thị số 38 ngày 11/10/2024 của Thủ tướng Chính phủ về việc tăng cường phòng ngừa ngộ độc thực phẩm; Công văn số 848 của Bộ Y tế về việc bảo đảm an toàn thực phẩm trong kinh doanh thức ăn đường phố.
Trước đó, thông tin trên báo chí, bác sĩ Nguyễn Việt Đức - Giám đốc Bệnh viện Đa khoa khu vực Hướng Hóa, tỉnh Quảng Trị, cho biết từ ngày 1/4 đến 3/5, bệnh viện tiếp nhận 9 bệnh nhân bị ngộ độc ve sầu. Trong đó, bệnh nhân nhỏ tuổi nhất 17 tuổi, lớn tuổi nhất 86 tuổi.
Bác sĩ Đức cho biết, Bệnh viện Đa khoa khu vực Hướng Hóa và trạm y tế các xã trên địa bàn đã thường xuyên cảnh báo, nhắc nhở người dân không nên ăn ve sầu. Thế nhưng, ở vùng núi Hướng Hoá, ăn ve sầu như một thói quen của người dân. Vì vậy, số ca ngộ độc ve sầu chưa giảm, mỗi năm có trên 10 ca nhập viện, cao điểm vào mùa hè.
Theo bác sĩ Đức, người dân không nên ăn ve sầu vì có thể dẫn tới ngộ độc thực phẩm.
Nguyên nhân khiến người dân bị ngộ độc khi ăn ve sầu và nhộng ve sầu là do ve sầu chui dưới lòng đất nên dễ mang nhiều mầm bệnh nguy hiểm. Khi gặp nhiệt độ, độ ẩm và môi trường sinh trưởng thích hợp, các bào tử nấm lây nhiễm và ấu trùng sẽ sinh sôi nảy nở dữ dội, biến cơ thể của côn trùng và ấu trùng thành ổ chứa đầy sợi nấm độc.
Ấu trùng bị các bào tử nấm độc này giết chết nhưng vẫn giữ nguyên hình dáng bên ngoài nên nhiều người không nhận ra. Ngoài ra, protein trong ve sầu có thể gây sốc phản vệ, dị ứng nghiêm trọng.
Một nghiên cứu của Trung tâm Tim mạch và Não bộ Quốc gia Nhật Bản, công bố trên Tạp chí Đột quỵ Châu Âu tháng 1/2024 đã so sánh chiều cao gối của hơn 100 người và phát hiện mối liên hệ đáng lo ngại.
Nghiên cứu chỉ ra thói quen nằm gối cao (trên 12 cm) là một yếu tố nguy cơ dẫn đến chứng bóc tách động mạch đốt sống tự phát. Việc kê gối quá cao khiến cổ bị vặn xoắn bất thường trong thời gian dài. Khi chúng ta ngủ say và trở mình, việc xoay đầu có thể kéo căng quá mức, gây tổn thương mạch máu cung cấp máu cho não. Các nhà khoa học gọi đây là "Hội chứng gối Tướng quân" (Shogun pillow syndrome) và có thể dẫn đến nguy cơ đột quỵ.
Tên gọi của hội chứng này bắt nguồn từ lịch sử Nhật Bản thế kỷ 17-19, khi các Shogun (Tướng quân) và Samurai thường sử dụng gối gỗ cứng, cao từ 12 - 16cm để tránh làm hỏng nếp tóc búi gọn và trở thành nguyên nhân khiến tỷ lệ đột quỵ thời đó khá cao.
Bên cạnh độ cao, thói quen sử dụng gối hàng ngày cũng quyết định sự thoải mái của giấc ngủ. Một số người cho rằng ngủ không dùng gối sẽ tốt cho cột sống, nhưng thực tế, việc này khiến đốt sống cổ lơ lửng, làm mất đi đường cong sinh lý tự nhiên. Các cơ nhỏ sau cổ phải liên tục căng cứng để duy trì đường thở, khiến bạn thức dậy với cảm giác ê ẩm.
Ngược lại, việc chỉ kê gối ở nửa đầu, bỏ lửng phần gáy cũng biến đốt sống cổ thành một "chiếc cầu gãy", gây ra tình trạng đau mỏi và sai lệch tư thế.
Một chiếc gối kém vệ sinh còn là kẻ thù của làn da. Việc cọ xát mặt lên chiếc gối bẩn mỗi đêm là nguyên nhân trực tiếp gây ra mụn ẩn, mụn trứng cá và các tình trạng dị ứng hô hấp như hắt hơi, sổ mũi.
Một chiếc gối tốt là chìa khóa để ngủ say giấc, trong khi gối sai chuẩn không chỉ gây đau mỏi cổ vai gáy, còn tiềm ẩn nhiều rắc rối cho sức khỏe và ngoại hình. Cảm giác ngủ không sâu giấc, sáng dậy chóng mặt, tê tay hay cứng cổ chính là dấu hiệu cho thấy bạn đang chọn sai gối.
Các nhà khoa học khẳng định nguyên tắc hàng đầu là chọn gối có độ cao tương thích với cơ thể. Đối với người nằm ngửa, chiều cao gối sau khi lún xuống nên xấp xỉ bằng độ cao nắm tay của chính họ, sao cho cằm và trán giữ trên một mặt phẳng.
Với người nằm nghiêng, gối cần cao bằng khoảng cách từ gốc cổ đến mép ngoài của vai để lấp đầy khoảng trống, giữ cho cột sống thẳng.
Chất liệu gối cũng cần sự đầu tư hợp lý. Gối foam hoạt tính (memory foam) ghi điểm nhờ khả năng ôm sát đường cong đầu cổ và phân tán áp lực, dù có nhược điểm là hơi bí vào mùa hè. Trong khi đó, gối cao su thiên nhiên lại mang đến độ thoáng khí và khả năng nâng đỡ tốt, ít sinh mạt bụi.
Cuối cùng, việc duy trì thói quen thay vỏ gối mỗi tuần một lần và vệ sinh ruột gối định kỳ 1-2 tháng/lần là bước không thể thiếu để bảo vệ làn da và giữ cho giấc ngủ luôn trọn vẹn.
"Con gái qua 30 là hết thời". "Đàn ông thành đạt ai chẳng thích phụ nữ trẻ đẹp". "Phụ nữ càng lớn tuổi càng khó lấy chồng"… Những câu nói ấy đang xuất hiện nhiều trên mạng xã hội, trong các hội nhóm.
Câu chuyện gây tranh cãi không nằm ở việc đàn ông thích phụ nữ trẻ hay không. Ai cũng có quyền lựa chọn hình mẫu mình yêu thích. Điều khiến nhiều người phản ứng là việc phụ nữ bị quy đổi thành một "món hàng" có hạn sử dụng, nơi tuổi trẻ trở thành tiêu chuẩn gần như duy nhất để đánh giá giá trị.
Ở tuổi 28-35, nhiều phụ nữ đang ở giai đoạn ổn định nghề nghiệp, có thu nhập, trải nghiệm sống và sự trưởng thành về cảm xúc. Nhưng thay vì được nhìn nhận như những cá nhân độc lập, không ít người lại phải đối diện với áp lực vô hình: "đã lớn tuổi", "khó cạnh tranh với các cô gái trẻ".
Trên mạng xã hội, câu chuyện phụ nữ "mất giá" ở tuổi 28-35 được bàn tán. Một số hội nhóm còn tung ra những chủ đề bàn luận và khẳng định phụ nữ sau 30 tuổi "giảm giá trị hôn nhân", trong khi đàn ông càng lớn tuổi, nhiều tiền càng "có giá". Những phát ngôn kiểu này thường thu hút hàng triệu lượt xem vì đánh trúng nỗi sợ về tuổi tác và cô đơn.
Điều đáng nói là không ít phụ nữ trẻ bắt đầu tin vào điều đó. Họ vội vàng kết hôn vì sợ "ế", lo lắng khi xuất hiện nếp nhăn đầu tiên, hoặc cảm thấy mình thất bại nếu chưa lập gia đình trước tuổi 30.
Chị Thanh Nga 31 tuổi, quê Gia Lai hiện là nhân viên văn phòng tại TP.HCM, chia sẻ: "Mỗi lần họp mặt gia đình, mình luôn bị hỏi chừng nào cưới. Có người còn nói phụ nữ ngoài 30 tuổi, đàn ông thành đạt không chọn đâu. Nghe riết mình cũng áp lực dù công việc và cuộc sống hiện tại đang rất ổn".
Không thể phủ nhận rằng ngoại hình và tuổi trẻ có sức hút nhất định trong tình yêu. Nhưng việc lấy điều đó làm "quy luật tuyệt đối" lại là một cách nhìn phiến diện.
Nhiều người đàn ông ở tuổi trưởng thành không chỉ tìm kiếm vẻ ngoài. Họ cần sự đồng điệu, khả năng chia sẻ, sự ổn định cảm xúc và tư duy sống. Những điều ấy thường đến từ trải nghiệm và sự trưởng thành - thứ không thể đo bằng tuổi đôi mươi.
Thực tế cũng cho thấy ngày càng nhiều phụ nữ ở tuổi 30-35 có đời sống độc lập, tự chủ tài chính và không còn xem hôn nhân là đích đến bắt buộc. Họ có thể chọn kết hôn muộn, hoặc không kết hôn nếu chưa gặp đúng người.
Vấn đề nằm ở chỗ xã hội thường dễ chấp nhận đàn ông lớn tuổi yêu phụ nữ trẻ, nhưng lại khắt khe với phụ nữ lớn tuổi độc thân. Một người đàn ông 40 tuổi chưa lập gia đình có thể được xem là "tập trung sự nghiệp", trong khi phụ nữ cùng độ tuổi thường bị nhìn bằng ánh mắt thương hại hoặc nghi ngờ.
Chính sự khác biệt trong cách đánh giá ấy khiến cuộc tranh luận trở nên gay gắt. Và đôi khi những phụ nữ ở độ tuổi 28-35 thường bị gán cho hai từ "mất giá" - cách nói đầy tổn thương.
Từ "mất giá" vốn dùng cho hàng hóa, nay lại xuất hiện trong các cuộc bàn luận về phụ nữ. Điều này khiến nhiều người cho rằng phụ nữ đang bị đối xử như một món đồ có thời hạn sử dụng.
Giá trị của một con người liệu có thể được quyết định chỉ bằng tuổi tác và nhan sắc? Một phụ nữ 32 tuổi có thể đã trải qua nhiều năm học tập, xây dựng sự nghiệp, chăm sóc gia đình, vượt qua tổn thương và trưởng thành hơn trong suy nghĩ. Nhưng tất cả đôi khi bị phủ nhận chỉ vì cô ấy không còn ở tuổi 22.
Trong khi đó, một mối quan hệ bền vững vốn cần nhiều hơn vẻ ngoài. Đó còn là sự tôn trọng, trách nhiệm, khả năng đồng hành và chia sẻ. Tuổi trẻ có thể tạo nên sức hút ban đầu, nhưng không phải yếu tố duy nhất giữ một cuộc hôn nhân lâu dài.
Bạn Ngọc Ngân quê ở Phú Yên (cũ) vừa kết hôn ở tuổi 30 sau khi đã tốt nghiệp chương trình thạc sĩ. Cô cho rằng cuộc tranh luận về phụ nữ 28-35 có "mất giá" hay không có lẽ sẽ còn tiếp diễn.
"Ai cũng có thể lựa chọn yêu, kết hôn, sinh con hoặc sống độc thân theo cách mình muốn. Và giá trị của phụ nữ không nên bị quyết định bởi việc còn trẻ hay không. Bởi sau cùng, tình yêu không phải cuộc đấu giá nhan sắc. Và con người cũng không phải món hàng để đem ra định giá theo năm tháng", Ngọc Ngân bày tỏ.
