Israel cảnh báo ‘dốc toàn lực’ tại Lebanon

5 trong số 7 người mắc kẹt từ hôm 19/5 trong một hang động ngập nước hẻo lánh thuộc huyện Longcheng, tỉnh Xaisomboun, Lào được tìm thấy hôm 27/5 sau chiến dịch tìm kiếm tiềm ẩn vô số rủi ro.

Sau nhiều ngày chờ đợi, những người này cuối cùng cũng nhìn thấy ánh đèn của lực lượng cứu nạn nhô lên từ dưới làn nước đục ngầu, khi họ cố gắng bám trụ trên mỏm đá chật hẹp trong hang ngập nước.

"Đã có người đến giúp đỡ rồi", Norased Palasing, chuyên gia lặn hang động người Thái Lan, nói với những người mắc kẹt. "Điều quan trọng là các anh còn sống. Không sao đâu, không sao đâu, các anh đã làm rất tốt. Đừng khóc".

Ing, một trong những người bị mắc kẹt, nói vào camera của lực lượng cứu nạn: "Mẹ đừng lo. Đội cứu nạn đã tiếp cận được chúng con rồi. Chúng con an toàn. Con nhớ bố mẹ nhiều lắm. Chắc ngày mai hoặc ngày kia chúng con sẽ ra ngoài".

Theo một bài đăng trên Facebook của nhóm tình nguyện viên cứu nạn Lào, 5 người tìm thấy đều là đàn ông. "Tôi vẫn còn run. Nhóm của chúng tôi đã thành công", Bounkham Luanglath, thành viên của đội cứu hộ Lào, nói và cho hay sẽ tiếp tục tìm kiếm hai người còn lại.

Mikko Paasi, thợ lặn người Phần Lan tham gia sứ mệnh giải cứu, ngạc nhiên khi thấy tình trạng sức khỏe của 5 người này tương đối tốt. Có lẽ họ đã chuẩn bị sẵn sàng để ở trong hang động vài ngày và đã mang theo đồ ăn, nước uống.

"Họ là thợ mỏ nên không bị chứng sợ không gian hẹp", ông nói. "Họ đã quen với cảnh làm việc trong không gian chật hẹp. Đó là hai lợi ích mà tôi nhận thấy ngay lập tức, giúp họ khỏe mạnh và có sức khỏe tinh thần tốt".

Theo Paasi, lực lượng cứu nạn đã tìm kiếm khoảng 95% hang động nhưng không thấy dấu vết của hai người còn lại. Ông cho biết 5 người được tìm thấy thậm chí không biết có hai người nữa mắc kẹt.

"Không còn nhiều nơi để tìm nữa", ông nói. "Cơ hội tìm thấy hai người này rất mong manh".

Họ đang cân nhắc khả năng chỉ có 5 người mắc kẹt chứ không phải 7 người. Tuy nhiên, mẹ của một người mất tích đang chờ bên ngoài cho hay trong số những người được tìm thấy không có con trai bà.

Paasi cho biết vị trí nhóm người mắc kẹt cách lối ra khoảng 300 m. Để tiếp cận vị trí của họ, đội cứu hộ phải bò hàng trăm mét và di chuyển qua những đoạn dài ngập nước, tối tăm bên trong hang. Một số đoạn đường hầm chỉ rộng 60 cm.

"Địa hình ở đây rất hẻo lánh và khắc nghiệt, bắt đầu bằng lối đi xuyên rừng dài 4 km để tiếp cận hiện trường. Khi vào đến bên trong, bạn sẽ phải dò dẫm qua hàng trăm mét đường hầm chật hẹp, ngập nước lũ, đối mặt với nguy cơ sập và rủi ro cao từ không khí nhiễm độc", Paasi cho hay.

Video khoảnh khắc đội cứu nạn tìm thấy người mắc kẹt cho thấy họ phải vượt qua những lối đi tối tăm, chật hẹp, một số đoạn gần như chìm trong dòng nước đục ngầu đầy bùn đất.

Grant Pearce, giám đốc quốc gia của Hiệp hội Thợ lặn Hang động Australia, mô tả quá trình tìm kiếm giống như "đến thăm nhà một người bạn chưa từng đến, không có đèn đóm, phải dò dẫm tìm đường qua các phòng sao cho không bị vấp chân".

Thợ lặn hang động được huấn luyện để định vị qua các "sump", thuật ngữ chỉ lối đi ngập nước, cũng như xử lý tình huống trong điều kiện đường hầm nhỏ hẹp, tầm nhìn hạn chế. Họ cũng có thiết bị chuyên dụng như đèn pin siêu sáng nhưng chúng có thể vô tác dụng trong môi trường toàn bùn đất, do đó "các thợ lặn phải làm việc trong điều kiện tầm nhìn bằng không", Pearce nói.

Đó là lý do thợ lặn phải giăng một sợi dây cố định từ mặt đất dọc theo chiều dài hang động để bám vào nhằm đảm bảo ngay cả trong điều kiện không nhìn thấy gì, họ vẫn có thể thoát khỏi hang và biết được mình đã tìm đến vị trí nào.

Thợ lặn hang động thường tuân theo "quy tắc một phần ba" để đảm bảo mang theo đủ oxy, với một phần ba sử dụng trên đường vào, một phần ba trên đường ra và một phần ba cuối cùng thường dành cho người khác.

Dù đã tìm thấy 5 người mắc kẹt, làm thế nào để đưa họ ra ngoài vẫn là thử thách lớn.

"Công việc vẫn chưa kết thúc. Bước tiếp theo là tìm cách di chuyển 5 người ra khỏi hang. Điều này không dễ dàng", Kengkard Bongkawong, trưởng bộ phận vận hành của Metta Tham Rescue, nhóm cứu hộ Thái Lan, viết trên mạng xã hội.

Họ đang xem xét hai phương án, một là bơm nước ra khỏi hang, hai là thực hiện một cuộc lặn mạo hiểm dưới nước. Bơm nước là giải pháp an toàn nhất và đội cứu nạn đã thực hiện liên tục nhiều ngày qua, nhưng mực nước chưa cạn. Nhiều khả năng nước ngầm trong núi liên tục trút xuống sau cơn mưa lớn khiến phương án này gặp nhiều khó khăn.

Nếu phương án bơm nước thất bại, các thợ lặn có thể không còn lựa chọn nào khác ngoài việc đưa những người sống sót vượt qua các đoạn hang ngập nước, dù họ không phải thợ lặn chuyên nghiệp.

Trong trường hợp khẩn cấp, thợ lặn hang động không thể trực tiếp nổi lên mặt nước. Người mắc kẹt không có kỹ năng và kinh nghiệm như thợ lặn hang động sẽ phải được gắn chặt vào nhân viên cứu nạn theo một cách nào đó.

Tình trạng sức khỏe của người được giải cứu cũng là một yếu tố khiến công tác đưa người ra ngoài thêm thách thức. Nguy cơ có thể tăng thêm nếu họ rơi vào hoảng loạn, gây khó khăn cho người cứu nạn lẫn chính họ, Pearce nói.

Kengkard, người từng giúp sức trong cuộc giải cứu các cầu thủ nhí của một đội bóng Thái Lan vào năm 2018, nằm trong số các thợ lặn đa quốc gia đang có mặt tại Lào để giúp đỡ.

"Chúng tôi cần sử dụng càng nhiều bình oxy càng tốt và muốn thành lập một trạm nạp oxy trước cửa hang", Kengkard viết trên mạng, kêu gọi quyên góp ít nhất 30 bình oxy.

Trong cuộc giải cứu năm 2018, các cầu thủ nhí mắc kẹt được dùng thuốc an thần, trang bị mặt nạ lặn kín và được thợ lặn buộc dây vào người để đưa ra ngoài. Theo Pearce, mỗi cuộc giải cứu đều đối mặt điều kiện khác nhau, nên chiến dịch ở Thái Lan thành công "không có nghĩa là chúng tôi sẽ sử dụng cách tương tự".

Tin Gốc: Vnexpress

Mỹ và Iran ngày 15/6 nhất trí về một thỏa thuận sơ bộ để chấm dứt xung đột ở vùng Vịnh, trước khi tiến hành lễ ký chính thức vào ngày 19/6 tại Geneva, Thụy Sĩ.

Diễn biến đánh dấu bước ngoặt sau gần 4 tháng xung đột làm rung chuyển Trung Đông và tác động sâu rộng tới kinh tế toàn cầu. Nội dung cụ thể của văn kiện chưa được công bố và hai bên vẫn cần tiếp tục đàm phán để đạt lệnh đình chiến lâu dài.

Thông tin ban đầu do Mỹ và Iran công bố cho thấy văn kiện mà hai bên sắp ký là bản ghi nhớ chung (MoU), không phải thỏa thuận hòa bình. Nội dung tài liệu gồm 14 điểm, trong đó có gia hạn lệnh ngừng bắn hồi tháng 4 thêm 60 ngày, mở lại eo biển Hormuz, tuyến hàng hải bị phong tỏa gần như hoàn toàn từ đầu chiến sự.

"MoU dài khoảng một trang rưỡi, là văn bản rất khái quát", Phó tổng thống Mỹ JD Vance cho biết trên CNN ngày 15/6.

Đối với thế giới, đây là diễn biến tích cực, bởi eo biển Hormuz là tuyến đường vận chuyển khoảng 20% nguồn cung dầu toàn cầu. Iran đã siết kiểm soát Hormuz từ khi xung đột bùng phát cuối tháng 2. Việc tàu bè tiếp tục được lưu thông qua eo biển sẽ giúp các nền kinh tế giảm bớt áp lực từ giá nhiên liệu và chi phí vận tải tăng cao.

Tuy nhiên, Jeremy Bowen, biên tập viên về Trung Đông của BBC, cho hay MoU hiện chủ yếu tập trung vào chấm dứt giao tranh, thay vì giải quyết các nguyên nhân sâu xa của cuộc khủng hoảng. Những nội dung gai góc như chương trình hạt nhân, tên lửa của Iran, số phận kho uranium đã làm giàu sẽ chỉ được hai bên đàm phán trong vòng 60 ngày tiếp đó.

Dù Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố đây là một thắng lợi lớn, Bowen cho rằng thỏa thuận đã cho thấy khoảng cách giữa thành công quân sự và kết quả chính trị.

Khi phát động chiến dịch Cơn thịnh nộ Kinh hoàng tấn công quy mô lớn vào Iran ngày 28/2, ông Trump đã đặt mục tiêu thay đổi chế độ ở nước này, xóa sổ năng lực quân sự cũng như chương trình hạt nhân của Tehran, thay đổi cục diện địa chính trị của Trung Đông. Hơn ba tháng sau, ngay cả khi hai bên đạt thỏa thuận, Mỹ chưa đạt được những mục tiêu cốt lõi nhất trong số đó.

Vấn đề hạt nhân được coi là điểm bất đồng lớn nhất giữa hai bên. Mỹ từng nhiều lần yêu cầu Iran chấm dứt hoạt động làm giàu uranium và dỡ bỏ các cơ sở hạt nhân quan trọng. Tehran bác bỏ, cho rằng làm giàu uranium vì mục đích hòa bình là quyền chủ quyền không thể từ bỏ. Mâu thuẫn này từng khiến các vòng đàm phán trước đó sụp đổ.

Khi Mỹ và Israel bắt đầu chiến dịch Cơn thịnh nộ Kinh hoàng, nhiều dự báo cho rằng sức ép quân sự mà Washington tạo ra có thể buộc Tehran chấp nhận những điều kiện mà nước này từng từ chối trên bàn đàm phán. Tuy nhiên, diễn biến thực tế cho thấy việc đạt được các mục tiêu chính trị phức tạp khó khăn hơn nhiều so với việc giành ưu thế trên chiến trường.

"Mỹ và Israel từng tin rằng chiến dịch sẽ tạo ra bước ngoặt quyết định đối với Iran. Nhưng thay vì khiến chính quyền Iran sụp đổ hoặc thay đổi lập trường, cuộc chiến lại đưa các bên trở về điểm ban đầu là bàn đàm phán", Bowen, người từng là phóng viên chiến trường dày dặn kinh nghiệm về Trung Đông, nói.

Ông cho rằng Mỹ cùng Israel đã đánh giá không đúng về khả năng chống chịu của Iran và đang phải đối mặt với những chi phí đáng kể khi cuộc xung đột kéo dài hơn mức 6 tuần mà ông Trump từng đề ra.

Các cuộc tấn công liên tục trong ba tháng qua đã khiến Mỹ, Israel tiêu tốn lượng lớn đạn dược, trong khi những đợt tập kích đáp trả của Iran khiến Mỹ và các đồng minh khai hỏa phần lớn kho tên lửa đánh chặn. Hoạt động thương mại toàn cầu bị ảnh hưởng khi eo biển Hormuz tê liệt, đẩy giá năng lượng biến động mạnh. Nhiều quốc gia Trung Đông là đồng minh của Washington hứng chịu tác động kinh tế và an ninh từ cuộc xung đột.

Iran cũng hứng chịu tổn thất nặng nề, khi loạt lãnh đạo cấp cao, chỉ huy quân sự bị hạ sát, nhiều căn cứ và khí tài bị phá hủy. Ông Trump tuyên bố "hải quân Iran đã bị xóa sổ" và quân đội nước này "không còn gì", nhưng lực lượng vũ trang Iran vẫn tiếp tục phóng tên lửa, UAV đáp trả mỗi khi bị tấn công, trong khi các lãnh đạo nước này khẳng định sẵn sàng "đánh đến cùng".

Kết quả cuối cùng cho thấy sức mạnh quân sự có thể tạo ra áp lực, nhưng không nhất thiết mang lại những nhượng bộ chính trị như mong muốn, theo Bowen.

Một khía cạnh khác cũng thu hút sự chú ý là quan hệ giữa Washington và Tel Aviv trong giai đoạn cuối cuộc chiến. Trong những tuần gần đây, truyền thông Mỹ và Israel liên tục đưa tin về các bất đồng giữa Tổng thống Trump và Thủ tướng Benjamin Netanyahu liên quan đến cách thức kết thúc cuộc chiến.

Ngay trước thời điểm đạt được thỏa thuận, Israel vẫn tiến hành các cuộc không kích tại Lebanon. Sau đó, giới chức Israel tiếp tục khẳng định nước này sẽ duy trì hiện diện quân sự tại một số khu vực ở Lebanon, Syria và Gaza.

Theo Hội đồng Quan hệ Đối ngoại (CFR), Iran coi việc chấm dứt xung đột tại Lebanon là một phần không thể tách rời của bất kỳ thỏa thuận nào với Mỹ. Trong khi đó, Israel xem chiến dịch chống Hezbollah là mục tiêu riêng và không tham gia trực tiếp vào các cuộc đàm phán về bản ghi nhớ giữa Washington và Tehran.

Ngay cả khi thông tin về thỏa thuận Mỹ - Iran được công bố, Israel vẫn tiến hành không kích khu vực Beirut ngày 14/6. Tổng thống Trump đã chỉ trích quyết định này của Thủ tướng Netanyahu, vì cho rằng nó đe dọa tiến trình đạt được thỏa thuận.

Bộ trưởng Quốc phòng Israel Katz tuyên bố quân đội nước này sẽ không rút khỏi những khu vực đang kiểm soát tại Lebanon, đồng thời khẳng định Israel sẽ đáp trả mạnh mẽ nếu Iran có hành động mà họ coi là gây hấn. Bộ trưởng An ninh Quốc gia Itamar Ben Gvir cũng nhấn mạnh rằng "thỏa thuận của ông Trump không ràng buộc chúng tôi".

Theo Elisa Ewers, chuyên gia nghiên cứu Trung Đông tại CFR, việc buộc Israel chấm dứt chiến dịch chống Hezbollah là nhiệm vụ rất khó khăn, đòi hỏi quyết tâm chính trị rất lớn, trong bối cảnh nước này đang chuẩn bị cho các cuộc bầu cử và Washington vẫn tiếp tục thương lượng với Tehran về những vấn đề còn tồn tại.

Bà cho rằng sẽ cần "thời gian và cam kết chính trị đáng kể, bao gồm cả từ Washington" để duy trì cam kết ngừng bắn giữa Israel và Lebanon.

Những diễn biến này cho thấy ngay cả khi thỏa thuận Mỹ - Iran giúp giảm nguy cơ đối đầu trực tiếp, Washington vẫn phải đối mặt với nhiều thách thức trong việc duy trì ổn định khu vực và thúc đẩy các cuộc đàm phán tiếp theo.

Nhiều quốc gia coi việc Mỹ - Iran đạt được thỏa thuận là diễn biến tích cực. Trong tuyên bố chung, Pháp, Anh, Đức và Italy gọi đây là "bước đột phá ngoại giao" và là "cơ hội để khôi phục ổn định khu vực cũng như ổn định kinh tế toàn cầu". Trung Quốc cũng hoan nghênh thỏa thuận và kêu gọi các bên tiếp tục giải quyết bất đồng thông qua đối thoại. Tuy nhiên, phản ứng của các nước Trung Đông, bên chịu ảnh hưởng trực tiếp của cuộc xung đột, lại thận trọng hơn.

"MoU là khuôn khổ để hướng đến một thỏa thuận", Dania Thafer, giám đốc điều hành Diễn đàn vùng Vịnh Quốc tế, trụ sở Mỹ, nói với Washington Post. "Bước đi này rất nghiêm túc, nhưng vẫn còn nhiều biến số khó lường".

Nếu Iran không thể kiềm chế Hezbollah tung đòn tấn công vào Israel, trong khi Mỹ không ngăn được Tel Aviv đáp trả, xung đột một lần nữa có nguy cơ bùng lên, xô đổ mọi nỗ lực đàm phán, đẩy tình hình khu vực tiếp tục rơi vào bế tắc.

"Nếu cuộc chiến kéo dài, Mỹ có thể không đạt được mục tiêu của mình, trong khi Iran vẫn trụ vững, nhưng cũng không thể thay đổi trật tự khu vực theo hướng có lợi cho họ", bà Thafer nói.

Steven Cook, chuyên gia nghiên cứu Trung Đông tại CFR, cảnh báo rằng kỳ vọng thỏa thuận hiện nay sẽ nhanh chóng dẫn tới hòa bình lâu dài có thể là quá sớm.

"Chúng ta từng ở trong tình huống này trước đây chỉ để rồi nhận ra các bên không thể thu hẹp những khác biệt còn lại. Các cuộc đàm phán về những vấn đề tồn đọng, đặc biệt là chương trình hạt nhân của Iran, sẽ kéo dài và khó khăn", ông Cook nói.

Tin Gốc: Vnexpress

Trả lời phỏng vấn truyền hình nhà nước cuối tuần qua, Tổng thống Nga Vladimir Putin cho biết Moscow đã nhận được một đề xuất từ Ukraine về việc hạn chế sử dụng tên lửa tầm xa, giới hạn các hoạt động quân sự trong phạm vi 4 vùng gồm Kherson, Zaporizhia, Donetsk và Lugansk.

Tuy nhiên, ông Putin cho rằng đề xuất này được đưa ra là vì các lực lượng của Ukraine đang chịu áp lực dọc theo chiến tuyến dài 1.250km.

“Đã rõ lý do tại sao đề xuất này được đưa ra, bởi vì các cuộc phản công của chúng tôi sâu vào lãnh thổ Ukraine mạnh hơn nhiều, có tác động lớn hơn”, ông Putin nói.

Ông phát biểu thêm: “Xét đến tình trạng thiếu hụt nhân lực trầm trọng của họ, các lực lượng vũ trang Ukraine rõ ràng tin rằng đây có thể là sự cứu rỗi của họ. Nhưng điều đó không nằm trong kế hoạch của chúng tôi”.

Các quan chức Ukraine vẫn chưa bình luận công khai về các phát biểu của ông Putin, bao gồm cả những tuyên bố của nhà lãnh đạo Nga rằng Kiev đã gửi một đề xuất nhằm hạn chế việc sử dụng tên lửa tầm xa.

Ông Putin thừa nhận Moscow đã phải tăng cường năng lượng phòng không để chống lại các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái ngày càng gia tăng của Ukraine nhằm vào ngành công nghiệp dầu mỏ của Nga trong những tháng gần đây.

Tuần trước, Ukraine đã sử dụng máy bay không người lái tầm xa để tấn công hai cơ sở dầu mỏ ở Kerch thuộc bán đảo Crimea và cảng Kavkaz ở Krasnodar. Cả hai nơi này đều được sử dụng để vận chuyển nhiên liệu đến các chiến tuyến của Nga. Ukraine cũng tấn công các nhà mạng điện, dẫn đến việc đình chỉ bán nhiên liệu ở Crimea.

Vào hôm 28/6, Thống đốc Yaroslavl Mikhail Yevrayev cũng cho biết trên Telegram rằng khu vực phía đông bắc Moscow đã bị tấn công bởi máy bay không người lái của Ukraine và các lối ra từ thủ phủ của vùng đã tạm thời bị đóng cửa.

Trong khi đó, tại vùng Belgorod nằm trên biên giới phía đông bắc của Ukraine, một người khác đã thiệt mạng ở quận Shebekinsky trong suốt 64 cuộc tấn công bằng máy bay không người lái của Ukraine trong vòng 24 giờ.

Bất chấp làn sóng tấn công của Ukraine, ông Putin khẳng định: “Tất cả các cuộc không kích, bất kể chúng bắn trúng cơ sở hạ tầng nào của chúng tôi, hoàn toàn không ảnh hưởng đến tình hình trên mặt trận, trên đường tiếp xúc chiến đấu”.

Ông cho biết nhiệm vụ hiện tại của Nga là “nhanh chóng và gia tăng đáng kể việc sản xuất các hệ thống phòng không đang được cần đến nhất”.

Ông Ian Lesser, nghiên cứu viên ưu tú tại Quỹ German Marshall của Mỹ, nhận định trên thực tế, Nga có nguồn lực lớn hơn đáng kể đối với các cuộc tấn công tầm xa. Do đó, không có gì ngạc nhiên khi Moscow muốn giữ vững lợi thế này và tránh bất kỳ sự thỏa hiệp nào trên mặt trận này, ít nhất là vào thời điểm hiện tại.

“Moscow chắc chắn sẽ xem khả năng tấn công tầm xa của chính mình như một công cụ răn đe, có lẽ càng có ý nghĩa hơn khi Ukraine mở rộng khả năng tự tấn công các mục tiêu ở Nga ở khoảng cách xa hơn”, ông Lesser nói thêm.

Các quan chức Ukraine vẫn chưa bình luận về triển vọng hạn chế các cuộc tấn công tầm xa, nhưng vào đầu tháng 6, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky đã viết một bức thư ngỏ gửi Tổng thống Putin và đề xuất một cuộc gặp trực tiếp để thảo luận về việc chấm dứt xung đột.

Ông Zelensky lưu ý, khi Mỹ đang tập trung vào cuộc chiến với Iran, “sẽ là sai lầm nếu chỉ đơn giản là chờ đợi cho đến khi cuộc chiến ở châu Âu trở lại trung tâm sự chú ý của họ”, và đã gợi ý một con đường dẫn đến hòa bình.

“Ukraine đề xuất chấm dứt cuộc chiến này thông qua sự tham gia trực tiếp giữa chúng tôi và ông Putin. Tôi đề xuất một cuộc gặp”, ông nói thêm.

Ông Putin cho biết Moscow đã sẵn sàng gia hạn các cuộc đàm phán. Tuy nhiên, ông tuyên bố những cuộc đàm phán này sẽ dựa trên cơ sở những gì đã được đề xuất tại các cuộc đàm phán tổ chức ở Istanbul vào năm 2022, bao gồm cả yêu cầu của Nga rằng Ukraine phải nhượng vùng Donbass, nơi hiện phần lớn đang nằm dưới sự kiểm soát của Nga.

Tin Gốc: Dân Trí