Theo Hãng tin Reuters ngày 6-5, nội dung sửa đổi được cho là đã được thông qua tại kỳ họp Quốc hội Triều Tiên vào tháng 3 vừa qua.
Giáo sư Lee Jung Chul thuộc Đại học Quốc gia Seoul nhận định đây là lần đầu tiên Bình Nhưỡng bổ sung điều khoản lãnh thổ vào Hiến pháp.
Phát biểu tại cuộc họp báo của Bộ Thống nhất Hàn Quốc, ông cho biết Điều 2 mới quy định lãnh thổ Triều Tiên bao gồm phần đất “giáp với Trung Quốc và Nga ở phía bắc, và giáp với Hàn Quốc ở phía nam”, cùng vùng biển và không phận tương ứng.
Điều khoản này cũng khẳng định Triều Tiên “sẽ không bao giờ dung thứ cho bất kỳ hành vi xâm phạm nào” đối với lãnh thổ của mình.
Đáng chú ý, bản Hiến pháp mới cũng đã xóa toàn bộ các nội dung liên quan đến thống nhất liên Triều.
Trong các phiên bản trước, Hiến pháp Triều Tiên từng nêu mục tiêu “thực hiện thống nhất đất nước” dựa trên các nguyên tắc độc lập, thống nhất hòa bình và đại đoàn kết dân tộc. Tuy nhiên nội dung này hiện không còn xuất hiện.
Tuy vậy Hiến pháp không nêu rõ vị trí đường biên giới liên Triều, cũng không đề cập trực tiếp đến các khu vực tranh chấp như đường giới hạn phía bắc (NLL) trên biển Hoàng Hải.
Theo giới quan sát Hàn Quốc, việc tránh xác định cụ thể biên giới có thể cho thấy Bình Nhưỡng chưa muốn ngay lập tức tạo thêm điểm nóng căng thẳng mới với Seoul, dù vẫn đang chính thức hóa học thuyết “hai quốc gia thù địch” mà ông Kim Jong Un thúc đẩy từ đầu năm 2024.
Trước đó vào tháng 1-2024, ông Kim từng kêu gọi sửa đổi Hiến pháp để xác định Hàn Quốc là “kẻ thù chính và bất biến”, đồng thời khẳng định hai miền là hai quốc gia riêng biệt.
Trong những năm gần đây, Triều Tiên liên tục theo đuổi chính sách cứng rắn hơn với Seoul và nhiều lần gọi Hàn Quốc là “quốc gia thù địch nhất”. Bình Nhưỡng cũng bác bỏ các đề nghị đối thoại không điều kiện từ Tổng thống Hàn Quốc Lee Jae Myung.
Ngoài vấn đề lãnh thổ, Hiến pháp sửa đổi còn tăng cường vai trò quyền lực của ông Kim Jong Un. Văn bản mới xác định Chủ tịch Ủy ban Quốc vụ – vị trí hiện do ông Kim nắm giữ – là nguyên thủ quốc gia Triều Tiên. Trước đây Hiến pháp chỉ mô tả chức vụ này là “lãnh đạo tối cao đại diện cho nhà nước”.
Đáng chú ý, Hiến pháp cũng lần đầu tiên quy định rõ quyền chỉ huy Lực lượng Hạt nhân thuộc về Chủ tịch Ủy ban Quốc vụ, qua đó chính thức đặt quyền kiểm soát kho vũ khí hạt nhân quốc gia vào tay ông Kim Jong Un.
Một điều khoản quốc phòng riêng biệt còn mô tả Triều Tiên là “quốc gia sở hữu vũ khí hạt nhân có trách nhiệm”, đồng thời khẳng định Bình Nhưỡng sẽ tiếp tục phát triển năng lực hạt nhân nhằm bảo vệ sự tồn tại và quyền phát triển của đất nước, răn đe chiến tranh và duy trì hòa bình, ổn định khu vực.
"Không người mẹ nào có thể bỏ lỡ cơ hội chứng kiến con mình làm nên lịch sử. Tôi đã đề nghị Ngoại trưởng Marco Rubio làm mọi thứ trong khả năng để đảm bảo bà ấy có thể xem trận đấu tiếp theo diễn ra ngày 21/6", lãnh đạo phe Dân chủ tại Hạ viện Mỹ Hakeem Jeffries đăng trên mạng xã hội ngày 16/6, đề cập mẹ của Vozinha, thủ môn đội tuyển Cape Verde.
Bà Ana Candida Evora không thể sang Mỹ chứng kiến con trai tỏa sáng trong trận đấu với Tây Ban Nha, do không đủ khả năng chi trả khoản tiền bảo lãnh xin thị thực vào Mỹ. Màn thể hiện xuất sắc của Vozinha trong cuộc đối đầu đã giúp đội bóng quốc đảo cầm hòa đương kim vô địch châu Âu.
Hồi tháng 1, Cape Verde bị đưa vào danh sách hàng chục quốc gia mà công dân phải đặt khoản bảo lãnh 15.000 USD để nhập cảnh Mỹ, theo quy định được chính quyền Tổng thống Donald Trump ban hành nhằm hạn chế tình trạng ở quá hạn visa.
Giới chức Mỹ tháng trước bãi bỏ yêu cầu này đối với những người sở hữu vé World Cup nhằm tạo điều kiện cho "hoạt động đi lại hợp pháp phục vụ giải đấu". Tuy nhiên, chi phí quá cao khiến bà Evora từ bỏ ý định thực hiện chuyến đi dài khoảng 6.400 km đến Mỹ.
"Tôi rất muốn được đi và xem trận đấu, nhưng không thể ", bà nói.
Một quan chức Bộ Ngoại giao Mỹ cho biết không có hồ sơ nào cho thấy bà Evora nộp đơn xin thị thực, nhưng thân nhân cầu thủ đủ điều kiện sẽ được miễn yêu cầu đặt tiền bảo lãnh. Quan chức này cho biết Washington "đang chủ động liên hệ với gia đình cầu thủ để hỗ trợ thủ tục thị thực".
Thủ môn Vozinha, tên thật là Josimar Dias, giữ sạch lưới trước hàng công rất mạnh của đội tuyển Tây Ban Nha trong trận ra mắt World Cup hôm 15/6. Sau trận đấu, anh bật khóc và tiết lộ với báo giới rằng cảm xúc ấy xuất phát từ việc mẹ anh không thể đến sân do vướng mắc thị thực.
"Chúng tôi không xoay xở kịp khoản tiền cho visa. Tôi thực sự mong bà có thể ở đây", anh nói.
Nhiều tranh cãi đã xuất hiện trong những ngày đầu World Cup 2026, liên quan đến vấn đề nhập cư. Trọng tài người Somalia Omar Artan, từng được bình chọn là trọng tài xuất sắc nhất châu Phi, không thể nhập cảnh Mỹ để điều hành các trận World Cup.
Một số thành viên ban huấn luyện đội tuyển Iran cũng không được cấp thị thực Mỹ, trong khi các cầu thủ phải tuân thủ quy định đi lại nghiêm ngặt và chuyển địa điểm đóng quân sang Mexico.
Ông Mario Semedo, Chủ tịch Liên đoàn Bóng đá Cape Verde, nói rằng chi phí đi lại, lưu trú và vé xem bóng đá cũng là rào cản lớn đối với người hâm mộ tại những quốc gia nhỏ.
"Không dễ để một người dân Cape Verde đi xem World Cup. Vé máy bay, khách sạn và vé trận đấu đều là những khoản chi rất đáng kể. Chắc chắn vẫn có cách để vừa giải quyết lo ngại về nhập cư vừa tạo điều kiện cho người hâm mộ đi lại. Chẳng hạn người thân của cầu thủ nên được hỗ trợ hết sức có thể nếu họ muốn đến xem giải đấu", ông nói.
Như lời Tổng thống Donald Trump cảnh báo, quân đội Mỹ rạng sáng qua tiến hành đợt không kích mới nhắm vào 90 mục tiêu tại Iran. Đáp lại, Lực lượng Vệ binh cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) tập kích các căn cứ quân sự Mỹ tại Bahrain, Kuwait và Qatar. Đợt ăn miếng trả miếng diễn ra sau khi Mỹ tố cáo Iran tấn công tàu thương mại tại eo biển Hormuz ngày 7.7. Sau đó, quân đội Mỹ không kích hàng loạt mục tiêu tại Iran và tái áp đặt lệnh cấm vận dầu mỏ, trong khi ông Trump tuyên bố thỏa thuận tạm thời mà hai nước ký hồi giữa tháng 6 đã "kết thúc".
Nguyên nhân dẫn đến đợt leo thang mới được cho là do khác biệt trong cách hai bên diễn giải nội dung liên quan việc kiểm soát eo biển Hormuz trong thỏa thuận tạm thời nói trên, theo Reuters. Iran tuyên bố nước này nắm quyền quản lý eo biển và có thể thu phí tàu bè qua lại, trong khi Mỹ và các đồng minh vùng Vịnh nhấn mạnh "tự do hàng hải là miễn phí".
Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Qalibaf - nhà đàm phán chính của nước này - tuyên bố eo biển Hormuz "chỉ mở cửa theo sự sắp đặt của Iran". Trong quá khứ, Iran từng do dự trong việc đóng cửa eo biển vì lo ngại bị quốc tế cô lập. Tuy nhiên, khi Mỹ và Israel bắt đầu cuộc xung đột hồi tháng 2 và hạ sát Lãnh tụ tối cao Ali Khamenei cùng một loạt quan chức cấp cao, các lãnh đạo còn lại của Iran cảm giác không còn gì để mất. Iran nhanh chóng phong tỏa eo biển và chỉ chừa tuyến đường do nước này quản lý, gây ra đợt gián đoạn lớn nhất trong lịch sử đối với nguồn cung năng lượng toàn cầu.
"Họ muốn được công nhận quyền kiểm soát eo biển Hormuz. Đó là đòn bẩy của họ trước Mỹ và phương Tây, thay thế cho vấn đề làm giàu uranium", nhà nghiên cứu Alex Vatanka tại Viện Trung Đông (Mỹ) nói với AFP. Theo các nhà phân tích, Iran tính toán rằng dù thể hiện sự giận dữ, Tổng thống Trump không muốn quay trở lại đối đầu toàn diện vì có thể khiến giá dầu gia tăng và gây bất mãn cho cử tri Mỹ khi cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ ngày càng đến gần. "Về cơ bản, Iran nghĩ thời gian đang đứng về phía họ. Họ có thể chịu đựng hơn người Mỹ và vùng Vịnh", ông Vatanka đánh giá. "Đó là con át chủ bài họ phải tung ra và kết quả là chúng ta có thể dự đoán họ sẽ tiếp tục tìm cách gây cản trở tàu thuyền không đi theo phân luồng của họ", Phó đô đốc về hưu Mỹ Kevin Donegan dự báo.
Việc sa lầy vào các thỏa thuận ngừng bắn chắp vá trong vài tháng qua đã đẩy cuộc xung đột đến rất gần thời điểm bầu cử giữa kỳ vào tháng 11 tại Mỹ. Trong bối cảnh công chúng Mỹ không mặn mà với một cuộc chiến lớn, ông Trump đang ở vào thế tiến thoái lưỡng nan khi vị thế chính trị của đảng Cộng hòa tại Hạ viện đang bị đe dọa.
Theo CNN, nếu eo biển Hormuz bị phong tỏa một lần nữa, nền kinh tế Mỹ sẽ phải chịu những "cú đấm" nặng nề. Hiện tại, Kho dự trữ dầu mỏ chiến lược (SPR) của Mỹ đang ở mức thấp kỷ lục kể từ năm 1983, trong khi các kho dự trữ thương mại đang ở mức báo động. Ông Trump đã cảnh báo rằng nguồn dầu dự trữ không còn dồi dào có thể gây ra thảm họa kinh tế và sẽ khiến ông bị so sánh với ông Herbert Hoover - vị Tổng thống Mỹ gắn liền với thời kỳ Đại suy thoái hồi đầu thế kỷ 20.
Các nhà phân tích cho rằng lựa chọn của Tổng thống Trump rất hạn chế. Theo đó, bất kỳ sự leo thang nào vượt quá các cuộc tấn công qua lại đều có thể dẫn đến nguy cơ xung đột toàn diện, dù chủ nhân Nhà Trắng khẳng định các diễn biến gần đây sẽ kết thúc "rất nhanh chóng".
Tuy nhiên, nếu Mỹ nhượng bộ trước thách thức từ Iran có thể giúp Tehran thêm tự tin rằng có thể gây sức ép lên eo biển Hormuz - kênh vận chuyển dầu quan trọng nhất thế giới bất cứ khi nào họ thấy phù hợp. Theo các nhận định, ông Trump có thể hy vọng các đòn không kích mới sẽ buộc Iran trở lại bàn đàm phán về chương trình hạt nhân, song hầu hết các chuyên gia đều không thấy có nhiều dấu hiệu Tehran sẽ nhượng bộ.
Cựu sĩ quan tình báo Mỹ tại Trung Đông Jonathan Panikoff, hiện làm việc tại viện nghiên cứu Hội đồng Thái Bình Dương (Mỹ), dự đoán tình hình tấn công qua lại có khả năng sẽ tiếp tục trong tương lai gần. "Tình hình sẽ không quay trở lại cuộc chiến toàn diện. Tuy nhiên trạng thái mặc định hiện nay là "bất ổn có kiểm soát", bạo lực sẽ tái diễn mà không có lối thoát về lâu dài", chuyên gia này nhận định.
Còn theo cây bút bình luận chuyên về mảng năng lượng Ron Bousso của Reuters, mâu thuẫn giữa Mỹ và Iran về eo biển Hormuz có nguy cơ tạo ra cuộc khủng hoảng kéo dài. Ngay cả khi hai bên tránh chiến tranh toàn diện, nguy cơ tính toán sai vẫn rất cao, biến eo biển thành điểm nóng dai dẳng, có thể châm ngòi cho một cuộc xung đột rộng hơn trong những năm tới. Kết quả là việc di chuyển qua eo biển vẫn khó đoán trong tương lai gần.
Trong một tuyên bố được công bố vào tối 13.4, Toàn quyền Tuvalu Tofiga Vaevalu Falani nói rằng tình trạng khẩn cấp sẽ chỉ giới hạn ở Funafuti, hòn đảo chính của quốc gia này, theo AFP.
Quyết định được đưa ra trong bối cảnh sự bất ổn ngày càng gia tăng trong hệ thống sản xuất và phân phối điện, cùng với những rủi ro đối với nguồn cung nhiên liệu, đe dọa đến việc cung cấp các dịch vụ thiết yếu một cách đáng tin cậy ở Funafuti, theo tuyên bố.
Funafuti là nơi đặt thủ đô của Tuvalu và là nơi sinh sống của khoảng 2/3 trong tổng số 10.000 công dân của quốc gia Thái Bình Dương này.
Ông Falani cho hay Funafuti có vai trò trung tâm trong việc quản lý quốc gia và cung cấp dịch vụ, và cần phải được bảo vệ.
Ông nhấn mạnh việc ban bố tình trạng khẩn cấp sẽ "cho phép chính phủ hành động phối hợp và ngay lập tức để bảo vệ phúc lợi công cộng, đảm bảo tiếp cận công bằng các dịch vụ thiết yếu và duy trì ổn định quốc gia trong giai đoạn rủi ro cao này".
Tuyên bố tình trạng khẩn cấp cho phép chính phủ kiểm soát chặt chẽ việc sử dụng nhiên liệu và hạn chế đi lại. Ông Falani cho hay tình trạng khẩn cấp sẽ kéo dài ít nhất 2 tuần.
Tuvalu đang nỗ lực chuyển đổi từ sản xuất điện bằng diesel sang 100% năng lượng mặt trời vào năm 2030, nhưng vẫn chi một phần lớn ngân sách hằng năm cho nhiên liệu hóa thạch.
Vào năm 2021, Tuvalu đã chi tương đương 70% GDP cho nhiên liệu hóa thạch, nhưng con số này hiện đã giảm xuống còn khoảng 25%, theo AFP dẫn tài liệu về ngân sách.
