Hơn 10 binh sĩ Philippines mặc đồ rằn ri, mang súng tối 13/5 tiến vào tòa nhà Thượng viện để thực thi lệnh bắt do Tòa án Hình sự Quốc tế (ICC) ban bố đối với thượng nghị sĩ Ronald Dela Rosa với cáo buộc phạm tội ác chống lại loài người, Reuters và AFP dẫn lời các phóng viên tại hiện trường.
Vài phút sau, ít nhất 15 tiếng súng vang lên, khiến Thượng viện Philippines rơi vào cảnh hỗn loạn, các nghị sĩ, trợ lý cùng phóng viên phải tìm chỗ ẩn nấp. Lực lượng an ninh sau đó yêu cầu mọi người sơ tán khỏi tòa nhà.
Hiện chưa rõ điều gì đã châm ngòi cho vụ nổ súng và có ai thương vong trong sự việc hay không. Trong khi tiếng súng nổ ra, thượng nghị sĩ Dela Rosa đang cố thủ bên trong Thượng viện và được các nghị sĩ đồng minh bảo vệ.
“Chúng tôi nghe thấy tiếng súng và không biết chuyện gì đang xảy ra. Mọi người đều khóa chặt trong phòng. Chúng tôi không thể ra ngoài, cũng không thể bảo đảm an toàn cho các nhân viên khác”, Chủ tịch Thượng viện Philippines Alan Peter Cayetano, viết trên Facebook.
“Tại sao chúng tôi lại bị tấn công ở đây, xin hãy giúp chúng tôi”, ông tiếp tục.
Hình ảnh trên truyền hình cho thấy một phóng viên vừa khóc vừa đưa tin trực tiếp tại hiện trường, còn thượng nghị sĩ Robin Padilla kêu gọi báo giới sơ tán.
Hỗn loạn diễn ra sau khi ICC ngày 11/5 xác nhận đã phát lệnh bắt với thượng nghị sĩ Dela Rosa, 64 tuổi, đồng minh lâu năm của cựu tổng thống Philippines Rodrigo Duterte. Ông Dela Rosa đối mặt cáo buộc phạm tội ác chống lại loài người vì đã phụ trách cuộc chiến chống ma túy do ông Duterte phát động và thực hiện các vụ hành quyết không qua xét xử.
Bộ trưởng Nội vụ Philippines Jonvic Remulla cho biết ông Dela Rosa vẫn an toàn và đảm bảo rằng sẽ không có lệnh bắt nào được thực thi. Ông sẽ chỉ đạo kiểm tra camera an ninh Thượng viện để xác định chuyện gì đã xảy ra.
Dela Rosa đã không xuất hiện trước công chúng từ tháng 11/2025. Nghị sĩ này hôm 11/5 bất ngờ lộ diện tại Thượng viện để tham gia một cuộc bỏ phiếu giúp phe trung thành với ông Duterte giành quyền kiểm soát cơ quan này, sau đó cố thủ trong văn phòng làm việc.
Ông kêu gọi công chúng xuống đường ngăn cản việc giới chức Philippines bắt ông và dẫn độ tới trụ sở của ICC ở The Hague, Hà Lan.
“Tôi cầu xin mọi người. Tôi hy vọng mọi người có thể giúp tôi. Đừng để có thêm công dân Philippines nào bị đưa đến The Hague nữa”, thượng nghị sĩ nói trong video đăng trên Facebook cá nhân.
ICC là tòa quốc tế thường trực được thành lập tháng 7/2002 dựa trên Quy chế Rome, văn kiện được hơn 100 quốc gia thành viên Liên Hợp Quốc thông qua năm 1998. Theo Quy chế Rome, ICC tập trung xét xử những cáo buộc nghiêm trọng nhất thế giới, gồm diệt chủng, tội ác chống lại nhân loại, tội ác chiến tranh và tội ác xâm lược.
Ông Duterte bị bắt tại Manila hồi tháng 3/2025 theo lệnh của ICC, rồi bị đưa sang Hà Lan, giam tại nhà tù Scheveningen, với cáo buộc phạm tội ác chống loài người liên quan đến cuộc chiến chống ma túy.
Trong nhiệm kỳ thị trưởng Davao và tổng thống Philippines, ông Duterte đã phát động cuộc chiến chống ma túy, cho phép cảnh sát bắn chết các nghi phạm ma túy ngay tại chỗ mà không cần qua xét xử. Chiến dịch này do ông Dela Rosa, khi đó là tư lệnh cảnh sát quốc gia, phụ trách.
Cảnh sát Philippines cho biết chiến dịch đã khiến hơn 6.000 người thiệt mạng, nhưng các nhóm nhân quyền ước tính con số thực tế lên tới hàng chục nghìn người.
Hãng Reuters ngày 7.5 đưa tin Đài Loan vừa tiến hành vụ phóng thử ngư lôi đầu tiên từ tàu ngầm tự sản xuất đầu tiên của hòn đảo, một cột mốc quan trọng trong dự án nhằm tăng cường khả năng răn đe và bảo vệ các tuyến đường biển quan trọng trong trường hợp cần thiết.
Chương trình tàu ngầm của Đài Loan đã tận dụng chuyên môn và công nghệ từ nhiều bên, bao gồm cả Mỹ và Anh, được xem là một bước đột phá đối với Đài Loan.
Tập đoàn CSBC của Đài Loan, đơn vị dẫn đầu việc đóng dự kiến tổng cộng 8 tàu ngầm, cho biết trong một thông cáo ngày 7.5 rằng chiếc tàu đầu tiên mang tên Narwhal vừa thực hiện cuộc thử nghiệm ngư lôi đầu tiên một ngày trước đó.
Cuộc thử nghiệm đã xác minh khả năng hoạt động của hệ thống chiến đấu về mặt phát hiện và theo dõi, điều khiển hỏa lực, phóng và dẫn hướng ngư lôi, theo thông cáo.
Hồi tháng 1, tàu ngầm Narwhal đã thực hiện cuộc thử nghiệm dưới nước đầu tiên trên biển.
Đài Loan bày tỏ hy vọng triển khai ít nhất hai tàu ngầm tự sản xuất vào năm 2027 và có thể trang bị tên lửa cho các mẫu sau này.
Tàu ngầm đầu tiên, với giá 49,36 tỉ Đài tệ (1,57 tỉ USD), sẽ sử dụng hệ thống chiến đấu của Lockheed Martin và mang theo ngư lôi hạng nặng Mark 48 do Mỹ sản xuất. Thông cáo của CSBC không nói rõ loại ngư lôi nào đã được thử nghiệm.
Tàu ngầm Narwhal vốn dự kiến được bàn giao cho lực lượng phòng vệ biển Đài Loan vào năm 2024, bên cạnh hai tàu ngầm hiện có được mua từ Hà Lan vào thập niên 1980, nhưng chương trình đã bị trì hoãn.
Virus bị nghi ngờ gây ra ổ dịch trên tàu du lịch là virus hanta (tiếng Anh là hantavirus). Reuters hôm nay 4.5 dẫn thông tin từ Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) cho biết virus hanta chủ yếu lây truyền qua các loài gặm nhấm, đặc biệt là chuột. Trong những trường hợp hiếm hoi, virus này có thể lây từ người sang người.
Trong đa số trường hợp, người bị nhiễm do hít phải virus phát tán trong không khí từ phân, nước tiểu hoặc nước bọt của chuột, như những khu vực có ổ chuột.
Theo Tạp chí The Lancet, tên gọi "virus hanta" bắt nguồn từ khu vực sông Hantan ở Hàn Quốc, nơi virus được xác định lần đầu vào thập niên 1970.
Virus hanta là một họ virus gây ra hai dạng bệnh chính, thứ nhất chủ yếu ảnh hưởng phổi và dạng còn lại tấn công thận.
Dạng bệnh đầu tiên gây chú ý nhiều nhất vì có tỷ lệ tử vong cao, khoảng 40%.
Hội chứng phổi Hantavirus (HPS) thường được phát hiện ở Bắc và Nam Mỹ. Theo chính phủ Canada, mỗi năm thế giới lại ghi nhận khoảng 200 ca bệnh này.
Kết quả giám định pháp y xác nhận nghệ sĩ dương cầm hòa nhạc Betsy Arakawa, vợ của cố diễn viên gạo cội người Mỹ Gene Hackman, tử vong vì HPS ở bang New Mexico hồi năm ngoái.
Trung tâm Kiểm soát và Ngăn ngừa dịch bệnh Mỹ (CDC) cho biết người bị nhiễm virus hatan thường xuất hiện những triệu chứng giống cúm, như mệt mỏi, sốt, trong giai đoạn từ 1 đến 8 tuần kể từ khi phơi nhiễm.
Từ 4 đến 10 ngày sau, những triệu chứng khác bao gồm ho, khó thở, tích tụ dịch trong phổi.
CDC cũng cảnh báo khó chẩn đoán ra bệnh trong 72 giờ đầu kể từ khi nhiễm virus, và các triệu chứng có thể bị tưởng nhầm là cúm.
Hiện chưa có phương pháp điều trị đặc hiệu đối với virus hanta. Việc điều trị chủ yếu là hỗ trợ như yêu cầu người bệnh nghỉ ngơi, truyền dịch. Trong những trường hợp nặng, người bệnh có thể cần được thở máy.
Các chuyên gia khuyến cáo có thể giảm tối thiểu nguy cơ mắc bệnh bằng cách hạn chế tiếp xúc với loài gặm nhấm. Tránh hút bụi hoặc quét phân chuột khô vì có thể làm virus phát tán vào không khí.
Cơ quan Điều tra Hình sự Hải quân Mỹ (NCIS) ngày 1/5 cho biết một số nhân sự thuộc thủy quân lục chiến, nhân viên dân sự và người thân của họ trong tuần qua đã trở thành mục tiêu của các tin nhắn đe dọa từ một nhóm có liên hệ với Iran.
"Các đơn vị tên lửa của chúng tôi biết rõ danh tính của các bạn. Các bạn sẽ sớm trở thành mục tiêu của máy bay không người lái Shahed và các tên lửa", một tin nhắn viết.
NCIS không nêu cụ thể danh tính nhóm tin tặc, chỉ đánh giá mối đe dọa được nêu trong các tin nhắn là không đủ căn cứ để gây lo ngại.
"Đây là hình thức quấy rối kỹ thuật số và chiến dịch gây nhiễu thông tin, chủ yếu nhằm gây hoang mang hơn là báo hiệu nguy cơ tấn công thực tế. Giới chức Mỹ thường xuyên theo dõi các hoạt động này", người phát ngôn NCIS cho biết.
Trang tin quân sự Mỹ Task & Purpose cho biết chiến dịch nhắn tin được thực hiện bởi nhóm Handala qua ứng dụng WhatsApp, nhắm đến quân nhân thuộc các binh chủng thủy quân lục chiến và hải quân đang hoặc từng làm việc ở căn cứ trong khu vực vịnh Ba Tư.
Nhóm tin tặc tuyên bố đã thu thập thông tin cá nhân của hàng nghìn binh sĩ Mỹ triển khai tại khu vực, dù một số dữ liệu công bố được cho là không đầy đủ hoặc đã lỗi thời.
Bộ trưởng Hải quân Mỹ đã yêu cầu các quân nhân tăng cường bảo mật trực tuyến nhằm đối phó với các thế lực đối địch trên mạng, đề phòng những nỗ lực gây ảnh hưởng tâm lý và lừa đảo nhắm vào quân nhân lẫn người thân.
Handala xuất hiện từ năm 2023 trong làn sóng hoạt động tin tặc ủng hộ Palestine, từng thực hiện các cuộc tấn công thay đổi giao diện website và làm gián đoạn truy cập. Tuy nhiên, các chuyên gia cho rằng nhóm đang trở nên tinh vi và táo bạo hơn.
Các chuyên gia nhận định nhóm Handala thường tiến hành các chiến dịch tâm lý, phóng đại tác động và quy mô những cuộc tấn công mạng. Họ từng xâm nhập tài khoản email cá nhân của Giám đốc Cục Điều tra Liên bang (FBI) Kash Patel hồi tháng 3 và đăng tải các hình ảnh cũ của ông này lên mạng, song không tiết lộ thông tin nào về an ninh quốc gia Mỹ.
Các công ty an ninh mạng nhận định hoạt động của Handala cho thấy xu hướng kết hợp giữa tấn công mạng, chiến tranh thông tin, tuyển mộ và gây ảnh hưởng tâm lý.
Nhóm bị nghi có liên hệ với tình báo Iran. Trong các thông điệp công bố sau đàm phán ngừng bắn Mỹ - Iran hồi tháng 4, Handala cho biết họ hành động theo "chỉ đạo từ lãnh đạo cấp cao của Trục kháng chiến", thường được dùng để ám chỉ Tehran.
