Tại cửa hàng nhỏ ở Beirut, đối diện với một tòa nhà vừa bị tên lửa Israel san phẳng, ông Qassem Saad cho biết đã quá chán cảnh xung đột lặp đi lặp lại. Ông hy vọng đàm phán có thể chấm dứt nhiều thập kỷ đau thương.
“Chúng tôi biết Israel sẽ mãi là kẻ thù, nhưng chúng tôi kiệt sức rồi”, Saad, 49 tuổi, người bị thương nhẹ trong vụ không kích, nói.
Về mặt lý thuyết, Israel và Lebanon đã trong tình trạng chiến tranh suốt gần 80 năm qua vì hai nước chưa ký kết hiệp định hòa bình kể từ Chiến tranh Arab – Israel năm 1948.
Hezbollah, nhóm vũ trang do Iran hậu thuẫn ở Lebanon, đã đối đầu dữ dội với Israel trong vài năm gần đây. Sau khi chiến sự Gaza nổ ra vào tháng 10/2023, Hezbollah phóng rocket vào Israel để bày tỏ đoàn kết với Hamas, khiến Israel đáp trả.
Tháng 10/2024, Israel đưa quân vào miền nam Lebanon. Một tháng sau, Israel chấp thuận một thỏa thuận ngừng bắn yêu cầu họ rút khỏi Lebanon. Tuy nhiên, lực lượng Israel vẫn không rút đi toàn bộ, với lý do Hezbollah vi phạm thỏa thuận.
Giao tranh giữa hai bên nối lại vào cuối tháng 2 khi Hezbollah nã pháo vào Israel để trả thù cho cái chết của Lãnh tụ Tối cao Iran Ali Khamenei. Quân đội Israel đáp trả bằng cách không kích và đưa quân sâu hơn vào lãnh thổ quốc gia láng giềng nhằm thiết lập vùng đệm tại miền nam Lebanon.
Đại sứ Lebanon và Israel sẽ gặp nhau tại thủ đô Washington của Mỹ vào ngày 14/4 để thảo luận về khả năng hai nước đàm phán trực tiếp. Chính quyền Lebanon muốn có một lệnh ngừng bắn giữa Israel và Hezbollah. Tuy nhiên, Israel bác bỏ khả năng này và yêu cầu Hezbollah phải giải giáp vũ khí, cho hay họ hiện chỉ muốn tập trung vào hòa đàm chính thức với chính phủ Lebanon.
“Với chúng tôi, điều cốt yếu là đạt được một thỏa thuận để có thể yên ổn nuôi dạy con cái. Nếu có một giải pháp hòa bình toàn diện, chúng tôi sẵn lòng ủng hộ, miễn là đôi bên tôn trọng và không xâm phạm lẫn nhau”, ông Saad nói. “Chỉ cần Israel rút quân khỏi miền nam, trao trả tù nhân, khôi phục quyền lợi cho chúng tôi và cam kết không tiếp tục ném bom, tôi chắc chắn sẽ ủng hộ đàm phán”.
Ở phía ngược lại, thủ lĩnh Hezbollah Naim Qassem đã thẳng thừng bác bỏ đàm phán, yêu cầu hủy bỏ cuộc gặp và thề sẽ chiến đấu “đến hơi thở cuối cùng”.
Mỹ và Iran hôm 8/4 đạt được lệnh ngừng bắn kéo dài hai tuần. Iran và bên trung gian là Pakistan khẳng định phạm vi thỏa thuận bao gồm Lebanon, nhưng Israel và Washington phủ nhận. Lebanon hôm 8/4 đã hứng chịu đợt tấn công dữ dội nhất trên cả nước kể từ khi giao tranh nổ ra, với hơn 350 người thiệt mạng.
Tại khu dân cư lao động Corniche al-Mazraa, một trong số các quận ở Beirut bị Israel ném bom tuần trước, người dân đang cố gắng thu gom những gì còn sót lại từ đống đổ nát của nhà cửa và cửa hàng.
Kamal Ayad, 49 tuổi, dừng tay nghỉ ngơi bên dưới một tòa nhà nơi ông đang sửa chữa hư hại. “Chúng tôi ủng hộ đàm phán nếu chúng phục vụ lợi ích của Lebanon, nếu chúng giải quyết được vấn đề, chấm dứt chiến tranh và để chúng tôi được sống yên ổn”, Ayd nói.
“Chúng tôi muốn hòa bình và hy vọng Iran sẽ không cản trở điều đó”, ông nói thêm. “Chúng tôi vô cùng mệt mỏi. Chúng tôi đã sống qua quá nhiều cuộc chiến và giờ chỉ muốn nghỉ ngơi”.
Bộ Y tế Lebanon ghi nhận 2.089 người thiệt mạng trong đó có 166 trẻ em và 88 nhân viên y tế, kể từ khi cuộc chiến lan rộng sang Lebanon vào 2/3.
Đối với nhiều người dân Lebanon, đàm phán với Israel – quốc gia bị coi là kẻ thù, từ lâu đã là điều cấm kỵ, nhưng cuộc gặp vào 14/4 không phải là nỗ lực đầu tiên.
Hồi tháng 12/2025, các đại diện của Lebanon và Israel đã tổ chức cuộc đối thoại trực tiếp đầu tiên sau nhiều thập kỷ, nằm trong cơ chế giám sát lệnh ngừng bắn năm 2024 để chấm dứt đợt giao tranh trước đó giữa Israel và Hezbollah. Trước đó, sau cuộc tấn công của Israel vào Lebanon năm 1982, hai nước cũng từng đàm phán thỏa thuận chấm dứt chiến tranh, nhưng thỏa thuận này sau đó bị hủy.
“Phải có một giải pháp giữa Mỹ và Iran, nếu không đàm phán cũng vô ích”, ông Joe Ghafari, 61 tuổi, cư dân quận Ashrafiyeh ở Beirut, nhận định. “Quyết định không nằm trong tay chúng tôi. Nếu được quyền, tôi sẽ ủng hộ đàm phán”.
Ông Ghafari bày tỏ lo ngại về việc bùng phát xung đột nội bộ mới tại một quốc gia từng trải qua cuộc nội chiến đẫm máu từ năm 1975 đến 1990.
Những người ủng hộ Hezbollah hôm 11/4 đã tuần hành phản đối đàm phán, trước khi tổ chức này và đồng minh là Phong trào Amal kêu gọi thành viên kiềm chế biểu tình.
“Làm sao có thể làm hòa với Israel nếu một bộ phận người dân không muốn?”, ông Ghafari đặt câu hỏi. “Nếu các cuộc đàm phán này tiến triển trong khi phía bên kia không muốn, chắc chắn sẽ có xung đột nội bộ. Mà Lebanon thì không thể chịu đựng thêm nội chiến nữa”.
"Chúng tôi có nhiệm vụ buộc Iran nhận ra rằng sẽ tốt hơn nếu họ chấp nhận thỏa hiệp. Chúng tôi đang dốc sức cho chiến dịch, nhưng trọng tâm nỗ lực vẫn là tìm kiếm thỏa thuận", Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Pete Hegseth phát biểu trong cuộc họp báo tại Lầu Năm Góc hôm nay.
Ông bổ sung rằng Washington muốn đạt được thỏa thuận khả thi cùng Tehran, nhưng vẫn sẵn sàng tiếp tục chiến dịch nhằm vào Iran nếu mọi nỗ lực đàm phán thất bại. Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ nhấn mạnh kết luận "các mục tiêu quân sự tại Iran đã hoàn tất hay chưa" và thời hạn đàm phán sẽ do Tổng thống Donald Trump toàn quyền quyết định "dựa trên lợi ích của người dân Mỹ".
Lãnh đạo Lầu Năm Góc đánh giá các cuộc đàm phán nhằm chấm dứt xung đột đang diễn ra thực chất, tích cực và ngày càng tiến triển, song không loại trừ khả năng xung đột kéo dài thêm nhiều tuần. Ông nhận định rằng những ngày tới sẽ mang tính quyết định đối với xung đột.
Ông Hegseth từ chối xác nhận hay phủ nhận khả năng Mỹ triển khai bộ binh đến Iran, nói rằng Lầu Năm Góc cần duy trì yếu tố khó đoán trong chiến lược. "Không thể chiến đấu và chiến thắng nếu bạn nói cho đối phương biết mình sẽ làm gì hoặc không làm gì, kể cả việc đưa bộ binh tham chiến", ông nói.
Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ thông báo nước này đêm 30/3 tiến hành khoảng 200 "đòn tấn công linh hoạt" tại Iran, trong đó các phi công được thông báo mục tiêu mới ngay trên hành trình. Thành phố Isfahan ở miền trung Iran cũng nằm trong danh sách mục tiêu. Một trong những vụ không kích đã được ghi hình, sau đó được Tổng thống Trump chia sẻ trên mạng xã hội.
Nổ lớn tại Iran, nghi kho đạn trúng bom xuyên hầm của Mỹ
Cũng tại cuộc họp báo, Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân Mỹ Dan Caine cho biết Washington đang có rất nhiều phương án quân sự trong xung đột. Ông lưu ý rằng tăng cường lực lượng hiện diện tại Trung Đông không chỉ mở ra khả năng tác chiến trên bộ mà còn có thể tạo sức ép chiến lược.
Tướng Caine cho biết quân đội Mỹ đã tấn công hơn 11.000 mục tiêu kể từ khi chiến sự bùng phát, tập trung vào phá hủy năng lực tên lửa đạn đạo, máy bay không người lái và chuỗi hậu cần của Iran. Washington cũng tiếp tục nhắm vào hải quân và năng lực rải thủy lôi của Tehran.
Tehran ngày 30/3 đã bác bỏ tuyên bố từ Tổng thống Trump rằng hai bên đang đàm phán và giới chức Iran đã chấp nhận phần lớn nội dung trong bản kế hoạch 15 điểm mà Mỹ gửi qua trung gian Pakistan.
Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baqaei khẳng định "không có cuộc thương lượng nào với Mỹ" trong một tháng qua. Ông nhấn mạnh Iran đang tập trung toàn bộ nguồn lực để phòng vệ trước các hoạt động quân sự của Mỹ, đồng thời tuyên bố Tehran chưa quên những nỗ lực đàm phán thất bại trước đây với Washington.
Tổng thống Donald Trump hôm 31/3 tuyên bố những quốc gia đang đối mặt tình trạng thiếu nhiên liệu nên "tự đi lấy dầu" tại eo biển Hormuz, khẳng định Mỹ sẽ không hỗ trợ vì Iran đã bị suy yếu đáng kể và phần khó khăn nhất của chiến dịch đã qua.
Theo Hãng tin Fars, ông Mohammad Jafar Asadi, Phó chỉ huy Bộ Chỉ huy Trung ương Khatam al-Anbiya, ngày 2-5 tuyên bố: "Một cuộc xung đột mới giữa Iran và Mỹ là hoàn toàn có khả năng xảy ra", và cho rằng Mỹ không hề có thiện chí hay cam kết thực hiện bất kỳ lời hứa hay thỏa thuận nào.
Đồng thời ông cáo buộc các hành động và phát ngôn của giới chức Mỹ chủ yếu mang tính định hướng truyền thông, trước hết nhằm ngăn chặn sự sụt giảm của giá dầu và thứ hai là để tự giải thoát khỏi mớ hỗn độn do chính Mỹ tạo ra.
"Lực lượng vũ trang Iran đã hoàn toàn sẵn sàng cho bất kỳ cuộc phiêu lưu mới hoặc hành động dại dột nào từ phía người Mỹ", ông Asadi nhấn mạnh.
Động thái này của Tehran xuất hiện trong bối cảnh đàm phán hòa bình giữa hai nước bị đình trệ, và Tổng thống Mỹ Donald Trump lên tiếng chỉ trích đề xuất mới nhất của Iran.
Trước đó ông Trump tuyên bố Hải quân Mỹ hành động "như cướp biển" khi thực thi phong tỏa các cảng Iran. Ông mô tả việc lực lượng Mỹ thu giữ một tàu chở dầu gần đây là "hoạt động rất có lợi nhuận".
Theo các thông tin được công bố, Mỹ đã áp đặt phong tỏa riêng đối với các cảng Iran, đồng thời bắt giữ một số tàu rời cảng Iran, cùng các tàu container và tàu chở dầu bị trừng phạt tại vùng biển châu Á.
Trong khi đó Iran gần như chặn toàn bộ tàu thuyền nước ngoài lưu thông qua eo biển Hormuz nhằm tạo sức ép ngược lại.
Dù thỏa thuận ngừng bắn giữa các bên đã được ký kết và kéo dài hơn 3 tuần, nhưng căng thẳng vẫn chưa có dấu hiệu hạ nhiệt khi đàm phán còn bế tắc, eo Hormuz chiến lược còn bị phong tỏa.
Tại Mỹ, cuộc chiến này đang vấp phải sự phản đối lớn từ công chúng. Hồi tháng 4, nhiều chuyên gia Mỹ cảnh báo các cuộc tấn công của Washington vào Iran có thể cấu thành tội ác chiến tranh, đặc biệt sau khi ông Trump đe dọa nhắm mục tiêu vào cơ sở hạ tầng dân sự và hủy diệt toàn bộ nền văn minh của Iran.
"Nền kinh tế của họ đang sụp đổ, lệnh phong tỏa đang mang đến hiệu quả đáng kinh ngạc", Tổng thống Donald Trump ngày 30/4 nói với các phóng viên tại Nhà Trắng. "Nền kinh tế của họ là một thảm họa, vì vậy chúng ta hãy chờ xem họ trụ được bao lâu".
Giá dầu đã ổn định trở lại sau khi tăng mạnh vào đầu ngày, trong bối cảnh có rất ít dấu hiệu cho thấy Washington và Tehran đang tiến gần đến một thỏa thuận.
Giá dầu Brent tương lai ban đầu tăng lên 126 USD một thùng, mức cao nhất kể từ khi xung đột bắt đầu, trước khi chốt phiên giao dịch ở mức gần 114 USD. Giá dầu đã tăng hơn 8% trong tuần qua.
Các nhà giao dịch đang lo ngại khả năng Mỹ - Iran nối lại hoạt động quân sự và eo biển Hormuz sẽ bị đóng cửa lâu dài. Đây là tuyến đường huyết mạch đối với dòng chảy dầu khí toàn cầu, nhưng đã bị phong tỏa kể từ khi Mỹ - Israel phát động chiến dịch tấn công Iran ngày 28/2.
Giá xăng tại nhiều nơi trên khắp nước Mỹ cũng đang tăng mạnh, giá bán lẻ tại California tăng lên trên 6 USD mỗi gallon (khoảng 1,59 USD mỗi lít). Điều này đang trở thành mối lo ngại ngày càng lớn đối với đảng Cộng hòa trước bầu cử giữa kỳ vào tháng 11.
"Giá xăng sẽ giảm thôi", ông Trump nói. "Ngay khi chiến sự kết thúc, giá sẽ lao dốc không phanh".
Lãnh tụ Tối cao Iran Mojtaba Khamenei ngày 30/4 ra tuyên bố cho rằng Mỹ đã phải chịu thất bại "đáng xấu hổ", đồng thời bác bỏ cảnh báo từ Tổng thống Trump rằng lệnh phong tỏa đường biển của Mỹ nhằm trừng phạt kinh tế nước này có thể kéo dài nhiều tháng.
Ông dự báo về một tương lai tươi sáng cho vùng Vịnh khi không có Mỹ, khẳng định bất kỳ nước nào can thiệp vào khu vực từ bên ngoài đều sẽ "không có chỗ đứng tại đây, ngoại trừ dưới đáy biển".
Trước đó, ông cũng bày tỏ nghi ngờ về khả năng đạt được thỏa thuận với Mỹ trong một tuyên bố hiếm hoi khẳng định sẽ không từ bỏ chương trình hạt nhân hay tên lửa của đất nước. Ông ra tín hiệu rằng Iran sẽ duy trì quyền kiểm soát eo biển Hormuz.
Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian cũng ra tuyên bố cho rằng mọi nỗ lực áp đặt phong tỏa hoặc hạn chế hàng hải đều trái với luật pháp quốc tế và "chắc chắn sẽ thất bại. Ông cảnh báo những biện pháp phong tỏa như vậy không giúp cải thiện an ninh khu vực, mà thực tế còn là "nguồn cơn gây căng thẳng và làm gián đoạn sự ổn định lâu dài tại vịnh Ba Tư".
Iran cho hay họ sẽ không mở cửa trở lại eo biển Hormuz cho tàu thương mại nếu Mỹ chưa dỡ bỏ lệnh phong tỏa các cảng biển của nước này. Hiện chưa rõ Iran còn trụ được bao lâu trước khi hết chỗ chứa dầu và buộc phải cắt giảm sản lượng.
Những dấu hiệu căng thẳng đối với nền kinh tế Iran đã xuất hiện trong những ngày gần đây, khi đồng nội tệ mất giá kỷ lục. Đồng rial của Iran bắt đầu trượt giá hồi đầu tuần và rơi xuống mức thấp mới vào ngày 29/4 với 1,8 triệu rial đổi 1 USD.
