Theo Hãng tin Reuters, Bộ Ngoại giao Trung Quốc gọi động thái trên là “hành động khiêu khích có chủ ý”, trong bối cảnh quan hệ giữa Bắc Kinh và Tokyo vẫn căng thẳng.
Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc Quách Gia Côn (Guo Jiakun) nói rằng quân đội Trung Quốc đã xử lý vụ việc trên “phù hợp với luật pháp và quy định”.
Hãng tin Kyodo (Nhật Bản) cho biết tàu khu trục Ikazuchi của Lực lượng Phòng vệ Nhật Bản đã đi qua eo biển Đài Loan vào ngày 17-4, là lần đầu tiên một hoạt động như vậy diễn ra kể từ khi Thủ tướng Nhật Bản Takaichi Sanae nhậm chức vào tháng 10 năm ngoái.
Lực lượng Phòng vệ Nhật Bản từ chối bình luận về phát biểu của ông Quách Gia Côn.
Theo Tân Hoa xã, cũng trong ngày 17-4, Bộ Quốc phòng Trung Quốc bình luận việc tàu khu trục JS Ikazuchi của Nhật Bản đi qua eo biển Đài Loan đã “phát đi tín hiệu sai lầm tới các lực lượng ly khai tại Đài Loan”, và chỉ gây ra sự phản đối mạnh hơn từ người Trung Quốc.
Quan hệ Trung – Nhật đã rơi xuống mức thấp nhất trong nhiều năm, sau khi Thủ tướng Nhật Bản Takaichi Sanae hồi tháng 11 năm ngoái tuyên bố rằng một cuộc tấn công của Trung Quốc nhằm vào Đài Loan trong tương lai có thể kích hoạt phản ứng quân sự từ Nhật Bản.
Trung Quốc xem Đài Loan là một phần lãnh thổ của họ, là “lằn ranh đỏ không được vượt qua” trong quan hệ ngoại giao với các nước khác.
Bắc Kinh cũng tuyên bố chủ quyền đối với eo biển Đài Loan và đôi khi phản ứng mạnh trước việc tàu hải quân nước ngoài đi qua khu vực này.
Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc Quách Gia Côn nói rằng bà Takaichi đã có những “phát ngôn sai lầm” về Đài Loan. Ông tuyên bố những phát ngôn này đã gây tổn hại nghiêm trọng đến quan hệ song phương, và việc Nhật Bản điều tàu quân sự vào eo biển Đài Loan là “sai lầm chồng sai lầm”, đe dọa chủ quyền và an ninh của Trung Quốc.
Ông nhấn mạnh Trung Quốc kiên quyết phản đối động thái này và đã gửi công hàm phản đối mạnh mẽ tới Nhật Bản.
Trước đó, tuyền thông Trung Quốc tường thuật hải quân Trung Quốc đã theo dõi và giám sát hành trình của một tàu chiến Úc đi qua eo biển Đài Loan hồi tháng 2.
Victor Hawkins, 20 tuổi, cựu học sinh trường trung học Pauls Valley, xâm nhập khuôn viên trường vào khoảng 14h ngày 7/4 khi các lớp học đang diễn ra, mang theo hai khẩu súng ngắn bán tự động.
Các nhà điều tra cho biết sau khi vào sảnh, Hawkins yêu cầu mọi người nằm xuống và chĩa súng định bắn một học sinh. Ý đồ của anh ta bất thành do khẩu súng bị kẹt. Sau khi khắc phục lỗi này, Hawkins nổ súng vào một học sinh khác và bắn trượt. Hai học sinh van xin tha mạng và tay súng cho phép họ rời đi, những em khác cũng chạy theo.
Lúc này, ông Moore từ văn phòng cạnh bên lao ra xô ngã Hawkins lên hàng ghế cạnh cửa sổ, nằm đè lên và ghì chặt tay phải của anh ta lên thành ghế, buộc nghi phạm thả súng xuống sàn. Khoảng 10 giây sau đó, một nhân viên khác của trường bước ra từ văn phòng của ông Moore, lấy súng của Hawkins và mang vào giấu trong văn phòng. Sau khi bị khống chế, nghi phạm bị bắt tại hiện trường.
Giới chức bang Oklahoma ngày 14/4 công bố video từ camera giám sát tại trường Pauls Valley cho thấy hành động dũng cảm của hiệu trưởng. Cảnh sát cho biết trong lúc giằng co nghi phạm đã nổ nhiều phát súng khiến ông Moore bị thương ở chân. Hiệu trưởng đã trong tình trạng ổn định và không có học sinh nào bị thương.
"Hành động của nhân viên và vị hiệu trưởng, can thiệp ngay khi nhìn thấy nghi phạm mang súng, đã cứu nhiều mạng sống", người phát ngôn Hunter McKee của Cục Điều tra bang Oklahoma nói.
Thống đốc Kevin Stitt cũng ca ngợi ông Moore "đã hành động dũng cảm để bảo vệ tính mạng học sinh", đồng thời cảm ơn lực lượng hành pháp và nhà trường vì phản ứng kịp thời.
Cáo trạng cho biết Hawkins đã trộm hai khẩu súng từ bố và có ý định thực hiện một cuộc tấn công giống vụ án Columbine, khi hai học sinh lớp 12 xả súng khiến 14 nạn nhân thiệt mạng trước khi tự sát. Các điều tra viên cho rằng Hawkins có ý định nhắm tới ông Moore trong kế hoạch ban đầu.
Hawkins bị cáo buộc các tội danh gồm chĩa súng đe dọa người khác, nổ súng với ý định giết người và mang vũ khí tới nơi công cộng. Hawkins dự kiến ra tòa vào ngày 8/5.
Trong cuộc phỏng vấn được CBS News công bố hôm nay, Tổng thống Donald Trump cho biết Mỹ đang giám sát các cơ sở hạt nhân được cho là nơi chôn vùi kho uranium làm giàu cao của Iran. "Nếu có bất kỳ ai đến gần những nơi đó, chúng tôi sẽ biết rõ và cho họ nổ tung", ông cảnh báo, thêm rằng Washington sẽ lấy số vật liệu phóng xạ này "vào thời điểm nào đó".
Tổng thống Mỹ cũng tuyên bố Iran "đã bị đánh bại về mặt quân sự". "Có lẽ trong thâm tâm họ không biết điều đó, nhưng tôi nghĩ họ biết. Điều đó không có nghĩa là họ đã bỏ cuộc", ông nói.
Tổng thống Trump cho rằng quân đội Mỹ có thể chiến đấu thêm hai tuần nữa để tập kích mọi mục tiêu trên lãnh thổ Iran. "Chúng tôi nhắm tới các mục tiêu nhất định và đã hoàn thành khoảng 70%, nhưng vẫn có những mục tiêu khác hoàn toàn có thể tấn công", ông nói.
Lãnh đạo Mỹ cũng một lần nữa gọi NATO là "hổ giấy", cáo buộc các đồng minh trong khối không hỗ trợ Washington trong xung đột với Tehran.
Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu cùng ngày cho biết chiến sự chưa kết thúc vì còn phải đưa kho uranium làm giàu cao ra khỏi Iran và phá hủy các cơ sở làm giàu uranium. "Vào đó và lấy nó đi", ông Netanyahu cho biết khi đề cập các kế hoạch tiềm năng nhằm loại bỏ kho uranium.
Lãnh đạo Israel cho biết "phương pháp tốt nhất" là đạt được thỏa thuận, đồng thời từ chối nêu cụ thể điều gì sẽ xảy ra nếu kịch bản đó không thành hiện thực.
Tehran chưa bình luận về các tuyên bố của ông Trump và ông Netanyahu.
Iran lâu nay khẳng định chương trình hạt nhân của nước này chỉ nhằm mục đích hòa bình, dù được cho là đang nắm giữ hơn 400 kg uranium làm giàu ở mức 60%, gần với cấp độ vũ khí là 90%. Giới chức Israel cho biết số uranium trên đủ để chế tạo 11 quả bom nguyên tử nếu tiếp tục được làm giàu thêm.
Các thanh sát viên quốc tế cho rằng kho uranium làm giàu của Iran có khả năng đang bị chôn vùi ở các cơ sở hạt nhân bị Mỹ tấn công năm ngoái. Tổng thống Trump tháng trước tuyên bố "không thật sự quan tâm" tới kho uranium trên vì chúng nằm rất sâu dưới lòng đất.
Một quan chức Israel hôm 1/5 nói chiến dịch tấn công Iran có thể coi là "thất bại lớn" nếu không đưa được kho uranium làm giàu cao ra khỏi nước này. Người này cảnh báo rằng Israel sẽ cần tiến hành thêm một chiến dịch ở Iran nếu không thể đưa được uranium ra khỏi quốc gia Tây Á bằng biện pháp ngoại giao.
Iran tuần trước chuyển cho Mỹ đề xuất 14 điểm, nhưng nội dung không đề cập đến các yêu cầu then chốt của Washington như dừng chương trình hạt nhân và mở lại hoàn toàn eo biển Hormuz. Washington sau đó chuyển lại cho Tehran câu trả lời.
Đài truyền hình nhà nước IRIB hôm 10/5 cho biết Iran gửi phản hồi về đề xuất chấm dứt chiến sự của Mỹ thông qua trung gian Pakistan. Trọng tâm của đề xuất là "kết thúc chiến sự ở mọi mặt trận, đặc biệt là Lebanon, và đảm bảo an ninh hàng hải".
"Văn phòng thông tấn quân sự cho biết một cường kích A-10 Mỹ đã bị hệ thống phòng không Iran bắn rơi ở vùng biển phía nam và rơi xuống khu vực thuộc vịnh Ba Tư", hãng thông tấn Tasnim của Iran đưa tin hôm nay.
Báo New York Times trước đó dẫn lời hai quan chức Mỹ giấu tên cho biết một cường kích A-10 rơi tại vịnh Ba Tư và phi công đã được giải cứu. Các quan chức này không cung cấp thêm thông tin chi tiết về vụ cường kích A-10 trúng đạn, như diễn biến và địa điểm cụ thể, mà chỉ tiết lộ sự việc xảy ra cùng thời điểm tiêm kích hạng nặng F-15E bị bắn rơi trên không phận Iran.
Một quan chức Mỹ xác nhận với CNN rằng chiếc A-10 bị Iran bắn trúng. "Phi công đã cố gắng điều khiển máy bay ra khỏi không phận đối phương trước khi phóng ghế thoát hiểm", người này cho hay.
Nhà Trắng và Lầu Năm Góc chưa bình luận về thông tin trên.
Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân Mỹ Dan Cain hồi giữa tháng 3 thông báo phi đội cường kích A-10 đã "bắt đầu tham chiến và đang săn tìm xuồng các tấn công nhanh trên eo biển Hormuz".
Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Pete Hegseth ngày 26/3 tuyên bố năng lực phòng thủ bờ biển của Iran "đã bị hạn chế tối đa", tới mức cường kích A-10 cùng trực thăng AH-64 Apache có thể "bay tự do khắp không phận Iran", trong đó có cả eo biển Hormuz.
A-10 là cường kích do hãng Fairchild Republic phát triển từ đầu thập niên 1960 để thay thế dòng A-1 Skyraider, sản xuất hàng loạt từ năm 1972 và biên chế vào không quân Mỹ năm 1977.
Đây là máy bay được chế tạo chuyên biệt cho nhiệm vụ yểm trợ đường không tầm gần cho bộ binh, ưu tiên khả năng tấn công xe tăng, thiết giáp và lực lượng mặt đất đối phương, khiến chúng được mệnh danh là "sát thủ diệt tăng". Những chiếc A-10 cũng có thể đóng vai trò trạm kiểm soát không lưu tiền phương, điều phối các chiến đấu cơ khác tấn công mục tiêu mặt đất.
Điểm mạnh của A-10 là độ bền và khả năng sống sót cao. Phi công được bảo vệ bởi phần thân dạng bồn tắm làm bằng titan, có thể chịu được đạn pháo 23 mm. Động cơ máy bay được bố trí trên cánh đuôi ngang và trong cánh đuôi đứng, giúp chúng không hút các mảnh vụn từ đường băng dã chiến và hạn chế một phần tín hiệu nhiệt trước đầu dò hồng ngoại của tên lửa vác vai.
Dù vậy, A-10 cũng tồn tại một số điểm yếu như tốc độ chậm, khả năng cơ động kém, thiếu các hệ thống gây nhiễu và chỉ thị mục tiêu tiên tiến. Điều này khiến chúng chỉ có thể phát huy tối đa ưu thế khi không quân Mỹ đã làm chủ hoàn toàn bầu trời, không còn mối đe dọa từ tiêm kích và các tổ hợp tên lửa phòng không đối phương.
