Tại cuộc hội kiến Thủ tướng Lý Cường chiều 15/4, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm khẳng định Việt Nam mong muốn cùng Trung Quốc thúc đẩy quan hệ phát triển toàn diện, lên tầm cao mới, trong đó hợp tác thực chất, cùng có lợi trên các lĩnh vực là nền tảng, động lực cho sự phát triển ổn định, lành mạnh và bền vững trong giai đoạn mới.
Thủ tướng Lý Cường khẳng định Trung Quốc kiên trì chính sách hữu nghị với Việt Nam, luôn coi Việt Nam là phương hướng ưu tiên trong chính sách ngoại giao láng giềng.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đề nghị hai bên xác lập tầm cao mới cho hợp tác kinh tế, thương mại, đầu tư và du lịch, tăng cường hợp tác thương mại cân bằng, bền vững hơn; thúc đẩy liên kết kinh tế, tạo đột phá về kết nối hạ tầng chiến lược, dành ưu tiên cao nhất cho hợp tác đường sắt, đẩy mạnh kết nối với Trung Á và châu Âu.
Việt Nam đề nghị Trung Quốc cung cấp vốn vay, đào tạo nguồn nhân lực, chuyển giao công nghệ để làm chủ vận hành, bảo trì, sửa chữa các loại hình đường sắt điện khí hóa, nhân rộng mô hình cửa khẩu thông minh, triển khai đồng bộ khu hợp tác kinh tế qua biên giới.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đề nghị Trung Quốc tạo điều kiện để Việt Nam tham gia chuỗi hoạt động “Chia sẻ thị trường lớn – Xuất khẩu Trung Quốc”, mở cửa cho hàng nông thủy sản và chăn nuôi Việt Nam, nâng công suất và sản lượng điện nhập khẩu từ Trung Quốc.
Hai bên thúc đẩy hợp tác đầu tư chất lượng cao, hợp tác khoa học công nghệ, giáo dục đào tạo, tài chính, nông nghiệp, môi trường, chuyển giao công nghệ trong các ngành mũi nhọn như trí tuệ nhân tạo, khu thương mại tự do, đô thị thông minh, chế tạo thông minh, xử lý ô nhiễm môi trường tại đô thị lớn, đẩy nhanh triển khai các dự án do Trung Quốc viện trợ.
Thủ tướng Lý Cường nhấn mạnh Trung Quốc coi trọng hợp tác thực chất, cùng có lợi với Việt Nam, đề nghị ưu tiên triển khai hợp tác kết nối cơ sở hạ tầng chiến lược, nhất là hợp tác về công nghệ, đào tạo nhân lực, huy động vốn trong lĩnh vực đường sắt, triển khai tốt các dự án đường sắt khổ tiêu chuẩn kết nối hai nước, thúc đẩy kết nối logistics đa phương thức.
Trung Quốc sẵn sàng cùng Việt Nam thúc đẩy nâng tầm hợp tác thương mại cân bằng hơn, sẽ nhập khẩu nhiều hơn các nông sản chất lượng cao của Việt Nam, ủng hộ Việt Nam tham gia chuỗi hoạt động “Chia sẻ thị trường lớn – Xuất khẩu Trung Quốc” và cùng hợp tác xây dựng khu hợp tác kinh tế qua biên giới.
Thủ tướng Lý Cường khẳng định Trung Quốc khuyến khích mở rộng đầu tư song phương, xây dựng chuỗi cung ứng, chuỗi sản xuất an toàn, ổn định ở khu vực, ủng hộ ngày càng nhiều doanh nghiệp có thực lực của Trung Quốc mở rộng đầu tư chất lượng cao vào Việt Nam.
Lãnh đạo Trung Quốc đề nghị hai bên cùng nghiên cứu, thúc đẩy các lĩnh vực hợp tác tiên tiến mới, trọng tâm là khoa học công nghệ, chuyển đổi số, đổi mới sáng tạo, trí tuệ nhân tạo trở thành điểm sáng mới.
Trung Quốc sẵn sàng cùng Việt Nam triển khai các chương trình, kế hoạch cụ thể trong Năm hợp tác du lịch 2026 – 2027, đẩy mạnh hợp tác giáo dục đào tạo, nhất là nhân tài chất lượng cao.
Hai bên nhất trí tăng cường hợp tác đa phương chặt chẽ hơn, nhất trí cùng kiểm soát và xử lý tốt hơn bất đồng, duy trì hòa bình, ổn định ở trên biển, củng cố môi trường thuận lợi cho sự phát triển của mỗi nước.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cùng ngày hội kiến Chủ tịch Nhân đại (Quốc hội Trung Quốc) Triệu Lạc Tế, đề nghị làm sâu sắc hơn nữa giao lưu, hợp tác hữu nghị giữa quốc hội hai nước.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước mong muốn cơ quan lập pháp hai nước phát huy vai trò xây dựng pháp luật và giám sát, tiếp tục mở rộng và nâng cao hiệu quả hợp tác giữa hai bên, nhất là trong các lĩnh vực ngoại giao, quốc phòng, an ninh, thương mại, đầu tư, du lịch.
Ông Triệu Lạc Tế khẳng định Nhân đại Trung Quốc sẵn sàng cùng Quốc hội Việt Nam tăng cường giao lưu hữu nghị và hợp tác thiết thực, mời Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn thăm Trung Quốc, đồng chủ trì kỳ họp Ủy ban hợp tác giữa hai cơ quan lập pháp lần thứ hai.
Chủ tịch Nhân đại Trung Quốc giới thiệu với Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm một số bộ luật mới đáng chú ý của Trung Quốc, bao gồm Pháp điển về Môi trường sinh thái, Luật thúc đẩy đoàn kết, tiến bộ dân tộc và Luật Quy hoạch phát triển quốc gia.
Chuẩn tướng Mohammad Akraminia, người phát ngôn quân đội Iran, ngày 13/5 tuyên bố Iran sẽ không cho phép vũ khí của Mỹ vận chuyển qua eo biển Hormuz đến các căn cứ trong khu vực. Ông khẳng định huyết mạch hàng hải này hiện nằm dưới sự kiểm soát chiến lược phối hợp của lực lượng vũ trang Iran.
“Từ nay trở đi, chúng tôi sẽ không cho phép vũ khí của Mỹ vận chuyển qua eo biển Hormuz và tiến vào các căn cứ trong khu vực”, Tướng Akraminia nêu rõ.
“Bất kỳ quốc gia nào muốn đi qua tuyến đường thủy này đều phải tuân thủ sự giám sát của lực lượng vũ trang Iran, đảm bảo một chuyến đi an toàn”, ông nói thêm.
Theo ông Akraminia, phần phía tây eo biển Hormuz nằm dưới sự chỉ huy của Hải quân Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC), trong khi phần phía đông do Hải quân thuộc quân đội Iran kiểm soát.
Tướng Iran lưu ý rằng trong cuộc chiến gần đây, tất cả các mục tiêu của đối phương, bao gồm việc phá hủy năng lực tên lửa và hạt nhân của Iran, chia cắt đất nước và thay đổi chính quyền Iran, đều thất bại.
Ông Akraminia khẳng định học thuyết quân sự của Iran hiện nay mang tính chất tấn công và bất kỳ sai lầm nào của đối phương đều sẽ bị đáp trả nghiêm khắc nhất.
“Hôm nay chúng ta sẽ đẩy lùi Mỹ khỏi toàn bộ khu vực, và sự hiện diện của họ sẽ bị xóa bỏ khỏi khu vực này mãi mãi”, ông nhấn mạnh.
Cùng ngày, người phát ngôn Bộ Quốc phòng Iran, Tướng Reza Talaei-Nik, cảnh báo Mỹ có nguy cơ phải chịu thêm những thất bại trên chiến trường nếu không thừa nhận những yêu cầu chính đáng của Iran về một giải pháp hòa bình.
"Nếu đối phương từ chối chấp nhận những yêu cầu chính đáng và rõ ràng của Iran thông qua các kênh ngoại giao, họ nên lường trước việc lặp lại những thất bại quân sự của mình. Bất kỳ mối đe dọa, cuộc tấn công hay hành động gây hấn mới nào đều sẽ bị đáp trả ngay lập tức, dứt khoát và quyết liệt, khiến đối phương phải hối hận về hành động của mình", Tướng Talaei-Nik cảnh báo.
Tướng Talaei-Nik nhấn mạnh rằng người dân Iran vẫn kiên cường và sẽ tiếp tục giành chiến thắng trong "cuộc chiến bị áp đặt" này.
Ông cũng đề cập đến việc các tàu chiến Mỹ liên tục rút khỏi khu vực xung đột như bằng chứng về sự sẵn sàng và sức mạnh của lực lượng vũ trang Iran, bao gồm cả Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo (IRGC). Ông tuyên bố lực lượng này sẵn sàng đáp trả mạnh mẽ, khiến đối phương phải hối tiếc về những tính toán sai lầm của mình.
Ngoại trưởng Iran Abbas Araqchi ngày 13/5 tuyên bố những yêu cầu quá mức, những lời lẽ đe dọa và khiêu khích của phía Mỹ, cùng với sự thiếu thiện chí và trung thực của Washington, là trở ngại chính đối với việc chấm dứt xung đột và đạt được một thỏa thuận khả thi.
Ông cũng cho biết nguyên nhân chính và nguồn gốc của tình hình hiện tại ở eo biển Hormuz là hành động gây hấn quân sự của Mỹ và Israel chống lại Iran, tiếp theo là những vi phạm liên tục thỏa thuận ngừng bắn và việc phong tỏa hải quân liên tục đối với các cảng biển của Iran.
Ngày 10/5, thông qua Pakistan, Iran đã gửi phản hồi về các đề xuất của Mỹ nhằm giải quyết căng thẳng thông qua các kênh ngoại giao. Tổng thống Mỹ Donald Trump đã bác bỏ phản hồi của Iran, nói rằng không thể chấp nhận được.
Sau đó, hãng thông tấn Fars, trích dẫn nguồn tin giấu tên, cho biết Iran sẽ không nối lại đàm phán với Mỹ cho đến khi Washington đáp ứng 5 điều kiện chính.
Những điều kiện này bao gồm chấm dứt các cuộc giao tranh trên tất cả các mặt trận, đặc biệt ở Li Băng, dỡ bỏ các lệnh trừng phạt đối với Iran, giải phóng các tài sản bị đóng băng của Iran, bồi thường thiệt hại do xung đột gây ra và chính thức công nhận chủ quyền của Iran đối với eo biển Hormuz - tuyến hàng hải huyết mạch vận chuyển 1/5 lượng dầu toàn cầu.
Các học giả từ Harvard, Stanford và Dartmouth đã phân tích điểm kiểm tra của học sinh từ lớp 3 đến lớp 8 tại hơn 5.000 học khu thuộc 38 bang, dựa trên Bảng điểm Giáo dục quốc gia. Trong vòng 3 năm 2022-2025, chỉ 5 bang và thủ đô Washington ghi nhận điểm đọc hiểu tăng đáng kể. Trên toàn nước Mỹ, điểm đọc hiểu thấp hơn so với trước đại dịch, trong khi điểm toán chỉ nhỉnh hơn đôi chút.
"Đại dịch giống như trận lở bùn ập xuống sau 7 năm thành tích học tập sa sút liên tục", giáo sư Đại học Harvard Thomas Kane, thành viên nhóm phân tích, nhận định.
Các nhà nghiên cứu đang tranh luận về nguyên nhân của tình trạng sa sút kỹ năng đọc ở học sinh Mỹ. Họ cho rằng một yếu tố có thể dẫn đến tình trạng này là sự lên ngôi của mạng xã hội trên điện thoại thông minh cùng với sự sụt giảm tương ứng trong thói quen đọc sách giải trí của trẻ em.
Ông Kane cho biết tình trạng kỹ năng đọc lao dốc cũng diễn ra khi các bang nới lỏng biện pháp xử lý nghiêm khắc đối với những trường có học sinh không đạt tiến bộ trong các bài kiểm tra tiêu chuẩn.
Trong nhiều năm, các trường ở Mỹ dạy đọc theo phương pháp ít chú trọng ngữ âm, khuyến khích học sinh đoán từ dựa trên ngữ cảnh. Khi điểm đọc hiểu giảm trong thập kỷ qua, phụ huynh, học giả và các nhà vận động về năng lực đọc viết mới thúc đẩy áp dụng cách dạy phù hợp hơn, chủ yếu thông qua việc đánh vần và phát âm từng từ dựa trên ngữ âm.
Những bang áp dụng phương pháp "khoa học đọc hiểu" này, như Louisiana, Maryland, Tennessee, Kentucky và Indiana, đều ghi nhận điểm đọc hiểu của học sinh được cải thiện.
Song song với cải cách phương pháp giảng dạy, các bang này cũng yêu cầu trường học sàng lọc rối loạn học tập như chứng khó đọc, đồng thời tuyển huấn luyện viên để hỗ trợ giáo viên cải thiện kỹ năng dạy đọc.
Tại Modesto, bang California, phương pháp dạy đọc được thay đổi trong đại dịch, còn chương trình toán đã được điều chỉnh từ vài năm trước đó. Học khu này lập một bộ phận riêng để hỗ trợ học sinh đang học tiếng Anh, đồng thời tăng cường đào tạo giáo viên. Mỗi giáo viên được trả 5.000 USD nếu hoàn thành chương trình chuyên sâu về khoa học đọc hiểu LETRS.
Điểm kiểm tra của Modesto nhờ đó cải thiện tương đương 18 tuần học bổ sung ở môn toán và 13 tuần ở kỹ năng đọc. Dù vậy, học khu này vẫn còn nhiều việc phải làm khi điểm tổng thể của học sinh còn thấp hơn nhiều so với chuẩn cấp lớp.
Trong thập kỷ qua, miền nam nổi lên là khu vực đi đầu trong cải cách giáo dục, trái với hình ảnh lâu nay là thường đứng cuối các bảng xếp hạng. Các bang trong khu vực nhanh chóng chuyển sang phương pháp dạy học dựa trên nghiên cứu, đồng thời chi tiền đào tạo và hỗ trợ giáo viên.
Những nỗ lực này bắt đầu cho thấy hiệu quả. Louisiana và Alabama là hai bang có điểm toán năm 2025 cao hơn mức trước đại dịch. Louisiana cũng là bang duy nhất có điểm đọc vượt mức trung bình trước đại dịch, với 87% học sinh trường công truyền thống theo học tại các học khu có điểm số cao hơn năm 2019.
Alabama ghi nhận mức tăng nổi bật về kỹ năng đọc sau đại dịch, nhờ luật yêu cầu mọi trường áp dụng phương pháp dạy dựa trên ngữ âm. Năm 2022, cơ quan lập pháp bang dựa trên thành công này để cải cách môn toán. Đạo luật ra đời đã chuẩn hóa lại cách dạy toán với yêu cầu kiểm tra định kỳ và bắt buộc can thiệp với học sinh chưa đạt kỹ năng toán cần thiết.
Các nhà nghiên cứu nhấn mạnh tiến bộ này có thể được nhân rộng trên khắp nước Mỹ, bởi điều đó từng xảy ra trước đây. Từ thập niên 1990 đến giữa thập niên 2010, điểm kiểm tra và tỷ lệ tốt nghiệp ở Mỹ tăng trong nhiều năm, trong khi chênh lệch giữa các nhóm sắc tộc thu hẹp.
"Trong hơn 30 năm, nước Mỹ đã đạt tiến bộ rất lớn về giáo dục", Sean Reardon, giáo sư Đại học Stanford, nói. "Điều đó cho thấy chúng ta có thể cải thiện chất lượng giáo dục và mở rộng cơ hội học tập".
Oleg Fedoryshyn, giám đốc phụ trách mảng nghiên cứu và phát triển của DevDroid, hôm 11/5 nói rằng ông từng cảm thấy ngạc nhiên khi nhận được thông tin binh sĩ Nga đầu hàng trước một trong các thiết bị không người lái (drone) mặt đất do hãng phát triển. "Đương nhiên là tôi đã cảm thấy một chút bất ngờ", ông nói.
DevDroid là công ty Ukraine chuyên sản xuất drone mặt đất và bệ gắn vũ khí.
Fedoryshyn cho rằng drone mặt đất phù hợp vai trò bắt giữ tù binh, thay vì điều động quân nhân thực hiện nhiệm vụ này. Ukraine từng nhiều lần cáo buộc binh sĩ Nga giả vờ đầu hàng và tấn công, kích nổ lựu đạn khi đối phương đến gần. "Nếu binh sĩ Nga làm điều đó trước drone mặt đất, kịch bản xấu nhất là họ chỉ phá hủy được một ít kim loại"", Fedoryshyn cho hay.
Giới chức Ukraine từng đăng nhiều video cảnh được cho là quân nhân Nga đầu hàng trước drone mặt đất. Video do DevDroid chia sẻ hồi tháng 1 cho thấy ba người giơ tay và bước ra ngoài, rồi nằm úp xuống trước drone Droid TW-7.62 do hãng sản xuất. DevDroid khi đó tuyên bố đây là "hình ảnh của chiến tranh hiện đại".
Fedoryshyn tiết lộ đó không phải lần duy nhất binh sĩ Nga đầu hàng trước drone của hãng. Quân đội Ukraine không chia sẻ toàn bộ thông tin về hoạt động tác chiến cho nhà sản xuất, nhưng Fedoryshyn tin rằng có khả năng vẫn có binh sĩ Ukraine ở gần hiện trường.
Drone mặt đất ngày càng được Ukraine sử dụng rộng rãi. Tổng thống Volodymyr Zelensky hồi tháng 4 tuyên bố Ukraine đã lần đầu tiên chiếm được vị trí đối phương chỉ bằng thiết bị không người lái, gồm phương tiện mặt đất và trên không.
"Đối phương đã đầu hàng. Chiến dịch được tiến hành mà không có bộ binh hay gây ra thương vong cho lực lượng Ukraine", ông khẳng định.
Tuy xuất hiện muộn hơn so với drone trên không, drone mặt đất được cho là đang đóng vai trò lớn trên chiến trường. Thiết bị này hiện được dùng để sơ tán thương binh, vận chuyển trang thiết bị và vũ khí, tấn công hoặc kích nổ bên trong vị trí đối phương, cũng như rải và gỡ mìn.
Tổng thống Zelensky tháng trước đặt mục tiêu sản xuất ít nhất 50.000 drone mặt đất trong năm nay. Bộ trưởng Quốc phòng Ukraine Mykhailo Fedorov cũng nêu mục tiêu để "các hệ thống robot" đảm nhận 100% nhiệm vụ hậu cần ở tiền tuyến.
