Chàng trai quê Ninh Bình bỏ đại học năm 20 tuổi, khi chỉ cách tấm bằng kỹ sư công trình Thủy lợi hơn một năm đại học. Dù cơ hội việc làm sau khi ra trường không quá bó hẹp khi có người nhà hỗ trợ, nhưng Thái vẫn quyết tâm không trở lại giảng đường vì nhiều lý do. Một phần từ việc cậu không thấy mình hợp với chuyên ngành kỹ thuật.
Hai năm nghỉ học, Thái xoay trở kiếm tiền từ phụ trách quầy pha chế quán cà phê đến phục vụ nhà hàng ăn ở quê – một thị trấn đang phát triển gần khu công nghiệp Đồng Văn. “Việc nào cũng cho thu nhập làng nhàng”, cậu kể. Khoản 8 triệu đồng đổi bằng mười tiếng làm việc mỗi ngày, từ 7h đến 12h và trở lại quán với ca 16h đến 22h. Mức lương vừa đủ cho Thái chi tiêu cơ bản ở quê.
Nhưng cũng có những ngày cậu chọn đóng kín cửa không muốn giao tiếp với ai. Sau Tết 2025, Thái nghỉ việc ở quán cà phê khi gần như không có ngày nghỉ mà vẫn thiếu trước hụt sau, phải xin gia đình hỗ trợ.
“Mỗi ngày thức dậy gần như là một vòng lặp lại, mở mắt tôi thấy rất mệt mỏi, không muốn ra khỏi giường, thế là nằm lướt điện thoại xem đủ thứ trên đời. Lướt rồi lại suy nghĩ mình phải làm cái gì đó, nhưng rồi lại không biết làm gì. Đầu óc vẫn nghĩ nhưng chân tay không hành động”, Thái kể, vòng lặp khiến chàng trai 22 tuổi thời điểm ấy trì trệ về đầu óc, kiệt quệ tinh thần.
Thái nằm trong số 1,6 triệu thanh niên 15-24 tuổi không có việc làm, không học tập và không tham gia đào tạo – tức nhóm NEET trong quý I/2026 theo công bố mới nhất của Cục Thống kê. Người trẻ “ba không” chiếm 11,4% tổng số thanh niên cả nước, đồng nghĩa cứ 9 thanh niên thì một người thuộc nhóm NEET.
Thời gian qua, số lượng thanh niên “ba không” tăng giảm tùy từng quý song thường dao động 1,35-1,6 triệu người. Nhóm này tập trung cao nhất ở Đồng bằng sông Cửu Long với trên 23% và thấp nhất tại Đồng bằng sông Hồng với 15%, theo Điều tra lao động việc làm năm 2023.
Cơ quan Thống kê cho biết tỷ lệ “ba không” phản ánh đặc điểm của lao động trẻ trong giai đoạn gia nhập thị trường. Họ có nhu cầu tìm việc và lựa chọn công việc cao nhưng kinh nghiệm còn hạn chế, kỹ năng chưa hoàn toàn phù hợp với nhu cầu tuyển dụng. Đồng nghĩa nhóm “ba không” chưa tham gia hiệu quả vào cả thị trường lao động lẫn hệ thống giáo dục và đào tạo. Vì thế họ cần được chú trọng phân luồng sớm, định hướng học tập và nghề nghiệp phù hợp năng lực cá nhân, đồng thời tăng cường liên kết giữa nhà trường và doanh nghiệp.
NEET là chỉ tiêu do Tổ chức Lao động thế giới ILO xây dựng phương pháp tính và khuyến khích các nước thu thập, công bố. Báo cáo Xu hướng việc làm và xã hội năm 2026 của tổ chức này cho biết năm 2025 toàn cầu có khoảng 257 triệu thanh niên “ba không”, chiếm tỷ lệ 20%. Nhóm này đang bỏ lỡ cơ hội tích lũy giáo dục, kỹ năng và kinh nghiệm cho tương lai nghề nghiệp. Tỷ lệ thanh niên nữ “ba không” cao hơn so với thanh niên nam. Xu hướng ứng dụng Al gia tăng càng đặt ra thách thức việc làm với nhóm này.
So với các nước trong khu vực, tỷ lệ thanh niên “ba không” của Việt Nam thấp hơn hoặc tương đương. Tại Thái Lan, tỷ lệ dao động 12,8-15% theo số liệu thống kê năm 2024 của WorldBank và UNICEF. Tại Indonesia là 17-18%, thuộc nhóm cao nhất Đông Nam Á. Philippines thống kê khoảng 12-13%, tập trung vào nhóm thanh niên ở khu vực đô thị nghèo.
Hà Hương, 23 tuổi tự nhận mình mang đặc điểm của nhóm “ba không” khi tốt nghiệp đại học, ra trường giữa năm 2025 đến nay chưa tìm được việc phù hợp. Hương lần đầu ứng tuyển vào doanh nghiệp mỹ phẩm tại Hà Nội nhưng tuyển dụng đòi hỏi “có kinh nghiệm ít nhất hai năm”. Cô sau đó làm nhân viên sự kiện cho công ty quảng cáo nhưng chỉ được nửa năm và nghỉ việc từ sau Tết.
“Rất khó, công ty muốn tuyển người trẻ nhưng lại đòi hỏi có kinh nghiệm. Người mới ra trường đáp ứng được tiêu chí trẻ nhưng lấy đâu ra kinh nghiệm nếu không đi làm từ thời sinh viên”, cô nói, quyết định tạm dừng nộp CV, chọn làm việc bán thời gian tại phòng tập thể hình. Hương tính học thêm ngoại ngữ rồi về quê tìm việc văn phòng ở khu công nghiệp gần nhà.
Còn Thái, những ngày không ra khỏi nhà, không tiếp xúc với người ngoài cũng không nói chuyện với bạn bè, mọi thứ xung quanh “trở nên bí bách, khó thở hơn”. Cậu đi làm trở lại tại nhà hàng ăn uống vào cuối năm ngoái với mức thu nhập cao hơn quán cà phê. Chân tay bận rộn chạy bàn, bưng bê, ghi món liên tục khiến Thái không còn thời gian nằm dài suy nghĩ. Nhưng cậu nhận ra mình chỉ tạm ổn khi không nghĩ đến. Công việc nếu kéo dài thì đến thời điểm nào đó nghỉ việc, vòng luẩn quẩn “nằm dài, lướt điện thoại, suy nghĩ, không làm gì” sẽ tái diễn.
Thái quyết định mình sẽ phải quay lại giảng đường, lấy bằng rồi tính tiếp. Cậu tích lũy được một khoản tiền và đang tập trung ôn thi lại vào đại học tháng 6 tới. Lần này, cậu lựa chọn chuyên ngành liên quan đến luật vì thấy mình phù hợp với khoa học xã hội hơn là khối kỹ thuật trước đây.
“Nhìn lại những ngày ấy tôi thấy mình vô dụng quá, nhưng bắt đầu lại năm 22 tuổi chắc cũng không muộn”, cậu nói lãng phí hai năm là điều vô cùng tiếc nuối, nhưng đã chọn là chấp nhận.
Văn phòng UBND TP.HCM vừa ban hành thông báo kết luận của Phó chủ tịch UBND TP.HCM Nguyễn Mạnh Cường tại buổi làm việc với Sở Giáo dục và Đào tạo nghe báo cáo về tiến độ đầu tư, xây dựng trường lớp. Đáng chú ý, 2 trụ sở tại phường Thới An và phường Tân Phú được yêu cầu chuyển đổi sang mục đích giáo dục.
Việc chuyển đổi trụ sở làm trường học với 2 khu đất công này được xem là giải pháp cấp bách nhằm bổ sung quỹ đất trong bối cảnh nhiều địa phương đang thiếu phòng học nghiêm trọng.
Cụ thể, 2 khu đất tại địa chỉ 70A Thoại Ngọc Hầu (phường Tân Phú) và cơ sở nhà, đất số 1 Lê Thị Riêng (phường Thới An), UBND TP.HCM giao Sở Tài chính sau khi tiếp nhận đầy đủ hồ sơ pháp lý, khẩn trương tham mưu phương án điều chuyển để triển khai dự án trường học trong thời gian sớm nhất .
Đây vốn là một phần trụ sở của UBND quận Tân Phú và UBND quận 12 cũ. Sau khi bỏ cấp huyện, 2 khu đất này chuyển về cho UBND phường Tân Phú và UBND phường Thới An quản lý.
Bên cạnh việc xử lý cụ thể từng khu đất theo hướng chuyển đổi trụ sở làm trường học, TP.HCM cũng yêu cầu các sở ngành và chính quyền phường, xã rà soát tổng thể quỹ đất công để ưu tiên bố trí xây dựng trường lớp.
Theo chỉ đạo, các địa phương phải đánh giá sát nhu cầu thực tế, chủ động đề xuất dự án đầu tư phù hợp với quy mô dân số, đồng thời khuyến khích sử dụng quỹ đất công hiện có thay vì chờ tạo lập quỹ đất mới.
Sở Quy hoạch - Kiến trúc được giao khẩn trương rà soát, điều chỉnh quy hoạch liên quan đến đất giáo dục, hướng dẫn các địa phương hoàn thiện thủ tục để kịp thời phê duyệt. Đây được xem là khâu then chốt nhằm tháo gỡ vướng mắc kéo dài trong nhiều dự án trường học.
Song song đó, Sở Nông nghiệp và Môi trường phối hợp các đơn vị liên quan rà soát pháp lý các khu đất đã giao cho dự án giáo dục nhưng chậm triển khai, đề xuất chế tài cụ thể nhằm tránh lãng phí tài nguyên đất.
Lãnh đạo TP.HCM giao Sở Giáo dục và Đào tạo làm việc với các chủ đầu tư thuộc danh mục 991 phòng học hoàn thành trong năm 2026 để thúc đẩy tiến độ đúng hạn hoặc trước hạn.
Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng các công trình dân dụng và công nghiệp TP.HCM được giao đảm bảo tiến độ 4 dự án đang triển khai, hoàn thành và đưa vào sử dụng trước năm học 2026 - 2027. Đồng thời, phối hợp Sở Tài chính bố trí vốn cho 8 dự án đã được chấp thuận chủ trương đầu tư để khởi công trong tháng 6.2026.
Khuya 19/4, xe biển số TP HCM đi trên cao tốc Biên Hòa - Vũng Tàu hướng Phú Mỹ - Long Thành. Khi đến khu vực giáp ranh phường Phú Mỹ và xã Phước Thái (ranh dự án thành phần 2 và 3), ôtô tông vào khối bêtông đặt giữa đường.
Cú va chạm mạnh làm khối bêtông văng xa, đầu xe hư hỏng nặng. Bốn người trên xe, gồm tài xế, một cặp vợ chồng và một trẻ em, bị thương và được đưa đi cấp cứu.
Đại diện Ban Quản lý dự án 85 (chủ đầu tư dự án thành phần 2) cho biết tuyến vẫn đang thi công nên phải mở một số đoạn để xe chở vật tư ra vào, khiến phương tiện bên ngoài đi theo. Khối bêtông do đơn vị thi công dự án bên cạnh đặt nhằm ngăn xe khi tuyến chưa đủ điều kiện khai thác.
"Chúng tôi sẽ tăng biện pháp kiểm soát, không để xe đi vào công trường khi chưa đảm bảo an toàn", đại diện ban nói.
Đây không phải lần đầu xảy ra tai nạn trên cao tốc Biên Hòa - Vũng Tàu khi tuyến chưa hoàn thành. Anh Nguyễn Tấn Phúc, thành viên CLB hỗ trợ sự cố giao thông miễn phí ở phường Bà Rịa, cho biết tháng 4 và 11 năm ngoái, đơn vị từng hỗ trợ hai trường hợp đi xe máy gặp nạn khi vào đoạn dự án thành phần 3.
Cao tốc Biên Hòa - Vũng Tàu dài gần 54 km, quy mô 4-6 làn xe, tổng vốn khoảng 17.800 tỷ đồng. Khi đưa vào khai thác, tuyến sẽ giảm tải cho quốc lộ 51 và cao tốc TP HCM - Long Thành, rút ngắn thời gian đi từ TP HCM đến Vũng Tàu từ khoảng 120 xuống còn 70 phút.
Hiện một số đoạn đã cơ bản hoàn thiện nhưng chưa sử dụng. Gần đây, do quốc lộ 51 thường xuyên ùn ứ, nhiều ôtô tự ý đi vào tuyến này, tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn.
Trước khi phiên tòa phúc thẩm lần thứ 3 sắp diễn ra ngày 2.6, đại biểu Quốc hội thượng tướng Bế Xuân Trường, Chủ tịch Hội Cựu chiến binh Việt Nam, Phó chủ tịch Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam (nguyên Thứ trưởng Bộ Quốc phòng) đã có văn bản gửi Chánh án TAND tối cao và Viện trưởng VKSND tối cao đề nghị chỉ đạo giải quyết khách quan vụ án 6 cựu chiến binh bị kết tội hủy hoại rừng.
Trong văn bản kiến nghị, thượng tướng Bế Xuân Trường cho biết Hội Cựu chiến binh Việt Nam đã nghiên cứu hồ sơ, tham gia bảo vệ quyền lợi cho 6 bị cáo và nhận thấy vụ án còn nhiều vấn đề chưa được làm rõ.
"Các bị cáo trong vụ án đều là cựu chiến binh, từng tham gia quân đội, có nhiều đóng góp trong chiến đấu, bảo vệ Tổ quốc. Việc thực hiện hành vi bị cáo buộc cũng không xuất phát từ động cơ vụ lợi cá nhân. Vì vậy, việc giải quyết vụ án cần đặc biệt thận trọng, không để xảy ra oan sai", văn bản nêu.
Theo hồ sơ, đầu năm 2015, Chi hội Cựu chiến binh thôn 6, xã Trường Xuân, huyện Đắk Song, tỉnh Đắk Nông (cũ) họp bàn việc phát dọn khu đất được cho là không còn rừng để trồng keo gây quỹ hoạt động. Sau đó, các hội viên tham gia chặt cây bụi, dây leo và một số cây gỗ nhỏ gom thành đống chờ đốt.
Kết luận giám định tháng 4.2015 của giám định viên tư pháp Huỳnh Văn Triệu (Hạt Kiểm lâm TP.Gia Nghĩa cũ) xác định diện tích rừng sản xuất bị hủy hoại là 0,98 ha, thiệt hại hơn 53 triệu đồng.
Năm 2020, TAND cấp cao tại TP.HCM xét xử giám đốc thẩm đã chỉ ra 9 vấn đề lớn cho thấy chưa đủ căn cứ buộc tội nên đã hủy toàn bộ các bản án sơ thẩm và phúc thẩm ở tỉnh Đắk Nông (nay là tỉnh Lâm Đồng) từng kết tội 6 cựu chiến binh để điều tra lại.
Tuy nhiên, đầu năm 2026, TAND khu vực 6 - Lâm Đồng xét xử sơ thẩm lần 3 tiếp tục giữ nguyên quan điểm kết tội 6 bị cáo về tội hủy hoại rừng với mức án như cũ từ 6 - 7 tháng tù.
Cụ thể, tòa phạt 5 cựu chiến binh mỗi người 6 tháng tù gồm: Ngân Xuân Dũng (65 tuổi), Vũ Tất Đắc (72 tuổi), Hoàng Văn Sằn (68 tuổi), Nguyễn Nam Thái (58 tuổi) và Cao Minh Điến (57 tuổi); riêng bị cáo Đỗ Mạnh Hùng (63 tuổi) 7 tháng tù.
Theo thượng tướng Bế Xuân Trường, hồ sơ vụ án hiện vẫn tồn tại hàng loạt mâu thuẫn liên quan đến hiện trạng rừng, kết luận giám định và đánh giá chứng cứ buộc tội.
Qua nghiên cứu hồ sơ vụ án, Trung ương Hội Cựu chiến binh Việt Nam nhận thấy bản án hình sự sơ thẩm lần 3 của TAND khu vực 6 - Lâm Đồng còn nhiều vấn đề chưa được làm rõ.
Theo quyết định giám đốc thẩm năm 2020 của TAND cấp cao tại TP.HCM, tại điều 189 bộ luật Hình sự 1999, Thông tư liên ngành số 19 năm 2007 của Bộ NN&PTNN (cũ) và điều 20 Nghị định 157 năm 2016, phải hủy hoại trên 5.000 m2 (đối với rừng sản xuất) mới bị truy cứu trách nhiệm hình sự.
Cơ quan CSĐT xác định các bị cáo chặt, phá rừng trong 4 ngày, trong đó có 2 ngày của tháng 1.2015 là 4.000 m2. Theo văn bản tháng 3.2015 của Chi cục Kiểm lâm tỉnh Đắk Nông thì rừng lại bị thiệt hại 100%. Như vậy, việc xác định các bị cáo tiếp tục phá rừng trong 2 ngày của tháng 4.2015 là không đủ cơ sở.
Hạt Kiểm lâm thị xã Gia Nghĩa (tỉnh Đắk Nông cũ) không dựa vào mức độ thiệt hại thực tế về số lượng, khối lượng cây rừng bị chặt hạ mà lại dựa vào tiêu chí xác định rừng là không phù hợp với quy định.
Ngoài ra, theo lời khai người làm chứng thì tại thời điểm kiểm tra từ ngày 24.1.2015, hiện trường đã trong tình trạng đất cháy, cây khô, không còn cây gỗ lớn, chủ yếu là cây bụi và dây leo. Nhưng theo thượng tướng Bế Xuân Trường, những vấn đề này không được cấp sơ thẩm làm rõ.
Một nội dung đáng chú ý khác được thượng tướng Bế Xuân Trường đề cập là những mâu thuẫn trong hoạt động giám định tư pháp.
Quyết định giám đốc thẩm của TAND cấp cao tại TP.HCM đã xác định kết luận giám định tháng 4.2015 và kết luận giám định lại tháng 7.2016 đều do ông Huỳnh Văn Triệu ký không phải giám định viên có chuyên môn, là trái với điều 34 luật Giám định tư pháp. Vì thế, các cơ quan tố tụng căn cứ vào kết luận trên để điều tra, truy tố, xét xử 6 bị cáo là vi phạm nghiêm trọng thủ tục tố tụng.
Sau khi vụ án bị hủy để điều tra lại, hội đồng giám định tư pháp trong lĩnh vực lâm nghiệp thuộc Bộ NN-PTNT (cũ) đã ban hành kết luận giám định năm 2022 với nội dung "không thể giám định được ranh giới, diện tích rừng, trạng thái rừng bị thiệt hại".
Theo thượng tướng Bế Xuân Trường, đây là kết luận chuyên môn của cơ quan giám định cấp bộ. Tuy nhiên, cơ quan tố tụng lại tiếp tục tái sử dụng kết luận giám định của ông Huỳnh Văn Triệu để kết tội bị cáo là vi phạm thủ tục tố tụng.
"Lẽ ra, cơ quan điều tra phải căn cứ vào kết luận giám định của Bộ NN-PTNT (cũ) để đình chỉ vụ án, đình chỉ bị can theo điểm b khoản 1 điều 230 bộ luật tố tụng Hình sự do đã hết thời hạn điều tra vụ án mà không chứng minh được bị can đã thực hiện tội phạm", văn bản nêu.
