Testosterone là một hormone steroid, được sản xuất chủ yếu ở tinh hoàn và buồng trứng. Tuyến thượng thận cũng tạo ra một lượng nhỏ hormone này. Trong giai đoạn dậy thì, testosterone là một trong những yếu tố chính thúc đẩy các thay đổi về thể chất ở nam giới như phát triển cơ bắp, thay đổi giọng nói và mọc tóc.
Duy trì testosterone ở mức khỏe mạnh rất quan trọng đối với sức khỏe tổng thể, chức năng tình dục và sức mạnh cơ bắp. Dưới đây là 7 cách giúp tăng testosterone tự nhiên.
Tập thể dục và nâng tạ
Tập thể dục là một trong những cách hiệu quả để phòng ngừa nhiều bệnh liên quan đến lối sống. Không chỉ vậy, nó còn có thể tăng cường mức testosterone.
Vận động tác động đến mức testosterone khác nhau tùy thuộc vào một số yếu tố, bao gồm loại bài tập và cường độ tập luyện. Tập luyện sức mạnh như nâng tạ làm tăng mức testosterone trong ngắn hạn. Tập luyện cường độ cao ngắt quãng (HIIT) cũng có thể mang đến hiệu quả ở mức độ nhất định.
Ăn thực phẩm giàu protein, chất béo và carbohydrate
Thực phẩm bạn ăn có thể ảnh hưởng đến mức testosterone cũng như các hormone khác. Ăn đủ protein có thể giúp duy trì mức testosterone khỏe mạnh đồng thời hỗ trợ giảm mỡ. Mặc khác, ăn kiêng liên tục hoặc ăn quá nhiều có thể làm rối loạn mức testosterone.
Nam giới nên duy trì chế độ ăn uống cân bằng, đầy đủ chất dinh dưỡng, chủ yếu dựa trên thực phẩm nguyên chất. Sự cân bằng lành mạnh giữa protein, chất béo và carbohydrate có thể giúp tối ưu hóa mức độ hormone, hỗ trợ sức khỏe tổng thể.
Một số nhóm thực phẩm có thể hỗ trợ duy trì mức testosterone tự nhiên, bao gồm trái cây và rau củ nhiều màu sắc, các loại hạt, hàu, cá béo, quả bơ… Hạn chế tiêu thụ thịt đỏ, đường tinh luyện, thực phẩm chế biến sẵn vì chúng có thể làm tăng tích tụ mỡ và thúc đẩy sản xuất enzyme aromatase – loại enzyme chuyển testosterone thành estrogen.
Giảm căng thẳng và mức độ cortisol
Căng thẳng kéo dài có thể làm gia tăng hormone cortisol, từ đó giảm nồng độ testosterone trong cơ thể. Hai loại hormone này thường có mối quan hệ đối nghịch, nghĩa là khi cortisol tăng cao, testosterone có xu hướng giảm xuống.
Ngoài ra, mức cortisol cao còn có thể khiến bạn ăn nhiều hơn, dễ tăng cân và tích tụ mỡ, đặc biệt là mỡ nội tạng. Những thay đổi này không chỉ ảnh hưởng đến chuyển hóa mà còn tác động tiêu cực đến nồng độ testosterone. Để duy trì sức khỏe tổng thể, cân bằng hormone cần kiểm soát căng thẳng hiệu quả bằng cách vận động thường xuyên, ngủ đủ giấc và áp dụng các phương pháp thư giãn…
Ngủ đủ giấc, chất lượng
Chất lượng giấc ngủ cũng có thể ảnh hưởng lớn đến nồng độ testosterone. Ngủ không đủ giấc có thể liên quan đến nồng độ testosterone thấp hơn. Người trưởng thành đặt mục tiêu ngủ 7-9 giờ mỗi đêm, ưu tiên thiền, hít thở sâu và tránh uống đồ uống chứa caffeine gần giờ đi ngủ.
Tránh các hóa chất giống estrogen
Một số yếu tố khác cũng có thể ảnh hưởng đến nồng độ hormone trong cơ thể. Tiếp xúc nhiều với các hóa chất giống estrogen cũng có thể ảnh hưởng đến nồng độ testosterone như bisphenol-A (BPA), paraben và các hóa chất khác có trong một số loại nhựa.
Tăng lượng vitamin D
Vitamin D là một vi chất dinh dưỡng đóng vai trò quan trọng trong nhiều khía cạnh của sức khỏe. Mức vitamin D thấp có thể liên quan đến mức testosterone thấp hơn. Ở người thiếu hụt, bổ sung vitamin D làm tăng mức testosterone đồng thời hỗ trợ cải thiện tình trạng rối loạn cương dương.
Để duy trì mức vitamin D khỏe mạnh, nam giới nên tiếp xúc với ánh nắng mặt trời buổi sáng thường xuyên hoặc cân nhắc bổ sung vitamin D3 theo chỉ dẫn của chuyên gia chăm sóc sức khỏe.
Hạn chế rượu
Uống quá nhiều rượu có thể làm giảm nồng độ testosterone. Nồng độ testosterone có thể giảm nhanh chóng chỉ sau 30 phút khi rượu vào cơ thể. Uống nhiều rượu còn có nguy cơ dẫn đến giảm chức năng tinh hoàn và teo tinh hoàn.
Buổi lễ có sự tham dự của Đại sứ Vương quốc Anh tại Việt Nam Iain Frew, gia đình nữ bệnh nhân hiến tạng cùng đông đảo y bác sĩ của bệnh viện.
Ông Dương Đức Hùng, Giám đốc Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức, bày tỏ sự tiếc thương sâu sắc trước sự ra đi của cô gái trẻ O.S.W. (19 tuổi, quốc tịch Anh). Ông nói quyết định hiến tạng của gia đình không chỉ là hành động cao đẹp mà còn mang ý nghĩa nhân văn sâu sắc.
"Dù khác biệt về quốc tịch, văn hóa hay tôn giáo, nhưng tình người và mục tiêu cứu sống bệnh nhân đã kết nối chúng ta lại với nhau", ông Hùng chia sẻ.
Nhờ nghĩa cử cao đẹp ấy, các bác sĩ đã có cơ hội cứu sống nhiều bệnh nhân Việt Nam trong tình trạng nguy kịch. Bệnh viện sẽ chăm sóc tốt nhất cho những người được nhận tạng, những "phần sự sống" của O.S.W. đang được nối dài tại đây.
Tại buổi lễ, đại diện bệnh viện cũng đọc thư của Bộ trưởng Bộ Y tế gửi gia đình người hiến tạng. Bức thư gửi lời chia buồn sâu sắc, đồng thời tôn vinh quyết định đầy nhân ái của gia đình trong thời khắc đau thương.
Sự cho đi của gia đình không chỉ mang ý nghĩa đặc biệt về y học mà còn về quan hệ hữu nghị giữa hai quốc gia và lan tỏa thông điệp "cho đi là còn mãi", hiến tạng cứu người.
Trong không khí đầy xúc động, cha của cô O.S.W. gửi lời cảm ơn chân thành tới đội ngũ y bác sĩ bệnh viện vì đã tận tâm cứu chữa cho con gái ông.
Ông chia sẻ, gia đình mong muốn con gái có thể "tiếp tục sống" tại Việt Nam, theo một cách khác, qua những người được nhận tạng.
"Hôm nay, khi được gặp những bệnh nhân nhận tạng, chúng tôi thực sự xúc động và chỉ mong họ có một tương lai khỏe mạnh, trọn vẹn. Một cuộc đời khép lại, nhưng có thể đã mở ra, hoặc kéo dài thêm, nhiều cuộc đời khác. Đó chính là điều chúng tôi tin rằng con gái mình mong muốn.
Chúng tôi rời Việt Nam với nỗi buồn sâu sắc, nhưng đồng thời cũng mang theo niềm hy vọng. Xin chân thành cảm ơn giám đốc và toàn bộ đội ngũ vì những điều tốt đẹp mà các bạn đã và đang làm cho rất nhiều người", cha cô W. xúc động nói.
Chia sẻ tại buổi lễ, Đại sứ Anh Iain Frew cho rằng đây là một khoảnh khắc đau buồn nhưng đã được chuyển hóa thành hy vọng.
Ông chia sẻ bên cạnh mối quan hệ ngoại giao giữa hai quốc gia, câu chuyện này còn tạo nên một sợi dây gắn kết mang tính cá nhân sâu sắc giữa gia đình người hiến tạng và những người nhận tại Việt Nam.
Đại sứ bày tỏ kỳ vọng nghĩa cử này sẽ góp phần lan tỏa tinh thần hiến tạng, thúc đẩy hoạt động ghép tạng tại Việt Nam và trên thế giới.
Tại buổi lễ, lãnh đạo bệnh viện đã trao quà tri ân và thư của Bộ trưởng Bộ Y tế cho gia đình người hiến tạng.
Thận hoạt động như một hệ thống lọc máu, giúp loại bỏ chất thải và điều hòa cân bằng dịch, hóa chất trong cơ thể. Thận đào thải ure, nước dư thừa, duy trì nồng độ khoáng chất thiết yếu như natri, kali, đồng thời hỗ trợ kiểm soát huyết áp. Ngoài ra, cơ quan này còn tham gia hỗ trợ sản xuất hồng cầu. Tuy nhiên, dù hoạt động liên tục và quan trọng, thận vẫn có thể bị tổn thương một cách âm thầm.
Bệnh thận thường được gọi là "kẻ giết người thầm lặng" vì người bệnh có thể mất tới 90% chức năng thận trước khi xuất hiện triệu chứng rõ rệt. Không giống bệnh tim hay tiểu đường, các vấn đề về thận thường không gây đau cấp tính hoặc biểu hiện rầm rộ ở giai đoạn đầu. Thay vào đó, bệnh có thể biểu hiện bằng những dấu hiệu mơ hồ như mệt mỏi, vấn đề về da, rối loạn tiêu hóa hoặc triệu chứng đường tiết niệu. Điều này khiến việc phát hiện sớm trở nên khó khăn nhưng rất cần thiết, đồng thời nhấn mạnh tầm quan trọng của việc chăm sóc và bảo vệ thận từ sớm.
Nhiều trường hợp có thể phòng ngừa được nếu duy trì thói quen sống khoa học. Bác sĩ Amar Kulkarni, chuyên gia thận học tại Medicover Hospitals, Navi Mumbai (Ấn Độ) chia sẻ 5 "nguyên tắc vàng" giúp bảo vệ thận.
Uống đủ nước
Theo nhiều nghiên cứu, uống đủ nước giúp thận lọc chất thải hiệu quả hơn và giảm nguy cơ sỏi thận. Mỗi người nên uống khoảng 1,8-2 lít nước mỗi ngày để hỗ trợ đào thải độc tố. Tuy nhiên, người có bệnh lý thận cần tránh uống quá nhiều nước nếu chưa có chỉ định từ bác sĩ.
Duy trì chế độ ăn lành mạnh
Chế độ ăn giàu trái cây tươi, rau xanh và ngũ cốc nguyên hạt có thể hỗ trợ chức năng thận. Nên hạn chế muối, thực phẩm chế biến sẵn và đồ uống nhiều đường vì đây là các yếu tố làm tăng nguy cơ tăng huyết áp và tiểu đường - hai nguyên nhân hàng đầu gây bệnh thận. Một số thực phẩm tốt cho thận gồm quả mọng, rau lá xanh và các loại hạt.
Kiểm soát đường huyết và huyết áp
Theo dõi thường xuyên và kiểm soát tốt huyết áp, đường huyết bằng chế độ ăn, tập luyện hoặc thuốc nếu cần có thể giúp giảm áp lực lên thận và ngăn tổn thương lâu dài.
Tập thể dục đều đặn
Hoạt động thể chất giúp cải thiện tuần hoàn máu, giảm áp lực lên thận và hỗ trợ kiểm soát huyết áp, đường huyết. Mỗi người nên duy trì ít nhất 45 phút đi bộ, bơi lội hoặc đạp xe, khoảng 5 ngày mỗi tuần.
Khám sức khỏe định kỳ
Phát hiện sớm các vấn đề về thận giúp điều trị kịp thời và hạn chế biến chứng. Các chuyên gia khuyến cáo nên khám sức khỏe thường xuyên và thực hiện các xét nghiệm cần thiết để theo dõi chức năng thận, đặc biệt ở người mắc tiểu đường hoặc tăng huyết áp. Người bệnh không nên tự ý dùng thuốc giảm đau không kê đơn khi chưa có chỉ định của bác sĩ.
Nghiên cứu được công bố trên tạp chí Neurology của Trường Y Đại học Maryland (Mỹ) đã phân tích dữ liệu từ 48 nghiên cứu về di truyền học và đột quỵ, với hơn 17.000 bệnh nhân đột quỵ cùng gần 600.000 người chưa từng mắc bệnh.
Các nhà nghiên cứu tập trung tìm hiểu mối liên hệ giữa các biến thể di truyền quy định nhóm máu ABO với nguy cơ đột quỵ thiếu máu cục bộ khởi phát sớm, tức xảy ra trước 60 tuổi.
Sau khi điều chỉnh các yếu tố như giới tính, nhóm nghiên cứu nhận thấy người mang nhóm máu A có nguy cơ đột quỵ sớm cao hơn khoảng 16% so với những người thuộc các nhóm máu khác.
Trong khi đó, người mang nhóm máu O có nguy cơ thấp hơn khoảng 12%.
Ngoài ra, nhóm máu B cũng được ghi nhận có liên quan đến nguy cơ đột quỵ, nhưng mối liên hệ không rõ rệt bằng nhóm máu A.
Theo TS Braxton D. Mitchell, Trường Y Đại học Maryland (Mỹ), mối liên quan giữa nhóm máu và đột quỵ xuất hiện rõ ở người dưới 60 tuổi, trong khi ở các trường hợp đột quỵ khởi phát muộn, sự khác biệt gần như không đáng kể.
Các nhà khoa học cho rằng nguyên nhân có thể liên quan đến những khác biệt về quá trình đông máu giữa các nhóm máu.
TS Steven J. Kittner, đồng tác giả nghiên cứu, cho biết nhóm máu A có thể ảnh hưởng đến hoạt động của tiểu cầu, các tế bào lót thành mạch máu và một số protein tham gia hình thành cục máu đông.
Tuy nhiên, cơ chế chính xác vẫn chưa được làm rõ và cần thêm nhiều nghiên cứu để xác nhận.
Đáng chú ý, nghiên cứu này được công bố từ năm 2022 và sau đó đã được củng cố bởi một số phân tích tổng hợp khác. Một nghiên cứu quy mô lớn đăng trên Journal of Stroke and Cerebrovascular Diseases cũng ghi nhận người có nhóm máu A và AB có nguy cơ cao hơn đối với đột quỵ thiếu máu cục bộ, nhồi máu cơ tim và bệnh động mạch ngoại biên so với người mang nhóm máu O.
Các chuyên gia nhấn mạnh nhóm máu chỉ là một trong nhiều yếu tố có thể ảnh hưởng đến nguy cơ đột quỵ và mức tăng nguy cơ trong nghiên cứu là tương đối nhỏ.
Do đó người mang nhóm máu A không cần thực hiện thêm các xét nghiệm hay thay đổi điều trị chỉ dựa trên phát hiện này.
Theo các bác sĩ, phần lớn nguy cơ đột quỵ vẫn đến từ những yếu tố có thể thay đổi như tăng huyết áp, hút thuốc lá, đái tháo đường, rối loạn mỡ máu, thừa cân, ít vận động và chế độ ăn uống không lành mạnh.
Các chuyên gia khuyến cáo để giảm nguy cơ đột quỵ, mỗi người nên duy trì huyết áp ở mức kiểm soát, bỏ thuốc lá, tập thể dục thường xuyên, áp dụng chế độ ăn Địa Trung Hải giàu rau xanh, trái cây, ngũ cốc nguyên hạt và cá, đồng thời kiểm tra cholesterol, đường huyết định kỳ.
Nếu bạn bị huyết áp cao, hãy giữ một máy đo huyết áp ở nhà và đo huyết áp hằng ngày. Ghi lại các kết quả đo và mang nhật ký đo đến các cuộc hẹn khám bác sĩ. Mục tiêu huyết áp là <140/90 mm Hg (hoặc <130/80 mm Hg đối với bệnh nhân đái tháo đường).Tập thể dục dưới bất kỳ hình thức nào, ngay cả khi chỉ là 10 phút mỗi ngày.Nếu bạn đã từng bị đột quỵ hoặc thiếu máu não thoáng qua (TIA), hãy đặt mục tiêu mức lipoprotein mật độ thấp (LDL) dưới 70 mg/dL. Việc biết các chỉ số của mình và hợp tác với các nhà cung cấp dịch vụ chăm sóc sức khỏe phù hợp (bác sĩ đa khoa, bác sĩ thần kinh, bác sĩ tim mạch) để theo dõi định kỳ, điều chỉnh thuốc và làm xét nghiệm là vô cùng quan trọng.Hãy bắt đầu các thói quen này từ khi còn trẻ. 10-15% các trường hợp đột quỵ xảy ra ở người lớn dưới 50 tuổi.Theo Hiệp hội Đột quỵ Mỹ, khoảng 80% trường hợp đột quỵ có thể được phòng ngừa nếu kiểm soát tốt các yếu tố nguy cơ và duy trì lối sống lành mạnh.Tin Gốc: Tuổi Trẻ
