Ngôi chùa có tên là Thiền Viện Đông Lai (phường Tịnh Biên, An Giang), người dân quen gọi nơi đây là chùa Phật nằm vì có tượng Phật nằm trước cổng. Nhiều người còn gọi nơi này là “chùa bánh xèo” vì những chiếc bánh thơm nóng mỗi ngày.
“Chùa bánh xèo” chỉ cách cửa khẩu quốc tế Tịnh Biên hơn 7km. Cảnh vùng biên viễn khiến ngôi chùa thêm phần cổ kính, yên tĩnh. Sâu bên trong phía sau chùa là gian bếp với khung cảnh tấp nập của người cho – nhận bánh xèo.
Trời tờ mờ sáng giấc 5h, đoạn đường giáp biên còn thưa người đã có mấy ông thợ chở đồ nghề lỉnh kỉnh vào cổng chùa. Gọi là thợ đổ bánh chứ mỗi người đều có công việc riêng, phát tâm vào chùa học đổ bánh để phục vụ bà con.
Trước khi làm việc, mấy ông thợ bánh chỉnh lại quần áo gọn gàng rồi vào chánh điện lạy Phật. Xong xuôi mỗi người mỗi góc, chia nhau mần thiệt lẹ để kịp ra mẻ bánh đầu tiên lúc 7h sáng.
Phần việc xay bột sẽ giao cho người đàn ông lớn tuổi nhất trong nhóm phụ trách. Chặt củi, nhóm lửa sẽ giao cho chàng trai Bùi Quang Huy (22 tuổi), người trẻ nhất trong đội. Khâu khuấy bột và nêm nếm được anh Ngô Tuấn Vũ (44 tuổi), người có kinh nghiệm dày dặn nhất ở bếp bánh xèo này, đảm nhận.
“Nói nào ngay hổng ai ăn sớm vậy đâu, khách hành hương tầm gần trưa mới bắt đầu tới. Mấy mẻ đầu tiên này là cho thợ ăn, tụi tui ăn thử coi bột khuấy vậy đạt chưa để còn chỉnh kịp”, anh Ngô Tuấn Vũ giải thích.
Chỉ vào ba khu vực lớn trong bếp, mỗi khu vực có tới 10 chiếc lò đổ bánh, ông Vũ giới thiệu: “Ngày cao điểm như thứ bảy, chủ nhật, ba khu bếp đỏ lửa liên tục từ 5h30 sáng cho tới 6h chiều mới xong. Đỉnh điểm trong năm phút tụi tui cho ra lò 50-60 cái bánh xèo là bình thường”.
Thấy chúng tôi ngạc nhiên, người đàn ông có gần 20 năm kinh nghiệm đổ bánh tại chùa thị phạm. Anh thoăn thoắt đôi tay tráng bột quanh lòng chảo, thêm củ sắn, đậu hũ và giá vào.
Gần ba phút sau, anh lắc nhẹ chiếc vá đảo miếng bánh, cho ra lò cái đầu tiên. Đáng nói không phải mình anh, ai đổ bánh ở đây cũng 10 chảo một lúc như vậy mới kịp.
Hiện tại anh Vũ không còn trực tiếp đổ bánh nhiều mà phụ trách quản lý, hướng dẫn những người mới trong bếp.
Khi được hỏi đổ bánh nhiều vậy liệu có khi nào “ế” không, chàng trai Bùi Quang Huy cười tươi rói khẳng định đã làm ở đây gần hai năm nay chưa thấy ngày nào ế.
Tầm 12h, lượng khách đổ về chùa đông hơn, đằng sau căn bếp nhỏ chật kín người cầm dĩa chờ lấy bánh. Cái nào ra là hết sạch cái đó, dòng người xếp hàng ken đặc dài ra tới nhà ăn.
Anh Huy nói kỷ lục về số lượng ở bếp này là vào ngày rằm, có khi đổ một ngày gần 10.000 cái vẫn không đủ phục vụ cho bà con. Ngoài dành cho khách hành hương phương xa, người đổ bánh ở đây luôn chừa riêng ra một phần để ở góc bếp.
Không phải cúng kiếng gì hết, đó là phần các anh để dành cho mấy đứa nhỏ bán vé số trong khu vực. Cứ tới giờ cơm trưa tụi nhỏ lại tạt vô xin mấy cái bánh lót dạ rồi tiếp tục mưu sinh. “Tụi nhỏ vùng biên này khổ lắm, cỡ mười mấy tuổi là theo phụ ba mẹ bán vé số kiếm tiền rồi. Đứa nào bán xa cũng ráng nhịn tới xế vô đây ăn bánh cho đỡ tốn tiền”, anh Huy kể.
Tụi con nít xóm nghèo ăn xong, chiều lại đến ba mẹ chúng vào xin bánh. Bữa nào mà thấy qua 4h chiều vẫn cầm cọc vé số vào ăn, anh Vũ cũng sẽ nhắc bếp làm thêm mấy cái cho họ đem về vì biết bữa đó bán ế.
Mặt mũi đen xì, nước mắt chảy liên tục vì khói và không có thù lao, vậy mà nhiều người vẫn tình nguyện chuẩn bị đồ ăn ở chùa suốt bao năm. Người có thâm niên gần 20 năm như anh Vũ cũng chẳng hiếm, bởi chùa đã đổ bánh miễn phí cho bà con từ năm 2000.
“Thiệt tình chẳng cần thợ thầy gì hết, ai phát tâm vô đây làm là tụi tui chỉ hết ráo hà. Chỉ sợ người ta ngại việc không có tiền nên không theo được lâu dài thôi”, ông Vũ chia sẻ. Theo ông, thù lao ở đây là tiếng cười, là niềm vui của những vị khách phương xa.
Nhiều người sau khi ăn thấy mấy ông thợ nấu cực quá liền moi trong túi ra tờ năm chục, tờ một trăm nhét vào góc bếp. Số tiền ấy thường được các anh mua bột và nguyên liệu để làm tiếp mấy mẻ bánh sau.
Ai không bỏ tiền sẽ lăng xăng chạy vào sau bếp xin rửa chén phụ cùng mọi người. Đó là một phần lý do giúp bếp bánh xèo miễn phí đỏ lửa liên tục suốt bao năm.
Như chị Nguyễn Thị Thu Phương (37 tuổi) từ TP.HCM đến chùa bánh xèo để thưởng thức bằng được chiếc bánh nổi tiếng. Chị tự nhận mình mê bánh xèo, kiểu miền Trung, miền Tây gì cũng ăn ráo rồi mà không có cái nào đặc biệt như cái bánh xèo chay miễn phí ở đây.
“Bánh giòn, nhân bên trong đầy đặn. Đặc biệt là keo nước mắm không chỗ nào chê”, chị Phương khẳng định.
Thưởng thức ba cái liên tục, chị Phương chạy thẳng xuống sàn nước, nơi các cô lớn tuổi đang rửa chén, để xin phụ. Ở đây có khoảng 10 người đang rửa, 8 trong số đó là khách hành hương vào góp sức.
Một số khác như anh Võ Tấn Trường (42 tuổi, ngụ Vĩnh Long) xung phong vào phụ mấy ông thợ đổ bánh. Nghĩ là dễ làm ai dè không xoay xở nổi với 10 cái chảo cùng lúc. Lấy ra được bốn thì sáu cái còn lại đã cháy đen. Anh Trường xin rút, đổi qua chặt củi.
“Thôi chạy! Đổ cái này chưa xong thì cái kia khét lẹt rồi, phải quen tay dữ lắm mới làm kịp. Ngộp nữa, ngồi quanh 10 cái lò lửa không thở nổi, nín thở không đó”, anh Trường nói về trải nghiệm.
Gần 30 năm nay ngày nào cũng vậy, đằng sau căn bếp của ngôi chùa vẫn cứ đỏ lửa. Vẫn là tiếng xèo xèo của chiếc bánh miễn phí, thân thương gửi người phương xa đến hành hương.
Theo đánh giá, có những nền tảng mạng xã hội tiện dụng lại kém thu hút trong khi không ít nền tảng được cho là nguy hại lại rất thu hút và được học trò dùng rất phổ biến.
Trường THPT Trần Phú ít năm trước đã tiên phong tạm thu điện thoại, ra nội quy cấm dùng điện thoại trong giờ học được nhiều người quan tâm. Xuất phát từ đợt dịch COVID-19 khi học sinh ngồi bên nhau mà không đối thoại, ai cũng cầm điện thoại và hầu như tương tác trên mạng xã hội là chính dù sát bên.
Thầy bí thư Đoàn trường Nguyễn Phạm Hoàng Phúc cho biết quy định cách ly lúc ấy khiến học sinh đến trường nhưng gần như không được ra chơi để tránh lây nhiễm chéo. Giờ giải lao, ai cũng cắm cúi vào chiếc điện thoại, dần thành thói quen gây mê mẩn và để lại nhiều nguy cơ với giao tiếp trong nhà trường.
Thấy tình hình không ổn, ngay sau khi dịch tạm lắng một số giáo viên chủ nhiệm đã tính cách tách học trò khỏi màn hình điện thoại. Nhưng những cảnh báo hay lời nhắc hầu như không tác động là mấy.
Các thầy cô giáo cắt cử ban cán sự hỗ trợ kiểm tra việc mang thiết bị điện tử của từng thành viên lớp trước giờ học. Có giáo viên thấy hiệu quả nên làm theo, còn mua hộc gỗ, rương sắt và yêu cầu các bạn tắt nguồn, cất điện thoại vào đó khóa lại, hết giờ mới được nhận lại.
Chính cách làm này đã trở thành nội quy của trường từ năm 2022. Học sinh không sử dụng điện thoại trong giờ học trừ các tiết cần điện thoại phục vụ tra cứu thông tin phục vụ học tập. Sự thay đổi dần rõ hơn chứ trước đó cứ giờ chơi là học sinh túm tụm bấm điện thoại khiến thầy cô thấy lo nhiều hơn.
"Giờ nhà trường cấm dùng trong giờ học rồi nhưng chưa thể cấm triệt để các bạn sử dụng mạng xã hội vì thiếu quy định, nếu có quy định cấm việc này thì quá tốt", thầy Phúc nói.
Tính đến nay có cả chục trường học tại Đà Nẵng đang dần tính cách hạn chế học sinh sử dụng điện thoại có kết nối Internet trong trường. Một phần cũng vì nhiều vụ bạo lực học đường thời gian qua có nguyên nhân liên quan đến mạng xã hội.
Thầy Võ Thanh Phước - Hiệu trưởng Trường THCS Nguyễn Huệ (phường Hải Châu) - nói gần như 100% học sinh có điện thoại thông minh đều dùng mạng xã hội.
Theo thầy Phước, nhiều học sinh lớp 6 đã tạo trang cá nhân trên các nền tảng mạng xã hội để đăng ảnh, thông tin.
"Học sinh dùng mạng xã hội khác người lớn, cha mẹ, thầy cô khó lòng có trong danh sách bạn bè của con nên mọi ứng xử đa phần chỉ với bạn bè trên mạng. Bức ảnh đăng vu vơ đôi khi chỉ một lời chê cũng có thể tạo thành mâu thuẫn", thầy Phước nói.
Hơn 2.000 học sinh ở ngôi trường này nhiều năm qua đã áp dụng một ranh giới đặc biệt. Đó là cột cờ giữa sân trường chính là ranh giới để học sinh tắt mở điện thoại.
Bước vào trường qua ranh giới này học sinh phải tắt kết nối điện thoại, tắt chuông để tập trung học. Chỉ tiết học được thầy cô yêu cầu dùng điện thoại mới được lấy ra phục vụ học tập.
Thầy hiệu trưởng nói quy định cấm học sinh sử dụng điện thoại trong khuôn viên trường được đa phần phụ huynh đồng tình bởi khi ở nhà họ không thể tách con ra khỏi màn hình, càng khó quản con dùng mạng xã hội.
Còn Hiệu trưởng Trường THPT chuyên Lê Quý Đôn (Đà Nẵng) Lê Thanh Hải nói là một người cha, ông hoàn toàn ủng hộ việc cấm người dưới 16 tuổi sử dụng mạng xã hội.
Mạng xã hội, theo ông, ngoài một số ít mặt tích cực đang tạo ra vô vàn cạm bẫy với trẻ em, học sinh. Trong khi người dưới 16 tuổi chưa đủ kỹ năng để phân biệt, ứng xử và nhận thức rõ đúng sai.
Thầy Hải cho rằng nhiều trường hạn chế học sinh dùng điện thoại mà đích đến không gì khác là cấm mạng xã hội.
"Người lớn cũng bị cám dỗ bởi môi trường mạng xã hội chứ nói gì trẻ em. Nếu có quy định đồng bộ, thống nhất cấm người dưới 16 tuổi dùng mạng xã hội, tôi cho rằng sẽ hạn chế nhiều tiêu cực phát sinh từ môi trường này mà học sinh đang phải đối diện", thầy Hải phân tích.
Đây là một trường hợp được bác sĩ chuyên khoa thận Trần Tuấn Vũ ở Trung Quốc chia sẻ.
Kết quả kiểm tra sức khỏe ở trường của nam sinh phát hiện có đạm trong nước tiểu, tiểu ra bọt. Kết quả cho thấy huyết áp lên tới 180mmHg (bình thường không quá 130mmHg), hai chân phù nề, thận bị mỡ bao quanh và chức năng thận suy giảm.
"Con trai tôi thường xuyên ăn liền 8 chiếc đùi gà nướng trong một buổi tối. Hễ có tiền tiêu vặt là mua gà rán, gà chiên giòn, cơn thèm ăn gần như không thể kiểm soát", mẹ của cậu cho biết.
Bác sĩ Trần cho biết, chức năng thận kém của bệnh nhân hoàn toàn do chế độ ăn uống. Ăn quá mặn khiến cơ thể giữ nước, tăng gánh nặng cho thận. Thận lại bị mỡ bao quanh, trong khi mỡ có độc tính, gây hại cho thận. Vòng xoáy này dẫn tới suy thận.
Khi hai chân phù nề đến mức không thể đi giày, bệnh nhân mới nhận ra sự cần thiết của việc giảm cân.
Với sự hỗ trợ của đội ngũ gồm bác sĩ nhi khoa, tâm thần và nhiều chuyên khoa khác, sau nửa năm, cậu đã giảm 25kg, xuống còn 95kg. Chức năng thận cải thiện, chỉ số tăng từ 30 lên 50 điểm.
Bác sĩ Trần nhấn mạnh, béo phì có thể dẫn tới mỡ bao quanh thận, chất béo gây độc sẽ làm xơ hóa thận. Nghiên cứu cho thấy, khi chỉ số cơ thể (BMI) vượt quá 25, nguy cơ suy thận tăng 20%; khi BMI trên 30, nguy cơ tăng vọt trên 50%. Vì vậy, giảm cân không chỉ để đẹp mà còn là cách quan trọng để bảo vệ thận.
Theo các bác sĩ, suy thận thường không xảy ra một sớm một chiều mà thường trải qua quá trình suy giảm chậm, tiến triển được gọi là bệnh thận mạn tính.
Điều nguy hiểm nhất là suy thận thường diễn ra âm thầm. Người bệnh có thể mất tới 90% chức năng thận trước khi cảm thấy các triệu chứng rõ rệt. Do đó, phát hiện sớm có thể tạo ra sự khác biệt rất lớn trong việc cứu lấy quả thận. Sau đây, các chuyên gia tại Bệnh viện Artemis (Ấn Độ), chỉ ra những triệu chứng suy thận mọi người cần lưu ý.
-Thay đổi thói quen tiểu tiện. Khi thận bắt đầu trục trặc, dấu hiệu đầu tiên thường là thay đổi thói quen đi vệ sinh.
-Tiểu đêm: Thận mất khả năng cô đặc nước tiểu, nghĩa là chúng tạo ra thể tích nhiều hơn để đào thải cùng một lượng chất thải, đặc biệt là vào ban đêm.
-Nước tiểu có bọt: Bọt trông giống như lòng trắng trứng đánh tơi và cần xả nước nhiều lần mới hết. Đây là dấu hiệu của protein bị rò rỉ vào nước tiểu do bộ lọc bị hỏng.
-Máu trong nước tiểu: Các bộ lọc bị tổn thương để tế bào máu lọt vào nước tiểu, khiến nước tiểu có màu hồng, đỏ hoặc màu cola, theo trang tin sức khỏe Artemis Hospital.
-Mệt mỏi và suy nhược không giải thích được. Thận khỏe mạnh tạo ra hoóc môn erythropoietin (EPO) để báo hiệu tủy xương tạo hồng cầu. Khi chức năng thận giảm, sản xuất EPO giảm đi, dẫn đến thiếu máu. Kết quả là lượng oxy được vận chuyển đến cơ bắp và não suy giảm, gây mệt mỏi dai dẳng và suy nhược.
-Da khô và ngứa. Đây là triệu chứng dễ bị bỏ qua nhất. Khi thận suy, chất thải tích tụ trong máu và sự cân bằng các khoáng chất như canxi, phốt pho bị phá vỡ. Mức phốt pho cao gây ngứa dữ dội kèm theo tình trạng da khô, bong tróc do độc tố tích tụ.
Khi bệnh suy thận tiến triển sang giai đoạn 4 - 5, các triệu chứng trở nên rõ rệt, bao gồm sưng phù quanh mắt khi thức dậy, bàn chân và mắt cá chân; huyết áp cao; hơi thở có mùi amoniac, miệng có vị kim loại, chán ăn.
Khi chức năng thận dưới 15%, các triệu chứng trở nên nghiêm trọng: Khó thở, sương mù não, co thắt cơ; mất ngủ và đau thắt ngực, theo Artemis Hospital.
Carmen Harra là nhà tâm lý học lâm sàng ở New York, Mỹ, chuyên gia tư vấn hơn 25 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực trị liệu nhận thức. Dưới đây là ý nghĩa của 12 giấc mơ phổ biến nhất dưới góc nhìn của các chuyên gia.
Rơi tự do
Mơ thấy mình rơi tự do là biểu hiện của việc mất kiểm soát hoặc sợ thất bại. "Hiện tượng này thường gắn liền với sự lo lắng về công việc, các mối quan hệ hoặc những thay đổi lớn trong cuộc sống", bà Harra nói.
Rơi từ trên cao hoặc đứng trên bờ vực
Thấy mình đứng gần rìa tòa nhà, vách đá mang ý nghĩa tương tự việc rơi tự do, nhưng gắn liền với rủi ro, áp lực và nỗi sợ đưa ra quyết định sai lầm. Điều này cho thấy bạn đang cảm nhận một yếu tố nào đó trong đời thực sắp đi đến sự sụp đổ.
Ngoại tình
Mơ thấy bản thân hoặc bạn đời ngoại tình không đồng nghĩa với sự phản bội thực tế. Nó phản ánh cảm giác bị bỏ bê, ruồng bỏ hoặc thiếu an toàn trong một mối quan hệ.
Bay lượn
Đây là biểu tượng của sự tự do và mong muốn thoát ly hiện thực. Nếu giấc mơ mang lại niềm vui, nó phản ánh sự tự tin. Ngược lại, nếu bạn cảm thấy căng thẳng khi bay, đây là dấu hiệu của sự thiếu kiểm soát trong cuộc sống.
Bị truy đuổi
Chạy trốn con vật hung dữ hay kẻ bạo lực báo hiệu bạn đang né tránh một điều không muốn đối mặt. Theo chuyên gia, bạn có thể đang chạy trốn một vấn đề, một loại cảm xúc hoặc trách nhiệm.
Khỏa thân nơi công cộng
"Giấc mơ này đại diện cho sự tổn thương hoặc nỗi sợ bị phơi bày", tiến sĩ Carmen cho biết. Bạn có thể đang sợ bị phán xét, hoặc cảm thấy thiếu sự bảo vệ ở một khía cạnh nào đó.
Đến muộn hoặc bỏ lỡ sự kiện
Giấc mơ này phản ánh nỗi sợ bỏ lỡ cơ hội. Đồng thời, nó cho thấy bạn đang quá tải trước những đòi hỏi của cuộc sống, hoặc dằn vặt vì chưa nỗ lực hết mình.
Gặp gỡ người nổi tiếng
Việc gặp các ngôi sao trong mơ báo hiệu khao khát được công nhận và ngưỡng mộ giá trị bản thân. Đôi khi, người nổi tiếng sở hữu những tính cách mà bạn đang muốn phát triển.
Cái chết
Chứng kiến cái chết của mình hoặc người khác thường tượng trưng cho quá trình chuyển giao, kết thúc một giai đoạn cũ để đón nhận sự thay đổi, không mang ý nghĩa chết chóc thực tế.
Bị mắc kẹt, không thể di chuyển
Giấc mơ ngụ ý bạn đang cảm thấy bất lực hoặc bị kìm hãm, mất quyền kiểm soát với một số hoàn cảnh nhất định.
Làm bài thi khi chưa chuẩn bị
Đây là dấu hiệu của chứng lo âu về hiệu suất làm việc. Cơn ác mộng này thường xuất hiện khi bạn chịu áp lực lớn nhằm đáp ứng kỳ vọng của người khác, dù đã rời ghế nhà trường từ lâu.
Đánh mất vật giá trị
Việc làm mất điện thoại, ví tiền hay lạc mất người thân tiết lộ sự lo lắng về sự mất mát và đứt gãy kết nối. Chúng báo hiệu một điều quan trọng đang dần tuột khỏi cuộc sống của bạn.
Nếu bạn liên tục gặp ác mộng, các chuyên gia tâm lý khuyên bạn nên thiết lập thói quen thư giãn trước khi ngủ như thực hành thiền định, tập yoga hoặc hít thở sâu.
Một phương pháp giải quyết hiệu quả khác là "liệu pháp diễn tập hình ảnh" (Imagery Rehearsal Therapy), trong đó bạn viết nhật ký về giấc mơ của mình và chủ động tưởng tượng, viết lại một cái kết tích cực hơn. Bên cạnh đó, việc hạn chế tiêu thụ đồ uống chứa caffeine, rượu bia và tránh ăn quá no sát giờ ngủ cũng góp phần duy trì giấc ngủ sâu, ngăn chặn những giấc mơ tồi tệ.
