TP HCM dự kiến miễn vé 135 tuyến xe buýt từ tháng 5, nếu hoàn tất thủ tục và được thông qua sớm. Chính sách nhằm giảm chi phí đi lại, khuyến khích người dân sử dụng giao thông công cộng, qua đó hạn chế ùn tắc và ô nhiễm. Khi triển khai, đây sẽ là lần đầu toàn bộ người dân thành phố được đi xe buýt miễn phí.
Theo PGS-TS Nguyễn Hồng Quân, Viện trưởng Nghiên cứu Phát triển Kinh tế tuần hoàn (Đại học Quốc gia TP HCM), chủ trương này được đưa ra trong bối cảnh giá xăng dầu tăng cao, mang ý nghĩa an sinh lớn khi góp phần giảm chi phí đi lại cho người dân. Tuy vậy, ông cho rằng miễn phí chưa phải yếu tố quyết định để người dân bỏ xe máy, bởi nhiều năm nay giá vé xe buýt vốn thấp và không phải rào cản lớn nhất.
Dẫn kinh nghiệm trong và ngoài nước, ông Quân cho biết miễn vé thường giúp lượng khách tăng nhanh, có nơi thêm 20-30% ngay sau khi áp dụng. Tại TP HCM, các đợt miễn vé xe buýt và metro dịp lễ, Tết hoặc sự kiện lớn cũng ghi nhận lượng người sử dụng tăng mạnh. Tuy nhiên, để giữ chân hành khách lâu dài, yếu tố quan trọng nhất vẫn là chất lượng dịch vụ.
“Người dân chỉ gắn bó khi xe buýt thực sự thuận tiện, đúng giờ, an toàn và sạch sẽ”, ông Quân nói.
TP HCM hiện có 180 tuyến xe buýt với hơn 2.400 xe, trong đó 135 tuyến nội tỉnh, chủ yếu hoạt động trên địa bàn cũ trước khi sáp nhập Bình Dương và Bà Rịa – Vũng Tàu. Dù giữ vai trò chủ lực của giao thông công cộng, thị phần xe buýt vẫn chưa đạt kỳ vọng.
Năm 2025, hệ thống phục vụ gần 97 triệu lượt khách, tăng so với năm trước, nhưng tỷ lệ người đi xe buýt chỉ đạt 1,6%, thấp xa mục tiêu 7,23%. Khoảng cách này cho thấy xe buýt chưa đủ sức hút, trong khi phương tiện cá nhân, nhất là xe máy, vẫn chiếm ưu thế áp đảo. TP HCM hiện quản lý gần 13 triệu xe, gồm hơn 1,4 triệu ôtô và gần 11,3 triệu xe máy – nhiều nhất cả nước.
Theo ông Quân, một trong những nguyên nhân chính là ùn tắc khiến xe buýt khó đảm bảo thời gian hành trình. Trong khi đó, mạng lưới nhiều năm qua dù mở rộng nhưng vẫn chủ yếu bám các trục chính, chưa đi sâu vào đường nhỏ, hẻm và khu dân cư mới. Điều này hạn chế khả năng tiếp cận, chưa đáp ứng cự ly đi bộ hợp lý 300-500 m theo khuyến nghị.
Tại khu trung tâm, bán kính đi bộ đến điểm đón gần nhất khoảng 100-300 m, nhưng nhiều nơi từ các hẻm có thể hơn một km; ở ngoại thành độ phủ còn hạn chế hơn. Với khoảng cách này, người dân có thể mất 15-30 phút đi bộ ra trạm. Nếu gặp ùn tắc, tổng hành trình có thể kéo dài 1-2 giờ. Trong khi đó, đi xe máy thường chỉ mất khoảng một nửa thời gian và linh hoạt hơn, khiến xe buýt khó cạnh tranh.
Ông Lê Trung Tính, Chủ tịch Hiệp hội Vận tải hành khách TP HCM, cũng cho rằng trở ngại lớn nhất hiện nay là xe buýt thường xuyên trễ giờ do ùn tắc. Mỗi ngày, xe buýt phải chen trong dòng ôtô, xe máy dày đặc, khiến hành trình thiếu ổn định và giảm sức hút với hành khách.
Ông nhắc lại việc TP HCM từng triển khai làn riêng cho xe buýt trên đường Trần Hưng Đạo, nhưng mô hình sau đó dừng hoạt động. Theo ông, đây là bước lùi trong mục tiêu phát triển giao thông công cộng.
“Khi xe buýt không được ưu tiên trên đường, việc đảm bảo đúng giờ gần như bất khả thi với điều kiện giao thông TP HCM hiện nay”, ông nói.
Ngoài hạ tầng, ông Tính cho rằng lựa chọn của hành khách còn phụ thuộc vào chất lượng đoàn xe và thái độ phục vụ. Dù vậy, ông đánh giá chất lượng xe buýt gần đây đã cải thiện rõ rệt nhờ đội xe mới, tỷ lệ xe điện tăng cao và ứng dụng công nghệ trong quản lý, vận hành.
PGS-TS Nguyễn Thị Bích Hằng, Đại học Giao thông Vận tải, cũng nhận định miễn phí xe buýt mới chỉ là một “điều kiện cần”. Hiệu quả thực sự phụ thuộc vào các yếu tố nền tảng như chất lượng dịch vụ, độ phủ mạng lưới và khả năng kết nối.
Theo bà, đây là cơ hội để TP HCM tổng rà soát, nâng cấp toàn diện hệ thống vận tải công cộng. Trọng tâm là tái cấu trúc mạng lưới, tổ chức làn ưu tiên để cải thiện độ đúng giờ, đồng thời tăng kết nối giữa xe buýt với metro, xe đạp công cộng và các loại hình khác.
“Nếu sự chuẩn bị về hạ tầng và dịch vụ chưa đủ, tác động ban đầu có thể giảm rất nhanh, khó đạt mục tiêu đề ra”, bà Hằng nói.
Sở Xây dựng TP HCM cho biết sẽ tiếp tục tái cấu trúc mạng lưới, phát triển các tuyến buýt nhỏ, xanh đi sâu vào khu dân cư, bảo đảm người dân tiếp cận trong bán kính đi bộ 300-500 m. Hệ thống cũng sẽ mở rộng các tuyến kết nối Bình Dương, Bà Rịa – Vũng Tàu, sân bay Long Thành, nghiên cứu buýt đêm và mô hình vận tải theo nhu cầu.
Về lâu dài, thành phố đặt mục tiêu đến năm 2030 toàn bộ xe buýt chuyển sang điện và năng lượng xanh, đồng thời đầu tư thêm bến bãi, nhà chờ, lối đi bộ kết nối và bãi giữ xe trung chuyển.
Tuy nhiên, cả chuyên gia và nhà quản lý đều cho rằng các giải pháp kỹ thuật chỉ phát huy tối đa khi việc kiểm soát xe cá nhân được triển khai đồng bộ.
Theo PGS-TS Nguyễn Hồng Quân, bên cạnh mở rộng mạng lưới, xe buýt cần tăng kết nối với metro, xe đạp công cộng, đồng thời cải thiện hạ tầng đi bộ theo hướng xanh và thuận tiện. Chính sách cũng nên ưu tiên nhóm khó tự di chuyển như học sinh, người cao tuổi, người khuyết tật.
Ông dẫn kinh nghiệm từ Luxembourg – quốc gia đầu tiên miễn phí giao thông công cộng – cho thấy chính sách này không chỉ nhằm giảm ùn tắc, ô nhiễm mà còn bảo đảm quyền tiếp cận đi lại cho người thu nhập thấp. Theo ông, TP HCM cần áp dụng vé điện tử gắn định danh để hỗ trợ đúng nhóm cần ưu tiên, đồng thời có dữ liệu phục vụ đánh giá và điều chỉnh chính sách.
Ngày 8/4, thay mặt Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Tổng Bí thư Tô Lâm ký ban hành Quy định 19 về công tác chính trị, tư tưởng trong Đảng, áp dụng đối với các tổ chức đảng và cán bộ, đảng viên trong Đảng.
Quy định nêu rõ mục tiêu nâng cao nhận thức, bản lĩnh chính trị, đạo đức, lối sống, năng lực công tác; tăng khả năng xử lý hiệu quả các tình huống thực tiễn; kiên định mục tiêu, lý tưởng cách mạng, nền tảng tư tưởng và các nguyên tắc tổ chức của Đảng; giữ vững định hướng chính trị, tư tưởng trong mọi hoạt động.
Một nội dung xuyên suốt là phòng ngừa, phát hiện, ngăn chặn, xử lý kịp thời các biểu hiện suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, "tự diễn biến", "tự chuyển hóa"; bảo đảm sự thống nhất về nhận thức và hành động trong toàn Đảng.
Về công tác chính trị, Quy định yêu cầu giữ vững bản chất cách mạng; kiên định và vận dụng, phát triển sáng tạo chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, lý luận về đường lối đổi mới phù hợp thực tiễn Việt Nam; bảo đảm sự lãnh đạo toàn diện của Đảng, giữ vững kỷ luật, kỷ cương, thống nhất ý chí và hành động trong toàn hệ thống.
Đối với công tác tư tưởng, Quy định nêu việc thống nhất nhận thức về độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội; về mô hình chủ nghĩa xã hội và con đường đi lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam; về tầm nhìn và mục tiêu chiến lược trong kỷ nguyên vươn mình của dân tộc.
Trung ương cũng yêu cầu chủ động nắm, phân tích, dự báo diễn biến tư tưởng, tâm trạng xã hội; kịp thời định hướng dư luận xã hội, nhất là đối với những vấn đề phức tạp, nhạy cảm. Công tác tư tưởng đổi mới theo hướng đẩy mạnh ứng dụng công nghệ, xây dựng cơ sở dữ liệu; nâng cao hiệu quả công tác thông tin, tuyên truyền.
Cùng với đó, quy định nhấn mạnh xây dựng chuẩn mực đạo đức cách mạng, văn hóa trong Đảng; phát huy giá trị văn hóa Việt Nam, tiếp thu tinh hoa văn hóa nhân loại; bồi dưỡng tinh thần yêu nước, ý chí tự lực, tự cường, tinh thần phụng sự Tổ quốc, phục vụ nhân dân.
Tại Điều 5 về xây dựng ý thức kỷ luật, Quy định yêu cầu tuân thủ nghiêm Điều lệ Đảng, các nguyên tắc tổ chức và hoạt động của Đảng, nhất là nguyên tắc tập trung dân chủ, tự phê bình và phê bình; thực hiện nghiêm các nghị quyết, chỉ thị, kết luận của Đảng; tích cực tham gia xây dựng Đảng, xây dựng hệ thống chính trị trong sạch, vững mạnh.
Cán bộ, đảng viên phải thường xuyên tu dưỡng, rèn luyện đạo đức, lối sống; nêu cao tinh thần trách nhiệm, chấp hành nghiêm quy định của Đảng và những điều đảng viên không được làm; xây dựng lối sống trung thực, khiêm tốn, giản dị, gương mẫu trong công việc và đời sống.
Quy định đồng thời yêu cầu tuân thủ quy định về phát ngôn. Cán bộ, đảng viên phải nói và viết đúng quan điểm, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước. Các cấp ủy đảng chịu trách nhiệm lãnh đạo, tổ chức thực hiện toàn diện công tác chính trị, tư tưởng; bảo đảm mọi chủ trương, kế hoạch hành động đúng đường lối của Đảng và chính sách, pháp luật của Nhà nước.
Cấp ủy, ban thường vụ cấp ủy và người đứng đầu phải gương mẫu, nói đi đôi với làm; chịu trách nhiệm trực tiếp về công tác chính trị, tư tưởng tại cơ quan, đơn vị; tăng cường kiểm tra, giám sát, kịp thời chấn chỉnh các biểu hiện lệch lạc.
Cán bộ, đảng viên phải giữ vững lập trường tư tưởng, tuyệt đối tin tưởng và bảo vệ chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, đường lối đổi mới của Đảng; kiên định mục tiêu độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội; đồng thời phát huy tinh thần chủ động, sáng tạo, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung; gần dân, sát cơ sở, chống các biểu hiện né tránh, hình thức.
Câu chuyện được đại biểu Quốc hội Phạm Khánh Phong Lan chia sẻ trong phiên họp tổ sáng 10.4, kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XVI.
Theo bà Phong Lan, vừa qua TAND khu vực 1, Hà Nội đã kết tội cô Hiệu trưởng Trường THCS Ba Đình 3 năm tù về việc tự ý nhưng có thống nhất với phụ huynh tổ chức dạy thêm học thêm cách đây nhiều năm. Câu chuyện khiến bà "rất đau lòng".
Theo bà Phong Lan, ở đây, Nhà nước đứng ra đại diện cho phụ huynh học sinh. Nhu cầu học thêm là chính đáng và giá cả là thỏa thuận giữa hai bên. Song lúc đó UBND TP.Hà Nội có quy định giá trần. Và khi thu vượt quá giá trần, tòa kết luận gây thiệt hại cho học sinh.
Nêu câu chuyện, bà Phong Lan cho rằng cần có những đãi ngộ tốt cho giáo dục và y tế.
Theo bà Phong Lan: "Quan trọng nhất là phải xây dựng cơ chế về tài chính. Đáng mừng kỳ họp Quốc hội khóa trước thông qua nghị quyết, cơ chế đột phá cho giáo dục và y tế. Nhà giáo được xếp lương cao nhất trong hệ thống thang bậc lương hành chính sự nghiệp. Hy vọng với những nghị quyết, cơ chế đột phá như vậy, chúng ta sẽ dần khắc phục, không để xảy ra tình trạng tương tự".
Là phụ huynh có con đang đi học, bà Phong Lan chia sẻ với các giáo viên, nhất là hiệu trưởng khi bất kỳ chuyện gì xảy ra đều phải chịu trách nhiệm. Bà cho rằng chúng ta phải xây dựng hệ thống pháp luật làm sao để không xảy ra những sự việc đáng tiếc như vừa rồi.
7h sáng 26/4 (10/3 âm lịch), Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm dẫn đầu đoàn lãnh đạo Đảng, Nhà nước khởi hành lên núi Nghĩa Lĩnh dâng hương tưởng niệm các vua Hùng.
Nói chuyện với người dân tại đền Hùng, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước bày tỏ xúc động khi cùng nhân dân hướng về cội nguồn. Ông khẳng định "dù ở miền xuôi hay miền ngược, dù sống trong nước hay ở xa Tổ quốc, chúng ta đều là con cháu Lạc Hồng, con Rồng cháu Tiên, đều có chung một nguồn cội, chung một mái nhà Việt Nam".
Mỗi người đến đền Hùng từ những miền quê, công việc, hoàn cảnh khác nhau, "nhưng khi đặt chân lên đất thiêng này, chúng ta đều có chung một tấm lòng về với cội nguồn, về với Tổ tiên, về với nơi bắt đầu của tình nghĩa đồng bào".
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước khẳng định dân tộc Việt Nam có nhiều ngày lễ lớn, nhiều mốc son đáng nhớ, nhưng Giỗ Tổ Hùng Vương là ngày rất đặc biệt. "Đây là thời khắc để mỗi người Việt Nam tưởng nhớ các Vua Hùng đã có công dựng nước, tưởng nhớ Tổ Mẫu Âu Cơ, Quốc Tổ Lạc Long Quân, tưởng nhớ bao thế hệ cha ông đã đổ mồ hôi, xương máu, trí tuệ để khai phá đất đai, dựng làng, lập nước, giữ gìn, mở mang bờ cõi, vun đắp văn hiến", ông nói và nhấn mạnh lịch sử Việt Nam luôn gắn với đạo lý rất mộc mạc là uống nước nhớ nguồn, ăn quả nhớ người trồng cây, chim có tổ, người có tông. Với đạo lý ấy, Giỗ Tổ Hùng Vương đã trở thành ngày hội tri ân, ngày hội của tình đồng bào.
Người đứng đầu Đảng, Nhà nước chia sẻ hai tiếng "đồng bào" rất ý nghĩa. Đứng ở đền Hùng, hai tiếng ấy càng thiêng liêng hơn. "Đồng bào là cùng một bọc trăm trứng, cùng sinh ra từ một truyền thuyết thiêng liêng, cùng chia sẻ vui buồn trong lịch sử, cùng nương tựa nhau qua khó khăn, cùng chung một trách nhiệm trước vận mệnh đất nước", Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nói và khẳng định từ các vua Hùng đến thời đại Hồ Chí Minh, điều xuyên suốt lịch sử dân tộc là lòng yêu nước và tinh thần đoàn kết.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh dựng nước là công lao của tổ tiên. Giữ nước và phát triển đất nước là trách nhiệm của các thế hệ hôm nay và mai sau. Giữ nước là bảo vệ độc lập, chủ quyền, thống nhất, toàn vẹn lãnh thổ; là bảo vệ hòa bình, bảo vệ cuộc sống bình yên của nhân dân; là giữ văn hóa, giữ đạo lý, giữ niềm tin, giữ lòng tự trọng dân tộc. Giữ nước cũng là làm cho đất nước ngày càng giàu mạnh, nhân dân ngày càng ấm no, hạnh phúc. Phát triển đất nước là để chúng ta sánh vai với các cường quốc Năm Châu.
"Hôm nay giữ nước không dừng ở câu chuyện súng đạn nơi chiến trường như các thế hệ đi trước từng làm. Giữ nước còn là giữ rừng, giữ nguồn nước, giữ xã hội bình yên, giữ nề nếp gia phong, giữ tiếng nói và phong tục tốt đẹp của mỗi dân tộc, giữ sự trong sạch của đội ngũ cán bộ, giữ niềm tin của nhân dân vào Đảng, Nhà nước và tương lai đất nước", ông nói.
Dẫn lại câu nói của Bác Hồ khi trở lại đền Hùng năm 1962 "đã đi thì phải tới đích", Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh, đã đặt mục tiêu thì phải bền chí; đã hứa với dân thì phải làm; đã nhận trách nhiệm thì phải theo đến cùng; đã chọn con đường dựng xây đất nước phồn vinh thì không được nản lòng trước khó khăn.
"Hôm nay, đứng ở Đền Hùng, tôi muốn cùng các đồng chí lãnh đạo và bà con nhắc lại lời Bác để tự nhắc mình. Con đường phát triển của quê hương, đất nước còn nhiều khó khăn, có thách thức, có việc làm chưa được như mong muốn. Nhưng nếu chúng ta đồng lòng, nếu mỗi người làm tốt phần việc của mình, nếu cán bộ tận tâm với dân, nếu nhân dân tin tưởng và chung sức, nhất định chúng ta sẽ đi tới đích", Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm chia sẻ cùng bà con nhân dân tại đền Hùng.
Theo ông, Việt Nam ngày nay đã đàng hoàng, to đẹp hơn, nhưng còn rất nhiều khó khăn, thách thức. Đồng bào vẫn còn nhiều khó khăn, nhất là ở các vùng miền núi, vùng sâu, vùng xa, vùng dân tộc thiểu số. "Lúc này, chúng ta càng cần tinh thần Hùng Vương, tinh thần biết dựa vào nhau, cùng nhau vượt khó, biết lấy đoàn kết làm gốc, lấy dân làm nền, lấy văn hóa làm sức mạnh, lấy ý chí tự lực tự cường làm động lực", ông nói.
Người đứng đầu Đảng, Nhà nước bày tỏ, mọi đường lối, chính sách đều phải hướng tới cuộc sống tốt đẹp hơn của nhân dân. "Nói với bà con hôm nay tại Đền Hùng, tôi càng thấy rõ trách nhiệm ấy. Phát triển đất nước phải bắt đầu từ những câu hỏi rất cụ thể: con đường đến trường của trẻ em có thuận tiện hơn không; trạm y tế có phục vụ người dân tốt hơn không; người lao động có việc làm ổn định hơn không; bản làng, khu phố có sạch đẹp hơn không; người nghèo, người yếu thế có được quan tâm hơn không; cán bộ có gần dân, trọng dân, hiểu dân, vì dân hơn không", Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nói.
