“Thỏa thuận với Iran vẫn chưa hoàn tất bởi Tổng thống Donald Trump thực sự muốn đạt được thỏa thuận mà theo đó Iran không có vũ khí hạt nhân, không bảo trợ cho các nhóm vũ trang, đồng thời người dân Iran có thể phát triển và thịnh vượng, hòa nhập vào nền kinh tế toàn cầu. Và đó chính là điều kiện trao đổi mà Tổng thống đưa ra”, Phó tổng thống Mỹ JD Vance nói trong một sự kiện ở Athens, bang Georgia ngày 14/4.
Ông Vance, người dẫn đầu các cuộc đàm phán với phía Iran tại Pakistan cuối tuần qua, bày tỏ tin tưởng rằng Tehran cũng “muốn đạt được thỏa thuận”, bất chấp hàng thập kỷ “mất lòng tin” giữa hai nước.
“Tôi cảm thấy rất lạc quan về tình hình hiện tại. Tổng thống không muốn đạt được thỏa thuận nhỏ, mà hướng đến thỏa thuận lớn. Chúng tôi sẽ tiếp tục đàm phán và cố gắng đạt được điều đó. Tôi sẽ nỗ lực cho mục tiêu này”, ông Vance cho hay.
Tuy nhiên, Phó tổng thống Mỹ cũng thừa nhận sự thiếu tin tưởng giữa Washington và Tehran không thể được giải quyết trong thời gian ngắn.
Thỏa thuận ngừng bắn giữa Mỹ và Iran sẽ hết hiệu lực trong một tuần nữa. Tổng thống Trump hôm 14/4 nói với New York Post rằng vòng đàm phán mới với Iran có thể diễn ra ở Pakistan “trong hai ngày tới”.
Phó tổng thống Vance dự kiến vẫn dẫn đầu phái đoàn Mỹ nếu vòng đàm phán thứ hai diễn ra. Đặc phái viên Steve Witkoff và con rể của ông Trump, Jared Kushner, cũng sẽ góp mặt.
Mỹ và Iran đã đàm phán khoảng 21 giờ tại thủ đô Islamabad của Pakistan hôm 11/4, với sự tham gia của nước chủ nhà. Hai bên cuối cùng không đạt được đồng thuận về các vấn đề then chốt, trong đó có quyền kiểm soát eo biển Hormuz và việc Iran có được tiếp tục làm giàu uranium hay không.
Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian ngày 12/4 nói sẵn sàng chấp nhận “thỏa thuận cân bằng và công bằng” nhằm đảm bảo hòa bình cũng như an ninh lâu dài trên toàn khu vực. Tuy nhiên, ông cho rằng trở ngại chủ chốt hiện nay trong nỗ lực đàm phán là “tiêu chuẩn kép” từ phía Mỹ, đồng thời nhấn mạnh một thỏa thuận chỉ có thể đạt được nếu Washington “tuân thủ các khuôn khổ pháp lý quốc tế”.
Trong khi đó, ông Vance tuyên bố việc có tiếp tục đàm phán trực tiếp hay không tùy thuộc vào Iran. “Chúng tôi cần họ cam kết dứt khoát không phát triển vũ khí hạt nhân”, ông nói.
Số liệu được Bộ trưởng Y tế Venezuela Carlos Alvarado công bố chiều tối 25/6, khi cập nhật thông tin liên quan trận động đất kép xảy ra trước đó một ngày. Venezuela đang chạy đua với thời gian tìm kiếm những nạn nhân còn mắc kẹt dưới các tòa nhà bị đổ sập.
Tổng thống lâm thời Venezuela Delcy Rodriguez cho biết Mỹ và một số nước châu Âu đang triển khai lực lượng cứu hộ cứu nạn đến nước này. Các chuyên gia được Liên Hợp Quốc (LHQ) chứng nhận cũng lên đường tới quốc gia Nam Mỹ để hỗ trợ tìm kiếm nạn nhân.
Bộ tư lệnh phương Nam (SOUTHCOM) của quân đội Mỹ ngày 25/6 xác nhận lực lượng của họ sẽ hỗ trợ các đội tìm kiếm cứu nạn ở Venezuela. SOUTHCOM sẽ triển khai tàu đổ bộ USS Fort Lauderdale, tàu tác chiến ven bờ USS Billings cũng như vận tải cơ C-17 Globemaster và C-130 Hercules.
Bộ Ngoại giao Mỹ cũng công bố gói viện trợ sẽ bao gồm 50 triệu USD cho các nhóm viện trợ đang hoạt động tại Venezuela cùng khoản đóng góp 100 triệu USD cho quỹ nhân đạo của LHQ dành cho quốc gia này.
Trận động đất mạnh 7,2 độ xảy ra cách thủ đô Caracas của Venezuela khoảng 160 km về phía tây lúc tối 24/6, với tâm chấn nằm ở độ sâu 22 km. Chưa đầy một phút sau, trận thứ hai mạnh 7,5 độ xảy ra cách đó vài km với tâm chấn ở độ sâu 10 km. Đây là trận động đất mạnh nhất ở Venezuela kể từ năm 1900.
Mô hình dự báo của Cơ quan Khảo sát Địa chất Mỹ cho thấy số người chết có khả năng lên tới hàng nghìn, với xác suất rất cao vượt quá 10.000 người.
Venezuela là quốc gia dễ hứng chịu động đất. Những trận động đất mạnh nhất được ghi nhận gần đây ở nước này xảy ra tại khu vực đông bắc vào năm 1997 và thủ đô Caracas hồi năm 1967, lần lượt khiến 73 người và 236 người thiệt mạng.
“Ông Trump còn khoảng 20 giờ để đầu hàng Iran, hoặc các đồng minh của Iran sẽ đưa ông ta trở về thời kỳ đồ đá”, ông Mahdi Mohammadi viết trên mạng xã hội X.
Ông Mohammadi nhấn mạnh Tehran “rõ ràng và thực chất đã giành chiến thắng trong cuộc chiến, và sẽ chỉ chấp nhận một cái kết giúp củng cố các lợi ích đạt được, đồng thời thiết lập trật tự an ninh mới trong khu vực”, theo Al Jazeera.
Trước đó, cùng ngày 6-4, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baghaei đã kêu gọi người dân Mỹ buộc chính phủ của họ phải chịu trách nhiệm cho điều mà ông mô tả là một “cuộc chiến tranh xâm lược” nhằm vào Iran.
“Người dân Mỹ cần phải biết rằng những gì chính phủ của họ đang làm chống lại Iran ở Tây Á là một sự bất công lớn, và là một cuộc chiến tranh phi nghĩa, mang tính xâm lược”, ông Esmaeil Baghaei nói với truyền thông Iran.
Ông cũng kêu gọi người dân Mỹ phải buộc chính phủ của họ “chịu trách nhiệm về những hành động và tội ác được thực hiện nhân danh người Mỹ”.
Trước đó trong buổi họp báo vào chiều 6-4 (giờ Mỹ), ông Trump đã liên tục nhắc về hạn chót để Iran đạt thỏa thuận ngừng bắn với Mỹ vào 20h ngày 7-4 (giờ Mỹ).
“Họ có thời hạn đến ngày mai, 20h giờ miền Đông. Sau đó họ sẽ không còn cây cầu nào, không còn nhà máy điện nào. Sẽ là thời kỳ đồ đá”, ông chủ Nhà Trắng cảnh báo.
Ông Trump nhấn mạnh quân đội Mỹ đã lên phương án phá hủy toàn bộ cầu và nhà máy điện của Iran trong vỏn vẹn 4 giờ.
Ngoài ra, ông cũng kể lại việc đã ra lệnh phá hủy cây cầu lớn nhất Iran chỉ trong 10 phút sau khi được báo cáo rằng phía Iran có vẻ phá vỡ thỏa thuận.
Về diễn biến xung đột, Hãng tin Mehr của Iran ngày 7-4 đưa tin một quả đạn do Mỹ và Israel phóng đã đánh trúng một giáo đường Do Thái ở trung tâm thủ đô Tehran.
Vụ tấn công đã gây thiệt hại cho giáo đường này. Hiện lực lượng cứu hộ đang tiến hành dọn dẹp và giải cứu những người bị mắc kẹt.
Ở phía ngược lại, quân đội Israel thông báo đã hoàn tất một đợt không kích mới nhằm vào các mục tiêu cơ sở hạ tầng trên khắp Iran, bao gồm cả Tehran.
Đồng thời, hệ thống phòng không của Israel đang trong quá trình đánh chặn các tên lửa phóng từ Iran.
Các vụ nổ đã được nghe thấy trên đảo Qeshm của Iran vào ngày 19/5 là do hoạt động vô hiệu hóa đạn dược chưa phát nổ của đối phương, hãng tin bán chính thức Tasnim của Iran dẫn lời một quan chức địa phương cho biết. Quan chức này không cung cấp thêm thông tin về nguồn gốc của số đạn dược, cũng như số lượng.
Trước đó, hãng thông tấn Mehr của Iran đưa tin về loạt tiếng nổ nhưng nói rằng nguyên nhân chưa được xác định. Thông tin này đã làm dấy lên nhiều nghi vấn trong bối cảnh cả Mỹ và Iran vẫn chưa thể tìm được tiếng nói chung trong việc đưa ra thỏa thuận nhằm khép lại xung đột.
Tổng thống Mỹ Donald Trump hôm 18/5 cho biết ông đã tạm dừng kế hoạch nối lại các cuộc tấn công nhằm vào Iran sau khi Tehran gửi một đề xuất hòa bình mới tới Washington, đồng thời nói rằng hiện có “cơ hội rất lớn” để đạt được một thỏa thuận hạn chế chương trình hạt nhân của Iran. Hiện chưa thể xác định liệu Washington đã có sự chuẩn bị nào cho việc nối lại các cuộc không kích hay chưa.
Qeshm là hòn đảo lớn nhất trong Vùng Vịnh, án ngữ phần hẹp nhất của eo biển Hormuz. Hòn đảo là nơi đặt một mạng lưới các cơ sở quân sự dày đặc, nhưng mức độ đe dọa ẩn giấu dưới địa hình đá lởm chởm của nó vẫn còn là một ẩn số.
Qeshm được xem là pháo đài tiền tuyến của Iran ở Hormuz. Với diện tích khoảng 1.445km², hòn đảo này có thể khống chế lối vào eo biển từ phía Vùng Vịnh, hoạt động như một “nút chặn” trong tuyến vận chuyển năng lượng quan trọng nhất thế giới.
Vào ngày 7/3, một tuần sau khi chiến sự với Iran bắt đầu, các cuộc không kích của Mỹ đã nhắm vào một nhà máy khử mặn quan trọng trên đảo.
Theo các chuyên gia, hòn đảo này được gọi là “tàu sân bay không thể đánh chìm” của Iran. Nằm cách thành phố cảng Bandar Abbas chỉ 22km về phía nam, Qeshm kiểm soát eo Clarence (Kuran) và là nền tảng chính cho sức mạnh hải quân “phi đối xứng” của Iran, theo các nhà phân tích.
Chuẩn tướng nghỉ hưu Li Băng Hassan Jouni cho biết Qeshm chứa “năng lực tấn công đáng kể” trong cái gọi là “thành phố tên lửa” dưới lòng đất, được thiết kế chủ yếu để kiểm soát hoặc đóng cửa eo biển Hormuz.
Dù số lượng chính xác tàu tấn công nhanh và các khẩu đội tên lửa ven biển được giấu trong hệ thống ngầm vẫn là bí mật, mối đe dọa của hòn đảo với các đối thủ của Iran là rất rõ ràng.
"Qeshm có khả năng sở hữu tất cả mọi thứ. Tất nhiên hòn đảo này sẽ có khả năng chống hạm, bờ biển có khả năng được gài mìn, các bãi biển có bẫy rập và còn nhiều thứ khác nữa", Rashid Al-Mohanadi, phó chủ tịch Trung tâm Nghiên cứu Chính sách Quốc tế và là chuyên gia về an ninh Vùng Vịnh, cho biết.
Trước đó, đã có những đồn đoán cho rằng, nếu Tổng thống Mỹ Donald Trump ra lệnh cho một cuộc đổ bộ để giúp mở lại Hormuz, Qeshm có thể trở thành mục tiêu hàng đầu do vị trí chiến lược của hòn đảo.
