Muốn hạn chế nguy cơ tăng đường huyết sau bữa cơm, người làm việc văn phòng có thể áp dụng những cách sau:
Không phải tất cả các loại gạo đều tác động giống nhau lên đường huyết. Gạo trắng thông thường có chỉ số đường huyết (GI) cao nên sau khi ăn, lượng đường glucose trong máu sẽ tăng nhanh. Ngược lại, một số loại gạo như gạo lứt có chỉ số GI thấp hơn nhờ giữ lại lớp cám giàu chất xơ, theo chuyên trang sức khỏe Healthline (Mỹ).
Chất xơ giúp làm chậm quá trình tiêu hóa và hấp thu tinh bột, từ đó glucose được giải phóng từ từ vào máu. Ngoài ra, cấu trúc tinh bột trong gạo cũng quan trọng. Với người làm văn phòng, chuyển sang gạo lứt là thay đổi đơn giản giúp ổn định đường huyết tốt hơn.
Một sai lầm phổ biến là ăn cơm với ít món ăn kèm hoặc bữa ăn chủ yếu là tinh bột. Điều này khiến đường glucose được hấp thu nhanh hơn và dễ gây tăng đường huyết sau ăn.
Khi kết hợp cơm với protein, chẳng hạn như thịt, cá, trứng, đậu và chất béo lành mạnh, quá trình tiêu hóa sẽ diễn ra chậm lại. Protein giúp kích thích tiết hoóc môn insulin ổn định hơn, còn chất béo làm chậm tốc độ quá trình tiêu hóa ở dạ dày. Nếu ăn kèm rau xanh, lượng chất xơ cũng sẽ giúp giảm tốc độ hấp thu glucose. Vì vậy, thay vì ăn một phần nhiều cơm trắng, mọi người nên ăn cơm vừa phải cùng với rau, thịt hoặc đậu.
Đây là yếu tố quan trọng nhất. Dù chọn loại gạo tốt đến đâu nhưng nếu ăn quá nhiều thì đường huyết vẫn tăng cao. Cơm nấu từ gạo là nguồn tinh bột chính nên lượng ăn trực tiếp quyết định lượng glucose đưa vào máu.
Với người làm việc văn phòng vốn ít vận động, nhu cầu năng lượng thường thấp hơn. Nếu vẫn ăn khẩu phần cơm lớn như người lao động thể lực, lượng glucose dư thừa sẽ không được sử dụng hết và tích tụ trong máu.
Một cách đơn giản là giảm lượng cơm xuống còn khoảng một nửa hoặc 2/3 so với trước, đồng thời tăng rau và protein để tạo cảm giác no. Cách này giúp giảm lượng đường hấp thu mà vẫn đảm bảo đủ năng lượng.
Sau khi ăn cơm, nhiều người có thói quen ngồi ngay vào bàn làm việc hoặc lướt điện thoại. Tuy nhiên, điều này khiến lượng đường glucose trong máu khó được sử dụng, dẫn đến tăng đường huyết.
Khi vận động nhẹ, cơ bắp có thể hấp thu glucose trực tiếp mà không phụ thuộc hoàn toàn vào insulin. Vì vậy, chỉ cần đi bộ nhẹ 5 – 10 phút sau ăn cũng có thể giúp giảm đáng kể mức đường huyết.
Với dân văn phòng, một số cách đơn giản là đi lại trong phòng, đứng làm việc trong vài phút hoặc vận động nhẹ sau bữa ăn. Đây là thói quen nhỏ nhưng có tác động lớn đến hoạt động chuyển hóa của cơ thể, theo Healthline.
Lương y Đỗ Minh Tuấn, Hội Nam y Việt Nam, cho biết nước hầm xương là một món ăn bổ dưỡng, xuất hiện thường xuyên trong bữa cơm gia đình. Khi hầm xương trong thời gian dài, nước dùng có thể chứa một phần protein, gelatin và một số khoáng chất hòa tan từ xương. Uống một bát nước hầm nóng vào ngày lạnh thường khiến cơ thể cảm thấy dễ chịu hơn, tốt cho người ăn uống kém hoặc mới ốm dậy.
Nhiều người có thói quen hầm xương ống, xương sườn để uống vì cho rằng "đau xương thì ăn xương", "yếu khớp thì uống nước hầm xương". Tuy nhiên, xương khớp khỏe hay yếu không chỉ nằm ở thức ăn mà còn liên quan đến nhiều yếu tố khác.
"Muốn gân cốt khỏe lâu dài, hãy chăm sóc cơ thể tổng thể chứ không chỉ tập trung vào một món ăn", lương y nói.
Để duy trì hệ xương khớp khỏe mạnh, cơ thể còn cần chế độ ăn cân bằng, bổ sung nhóm thực phẩm giàu canxi và vitamin D, chất đạm từ các thực phẩm như thịt, cá, tôm, cua, nấm, rong biển và một số các loại hạt như óc chó, macca, hạnh nhân.
Ngoài ra, người đang có vấn đề xương khớp cần bổ sung các thực phẩm giàu omega-3 như cá hồi, cá thu, cá trích, cá mòi... Ăn đa dạng các loại rau, củ, quả có màu sắc cầu vồng rất tốt cho cơ thể.
Mọi người cần vận động thường xuyên, phù hợp với sức khỏe, không tập luyện quá sức. Duy trì giấc ngủ đầy đủ, hạn chế thức khuya kéo dài, giữ cân nặng ở mức phù hợp để giảm áp lực lên khớp.
Cử nhân dinh dưỡng Mai Thị Thùy, Khoa Dinh dưỡng, Bệnh viện đa khoa Xuyên Á TP.HCM, cho biết khi trời nắng nóng việc uống nước lạnh sẽ mang lại một số tác dụng như làm mát cơ thể nhanh, tăng cảm giác kích thích uống nước vì nước mát lạnh dễ uống. Tuy nhiên việc uống nước lạnh sẽ gây ra nhiều tác hại như sau:
Tiêu hóa chậm, đầy hơi, chuột rút. Uống nước ở nhiệt độ 2 - 4°C trong hoặc ngay sau bữa ăn có thể tạm thời làm gián đoạn quá trình tiêu hóa. Nhiệt độ lạnh làm chậm quá trình co bóp dạ dày và làm chậm quá trình làm rỗng dạ dày (sự di chuyển của thức ăn vào ruột). Những tác động này không phải lúc nào cũng xảy ra, nhưng chúng giải thích tại sao một số người có thể gặp các vấn đề về đường ruột (đau bụng, đầy hơi...) sau khi uống đồ uống rất lạnh.
Có thể xảy ra sốc nhiệt. Uống đồ quá lạnh và quá nhanh sẽ gây ra sự giảm nhiệt độ đột ngột trong đường tiêu hóa. Nếu bạn có dạ dày nhạy cảm, cú sốc nhiệt này có thể gây ra chuột rút và khó chịu.
Đau họng. Uống nước lạnh, đặc biệt là sau bữa ăn, dẫn đến hình thành các chất nhầy dư thừa (niêm mạc đường hô hấp), tạo thành lớp bảo vệ của đường hô hấp. Tuy nhiên, nó sẽ gây ra hiện tượng bỏng lạnh, khiến cổ họng bị đau rát và tổn thương.
Giảm nhịp tim. Một số nghiên cứu cũng chỉ ra rằng nước lạnh có thể làm giảm nhịp tim của bạn. Uống nước đá được cho là kích thích dây thần kinh sọ thứ 10 - dây thần kinh phế vị.
Xoang và nhức đầu. Uống quá nhiều đồ lạnh cũng có thể gây ra vấn đề "đóng băng não", đặc biệt khi bạn uống quá nhiều nước đá hoặc ăn kem. Khi đó, nước lạnh làm mát các dây thần kinh nhạy cảm của cột sống, do đó nó ảnh hưởng đến não. Vì lý do này, nhức đầu và các vấn đề về xoang cũng có thể xảy ra
Đau răng và ê buốt men răng. Thường xuyên uống đồ uống rất lạnh làm tăng độ nhạy cảm của răng, đặc biệt nếu men răng bị mòn hoặc nướu bị tụt. Cần lưu ý rằng sự thay đổi nhiệt độ (lạnh - nóng) cũng tạo ra sức căng trong mô răng. Về lâu dài, điều này có thể thúc đẩy sự xuất hiện của các vết nứt nhỏ và làm tăng độ nhạy cảm với lạnh.
Để duy trì sự hydrat hóa và tiêu hóa hằng ngày, nước ở nhiệt độ phòng (20 - 22°C) thường được khuyến nghị. Trong khi tập thể dục hoặc ở những vùng khí hậu nắng nóng, các nghiên cứu cho thấy nước mát ở nhiệt độ 10 - 16°C giúp tối ưu hóa quá trình hydrat hóa và điều hòa thân nhiệt.
Theo cử nhân dinh dưỡng Mai Thị Thùy, nếu bạn thích uống đồ uống lạnh, sau đây là một số lời khuyên:
Tránh uống trong bữa ăn. Hãy đợi ít nhất 30 phút sau ăn.
Uống từ từ, từng ngụm nhỏ: Thay vì uống vội một cốc lớn, điều này sẽ giúp cơ thể dần thích nghi với sự thay đổi nhiệt độ hơn.
Bảo vệ răng: Dùng ống hút, giúp hạn chế sự tiếp xúc trực tiếp nước lạnh với men răng.
Theo dõi tín hiệu cơ thể: Đau bụng dữ dội, đầy hơi hoặc đau răng tái phát sau khi uống đồ uống lạnh cho thấy bạn cần điều chỉnh nhiệt độ đồ uống của mình.
Ngày 17/5, đại diện Bệnh viện Đại học Y Dược TPHCM cho biết, các bác sĩ nơi này vừa tiếp tục thực hiện ca ghép tim thứ 11.
Người được nhận tim hiến là một bệnh nhi 15 tuổi. Trước phẫu thuật, bệnh nhi trong tình trạng vô cùng nguy kịch do suy tim giai đoạn cuối. Kết quả siêu âm tim ghi nhận chức năng co bóp giảm sâu, phân suất tống máu chỉ còn khoảng 5%, đối mặt nguy cơ diễn tiến nặng và tử vong.
Chiều 15/5, Bệnh viện Đại học Y Dược TPHCM nhận được thông tin có nguồn tim hiến phù hợp. Đáng chú ý, ở thời điểm trên, đơn vị đang theo dõi hai người bệnh suy tim giai đoạn cuối, đều có chỉ định chờ ghép tim.
Sau hội chẩn, căn cứ vào tình trạng lâm sàng, mức độ khẩn cấp và sự phù hợp giữa tạng hiến và người nhận, hội đồng chuyên môn thống nhất chỉ định ghép tim cho bệnh nhi nêu trên.
Dưới sự chỉ đạo của Giám đốc Bệnh viện là PGS.TS.BS Nguyễn Hoàng Bắc, quy trình cấp cứu ghép tạng nhanh chóng được kích hoạt. Ê-kíp ghép tim do GS.TS.BS Nguyễn Hoàng Định, Phó Giám đốc Bệnh viện cùng các chuyên khoa, phòng chức năng và bộ phận hỗ trợ đã phối hợp triển khai các khâu cần thiết.
Khoảng 22h30 cùng ngày, quả tim hiến được đưa vào phòng mổ. Đến 23h45, những nhịp đập đầu tiên của quả tim mới đã xuất hiện trong lồng ngực người bệnh. Sau phẫu thuật, tim ghép hoạt động ổn định, bệnh nhi tiếp tục được theo dõi và chăm sóc tích cực theo quy trình sau ghép.
GS.TS.BS Nguyễn Hoàng Định, phẫu thuật viên chính trong ca ghép tim cho biết, áp lực lớn nhất của cuộc mổ lần này là thời gian chuẩn bị gấp rút. Ê-kíp chỉ có khoảng 3 giờ để hoàn tất thủ tục, huy động nhân lực và chuẩn bị cho ca ghép sau khi xác định có nguồn tạng phù hợp.
Kinh nghiệm từ 10 ca ghép tim trước đó và sự phối hợp ngày càng đồng bộ giữa các ê-kíp là nền tảng quan trọng giúp ca ghép thứ 11 được triển khai kịp thời, an toàn.
"Hiện nay, vẫn còn nhiều người bệnh suy tim giai đoạn cuối đang chờ đợi nguồn tạng phù hợp để có thêm cơ hội điều trị. Vì vậy, mỗi nghĩa cử hiến mô, bộ phận cơ thể người đều mang ý nghĩa nhân văn sâu sắc.
Chúng tôi trân trọng tri ân người hiến và gia đình người hiến. Hy vọng nghĩa cử cao đẹp ấy tiếp tục lan tỏa trong cộng đồng, góp phần mở thêm cơ hội sống cho nhiều người bệnh đang chờ ghép", lãnh đạo Bệnh viện Đại học Y Dược TPHCM bày tỏ.
Trước đó, vào tối 10/5, một trái tim được hiến tặng từ người cho chết não tại Bệnh viện Đa khoa Quảng Ninh đã đập trở lại trong lồng ngực người bệnh 23 tuổi bị suy tim giai đoạn cuối ở TPHCM, sau khi vượt khoảng cách hơn 1.700km. Đây cũng là ca ghép tim thứ 10 thực hiện thành công tại Bệnh viện Đại học Y Dược TPHCM.
