Giữa không gian xanh mát của danh thắng cấp quốc gia ao Bà Om (Vĩnh Long), hương thơm thanh khiết của lá dứa hòa quyện vào làn khói nghi ngút, đã tạo nên một sức hút khó cưỡng của món bánh cốm ống của đồng bào Khmer.
Bánh cốm ống là món ăn vặt nhưng lại gắn liền với dòng chảy văn hóa đậm nét của đồng bào Khmer Nam bộ. Đặc biệt, bánh cốm ống thường xuất hiện tại các dịp lễ hội truyền thống của người Khmer.
Tại danh thắng ao Bà Om (Trà Vinh cũ), bánh cốm ống hiện diện phổ biến và mang không khí đặc trưng nhất. Dưới những tán cây sao, cây dầu cổ thụ xanh mát, những xe đẩy, đòn gánh bánh cốm ống tỏa khói nghi ngút cùng mùi thơm dịu nhẹ của lá dứa đã trở thành hình ảnh biểu tượng của vùng đất này.
Trong các dịp lễ hội lớn của đồng bào Khmer như Chôl Chnăm Thmây, Ooc Om Boc, Sen Đôn Ta… bánh cốm ống cùng với cốm dẹp là những món ăn không thể thiếu. Đến nay, vẫn chưa có tài liệu nào xác định chính xác bánh cốm ống xuất hiện từ bao giờ. Ban đầu, bánh được chế biến thủ công bằng ống tre gai (loại tre thân dày, chịu nhiệt tốt) để hấp bột.
Từ một món ăn gia đình dùng để đãi khách hoặc cúng kiếng, bánh cốm ống dần bước ra các khu chợ quê và trở thành món quà vặt đặc trưng. Hiện nay, cùng với nhịp sống phát triển, những ống tre gai xưa đã được thay thế bằng ống inox giúp bánh chín nhanh hơn, nhưng hương vị nguyên bản vị béo của dừa, thơm của lá dứa và tơi xốp của gạo, nếp vẫn được gìn giữ vẹn nguyên qua bao thế hệ.
Bánh cốm ống ở đây được pha trộn giữa bột gạo (thường pha thêm tỷ lệ nhỏ bột nếp để tạo độ dẻo), đường và nước cốt dừa để tạo ra một món bánh mang đặc sắc riêng. Có những biến tấu khác của bánh cốm ống tạo thêm hương vị như: thêm bột bột khoai, cốt dừa, đường cát trắng, đậu phộng, mè rang, dừa khô. Thời gian đợi một chiếc bánh ra lò chỉ khoảng 3 – 4 phút.
Chị Kim Thì Chane Thu (31 tuổi, ngụ xã Song Lộc, Vĩnh Long) người bán bánh cốm ống cho biết, điểm mấu chốt của nghệ thuật làm bánh cốm ống là bột không được nhào thành khối, dùng nước cốt dừa cân trộn với bột gạo theo tỷ lệ bột nhất định, cho bột tơi vừa phải. Để có một màu xanh đặc trưng và trông cuốn hút hơn, chị Thu phải giã nát hoặc xay nhuyễn lá dứa tươi hoặc lá nếp, để lọc lấy phần nước cốt đậm đà nhất dùng để trộn vào hỗn hợp bột tươi.
“Sau đó bột được nén vào những ống inox, ở giữa khuôn có một que xiên dài sau đó đặt thẳng đứng trên một nồi nước sôi sùng sục. Được nấu cách thủy trong vòng từ 3 – 4 phút sẽ chín người bán chỉ cần rút nhẹ thanh xiên ra sẽ có được trọn vẹn chiếc bánh nóng hổi ra bên ngoài nguyên vẹn mà không bị vỡ nát. Người mua có thể xem toàn bộ quy trình ra lò của bánh cốm ống”, chị Thu nói.
Chiếc bánh cốm ống sau khi ra lò thường được gói trong lá chuối vừa vặn. Khi mở lá chuối xanh quanh bánh, mùi thơm ngọt ngào của lá dứa tỏa ra. Khi ăn vị béo của bột, nước cốt dừa và mùi thơm của mè, mang hương vị riêng biệt và đặc trưng.
Bạn Thạch Oanh (22 tuổi, ngụ phường Nguyệt Hóa, Vĩnh Long) thích thú khi cầm trên tay khúc bánh cốm ống nóng hổi nói, “Đã lâu mới có dịp về thăm quê, được ăn lại món bánh tuổi thơ ngày tết của đồng bào mình, em cảm thấy rất vui. Đi học ở TP.HCM có rất nhiều món ăn, của ta, của nước ngoài nhưng em không bao giờ quên được món bánh mang hương vị quê hương này”.
Bạn Nguyễn Nhật Hào (25 tuổi, ngụ phường Hòa Thuận, Vĩnh Long), một nhiếp ảnh gia trẻ có tình yêu lớn với văn hóa địa phương, cho biết: “Mỗi lần đi chụp ảnh, đứng trước những xe bánh ống tại ao Bà Om hay chợ Trà Vinh, tôi luôn bị cuốn hút bởi làn khói trắng nghi ngút vờn quanh những chiếc khuôn inox sáng bóng. Khi chiếc bánh xanh ngọc bích được rút ra khỏi ống, nằm gọn trên lớp lá chuối xanh mướt, rắc thêm chút dừa nạo trắng phau và muối mè vàng óng khiến tôi không thể cưỡng lại được”.
Ngày nay, giữa hàng loạt các loại bánh hiện đại, xe bánh cốm ống của những người như chị Thu vẫn nép mình đỏ lửa bên góc đường hay dưới tán cây dầu cổ thụ. Chiếc bánh giá chỉ 5.000 đồng, không cầu kỳ về hình thức nhưng gói gọn trong đó là tinh hoa của nguyên liệu do người nông dân làm ra. Bánh cốm ống của người Khmer vẫn thế, góp phần nuôi dưỡng và gìn giữ nét riêng biệt của vùng đất Vĩnh Long qua bao mùa lễ hội.
Gian bếp của chị Võ Thị Ngọc Loan (37 tuổi, ở miền Bắc California, Mỹ) với những vật liệu quen thuộc, được bày biện giống góc bếp ngoài trời dân giã. Khu vực này có hàng rào lưới thép, mái tôn đơn giản. Trên tường treo nhiều dụng cụ nấu ăn như chảo, nồi cùng các vật dụng bằng tre đan thủ công. Ngoài ra, người phụ nữ quê gốc Bến Tre cũ (nay là tỉnh Vĩnh Long) còn treo 2 chiếc mẹt tre nổi bật cùng các loại gia vi hành tỏi... nấu các món bình dân của Việt Nam.
Chia sẻ với Thanh Niên, chị Loan cho biết mẹ chị là người phụ nữ rất yêu thích nấu ăn và luôn gắn bó với những món ăn miền Tây. Dù đã sang Mỹ sinh sống, bà vẫn luôn nhớ về gian bếp quê nhà với những bữa cơm giản dị, những món ăn dân giã gợi nhắc ký ức tuổi thơ. Chính vì vậy, chị Loan và chồng đã nảy ra ý tưởng xây dựng một khu bếp ngoài sân ngay trong khuôn viên nhà.
Đây là nơi để mẹ chị Loan thỏa niềm đam mê nấu nướng và giúp bà vơi đi nỗi nhớ quê hương khi sống xa xứ.
Gian bếp miền Tây đặc biệt này cũng trở thành nơi gắn kết các thành viên trong gia đình. Vào dịp sum họp, cả nhà quây quần bên nhau nấu ăn, thưởng thức các món quê nhà. Với chị Loan, đây là nơi không chỉ lưu giữ hương vị quê hương mà còn góp phần gìn giữ nét văn hóa truyền thống cho thế hệ con cháu sinh ra và lớn lên ở nước ngoài.
Chị Loan cho biết, việc tìm kiếm vật liệu để dựng gian bếp miền Tây tại Mỹ không quá khó. Tuy nhiên, chi phí nhân công tại đây khá đắt đỏ nên gia đình phải đầu tư một khoản không nhỏ để hoàn thiện không gian như mong muốn. Các vật dụng trong bếp, một phần được chị mang từ Việt Nam sang, phần còn lại đặt mua hoặc đóng kiện vận chuyển qua Mỹ. Dù đã được xây dựng một thời gian, nhưng gần đây mới được nhiều người biết đến và chia sẻ rộng rãi trên mạng xã hội.
Chị Loan kết hôn và được chồng bảo lãnh qua Mỹ từ năm 2013. Chợ người Việt cách xa nhà chị nên mỗi lần đi chợ mất hơn 3 tiếng.
"Khi nấu những món ăn Việt Nam, mình đem qua mời hàng xóm, bạn bè người Mỹ của gia đình, lần nào ăn mọi người cũng tấm tắc khen ngon. Những ngày đầu đến Mỹ mình luôn thèm các món Việt Nam. Sau này khi được mẹ nấu các món ngon ngay trong gian bếp đậm chất miền Tây, mình tìm lại được sự gần gũi, quen thuộc như sống ở quê nhà", chị Loan bày tỏ.
Đại lý vé số Thúy Hòa ở TP.HCM (Bình Dương cũ) cho biết vừa đổi thưởng cho khách có cọc vé gồm 160 tờ trúng số. Cụ thể, 160 tờ có dãy số cuối 3524 thuộc đài Tiền Giang mở thưởng xổ số miền Nam ngày 19 tháng 4 trúng giải sáu, trị giá 64 triệu đồng.
"Chủ nhân của 160 tờ vé số may mắn là khách quen của đại lý, mỗi ngày đều mua 1 - 2 cọc vé số (mỗi cọc gồm 160 tờ). Sau khi có kết quả xổ số miền Nam hôm nay, vị khách liền liên hệ đổi thưởng và nhận toàn bộ tiền trúng số qua hình thức chuyển khoản. Vị khách thường xuyên mua số lượng lớn vé số và hôm nay may mắn đã đến", đại lý vé số Thúy Hòa chia sẻ.
Xổ số ngày 19 tháng 4 mở thưởng 3 đài gồm đài Tiền Giang với dãy số trúng độc đắc là 480644, đài Kiên Giang với dãy số trúng độc đắc là 220127 và đài Đà Lạt với dãy số trúng độc đắc là 751465.
Cũng theo kết quả xổ số miền Nam hôm nay, giải tám đài Kiên Giang có dãy số cuối 22. Điều này đồng nghĩa với việc những tờ vé có dãy số đẹp 222222 cũng trúng số đài này.
Kết quả xổ số ngày 19 tháng 4 cũng như hình ảnh những tờ vé trúng số lộ diện sớm được dân mạng chia sẻ kèm theo lời chúc mừng chủ nhân may mắn. Bên cạnh đó, một số người cũng để lại bình luận hy vọng bản thân có cơ hội trúng số.
Theo kết quả xổ số miền Nam ngày 18 tháng 4 chiều qua, đại lý vé số Thanh Vũ ở Tây Ninh (Long An cũ) thông báo bán trúng 16 tờ vé giải an ủi đài Hậu Giang, tổng trị giá 800 triệu đồng (chưa trừ thuế).
Cụ thể, những tờ vé có dãy số 153092, trúng xổ số Hậu Giang ngày 18 tháng 4. "Tôi bán 16 tờ cho 2 khách, 1 người trúng 10 tờ và người còn lại trúng 6 tờ. Hiện tôi đang tìm khách trúng số để hỗ trợ đổi thưởng. Chúc mừng những vị khách may mắn trúng số", đại lý vé số Thanh Vũ chia sẻ.
Sáng 12.4, tại Thảo Cầm Viên Sài Gòn, không khí rộn ràng lan khắp khu chuồng thú khi sự kiện "mừng đầy tháng" cho ngựa lùn Ca Cao và sinh nhật của những "cư dân" quen thuộc chính thức diễn ra.
Trong khuôn viên xanh mát, giữa tiếng cười của du khách và trẻ nhỏ, bé ngựa lùn Ca Cao - nhân vật chính của buổi lễ trở thành tâm điểm chú ý.
Vừa được nhân viên mở cửa chuồng, "cô nàng" Ca Cao đã lập tức phóng vụt ra ngoài, đôi chân nhỏ thoăn thoắt chạy vòng khắp khu vực như không biết mệt. Nàng ngựa non liên tục áp sát, "chọc ghẹo" ngựa cha, ngựa mẹ rồi cả "người anh" trong đàn, khiến không khí khu chuồng thêm phần náo nhiệt.
"Chiếc bánh kem" đặc biệt từ rau củ được chuẩn bị sẵn dường như chẳng đủ sức giữ chân Ca Cao lâu, phải một lúc sau, khi đã chạy chán, nàng ngựa nhỏ mới tò mò tiến lại, nhấm nháp vài miếng rồi lại hí hửng quay đi, tiếp tục những vòng chạy đầy năng lượng.
Sinh ngày 11.3.2026, Ca Cao là con của cặp ngựa Thị Mai và Văn Mai. Sau tròn 1 tháng tuổi, nàng ngựa nhỏ đã nhanh nhẹn, thích chạy nhảy và sớm thích nghi với môi trường sống tại vườn thú.
Khi mới chào đời, Ca Cao nặng khoảng 12 kg. Đến nay, cân nặng đã tăng lên 21 kg, chiều cao đạt 65 cm, chiều dài thân 51 cm. Theo đội ngũ thú y, sự phát triển ổn định của cá thể này là kết quả của quá trình chăm sóc khoa học, theo dõi sát sao, đồng thời là tín hiệu tích cực cho công tác nhân giống, bảo tồn động vật tại đây.
Không chỉ có "tiệc đầy tháng", sự kiện còn kết hợp tổ chức sinh nhật cho Vú Sữa, ngựa lùn Pony sinh năm 2023, nổi bật với tính cách thân thiện và linh cẩu Bánh Mì sinh năm 2017, đại diện cho nhóm động vật châu Phi. Sự xuất hiện của các loài khác nhau mang đến cho du khách một bức tranh sinh động về thế giới động vật đa dạng.
Ngựa lùn Ca Cao năng động, liên tục chạy nhảy khắp khu chuồng
ẢNH: VŨ PHƯỢNG
Trong suốt chương trình, khách tham quan có dịp trò chuyện trực tiếp với các bác sĩ thú y, nhân viên chăm sóc, tìm hiểu quy trình nuôi dưỡng thú non, chế độ dinh dưỡng cũng như tập tính đặc trưng của từng loài.
Với nhiều em nhỏ, đây là lần hiếm hoi được tiếp cận gần gũi và hiểu sâu hơn về công việc phía sau những khu chuồng tưởng chừng quen thuộc.
Đại diện Thảo Cầm Viên Sài Gòn cho biết, thông qua chuỗi hoạt động trải nghiệm, đơn vị mong muốn lan tỏa thông điệp: động vật là những sinh thể có cảm xúc, cần được tôn trọng và bảo vệ.
Việc kết hợp giữa chăm sóc khoa học và giáo dục trải nghiệm không chỉ giúp động vật phát triển tự nhiên, mà còn góp phần hình thành ý thức bảo tồn thiên nhiên, đa dạng sinh học cho cộng đồng.
