Chuyên trang quân sự Mỹ War Zone cho biết USS Chief và USS Pioneer, thuộc lớp tàu săn mìn Avenger của Mỹ, đã cập cảng Ao Makham ở Thái Lan vào sáng 13/4, song chưa rõ điểm đến tiếp theo.
Trang tin USNI của Viện Hải quân Mỹ cuối tuần trước cho biết hai tàu đã nhận lệnh đến khu vực tác chiến của Bộ tư lệnh Trung tâm (CENTCOM), cơ quan đặc trách hoạt động của quân đội Mỹ tại Trung Đông.
CENTCOM từ chối bình luận về thông tin. Bộ tư lệnh Hải quân Mỹ ở Thái Bình Dương chưa công bố chi tiết về hoạt động của hai tàu.
USS Chief và USS Pioneer nằm trong số 4 tàu săn mìn lớp Avenger cuối cùng trong biên chế hải quân Mỹ, tất cả đều đóng quân tại căn cứ Sasebo của Nhật Bản. Lực lượng này dự kiến bị loại biên vào năm 2027, kết thúc hơn ba thập kỷ hoạt động.
USS Tulsa, tàu chiến đấu ven biển (LCS) được cấu hình cho nhiệm vụ quét mìn, hôm 3/4 di chuyển qua eo biển Malacca về hướng tây bắc và chưa rõ tung tích. Một chiếc khác là USS Santa Barbara dường như đang di chuyển trên Ấn Độ Dương ngày 19/3. Đây là 2 trong 3 tàu LCS quét mìn đồn trú ở Trung Đông, nhưng đã rút về Singapore chỉ vài ngày sau khi xung đột bùng phát.
“4 tàu lớp Avenger và các tàu LCS tới Singapore gần đây chiếm phần lớn lực lượng rà phá thủy lôi mà hải quân Mỹ triển khai trên toàn cầu”, biên tập viên Joseph Trevithick của War Zone đánh giá.
USS Santa Barbara và USS Tulsa hiện đại hơn nhiều so với lớp Avenger. Khi được cấu hình cho nhiệm vụ rà phá thủy lôi, chúng sẽ mang theo các thiết bị đời mới như tàu lặn không người lái và hệ thống săn mìn gắn trên trực thăng.
“Tuy nhiên, còn nhiều câu hỏi đặt ra về lớp tàu LCS, như liệu chúng đủ khả năng thay thế tàu săn mìn lớp Avenger vốn được thiết kế chuyên cho nhiệm vụ rà phá thủy lôi hay không”, Trevithick cho biết.
Trevithick chỉ ra rằng các động thái di chuyển của loạt tàu rà phá mìn tại Đông Nam Á diễn ra sau khi quân đội Mỹ thông báo sẽ điều thêm lực lượng tới Trung Đông để đối phó thủy lôi do Iran triển khai.
“Rà phá thủy lôi là hoạt động chậm chạp, phức tạp và tiềm ẩn rủi ro đáng kể ngay cả trong môi trường an toàn. Nguy cơ với lực lượng rà phá mìn tại eo biển Hormuz còn nghiêm trọng hơn nhiều, nhất là khi Mỹ tuyên bố phong tỏa các cảng của Iran và có thể leo thang xung đột”, Trevithick nhận định.
Trả lời phỏng vấn NBC ngày 14/5, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio cho biết, trong cuộc gặp sáng nay tại Bắc Kinh, Tổng thống Donald Trump đã thảo luận với Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình về cuộc chiến Iran và việc phong tỏa eo biển Hormuz.
Ông khẳng định Washington không đề nghị Bắc Kinh giúp đỡ trong vấn đề Iran. Tuy nhiên, ông nói: “Phía Trung Quốc cho biết họ không ủng hộ việc quân sự hóa eo biển Hormuz, không ủng hộ một hệ thống thu phí, và đó cũng là lập trường của chúng tôi”.
Ông Trump từng được kỳ vọng sẽ tìm kiếm sự hỗ trợ của nhà lãnh đạo Trung Quốc trong việc chấm dứt cuộc xung đột giữa Mỹ, Israel với Iran và giải quyết bế tắc tại eo biển Hormuz, một tuyến đường vận tải biển quan trọng đối với hoạt động trung chuyển năng lượng toàn cầu.
Iran trên thực tế đã đóng cửa eo biển Hormuz sau khi Mỹ và Israel phối hợp mở chiến dịch không kích Iran, làm gián đoạn nguồn cung năng lượng toàn cầu và khiến giá xăng dầu tăng vọt.
Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent hôm nay nhấn mạnh việc mở lại eo biển Hormuz cũng phục vụ lợi ích của Trung Quốc và ông tin rằng Bắc Kinh sẽ làm những gì có thể để mở lại tuyến đường thủy này.
"Tôi nghĩ họ sẽ làm những gì có thể. Đối với Trung Quốc, việc mở lại eo biển Hormuz rất có lợi cho họ, và tôi nghĩ họ sẽ làm việc ở hậu trường trong phạm vi mà bất kỳ ai có tiếng nói đối với giới lãnh đạo Iran”, ông Bessent nói trong một cuộc phỏng vấn với CNBC.
Cuộc xung đột Iran đã bao trùm chuyến công du Trung Quốc của ông Trump, sau khi chuyến thăm bị hoãn lại 6 tuần. Trung Quốc, quốc gia có quan hệ chặt chẽ với Iran, đã chỉ trích các cuộc không kích của Mỹ và Israel nhằm vào Iran, và kêu gọi một giải pháp ngoại giao cho cuộc chiến.
Ông Rubio cho biết ông Trump và ông Tập đã tìm thấy tiếng nói chung về vấn đề Iran, khi Trung Quốc nhắc lại sự phản đối đối với việc Tehran phát triển vũ khí hạt nhân.
Trong khi đó, một bản thông cáo của Trung Quốc về cuộc hội đàm giữa 2 nhà lãnh đạo không đề cập trực tiếp đến Iran, chỉ nói rằng họ “đã trao đổi quan điểm về các vấn đề quốc tế và khu vực lớn bao gồm tình hình Trung Đông”.
Tổng thống Mỹ Donald Trump đang có chuyến thăm 2 ngày đến Trung Quốc. Đây là chuyến thăm Trung Quốc đầu tiên của một tổng thống Mỹ kể từ năm 2017.
Trong ngày đầu tiên, 2 nhà lãnh đạo đã có cuộc hội đàm kín kéo dài khoảng 2 tiếng 15 phút, trao đổi về nhiều vấn đề khác nhau trong quan hệ song phương cũng như vấn đề quốc tế cùng quan tâm.
Sau các hoạt động vào buổi sáng, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đã chủ trì quốc yến thết đãi Tổng thống Trump cùng phái đoàn vào buổi tối. Nhân dịp này, ông Trump đã mời nhà lãnh đạo Trung Quốc thăm Nhà Trắng vào ngày 24/9.
Các đợt tấn công mới nhất của Mỹ và Israel bắt đầu từ ngày 28.2 tập trung vào những mục tiêu quân sự thông thường. Bên cạnh đó, Israel cũng đã tấn công một số cơ sở hạt nhân quan trọng của Iran.
Tuy nhiên, các đánh giá mới của tình báo Mỹ về chương trình hạt nhân Iran nhìn chung vẫn giữ nguyên vào thời điểm hiện tại, theo Reuters hôm 5.5 dẫn tiết lộ của 3 nguồn thạo tin.
Trong chiến dịch quân sự trước đó do Mỹ và Israel vào hè năm 2025, các nhà phân tích ước tính thời gian Iran cần để chế tạo vũ khí hạt nhân đã bị kéo dài thêm khoảng 1 năm.
Điều này có nghĩa là sau 2 tháng chiến sự, mốc thời gian này hầu như vẫn giữ nguyên, dù một trong những mục tiêu được Tổng thống Mỹ Donald Trump đặt ra khi phát động cuộc xung đột là nhằm ngăn chặn nước Cộng hòa Hồi giáo phát triển bom hạt nhân.
Tính toán mới cho thấy để đạt được mục tiêu làm suy yếu đáng kể chương trình hạt nhân của Tehran, Mỹ và Israel có lẽ cần phải phá hủy hoặc loại bỏ kho dự trữ uranium làm giàu cao (HEU) còn lại của Iran.
Trước khi bị Mỹ - Israel phối hợp tấn công, Iran được cho sở hữu khoảng 440 kg uranium được làm giàu đến 60%. Số vật liệu này có thể được làm giàu tương đối nhanh chóng đến 90%, ngưỡng cần thiết để phát triển uranium ở cấp độ vũ khí.
Ngoài ra, Iran cũng sở hữu khoảng 1 tấn uranium được làm giàu đến 20% và 8.500 kg được làm giàu đến khoảng 3,6% cho mục đích dân sự.
Phần lớn HEU của Iran được cho là đang nằm trong cơ sở ngầm dưới lòng đất ở Isfahan.
Theo Hãng tin Bloomberg, chính quyền Tổng thống Donald Trump đã không gia hạn tiếp lệnh miễn trừ trừng phạt đối với dầu mỏ Nga, ngay cả khi xung đột tại Iran đang làm dấy lên lo ngại về nguồn cung toàn cầu.
Động thái này khép lại giai đoạn Washington tạm nới lỏng trừng phạt đối với một số loại dầu của Nga. Trước đó Mỹ đã có hai lần ban hành miễn trừ vào tháng 3 và tháng 4, áp dụng cho lượng dầu Nga đã được bốc xếp lên tàu.
Các quyết định này từng vấp phải nhiều tranh cãi, đặc biệt từ các đồng minh châu Âu - vốn coi trừng phạt là công cụ then chốt để siết nguồn thu dầu mỏ của Nga, qua đó hạn chế tài chính cho cuộc xung đột tại Ukraine. Giới phê bình cũng cho rằng việc nới lỏng đã góp phần làm tăng nguồn thu cho Matxcơva trong bối cảnh giá dầu leo thang.
Tuy vậy một số quốc gia như Ấn Độ và Indonesia đã vận động Mỹ gia hạn miễn trừ, với lý do xung đột tại Iran và nguy cơ gián đoạn tại eo biển Hormuz có thể khiến thị trường thiếu hụt hàng triệu thùng dầu mỗi ngày.
Lập trường của Washington vì thế từng có điều chỉnh. Tháng 4, Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent ban đầu tuyên bố Mỹ sẽ không gia hạn miễn trừ đối với một số loại dầu thô của Nga, nhưng chỉ hai ngày sau lại cấp quyết định cho phép.
Phát biểu trước một ủy ban Thượng viện, ông cho biết sự thay đổi này diễn ra sau khi hơn 10 quốc gia nghèo và dễ bị tổn thương nhất về năng lượng tiếp cận ông để xin gia hạn. Ông cho rằng việc nới lỏng khi đó là cần thiết để ổn định thị trường trong bối cảnh căng thẳng ở Trung Đông leo thang.
Tương tự áp lực từ các đồng minh châu Á và tình trạng thắt chặt nguồn cung vẫn có thể thúc đẩy Washington ban hành lệnh miễn trừ mới trong thời gian tới.
Giá dầu Brent đã tăng mạnh kể từ khi xung đột Iran bùng phát, kéo theo giá xăng, dầu diesel và các sản phẩm lọc hóa dầu. Gián đoạn tại eo biển Hormuz cũng buộc nhiều bên mua gấp rút tìm nguồn thay thế, trong đó có dầu từ Mỹ.
Chính quyền ông Trump hiện cho phép tàu nước ngoài vận chuyển dầu thô và hàng hóa giữa các cảng Mỹ đến giữa tháng 8, đồng thời tạm nới lỏng một số tiêu chuẩn kỹ thuật đối với nhiên liệu nội địa.
