Chàng trai quê Ninh Bình bỏ đại học năm 20 tuổi, khi chỉ cách tấm bằng kỹ sư công trình Thủy lợi hơn một năm đại học. Dù cơ hội việc làm sau khi ra trường không quá bó hẹp khi có người nhà hỗ trợ, nhưng Thái vẫn quyết tâm không trở lại giảng đường vì nhiều lý do. Một phần từ việc cậu không thấy mình hợp với chuyên ngành kỹ thuật.
Hai năm nghỉ học, Thái xoay trở kiếm tiền từ phụ trách quầy pha chế quán cà phê đến phục vụ nhà hàng ăn ở quê – một thị trấn đang phát triển gần khu công nghiệp Đồng Văn. “Việc nào cũng cho thu nhập làng nhàng”, cậu kể. Khoản 8 triệu đồng đổi bằng mười tiếng làm việc mỗi ngày, từ 7h đến 12h và trở lại quán với ca 16h đến 22h. Mức lương vừa đủ cho Thái chi tiêu cơ bản ở quê.
Nhưng cũng có những ngày cậu chọn đóng kín cửa không muốn giao tiếp với ai. Sau Tết 2025, Thái nghỉ việc ở quán cà phê khi gần như không có ngày nghỉ mà vẫn thiếu trước hụt sau, phải xin gia đình hỗ trợ.
“Mỗi ngày thức dậy gần như là một vòng lặp lại, mở mắt tôi thấy rất mệt mỏi, không muốn ra khỏi giường, thế là nằm lướt điện thoại xem đủ thứ trên đời. Lướt rồi lại suy nghĩ mình phải làm cái gì đó, nhưng rồi lại không biết làm gì. Đầu óc vẫn nghĩ nhưng chân tay không hành động”, Thái kể, vòng lặp khiến chàng trai 22 tuổi thời điểm ấy trì trệ về đầu óc, kiệt quệ tinh thần.
Thái nằm trong số 1,6 triệu thanh niên 15-24 tuổi không có việc làm, không học tập và không tham gia đào tạo – tức nhóm NEET trong quý I/2026 theo công bố mới nhất của Cục Thống kê. Người trẻ “ba không” chiếm 11,4% tổng số thanh niên cả nước, đồng nghĩa cứ 9 thanh niên thì một người thuộc nhóm NEET.
Thời gian qua, số lượng thanh niên “ba không” tăng giảm tùy từng quý song thường dao động 1,35-1,6 triệu người. Nhóm này tập trung cao nhất ở Đồng bằng sông Cửu Long với trên 23% và thấp nhất tại Đồng bằng sông Hồng với 15%, theo Điều tra lao động việc làm năm 2023.
Cơ quan Thống kê cho biết tỷ lệ “ba không” phản ánh đặc điểm của lao động trẻ trong giai đoạn gia nhập thị trường. Họ có nhu cầu tìm việc và lựa chọn công việc cao nhưng kinh nghiệm còn hạn chế, kỹ năng chưa hoàn toàn phù hợp với nhu cầu tuyển dụng. Đồng nghĩa nhóm “ba không” chưa tham gia hiệu quả vào cả thị trường lao động lẫn hệ thống giáo dục và đào tạo. Vì thế họ cần được chú trọng phân luồng sớm, định hướng học tập và nghề nghiệp phù hợp năng lực cá nhân, đồng thời tăng cường liên kết giữa nhà trường và doanh nghiệp.
NEET là chỉ tiêu do Tổ chức Lao động thế giới ILO xây dựng phương pháp tính và khuyến khích các nước thu thập, công bố. Báo cáo Xu hướng việc làm và xã hội năm 2026 của tổ chức này cho biết năm 2025 toàn cầu có khoảng 257 triệu thanh niên “ba không”, chiếm tỷ lệ 20%. Nhóm này đang bỏ lỡ cơ hội tích lũy giáo dục, kỹ năng và kinh nghiệm cho tương lai nghề nghiệp. Tỷ lệ thanh niên nữ “ba không” cao hơn so với thanh niên nam. Xu hướng ứng dụng Al gia tăng càng đặt ra thách thức việc làm với nhóm này.
So với các nước trong khu vực, tỷ lệ thanh niên “ba không” của Việt Nam thấp hơn hoặc tương đương. Tại Thái Lan, tỷ lệ dao động 12,8-15% theo số liệu thống kê năm 2024 của WorldBank và UNICEF. Tại Indonesia là 17-18%, thuộc nhóm cao nhất Đông Nam Á. Philippines thống kê khoảng 12-13%, tập trung vào nhóm thanh niên ở khu vực đô thị nghèo.
Hà Hương, 23 tuổi tự nhận mình mang đặc điểm của nhóm “ba không” khi tốt nghiệp đại học, ra trường giữa năm 2025 đến nay chưa tìm được việc phù hợp. Hương lần đầu ứng tuyển vào doanh nghiệp mỹ phẩm tại Hà Nội nhưng tuyển dụng đòi hỏi “có kinh nghiệm ít nhất hai năm”. Cô sau đó làm nhân viên sự kiện cho công ty quảng cáo nhưng chỉ được nửa năm và nghỉ việc từ sau Tết.
“Rất khó, công ty muốn tuyển người trẻ nhưng lại đòi hỏi có kinh nghiệm. Người mới ra trường đáp ứng được tiêu chí trẻ nhưng lấy đâu ra kinh nghiệm nếu không đi làm từ thời sinh viên”, cô nói, quyết định tạm dừng nộp CV, chọn làm việc bán thời gian tại phòng tập thể hình. Hương tính học thêm ngoại ngữ rồi về quê tìm việc văn phòng ở khu công nghiệp gần nhà.
Còn Thái, những ngày không ra khỏi nhà, không tiếp xúc với người ngoài cũng không nói chuyện với bạn bè, mọi thứ xung quanh “trở nên bí bách, khó thở hơn”. Cậu đi làm trở lại tại nhà hàng ăn uống vào cuối năm ngoái với mức thu nhập cao hơn quán cà phê. Chân tay bận rộn chạy bàn, bưng bê, ghi món liên tục khiến Thái không còn thời gian nằm dài suy nghĩ. Nhưng cậu nhận ra mình chỉ tạm ổn khi không nghĩ đến. Công việc nếu kéo dài thì đến thời điểm nào đó nghỉ việc, vòng luẩn quẩn “nằm dài, lướt điện thoại, suy nghĩ, không làm gì” sẽ tái diễn.
Thái quyết định mình sẽ phải quay lại giảng đường, lấy bằng rồi tính tiếp. Cậu tích lũy được một khoản tiền và đang tập trung ôn thi lại vào đại học tháng 6 tới. Lần này, cậu lựa chọn chuyên ngành liên quan đến luật vì thấy mình phù hợp với khoa học xã hội hơn là khối kỹ thuật trước đây.
“Nhìn lại những ngày ấy tôi thấy mình vô dụng quá, nhưng bắt đầu lại năm 22 tuổi chắc cũng không muộn”, cậu nói lãng phí hai năm là điều vô cùng tiếc nuối, nhưng đã chọn là chấp nhận.
Khoảng 22h, hai tàu cá của ông Lâm Văn Mỹ và ông Nguyễn Đen (cùng trú xã Vĩnh Hải) đang neo đậu cách bờ khoảng 150 m thì ngọn lửa bất ngờ bùng phát dữ dội. Thời điểm xảy ra cháy, khu vực có gió mạnh khiến lửa nhanh chóng lan rộng, bao trùm toàn bộ hai phương tiện.
Phát hiện sự việc, một số ngư dân gần đó dùng thuyền thúng và ghe nhỏ tiếp cận hiện trường, cố gắng dập lửa bằng nước nhưng không khống chế được đám cháy.
Vụ hỏa hoạn tạo cột khói lớn bốc cao hàng chục mét, quan sát từ xa có thể nhìn thấy. Một số tàu cá đang neo đậu gần khu vực phải di chuyển ra xa để tránh cháy lan. Theo nhân chứng, trước thời điểm cháy xuất hiện tiếng nổ lớn, trên hai tàu không có người.
Đội chữa cháy và Cứu nạn cứu hộ Khu vực 8 (Phòng Cảnh sát PCCC và CNCH, Công an tỉnh Khánh Hòa) đã điều hai xe chữa cháy cùng khoảng 10 cán bộ, chiến sĩ từ cách hiện trường hơn 18 km đến phối hợp xử lý.
Lực lượng chức năng sử dụng xuồng chuyên dụng tiếp cận hiện trường, phun vòi rồng dập lửa. Đến khoảng 23h cùng ngày, đám cháy được khống chế.
Tại hiện trường, hai tàu cá bị thiêu rụi phần lớn khu vực phía trên. Nguyên nhân vụ cháy đang được điều tra, làm rõ.
Mỹ Tân là một trong 3 cảng cá lớn ở phía nam Khánh Hòa, cách trung tâm phường Phan Rang khoảng 15 km.
Đợt nắng nóng kéo dài những ngày qua và theo dự báo từ ngày 26 - 28.5, khắp các vùng đồng bằng, ven biển và miền núi Thanh Hóa nắng nóng gay gắt, nhiều nơi đặc biệt gay gắt, nhiệt độ hơn 40 độ C khiến cuộc sống người dân bị ảnh hưởng.
Ghi nhận của phóng viên Thanh Niên ngày 26.5, tại các công trường thi công các dự án, hoặc hoạt động xây dựng công trình nhà ở, công nhân chỉ làm việc từ sáng sớm đến khoảng 10 giờ thì nghỉ để tránh nóng.
Dưới đây là hình ảnh về những ảnh hưởng của thời tiết nắng nóng:
Nội dung nêu trên thể hiện trong Quy hoạch tổng thể thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm vừa được UBND TP.Hà Nội phê duyệt.
Theo quy hoạch, ở lĩnh vực văn hóa, thành phố định hướng sẽ phát triển mạng lưới thư viện công cộng rộng khắp, linh hoạt, phù hợp các địa bàn dân cư. Khuyến khích thành lập các bảo tàng, thư viện tư nhân…
Đặc biệt, Hà Nội sẽ hình thành không gian di sản - học thuật - ngoại giao học thuật cấp quốc gia theo mô hình "bảo tồn động" trên cơ sở vừa bảo tồn, gìn giữ giá trị lịch sử, vừa duy trì, phát huy, phát triển đời sống học thuật đương đại đối với quần thể các tòa nhà tại 19 Lê Thánh Tông (của Đại học quốc gia Hà Nội và một phần của Trường đại học Dược Hà Nội ở địa bàn P.Cửa Nam, Hà Nội) gắn liền với sự hình thành và phát triển của đại học Việt Nam giai đoạn hiện đại.
"Việc vận hành không gian di sản này hướng tới mục tiêu phục vụ phát triển kinh tế - xã hội, xây dựng hình ảnh thủ đô Hà Nội là đô thị tri thức, đô thị sáng tạo thông qua phát triển sản phẩm văn hóa - tri thức; thúc đẩy du lịch học thuật, du lịch di sản; tăng cường đối ngoại và ngoại giao học thuật cấp cao", quy hoạch nêu rõ.
Trước đó, khi lấy ý kiến về Quy hoạch tổng thể thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm, Hà Nội đề xuất quy hoạch không gian Đại học Tổng hợp Hà Nội tại 19 Lê Thánh Tông trở thành khu bảo tàng đại học thời đại Hồ Chí Minh (trên cơ sở di dời Trường đại học Dược Hà Nội; Khoa Hóa học - Đại học Khoa học tự nhiên - Đại học Quốc gia Hà Nội…), kết nối với hệ sinh thái các bảo tàng: Bảo tàng lịch sử Quốc gia, Bảo tàng Đại học thời đại Hồ Chí Minh, Bảo tàng Phụ nữ Việt Nam, Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam, Bảo tàng Hồ Chí Minh...
Tuy nhiên, giới trí thức và sinh viên kiến nghị bảo tồn gắn liền với chức năng đào tạo (bảo tồn động) đối với các công trình có giá trị lịch sử như Trường đại học Dược Hà Nội. Việc chuyển đổi thuần túy sang không gian bảo tàng được cho là sẽ làm lãng phí nguồn lực tri thức và giảm tính sống động của di sản.
Cũng trong Quy hoạch tổng thể thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm, thành phố cho biết sẽ phát huy mọi nguồn lực để phát triển văn hóa thủ đô xứng tầm với truyền thống nghìn năm văn hiến…
Hà Nội sẽ phát triển toàn diện các ngành công nghiệp văn hóa cả về quy mô, chất lượng sản phẩm, dịch vụ và thị trường, trở thành ngành kinh tế mũi nhọn, có sức cạnh tranh cao. Bảo tồn, phát huy các giá trị văn hóa, tăng cường kết nối các tiểu vùng văn hóa của thủ đô…
Cạnh đó, thành phố cũng định hướng sẽ bảo tồn, phát huy giá trị các di sản văn hóa vật thể và phi vật thể. Cụ thể, Hà Nội sẽ nghiên cứu, xác định một số không gian di sản, văn hóa đề nghị UNESCO công nhận là di sản thế giới như: làng nghề Bát Tràng, quần thể di tích Cổ Loa, quần thể thắng cảnh Hương Sơn, khu di tích quần thể Lăng Chủ tịch Hồ Chí Minh, K9 - Đá Chông, cầu Long Biên… để bảo tồn, khai thác phát huy các giá trị di sản, xây dựng hình ảnh thành phố toàn cầu.
Ngoài ra, thành phố cũng nghiên cứu mở rộng, phục dựng không gian lịch sử của di tích Văn Miếu - Quốc Tử Giám, kết nối các không gian văn hóa tiêu biểu của thủ đô.
Đặc biệt, đối với 2 bên bờ sông Hồng được định hướng hình thành không gian triển lãm văn hóa nghệ thuật. Thành phố cho biết sẽ khai thác trục cảnh quan sông Hồng theo nguyên tắc thuận thiên, đồng thời xây dựng các công trình mỹ thuật công cộng mang nét văn hóa biểu trưng của thủ đô…
