“Thỏa thuận với Iran vẫn chưa hoàn tất bởi Tổng thống Donald Trump thực sự muốn đạt được thỏa thuận mà theo đó Iran không có vũ khí hạt nhân, không bảo trợ cho các nhóm vũ trang, đồng thời người dân Iran có thể phát triển và thịnh vượng, hòa nhập vào nền kinh tế toàn cầu. Và đó chính là điều kiện trao đổi mà Tổng thống đưa ra”, Phó tổng thống Mỹ JD Vance nói trong một sự kiện ở Athens, bang Georgia ngày 14/4.
Ông Vance, người dẫn đầu các cuộc đàm phán với phía Iran tại Pakistan cuối tuần qua, bày tỏ tin tưởng rằng Tehran cũng “muốn đạt được thỏa thuận”, bất chấp hàng thập kỷ “mất lòng tin” giữa hai nước.
“Tôi cảm thấy rất lạc quan về tình hình hiện tại. Tổng thống không muốn đạt được thỏa thuận nhỏ, mà hướng đến thỏa thuận lớn. Chúng tôi sẽ tiếp tục đàm phán và cố gắng đạt được điều đó. Tôi sẽ nỗ lực cho mục tiêu này”, ông Vance cho hay.
Tuy nhiên, Phó tổng thống Mỹ cũng thừa nhận sự thiếu tin tưởng giữa Washington và Tehran không thể được giải quyết trong thời gian ngắn.
Thỏa thuận ngừng bắn giữa Mỹ và Iran sẽ hết hiệu lực trong một tuần nữa. Tổng thống Trump hôm 14/4 nói với New York Post rằng vòng đàm phán mới với Iran có thể diễn ra ở Pakistan “trong hai ngày tới”.
Phó tổng thống Vance dự kiến vẫn dẫn đầu phái đoàn Mỹ nếu vòng đàm phán thứ hai diễn ra. Đặc phái viên Steve Witkoff và con rể của ông Trump, Jared Kushner, cũng sẽ góp mặt.
Mỹ và Iran đã đàm phán khoảng 21 giờ tại thủ đô Islamabad của Pakistan hôm 11/4, với sự tham gia của nước chủ nhà. Hai bên cuối cùng không đạt được đồng thuận về các vấn đề then chốt, trong đó có quyền kiểm soát eo biển Hormuz và việc Iran có được tiếp tục làm giàu uranium hay không.
Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian ngày 12/4 nói sẵn sàng chấp nhận “thỏa thuận cân bằng và công bằng” nhằm đảm bảo hòa bình cũng như an ninh lâu dài trên toàn khu vực. Tuy nhiên, ông cho rằng trở ngại chủ chốt hiện nay trong nỗ lực đàm phán là “tiêu chuẩn kép” từ phía Mỹ, đồng thời nhấn mạnh một thỏa thuận chỉ có thể đạt được nếu Washington “tuân thủ các khuôn khổ pháp lý quốc tế”.
Trong khi đó, ông Vance tuyên bố việc có tiếp tục đàm phán trực tiếp hay không tùy thuộc vào Iran. “Chúng tôi cần họ cam kết dứt khoát không phát triển vũ khí hạt nhân”, ông nói.
Phó tổng thống Mỹ J.D. Vance là người dẫn đầu phái đoàn Mỹ tham dự cuộc đàm phán trực tiếp với Iran tại thủ đô Islamabad của Pakistan vào cuối tuần qua. Cuộc đàm phán đổ vỡ, chủ yếu liên quan những điều kiện của các bên, và khiến Tổng thống Mỹ Donald Trump ra lệnh phong tỏa eo biển Hormuz. Dù vậy, thỏa thuận ngừng bắn kéo dài 2 tuần vẫn được duy trì.
"Đương nhiên là có rất nhiều sự không tin tưởng giữa Iran và Mỹ. Việc đó sẽ không được giải quyết chỉ trong một đêm", ông Vance nói tại một sự kiện của tổ chức bảo thủ Turning Point USA tại bang Georgia ngày 14.4, theo Reuters.
Vị phó tổng thống cho rằng các nhà đàm phán của Iran muốn có thỏa thuận và ông "cảm thấy rất tốt" về tình hình hiện tại.
Hé lộ về cuộc đàm phán kéo dài hơn 20 giờ tại Islamabad, ông Vance cho biết ông Trump không muốn một thỏa thuận nhỏ mà chỉ muốn một cuộc mặc cả lớn.
"Ông ấy đã đưa ra đề xuất với Iran rằng nếu các vị cam kết không sở hữu vũ khí hạt nhân, chúng tôi sẽ làm cho Iran vươn mình. Chúng tôi sẽ làm cho kinh tế Iran phát triển thịnh vượng và sẽ mời người Iran tham gia nền kinh tế thế giới theo cách mà họ chưa từng được tham gia trong suốt quãng đời tôi", ông Vance cho biết.
Mặt khác, Phó tổng thống Vance thừa nhận có rất nhiều cử tri trẻ tại Mỹ không thích chính sách hiện nay tại Trung Đông và ông hiểu điều đó. Thay vì bảo vệ quyết định tiến hành cuộc xung đột, ông Vance kêu gọi các nhà hoạt động chính trị bảo thủ bất đồng với chính quyền Nhà Trắng về các chính sách tiêu điểm nên tránh trở nên vô cảm.
"Tôi không nói rằng các bạn phải đồng ý với tôi về mọi vấn đề. Điều tôi muốn nói là đừng vô cảm chỉ vì các bạn bất đồng với chính quyền về một vấn đề nào đó", ông Vance kêu gọi.
Turning Point USA là tổ chức phi lợi nhuận chủ trương thúc đẩy chính sách bảo thủ tại các trường học Mỹ. Tổ chức được ông Charlie Kirk đồng sáng lập. Năm ngoái, ông Kirk bị bắn chết tại sự kiện của Turning Point USA tại một đại học ở bang Utah.
Bà Erika Kirk đã thay chồng làm Tổng giám đốc điều hành của tổ chức, song không có mặt tại sự kiện ngày 14.4 như kế hoạch vì bị đe dọa, theo ông Vance.
Trước khi bị ám sát, ông Kirk từng bày tỏ lo ngại về việc Mỹ cân nhắc tham gia cùng Israel chống Iran, theo AP. Nhà hoạt động cho rằng việc can dự trực tiếp của Mỹ vào xung đột có thể bị coi là sự phản bội đối với một số thành viên trong liên minh của ông Trump và gây chia rẽ trong giới ủng hộ phong trào MAGA (Làm cho nước Mỹ vĩ đại trở lại).
Tại sự kiện ngày 14.4, ông Vance thừa nhận ông Kirk chính là người giúp đoàn kết giữa hai phe chủ chiến và phản chiến. "Ông ấy sẽ tìm cách để những người đó làm việc cùng nhau, kể cả khi họ bất đồng về một vấn đề. Vì vậy, việc vắng bóng Charlie là một mất mát rất lớn", Phó tổng thống Vance thừa nhận.
“Iran, cũng như bất kỳ thành viên nào khác của Hiệp ước Không phổ biến vũ khí hạt nhân, có đầy đủ quyền làm giàu uranium vì mục đích hòa bình”, Ngoại trưởng Lavrov phát biểu tại buổi họp báo ở thủ đô Matxcơva.
Bên cạnh đó, nhà ngoại giao Nga nhấn mạnh Matxcơva sẽ không can thiệp vào tiến trình đàm phán hòa bình giữa Washington và Tehran.
“Chúng tôi sẽ ủng hộ bất kỳ nghị quyết nào được các bên đàm phán tự thỏa thuận và chấp thuận. Trong trường hợp này là Mỹ và Cộng hòa Hồi giáo Iran”, Hãng tin Interfax dẫn lời ông Lavrov.
Cùng ngày 18-5, một nguồn tin cấp cao của Iran tiết lộ với Hãng tin Reuters rằng Washington đã thể hiện sự linh hoạt trong việc cho phép Iran duy trì các hoạt động hạt nhân hòa bình hạn chế dưới sự giám sát của Cơ quan Năng lượng nguyên tử quốc tế (IAEA).
Tuy nhiên chương trình hạt nhân và làm giàu uranium của Iran vẫn luôn là vấn đề khó khăn nhất trong tiến trình đàm phán, do đó hai bên đã quyết định hoãn lại để giải quyết ở các vòng đàm phán sau.
Đối với vấn đề tài sản đóng băng của Tehran, cho đến nay Mỹ mới chỉ đồng ý giải phóng 25% số tài sản đó theo từng giai đoạn.
Trong đề xuất mới nhất, Iran tiếp tục tập trung vào việc đảm bảo chấm dứt chiến tranh, mở lại eo biển Hormuz và dỡ bỏ các lệnh trừng phạt hàng hải.
Trước đó, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baghaei cho biết các cuộc đàm phán đang diễn ra thông qua bên trung gian là Pakistan. Cả Iran lẫn Mỹ đều đã gửi ý kiến của mình về đề xuất gần đây của Tehran.
Các yêu cầu của Iran trong các cuộc đàm phán với Mỹ bao gồm việc giải phóng các khoản tiền bị đóng băng của Iran và dỡ bỏ lệnh trừng phạt. Theo ông Baghaei, Iran đang tập trung vào mục tiêu chấm dứt chiến sự trong giai đoạn này.
Tạp chí Newsweek dẫn trả lời của người phát ngôn Zach Kahler của Sở Di trú và Nhập tịch Mỹ (USCIS) qua thư điện tử hôm 24.5 xác nhận những đương đơn mang lại lợi ích kinh tế hoặc phục vụ lợi ích quốc gia của Mỹ nhiều khả năng sẽ vẫn theo lộ trình xin thẻ xanh như hiện tại.
Trong khi đó, những đương đơn khác có thể được yêu cầu nộp hồ sơ từ nước ngoài tùy theo những hoàn cảnh cụ thể.
Newsweek cho biết cách tiếp cận mới của chính quyền Washington đã thay đổi quá trình chuyển từ tình trạng không di dân sang thường trú nhân. Trong nhiều thập niên qua, việc điều chỉnh tình trạng cư trú ngay trên đất Mỹ là quy trình thủ tục hành chính thông thường.
Theo hướng dẫn mới, USCIS tranh luận rằng Quốc hội Mỹ chưa bao giờ có ý định để những người nhập cảnh tạm thời, bao gồm du học sinh, lao động diện thị thực H-1B, nhân sự luân chuyển nội bộ doanh nghiệp theo diện thị thực L-1 hoặc khách du lịch, sử dụng quyền đến Mỹ trong thời gian ngắn để làm mục đích xin thẻ xanh.
Thay vào đó, USCIS đang thiết lập một quy trình lãnh sự mới ở nước ngoài và xem đây là yêu cầu mặc định, và chỉ dành việc thay đổi tình trạng cư trú trên đất Mỹ cho những trường hợp ngoại lệ.
H-1B là dạng thị thực không định cư theo diện việc làm, cho phép các doanh nghiệp Mỹ tuyển dụng lao động nước ngoài trong thời hạn tối đa 3 năm và có thể gia hạn lên đến 6 năm trong đa số trường hợp.
Sự phân biệt giữa người phải rời Mỹ và người có thể ở lại phụ thuộc hoàn toàn vào việc người lao động nước ngoài có đang giữ những vai trò đáp ứng tiêu chí "mang lại lợi ích kinh tế" hoặc "phục vụ lợi ích quốc gia" hay không.
Tiêu chí trên đặc biệt quan trọng với nhóm lao động tay nghề cao diện H-1B, cụ thể là trong các ngành công nghệ, kỹ thuật, nghiên cứu, tài chính và y tế.
