Ngày 13-7, Tổng thống Donald Trump tuyên bố Washington sẽ bắt đầu thu phí 20% cho toàn bộ hàng hóa qua lại eo biển Hormuz để bù đắp chi phí “bảo đảm an toàn và an ninh” ở đây.
Theo nhận định của các hãng vận tải biển và chuyên gia hậu cần, khoản phí 20% cho toàn bộ hàng hóa qua lại eo biển Hormuz của ông Trump sẽ làm tăng đáng kể chi phí vận chuyển dầu mỏ và nhiều loại hàng hóa khác qua tuyến hàng hải chiến lược này.
Ông Trump không giải thích cụ thể khoản phí 20% sẽ được tính theo cách nào. Tuy nhiên một số nhà phân tích nói rằng họ nghi ngờ về tính khả thi của kế hoạch này do chi phí quá lớn mà nó gây ra, theo tờ New York Times.
Ông Rico Luman – nhà kinh tế cấp cao tại ING Research – cho biết các công ty vận tải tàu chở dầu hiện thu khoảng 10 USD để vận chuyển mỗi thùng dầu từ vịnh Ba Tư sang châu Âu
Trong phiên giao dịch sáng 14-7, giá dầu Brent chuẩn quốc tế đã tăng hơn 2% lên mức 85,11 USD/thùng, giá dầu WTI (Mỹ) cũng tăng tương tự lên 79,91 USD.
Với mức giá này, khoản phí mà ông Trump đề xuất có thể làm tăng thêm ít nhất 16 USD cho mỗi thùng dầu đi qua eo biển Hormuz, nâng tổng chi phí vận chuyển lên khoảng 26 USD/thùng, cao hơn gấp đôi so với mức 10 USD/thùng hiện nay.
Đối với các tàu chở dầu cỡ lớn vận chuyển khoảng 2 triệu thùng, khoản phí này có thể làm phát sinh thêm hơn 30 triệu USD chi phí.
Trong khi đó, các hãng vận tải trong khu vực lại bình luận rằng khoản phí 20% của ông Trump vẫn chưa đáng lo bằng nguy cơ xung đột đang leo thang giữa Mỹ và Iran những ngày gần đây.
Nêu trong báo cáo mới nhất, Ngân hàng Citibank cho hay: “Chúng tôi cho rằng nguy cơ leo thang quân sự đã tăng lên đáng kể nếu đề xuất này được thực thi”.
Các nhà phân tích của Citibank lo ngại Iran có thể từ bỏ biên bản ghi nhớ đã ký kết với Mỹ. Kịch bản này nhiều khả năng sẽ khiến giá dầu duy trì ở mức cao trong thời gian dài hơn, cũng như gia tăng nguy cơ xung đột vũ lực, theo kênh CNBC.
Hơn nữa, việc Washington, vốn là bên luôn ủng hộ nguyên tắc tự do hàng hải tại eo biển Hormuz, nay lại thúc đẩy việc thu phí với mức phí cao ngất ngưởng đã dấy lên nhiều lo ngại.
Theo ông Neil Crosby – Giám đốc nghiên cứu thị trường dầu mỏ tại Công ty phân tích năng lượng Sparta, nếu kế hoạch thu phí của ông Trump được triển khai, các hãng tàu sẽ phải đối mặt với một lựa chọn rất khó khăn.
Cụ thể, họ sẽ phải quyết định giữa việc trả mức phí cao cho Mỹ và đối diện với nguy cơ bị Iran tấn công, hoặc phớt lờ Washington để hợp tác với Tehran. Cả hai phương án đều tiềm ẩn rủi ro.
“Tôi cho rằng điều này sẽ khiến các hãng tàu cảm thấy ngày càng bất an hơn khi hoạt động trong khu vực, bên cạnh các cuộc tấn công đang diễn ra giữa hai bên”, ông Crosby nói thêm.
Về lâu dài, khoản phí 20% của chính quyền Mỹ nếu được thực thi có thể làm gián đoạn hoạt động vận tải qua eo biển Hormuz và khiến số lượng tàu giảm vì lý do an toàn, dẫn đến tình trạng thiếu hụt nguồn cung, cũng như làm đảo lộn các dự báo về lưu lượng dầu toàn cầu.
Ngọn lửa lan nhanh, nuốt chửng các gian phòng cầu nguyện bằng gỗ tại điện Reikado - Nguồn: AP
Điện Reikado (đảo Miyajima, tỉnh Hiroshima) - thuộc chùa Daisho-in nằm gần đỉnh núi Misen ở Tây Nam Nhật Bản - là một địa điểm Phật giáo nổi tiếng, nơi lưu giữ "ngọn lửa vĩnh cửu" mà giới tu hành khẳng định đã duy trì liên tục hơn 1.200 năm.
Tuy nhiên công trình này đã bị thiêu rụi hoàn toàn vào ngày 20-5, báo Japan Times dẫn thông tin từ cảnh sát địa phương.
Chùa Daisho-in cho biết ngọn lửa linh thiêng đã được cứu kịp thời và chuyển đến nơi an toàn, cũng như không ghi nhận thương vong.
Cơ quan cứu hỏa nhận định nguyên nhân có thể xuất phát từ chính ngọn lửa nói trên, song vụ việc vẫn đang được tiếp tục điều tra.
Đây là lần thứ hai trong vài thập niên gần đây điện Reikado bị hỏa hoạn tàn phá. Trước đó điện đã được xây dựng lại sau vụ cháy năm 2005, bắt nguồn từ một tai nạn trong quá trình dọn dẹp sau bão.
Theo tờ New York Times, các đền chùa tại Nhật Bản vốn dễ bị hỏa hoạn do phần lớn được xây dựng bằng gỗ và sử dụng vật liệu truyền thống như mái tranh hoặc vỏ cây.
Nhiều vụ cháy tương tự đã xảy ra trong thời gian gần đây, trong đó có vụ tại chùa Daihoji ở miền Bắc Nhật Bản khiến 13 công trình bị hư hại, nguyên nhân bắt nguồn từ khu bếp.
Tháng 4 vừa qua, đền Atago tại thành phố cảng Niigata cũng bị thiêu rụi trong một vụ cháy xảy ra vào đêm khuya.
Ông Tetsuya Kotaki, quan chức phòng cháy chữa cháy thuộc Sở cứu hỏa Hatsukaichi - đơn vị trực tiếp xử lý sự cố tại điện Reikado - cho biết lực lượng chức năng nhận được cuộc gọi báo cháy lúc 8h32 ngày 20-5 từ đại diện chùa Daisho-in.
"Đội cứu hỏa phải kéo vòi từ chân núi lên. Dù chùa có bể chứa nước phục vụ phòng cháy, lượng nước này đã nhanh chóng cạn kiệt", ông nói.
Một túp lều gần đó cũng bị thiêu cháy, với tổng diện tích thiệt hại khoảng 30m². Ngọn lửa sau đó lan sang khu rừng lân cận trên đảo, nhưng đã được khống chế vào khoảng sau 10h30.
"Ngọn lửa vĩnh cửu" được cho là do đại sư Kukai - vị cao tăng sáng lập phái Chân Ngôn tông vào thế kỷ IX - thắp lên. Nước đun sôi trong ấm sắt đặt trên ngọn lửa này được tin là có khả năng chữa bệnh và mang lại may mắn.
Lầu Năm Góc thông báo bắt đầu công bố các hồ sơ chưa từng được tiết lộ trước đây liên quan đến UFO, hay tên chính thức là các hiện tượng dị thường chưa xác định (UAP) trên trang war.gov/ufo.
Theo chỉ đạo của Tổng thống Donald Trump, các tài liệu và hình ảnh sẽ được công bố dần cho toàn bộ người dân Mỹ và thế giới.
Việc công bố hồ sơ UAP là nỗ lực liên ngành của chính phủ Mỹ, theo một phần của chương trình mang tên PURSUE, viết tắt từ Hệ thống công bố và báo cáo về những vụ chạm trán với UAP theo chỉ đạo của Tổng thống Mỹ.
Lầu Năm Góc cho biết các đoạn video, hình ảnh và tài liệu gốc liên quan đến UAP đã được giải mật sẽ được lưu trữ tại một đường link như đề cập ở trên, và người dân không cần giấy phép an ninh đặc biệt vẫn có thể truy cập.
"Trong khi các chính quyền trước đây tìm cách bác bỏ hoặc làm giảm sự quan tâm của người dân Mỹ (đối với UAP), Tổng thống Trump tập trung vào việc cung cấp sự minh bạch tối đa cho công chúng, những người có thể tự đưa ra nhận định về thông tin trong các hồ sơ này", theo thông cáo báo chí của Lầu Năm Góc.
Thông cáo cũng cho biết dù mọi tài liệu trước khi được tải lên đã được rà soát toàn bộ vì lý do an ninh, nhiều nội dung trong số đó vẫn chưa được phân tích đầy đủ nhằm xác định bản chất của các hiện tượng bất thường.
Trong thông báo mời thầu phát hành tuần trước và được công bố ngày 18/5, Ban Điều hành Chương trình Năng lực (CPE) Hỏa lực Phòng thủ thuộc lục quân Mỹ kêu gọi các công ty quốc phòng cung cấp thông tin về thiết kế tên lửa phòng không chi phí thấp cho tổ hợp Patriot.
"Chúng tôi đang tiến hành cuộc cạnh tranh rất quyết liệt về đạn đánh chặn giá rẻ và linh kiện. Chúng tôi sẽ sớm tổ chức Ngày Công nghiệp tại thủ đô Washington, tìm cách thu hút sự quan tâm và tham gia tối đa từ toàn bộ ngành công nghiệp tên lửa", tướng Frank Lozano, lãnh đạo cơ quan mua sắm vũ khí của lục quân Mỹ, cho biết.
Thông báo mời thầu của lục quân Mỹ nêu mức giá tối đa "không quá một triệu USD" đối với mỗi tên lửa loại mới cho tổ hợp Patriot. Giá trung bình của mỗi quả đạn PAC-3 MSE hiện đại nhất đã tăng lên khoảng 5,3 triệu USD, cao hơn mức trung bình trước đây là 4 triệu USD.
Chi phí một triệu USD được chia đều thành 4 nhóm thành phần gồm quả đạn hoàn chỉnh cùng hệ thống điều khiển hỏa lực, động cơ, đầu dò và hệ thống dẫn đường. Lục quân Mỹ cũng tìm kiếm thông tin về nhà thầu có thể lắp ráp hoàn chỉnh tất cả thành phần trên, sử dụng linh kiện từ nhiều nguồn khác nhau.
Quân chủng này muốn tên lửa hoàn chỉnh có thể triển khai trên bệ phóng M903 sẵn có của tổ hợp Patriot, cũng như tận dụng mạng lưới Hệ thống Chỉ huy Tác chiến Tích hợp (IBCS) mới biên chế. Bệ phóng M903 hiện nay có khả năng lắp các phiên bản PAC-3 mới nhất và PAC-2 đời cũ hơn.
"Tên lửa đánh chặn chi phí thấp sẽ bổ sung cho hệ thống phòng không và phòng thủ tên lửa, nhằm đối phó với máy bay phản lực, tên lửa hành trình và tên lửa đạn đạo tầm bắn dưới 1.000 km", thông báo mời thầu có đoạn.
Hệ thống Patriot hiện tại có khả năng đối phó tất cả mục tiêu nêu trên, song chi phí đánh chặn rất tốn kém do mức giá đắt đỏ của PAC-3 MSE. "Tên lửa đánh chặn đời mới có giá tương đối rẻ, sẽ mang lại lợi thế về chuỗi cung ứng và dự trữ, đặc biệt khi được sản xuất trên quy mô lớn", biên tập viên Joseph Trevithick của chuyên trang quân sự Mỹ War Zone nhận định.
Theo Trevithick, xung đột Trung Đông và nỗ lực của Mỹ nhằm hỗ trợ đối tác, đặc biệt là Ukraine, nhấn mạnh nhu cầu đảm bảo đủ tên lửa đánh chặn và các loại đạn dược khác trong kho vũ khí. Khả năng tác chiến của các đơn vị Patriot trong biên chế lục quân Mỹ chưa đủ đáp ứng yêu cầu hiện tại, chưa bàn đến đòi hỏi trong xung đột tương lai với đối thủ ngang tầm.
"Lục quân Mỹ đang nỗ lực mở rộng quy mô của lực lượng Patriot, cải thiện năng lực hệ thống thông qua bổ sung radar và khí tài khác. Lầu Năm Góc đã đạt được thỏa thuận với đơn vị chế tạo PAC-3 MSE là Lockheed Martin để tăng sản lượng. Tuy nhiên, còn phải mất nhiều năm nữa để hoàn thiện những bước đi này và chuỗi cung ứng vẫn đối mặt hạn chế", Trevithick nhận xét.
