Ngôi chùa có tên là Thiền Viện Đông Lai (phường Tịnh Biên, An Giang), người dân quen gọi nơi đây là chùa Phật nằm vì có tượng Phật nằm trước cổng. Nhiều người còn gọi nơi này là "chùa bánh xèo" vì những chiếc bánh thơm nóng mỗi ngày.
"Chùa bánh xèo" chỉ cách cửa khẩu quốc tế Tịnh Biên hơn 7km. Cảnh vùng biên viễn khiến ngôi chùa thêm phần cổ kính, yên tĩnh. Sâu bên trong phía sau chùa là gian bếp với khung cảnh tấp nập của người cho - nhận bánh xèo.
Trời tờ mờ sáng giấc 5h, đoạn đường giáp biên còn thưa người đã có mấy ông thợ chở đồ nghề lỉnh kỉnh vào cổng chùa. Gọi là thợ đổ bánh chứ mỗi người đều có công việc riêng, phát tâm vào chùa học đổ bánh để phục vụ bà con.
Trước khi làm việc, mấy ông thợ bánh chỉnh lại quần áo gọn gàng rồi vào chánh điện lạy Phật. Xong xuôi mỗi người mỗi góc, chia nhau mần thiệt lẹ để kịp ra mẻ bánh đầu tiên lúc 7h sáng.
Phần việc xay bột sẽ giao cho người đàn ông lớn tuổi nhất trong nhóm phụ trách. Chặt củi, nhóm lửa sẽ giao cho chàng trai Bùi Quang Huy (22 tuổi), người trẻ nhất trong đội. Khâu khuấy bột và nêm nếm được anh Ngô Tuấn Vũ (44 tuổi), người có kinh nghiệm dày dặn nhất ở bếp bánh xèo này, đảm nhận.
"Nói nào ngay hổng ai ăn sớm vậy đâu, khách hành hương tầm gần trưa mới bắt đầu tới. Mấy mẻ đầu tiên này là cho thợ ăn, tụi tui ăn thử coi bột khuấy vậy đạt chưa để còn chỉnh kịp", anh Ngô Tuấn Vũ giải thích.
Chỉ vào ba khu vực lớn trong bếp, mỗi khu vực có tới 10 chiếc lò đổ bánh, ông Vũ giới thiệu: "Ngày cao điểm như thứ bảy, chủ nhật, ba khu bếp đỏ lửa liên tục từ 5h30 sáng cho tới 6h chiều mới xong. Đỉnh điểm trong năm phút tụi tui cho ra lò 50-60 cái bánh xèo là bình thường".
Thấy chúng tôi ngạc nhiên, người đàn ông có gần 20 năm kinh nghiệm đổ bánh tại chùa thị phạm. Anh thoăn thoắt đôi tay tráng bột quanh lòng chảo, thêm củ sắn, đậu hũ và giá vào.
Gần ba phút sau, anh lắc nhẹ chiếc vá đảo miếng bánh, cho ra lò cái đầu tiên. Đáng nói không phải mình anh, ai đổ bánh ở đây cũng 10 chảo một lúc như vậy mới kịp.
Hiện tại anh Vũ không còn trực tiếp đổ bánh nhiều mà phụ trách quản lý, hướng dẫn những người mới trong bếp.
Khi được hỏi đổ bánh nhiều vậy liệu có khi nào "ế" không, chàng trai Bùi Quang Huy cười tươi rói khẳng định đã làm ở đây gần hai năm nay chưa thấy ngày nào ế.
Tầm 12h, lượng khách đổ về chùa đông hơn, đằng sau căn bếp nhỏ chật kín người cầm dĩa chờ lấy bánh. Cái nào ra là hết sạch cái đó, dòng người xếp hàng ken đặc dài ra tới nhà ăn.
Anh Huy nói kỷ lục về số lượng ở bếp này là vào ngày rằm, có khi đổ một ngày gần 10.000 cái vẫn không đủ phục vụ cho bà con. Ngoài dành cho khách hành hương phương xa, người đổ bánh ở đây luôn chừa riêng ra một phần để ở góc bếp.
Không phải cúng kiếng gì hết, đó là phần các anh để dành cho mấy đứa nhỏ bán vé số trong khu vực. Cứ tới giờ cơm trưa tụi nhỏ lại tạt vô xin mấy cái bánh lót dạ rồi tiếp tục mưu sinh. "Tụi nhỏ vùng biên này khổ lắm, cỡ mười mấy tuổi là theo phụ ba mẹ bán vé số kiếm tiền rồi. Đứa nào bán xa cũng ráng nhịn tới xế vô đây ăn bánh cho đỡ tốn tiền", anh Huy kể.
Tụi con nít xóm nghèo ăn xong, chiều lại đến ba mẹ chúng vào xin bánh. Bữa nào mà thấy qua 4h chiều vẫn cầm cọc vé số vào ăn, anh Vũ cũng sẽ nhắc bếp làm thêm mấy cái cho họ đem về vì biết bữa đó bán ế.
Mặt mũi đen xì, nước mắt chảy liên tục vì khói và không có thù lao, vậy mà nhiều người vẫn tình nguyện chuẩn bị đồ ăn ở chùa suốt bao năm. Người có thâm niên gần 20 năm như anh Vũ cũng chẳng hiếm, bởi chùa đã đổ bánh miễn phí cho bà con từ năm 2000.
"Thiệt tình chẳng cần thợ thầy gì hết, ai phát tâm vô đây làm là tụi tui chỉ hết ráo hà. Chỉ sợ người ta ngại việc không có tiền nên không theo được lâu dài thôi", ông Vũ chia sẻ. Theo ông, thù lao ở đây là tiếng cười, là niềm vui của những vị khách phương xa.
Nhiều người sau khi ăn thấy mấy ông thợ nấu cực quá liền moi trong túi ra tờ năm chục, tờ một trăm nhét vào góc bếp. Số tiền ấy thường được các anh mua bột và nguyên liệu để làm tiếp mấy mẻ bánh sau.
Ai không bỏ tiền sẽ lăng xăng chạy vào sau bếp xin rửa chén phụ cùng mọi người. Đó là một phần lý do giúp bếp bánh xèo miễn phí đỏ lửa liên tục suốt bao năm.
Như chị Nguyễn Thị Thu Phương (37 tuổi) từ TP.HCM đến chùa bánh xèo để thưởng thức bằng được chiếc bánh nổi tiếng. Chị tự nhận mình mê bánh xèo, kiểu miền Trung, miền Tây gì cũng ăn ráo rồi mà không có cái nào đặc biệt như cái bánh xèo chay miễn phí ở đây.
"Bánh giòn, nhân bên trong đầy đặn. Đặc biệt là keo nước mắm không chỗ nào chê", chị Phương khẳng định.
Thưởng thức ba cái liên tục, chị Phương chạy thẳng xuống sàn nước, nơi các cô lớn tuổi đang rửa chén, để xin phụ. Ở đây có khoảng 10 người đang rửa, 8 trong số đó là khách hành hương vào góp sức.
Một số khác như anh Võ Tấn Trường (42 tuổi, ngụ Vĩnh Long) xung phong vào phụ mấy ông thợ đổ bánh. Nghĩ là dễ làm ai dè không xoay xở nổi với 10 cái chảo cùng lúc. Lấy ra được bốn thì sáu cái còn lại đã cháy đen. Anh Trường xin rút, đổi qua chặt củi.
"Thôi chạy! Đổ cái này chưa xong thì cái kia khét lẹt rồi, phải quen tay dữ lắm mới làm kịp. Ngộp nữa, ngồi quanh 10 cái lò lửa không thở nổi, nín thở không đó", anh Trường nói về trải nghiệm.
Gần 30 năm nay ngày nào cũng vậy, đằng sau căn bếp của ngôi chùa vẫn cứ đỏ lửa. Vẫn là tiếng xèo xèo của chiếc bánh miễn phí, thân thương gửi người phương xa đến hành hương.
Tin Gốc: Tuổi Trẻ
