Giữa không gian xanh mát của danh thắng cấp quốc gia ao Bà Om (Vĩnh Long), hương thơm thanh khiết của lá dứa hòa quyện vào làn khói nghi ngút, đã tạo nên một sức hút khó cưỡng của món bánh cốm ống của đồng bào Khmer.
Bánh cốm ống là món ăn vặt nhưng lại gắn liền với dòng chảy văn hóa đậm nét của đồng bào Khmer Nam bộ. Đặc biệt, bánh cốm ống thường xuất hiện tại các dịp lễ hội truyền thống của người Khmer.
Tại danh thắng ao Bà Om (Trà Vinh cũ), bánh cốm ống hiện diện phổ biến và mang không khí đặc trưng nhất. Dưới những tán cây sao, cây dầu cổ thụ xanh mát, những xe đẩy, đòn gánh bánh cốm ống tỏa khói nghi ngút cùng mùi thơm dịu nhẹ của lá dứa đã trở thành hình ảnh biểu tượng của vùng đất này.
Trong các dịp lễ hội lớn của đồng bào Khmer như Chôl Chnăm Thmây, Ooc Om Boc, Sen Đôn Ta… bánh cốm ống cùng với cốm dẹp là những món ăn không thể thiếu. Đến nay, vẫn chưa có tài liệu nào xác định chính xác bánh cốm ống xuất hiện từ bao giờ. Ban đầu, bánh được chế biến thủ công bằng ống tre gai (loại tre thân dày, chịu nhiệt tốt) để hấp bột.
Từ một món ăn gia đình dùng để đãi khách hoặc cúng kiếng, bánh cốm ống dần bước ra các khu chợ quê và trở thành món quà vặt đặc trưng. Hiện nay, cùng với nhịp sống phát triển, những ống tre gai xưa đã được thay thế bằng ống inox giúp bánh chín nhanh hơn, nhưng hương vị nguyên bản vị béo của dừa, thơm của lá dứa và tơi xốp của gạo, nếp vẫn được gìn giữ vẹn nguyên qua bao thế hệ.
Bánh cốm ống ở đây được pha trộn giữa bột gạo (thường pha thêm tỷ lệ nhỏ bột nếp để tạo độ dẻo), đường và nước cốt dừa để tạo ra một món bánh mang đặc sắc riêng. Có những biến tấu khác của bánh cốm ống tạo thêm hương vị như: thêm bột bột khoai, cốt dừa, đường cát trắng, đậu phộng, mè rang, dừa khô. Thời gian đợi một chiếc bánh ra lò chỉ khoảng 3 – 4 phút.
Chị Kim Thì Chane Thu (31 tuổi, ngụ xã Song Lộc, Vĩnh Long) người bán bánh cốm ống cho biết, điểm mấu chốt của nghệ thuật làm bánh cốm ống là bột không được nhào thành khối, dùng nước cốt dừa cân trộn với bột gạo theo tỷ lệ bột nhất định, cho bột tơi vừa phải. Để có một màu xanh đặc trưng và trông cuốn hút hơn, chị Thu phải giã nát hoặc xay nhuyễn lá dứa tươi hoặc lá nếp, để lọc lấy phần nước cốt đậm đà nhất dùng để trộn vào hỗn hợp bột tươi.
“Sau đó bột được nén vào những ống inox, ở giữa khuôn có một que xiên dài sau đó đặt thẳng đứng trên một nồi nước sôi sùng sục. Được nấu cách thủy trong vòng từ 3 – 4 phút sẽ chín người bán chỉ cần rút nhẹ thanh xiên ra sẽ có được trọn vẹn chiếc bánh nóng hổi ra bên ngoài nguyên vẹn mà không bị vỡ nát. Người mua có thể xem toàn bộ quy trình ra lò của bánh cốm ống”, chị Thu nói.
Chiếc bánh cốm ống sau khi ra lò thường được gói trong lá chuối vừa vặn. Khi mở lá chuối xanh quanh bánh, mùi thơm ngọt ngào của lá dứa tỏa ra. Khi ăn vị béo của bột, nước cốt dừa và mùi thơm của mè, mang hương vị riêng biệt và đặc trưng.
Bạn Thạch Oanh (22 tuổi, ngụ phường Nguyệt Hóa, Vĩnh Long) thích thú khi cầm trên tay khúc bánh cốm ống nóng hổi nói, “Đã lâu mới có dịp về thăm quê, được ăn lại món bánh tuổi thơ ngày tết của đồng bào mình, em cảm thấy rất vui. Đi học ở TP.HCM có rất nhiều món ăn, của ta, của nước ngoài nhưng em không bao giờ quên được món bánh mang hương vị quê hương này”.
Bạn Nguyễn Nhật Hào (25 tuổi, ngụ phường Hòa Thuận, Vĩnh Long), một nhiếp ảnh gia trẻ có tình yêu lớn với văn hóa địa phương, cho biết: “Mỗi lần đi chụp ảnh, đứng trước những xe bánh ống tại ao Bà Om hay chợ Trà Vinh, tôi luôn bị cuốn hút bởi làn khói trắng nghi ngút vờn quanh những chiếc khuôn inox sáng bóng. Khi chiếc bánh xanh ngọc bích được rút ra khỏi ống, nằm gọn trên lớp lá chuối xanh mướt, rắc thêm chút dừa nạo trắng phau và muối mè vàng óng khiến tôi không thể cưỡng lại được”.
Ngày nay, giữa hàng loạt các loại bánh hiện đại, xe bánh cốm ống của những người như chị Thu vẫn nép mình đỏ lửa bên góc đường hay dưới tán cây dầu cổ thụ. Chiếc bánh giá chỉ 5.000 đồng, không cầu kỳ về hình thức nhưng gói gọn trong đó là tinh hoa của nguyên liệu do người nông dân làm ra. Bánh cốm ống của người Khmer vẫn thế, góp phần nuôi dưỡng và gìn giữ nét riêng biệt của vùng đất Vĩnh Long qua bao mùa lễ hội.
Trong đám hỏi, cô dâu diện áo dài và váy cưới màu trắng, tay cầm bó lúa chín được buộc gọn bằng dây ruy băng vải bố, điểm xuyết vài bông calla lily. Giữa không gian sang trọng của buổi tiệc, hình ảnh bó lúa mang đến cảm giác mộc mạc, gần gũi và khiến nhiều người chú ý bởi ý nghĩa đặc biệt phía sau.
Không ít ý kiến cho rằng bó lúa không chỉ tạo điểm nhấn lạ mắt mà còn tượng trưng cho sự đủ đầy, niềm tự hào về nghề truyền thống cùng mong ước về cuộc sống hôn nhân bền chặt, ấm êm.
Chia sẻ với Thanh Niên, cô dâu Mộng Huỳnh (22 tuổi) quê ở Vĩnh Long cho biết chồng chị là anh Phúc Hậu (32 tuổi), quê ở Cần Thơ (Sóc Trăng cũ). Đám hỏi được tổ chức vào ngày 8.3 và đám cưới mới diễn ra vào ngày 5.5. Những hình ảnh kỷ niệm mới thu hút sự quan tâm của mọi người sau khi đăng tải lên mạng xã hội.
Cô dâu chia sẻ, bó lúa mang đậm nét thuần Việt, tuy giản dị nhưng có ý nghĩa đặc biệt với gia đình chồng. Vì gia đình nhà chồng kinh doanh trong lĩnh vực lúa gạo nên cả hai quyết định chọn lúa ST25 làm hoa cưới. Theo chị, đây không chỉ là cách tôn vinh nghề truyền thống của gia đình mà còn góp phần quảng bá giống gạo nổi tiếng của quê chồng ở Sóc Trăng (cũ).
"Chồng mình đã đi 5 - 6 mẫu ruộng để tìm những cây lúa đẹp nhất, vừa chín cúi đầu xuống. Khách mời nhìn vào đã đoán được công việc của chú rể cũng như gia đình. Mình rất vui và hạnh phúc khi mọi người có thể biết được ý nghĩa đằng sau của bó hoa cưới đặc biệt này. Ngoài ra, xe đưa dâu cũng được chú rể dùng lúa ST25 để trang trí thay vì hoa tươi như bình thường", chị Huỳnh cho hay.
Năm 2022, anh Hậu tình cờ gặp chị Huỳnh trong một lần đi thu mua lúa gạo. Ấn tượng trước vẻ ngoài xinh xắn, hiền lành của cô gái, anh chủ động làm quen rồi dần nảy sinh tình cảm. Sau 4 năm đồng hành với nhiều kỷ niệm vui buồn, cặp đôi quyết định về chung một nhà trong sự chúc phúc của gia đình, người thân và bạn bè.
Anh Phúc Hậu bày tỏ, điều khiến vợ chồng hạnh phúc nhất là khách mời và cộng đồng mạng đều hiểu được thông điệp mà cả hai muốn gửi gắm. "Mình không nghĩ bó lúa lại được mọi người yêu thích đến vậy. Với tụi mình, đó không chỉ là hoa cưới mà còn là niềm tự hào về nghề nghiệp và quê hương", chú rể chia sẻ.
Từ ngày mai 15.5, đường Cộng Hòa chính thức tổ chức giao thông theo hình thức đảo chiều làn xe giờ cao điểm. Nhiều người dân băn khoăn việc điều tiết làn xe kiểu mới có làm phát sinh thêm chi phí vận hành, nhân lực hay thiết bị giám sát hay không.
Tại cuộc họp báo cung cấp thông tin định kỳ trên địa bàn, ông Lê Đức Anh, đại diện Sở Xây dựng đã thông tin rõ về việc này.
Theo đó, Sở Xây dựng cho biết việc điều tiết giao thông sẽ do Công an TP.HCM trực tiếp phối hợp với hệ thống đèn tín hiệu kết nối trung tâm điều khiển giao thông thành phố và "không làm phát sinh thêm chi phí vận hành".
Để người dân dễ nhận biết, cơ quan chức năng sẽ bổ sung vạch kẻ đường loại có thể thay đổi hướng lưu thông theo thời gian, đồng thời lắp bảng quang báo điện tử để cập nhật phương án tổ chức giao thông theo từng khung giờ.
Ngoài ra, vào giờ cao điểm sẽ có lực lượng trực tiếp vận hành hệ thống rào kéo di động tại hai đầu tuyến để điều chỉnh chiều lưu thông trên phần đường giữa. Các rào chắn đều được gắn phản quang và biển báo để người đi đường dễ nhận biết, đặc biệt vào buổi tối hoặc khi lưu lượng xe đông.
Theo Sở Xây dựng, việc điều chỉnh linh hoạt làn xe được kỳ vọng giúp giảm ùn tắc trên đường Cộng Hòa do tăng thêm một làn xe cho hướng có mật độ phương tiện cao hơn trong giờ cao điểm.
Sau 1 tháng vận hành, các đơn vị liên quan sẽ đánh giá hiệu quả thực tế để bổ sung giải pháp an toàn giao thông và xem xét khả năng nhân rộng mô hình tại các tuyến đường tương tự ở TP.HCM.
Đường Cộng Hòa đoạn từ đường C12 đến Út Tịch dài khoảng 1,6 km sẽ áp dụng phương án tổ chức giao thông linh hoạt theo khung giờ nhằm giảm ùn tắc tại cửa ngõ sân bay Tân Sơn Nhất.
Theo phương án mới, đường Cộng Hòa có 6 làn xe, được chia thành 3 phần đường bằng dải phân cách thép. Hai phần đường sát nhà dân vẫn lưu thông hai chiều như hiện nay, riêng 2 làn ở giữa sẽ thay đổi hướng chạy theo giờ cao điểm sáng và chiều.
Trong giờ cao điểm sáng, hướng từ đường C12 đi Út Tịch sẽ có 4 làn xe lưu thông để tăng khả năng giải tỏa xe vào trung tâm và khu vực sân bay. Ở chiều ngược lại chỉ còn 2 làn. Buổi chiều sẽ tổ chức ngược lại để phục vụ lượng xe rời trung tâm. Ngoài giờ cao điểm, mỗi chiều sẽ có 3 làn như bình thường.
Theo chuyên trang Space.com, ngày 2.5 tối nay, đúng vào kỳ nghỉ lễ 30.4 - 1.5 ở Việt Nam, trăng tròn đầu tiên trong số 2 trăng tròn hiếm gặp khi cùng xuất hiện trong tháng 5.2026, sẽ tỏa sáng trên bầu trời Việt Nam.
Thời điểm này, mặt trăng sẽ nằm ở vị trí xung đối. Lúc này bề mặt của mặt trăng sẽ phản xạ tối đa ánh sáng mặt trời về phía trái đất. Mặt trăng trong giai đoạn này mọc vào lúc hoàng hôn, đạt đỉnh cao nhất vào nửa đêm và lặn vào lúc bình minh.
Vì vậy, trăng tròn hiện diện trọn vẹn suốt cả đêm, từ khi trời vừa tối cho đến khi mặt trời mọc. Do được mặt trời chiếu sáng trực tiếp ở phía đối diện, trăng tròn rất sáng và dễ quan sát bằng mắt thường, kể cả trong điều kiện có một chút mây mù.
Một ngày trước và sau thời điểm trăng hoa tròn nhất, tức hôm qua 1.5 và ngày mai 3.5, người yêu thiên văn vẫn có thể quan sát được mặt trăng tròn đầy, nếu điều kiện thời tiết cho phép.
Lần trăng tròn này được các bộ lạc bản địa đầu tiên ở Mỹ gọi là trăng hoa, vì đây là thời điểm trong năm mà các loài hoa mùa xuân nở rộ. Tuy nhiên, cũng chính vì ánh sáng quá rực rỡ này, trăng tròn thường làm lu mờ các thiên thể mờ như tinh vân hay thiên hà, khiến thời điểm này không lý tưởng cho việc quan sát chúng.
Sở dĩ lần trăng hoa này trở nên đặc biệt vì đây là trăng tròn hiếm hoi trong 1 tháng có 2 trăng tròn. Sau trăng hoa, trăng tròn xuất hiện trong ngày cuối cùng của tháng 5 (31.5) được gọi là trăng xanh.
Đây là thuật ngữ dùng để chỉ trăng tròn xuất hiện trong lần thứ hai cùng 1 tháng dương lịch. Thông thường chỉ có 1 lần trăng tròn trong mỗi tháng dương lịch. Nhưng vì trăng tròn xảy ra sau mỗi 29,53 ngày nên đôi khi một tháng dương lịch sẽ có 2 lần trăng tròn. Dù được gọi là trăng xanh nhưng mặt trăng không thực sự có màu xanh vào thời điểm này.
Chuyên gia cho biết mặt trăng có thể quan sát bằng mắt thường, song một chiếc kính thiên văn có thể giúp cho việc quan sát trở nên thú vị hơn. Bạn cũng có thể tận dụng hiện tượng ảo ảnh mặt trăng - quan sát khi mặt trăng xuất hiện ở đường chân trời để thấy nó to hơn so với lúc mọc cao lên bầu trời.
