Động đất mạnh tại Nhật Bản, sóng thần cao 3 m có thể ập vào bờ

Ahmad Vahidi, cựu bộ trưởng quốc phòng và nội vụ Iran, ngày 1/3 được bổ nhiệm làm tư lệnh lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo (IRGC), ngay sau khi xung đột Trung Đông nổ ra.

IRGC là lực lượng đặc thù trong cấu trúc "quân đội song song" độc nhất vô nhị của Iran. Thay vì xây dựng một lực lượng thống nhất, Iran duy trì hai tổ chức vũ trang gồm IRGC và quân đội chính quy, hoạt động độc lập với nhau với hệ thống chỉ huy riêng. IRGC có vai trò đặc biệt quan trọng trong hoạch định chính sách an ninh, đồng thời sở hữu những khí tài mạnh mẽ. Lãnh đạo IRGC báo cáo trực tiếp cho Lãnh tụ Tối cao, trong khi quân đội Iran chịu quản lý của chính phủ. Với vị thế này, IRGC có ảnh hưởng về mặt chính trị lớn hơn cả quân đội.

Tuy nhiên, lãnh đạo IRGC là một công việc nguy hiểm. Qassem Soleimani, người từng là chỉ huy lâu năm của lực lượng Quds tinh nhuệ thuộc IRGC, đã thiệt mạng trong cuộc không kích bằng máy bay không người lái (UAV) của Mỹ vào Iraq năm 2020 theo lệnh từ Tổng thống Donald Trump.

Mohammad Pakpour, cựu tư lệnh IRGC, cũng thiệt mạng khi Mỹ - Israel mở chiến dịch không kích Iran ngày 28/2. Pakpour mới được bổ nhiệm sau khi Israel hạ sát người tiền nhiệm của ông là tướng Hossein Salami trong cuộc chiến kéo dài 12 ngày hồi tháng 6 năm ngoái.

Việc ông Vahidi được bổ nhiệm làm lãnh đạo mới của IRGC không gây bất ngờ. Hồi tháng 12 năm ngoái, cố lãnh tụ tối cao Ali Khamenei đã đề bạt ông làm phó chỉ huy. Trước đó, ông từng giữ chức phó tổng tham mưu trưởng quân đội Iran.

Gia nhập IRGC từ những ngày đầu thành lập vào cuối thập niên 1970, Vahidi đã thăng tiến qua các cấp bậc trong những năm 1980, nắm giữ các vị trí chủ chốt trong ngành tình báo và quân đội. Ông đã lãnh đạo lực lượng Quds từ năm 1988 đến 1997.

Khác với hai người tiền nhiệm, sự nghiệp của Vahidi không thuần túy chỉ trong lĩnh vực quân sự. Ông từng nắm giữ các vai trò chính trị trong nội các, giữ chức bộ trưởng quốc phòng năm 2009 - 2013 dưới thời cựu tổng thống Mahmoud Ahmadinejad. Ông được bổ nhiệm làm bộ trưởng nội vụ dưới thời cố tổng thống Ebrahim Raisi năm 2021 - 2024.

Giới phân tích nhận định kinh nghiệm sâu rộng trong chính phủ và các cơ quan an ninh giúp Vahidi có tầm ảnh hưởng lớn trong bộ máy nhà nước. Đây là lợi thế đặc biệt quan trọng ở thời điểm hiện tại, sau cái chết của nhiều lãnh đạo cấp cao Iran và các tướng lĩnh quân sự kỳ cựu.

Ali Alfoneh, chuyên gia về Iran tại Viện các Quốc gia vùng Vịnh Arab, tổ chức nghiên cứu có trụ sở tại Washington, nhận định Vahidi là "quan chức giàu năng lực", người có nền tảng giúp ông trở thành một "lãnh đạo thời chiến then chốt, tổng chỉ huy lý tưởng của IRGC, tổ chức không đơn thuần là quân đội".

Vào giữa thập niên 1980, Vahidi được cho là đã tham gia vào những cuộc liên lạc bí mật giữa đại diện Iran và các trung gian thân cận với chính quyền tổng thống Mỹ Ronald Reagan.

Những cuộc tiếp xúc này liên quan đến vụ bê bối Iran-Contra, trong đó, chính phủ Mỹ bí mật bán vũ khí cho Iran để giải thoát con tin, sau đó dùng số tiền này để tài trợ cho phiến quân Contra chống chính phủ Sandinista ở Nicaragua. Sự việc vi phạm lệnh cấm của quốc hội Mỹ, gây rúng động dư luận.

Chuyên gia Alfoneh đánh giá ông Vahidi là người "am hiểu" về Israel và Mỹ nhờ tham gia vào các cuộc đàm phán như vậy.

Quan điểm cứng rắn của giới lãnh đạo IRGC với Mỹ và Israel đang thể hiện rõ trong những diễn biến cuối tuần qua.

Ngày 17/4, Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi trong bài đăng trên mạng xã hội X tuyên bố eo biển Hormuz mở hoàn toàn cho các tàu thương mại. Động thái khiến giá dầu giảm và ngay lập tức nhận được sự hoan nghênh từ Tổng thống Mỹ Donald Trump.

Tuy nhiên, lực lượng vũ trang Iran một ngày sau đó thông báo tái áp đặt hạn chế ở eo biển Hormuz. Hải quân IRGC cảnh báo các chủ tàu rằng mọi nỗ lực vượt eo biển mà không được cấp phép "sẽ phải đối mặt với phản ứng khốc liệt từ lực lượng Iran". Một cố vấn cấp cao của IRGC cho biết lãnh đạo lực lượng này cảm thấy tức giận khi ông Araghchi đã không phối hợp với họ trước khi đưa ra tuyên bố.

Beni Sabti, chuyên gia về Iran tại Viện Nghiên cứu An ninh Quốc gia Israel, nhận định Vahidi hiện có thể sở hữu quyền lực vượt trội so với những quan chức tầm cỡ khác tại Tehran, bao gồm cả Chủ tịch Quốc hội Mohammad Bagher Ghalibaf.

Mohammad Ali Shabani, chủ biên hãng tin Amwaj ở Anh chuyên theo dõi Trung Đông, đánh giá rằng Vahidi còn "cứng rắn hơn cả những người tiền nhiệm".

Tin Gốc: Vnexpress

Hầm ngầm kiên cố dưới lòng đất ở trung tâm thủ đô Tehran của Iran từng trở thành mục tiêu của Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) trong các cuộc không kích vào tháng 3.

Kênh Iran International mới đây dẫn các sơ đồ kiến trúc nhận được từ một nguồn tin thân cận cho biết, tổ hợp hầm ngầm này của cố Lãnh tụ Tối cao Iran Ali Khamenei bao gồm một căn phòng chống bom nổ áp lực cao và các đường hầm thoát hiểm.

Iran International cho hay, tính xác thực của các tài liệu này cũng đã được xác nhận bởi một nguồn tin an ninh.

Theo Iran International, các sơ đồ cho thấy tổ hợp này, được biết đến với tên gọi Habib Ebrahimi, nằm ngay cạnh dinh thự chính thức của ông Khamenei.

Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) được cho là đã bắt đầu xây dựng địa điểm này vào năm 2009 với sự chấp thuận của ông Khamenei, tài trợ cho dự án thông qua Tổng cục Xây dựng Khatam al-Anbiya của IRGC.

Theo các sơ đồ, lối vào chính đủ lớn để cho phép ô tô đi vào bên trong và tiếp cận độ sâu 30m dưới lòng đất.

Tổ hợp này cũng được cho là bao gồm một đường hầm dài 27m kết nối với nhiều tuyến đường thoát hiểm khác nhau và một đường hầm thứ hai được báo cáo là dẫn đến một bãi đậu xe gần Quảng trường Enghelab ở trung tâm Tehran.

Vào đầu tháng 3, Israel đã nhắm mục tiêu vào hầm ngầm này bằng cách sử dụng tình báo do các đơn vị bí mật 8200 và 9900 của IDF cung cấp để phát hiện vị trí của nó.

Vào thời điểm đó, IDF cho biết 50 máy bay đã thả hơn 100 quả đạn/quả bom nhắm mục tiêu vào hầm ngầm bí mật trải rộng trên nhiều dãy nhà ở trung tâm Tehran.

Iran International lưu ý thêm, một vài hình ảnh cũng mô tả một tổ hợp văn phòng ngầm 5 tầng dành cho các quan chức cấp cao trực thuộc Văn phòng Lãnh đạo Tối cao.

Các nguồn tin am hiểu về dự án chia sẻ với Iran International rằng địa điểm này được ngụy trang bên dưới một trung tâm thể thao.

Các nguồn tin cho hay, cơ sở này bao gồm một bãi đậu xe 3 tầng, các phạm vi mục tiêu (phòng tập bắn) và hai hầm trú ẩn nằm ở độ sâu khoảng 30-35m dưới bề mặt. Một trong các hầm trú ẩn có một căn phòng chống bom nổ áp lực cao để bảo vệ ông Khamenei khỏi sức công phá.

Ông Khamenei và một số quan chức cấp cao Iran đã thiệt mạng trong cuộc không kích hôm 28/2 của Israel và Mỹ.

Israel được cho là đã xâm nhập vào mạng lưới camera giao thông quy mô lớn của Tehran để theo dõi đội cận vệ của cố Lãnh tụ Tối cao Iran Ali Khamenei cùng các quan chức cấp cao khác.

Israel đã tiếp cận hệ thống camera này từ nhiều năm trước và phát hiện một camera có góc quay cho thấy nơi các thành viên đội an ninh của ông Khamenei đỗ xe. Thông qua các camera, tình báo Israel đã xây dựng hồ sơ về địa chỉ, lịch làm việc và đối tượng bảo vệ của các cận vệ.

Khi nắm được thông tin quan trọng về một cuộc họp sẽ diễn ra vào sáng 28/2 tại một khu phức hợp chính phủ nằm giữa lòng thủ đô Tehran, nơi đặt văn phòng Tổng thống Iran, Lãnh tụ Tối cao và Hội đồng An ninh Quốc gia Iran, Mỹ và Israel quyết định đẩy nhanh kế hoạch không kích. Cuộc không kích nhắm vào cuộc họp có sự tham gia của hàng loạt quan chức cấp cao Iran.

Tin Gốc: Dân Trí

Theo Hãng tin Reuters, ngày 12-6, tòa án Hàn Quốc đã tuyên cựu Tổng thống Hàn Quốc Yoon Suk Yeol 30 năm tù giam về các tội danh liên quan đến vụ ông ra lệnh cho máy bay không người lái quân sự xâm nhập Triều Tiên, nhằm làm gia tăng căng thẳng xuyên biên giới và tạo cái cớ cho việc ban bố thiết quân luật vào tháng 12-2024.

Tòa án quận trung tâm Seoul kết luận ông Yoon phạm tội lạm quyền và tiếp tay cho kẻ thù, cho rằng ông ngay từ đầu đã tham gia vào âm mưu liên quan đến vụ xâm nhập bằng drone hồi tháng 10-2024.

Ông Yoon đã phủ nhận mọi hành vi sai trái liên quan đến vụ xâm nhập bằng máy bay không người lái.

Các luật sư của ông nói rằng ông không hề ra lệnh hay phê duyệt chiến dịch này.

Họ lập luận vụ việc không liên quan đến thiết quân luật, mà là phản ứng trước việc Triều Tiên trong nhiều tháng đã thả bóng bay chứa rác qua biên giới.

Các công tố viên trước đó đề nghị mức án 30 năm tù đối với ông Yoon hồi tháng 4.

Phán quyết trên tiếp tục nối dài những diễn biến bất lợi đối với cựu Tổng thống Yoon Suk Yeol.

Lệnh thiết quân luật của ông đã đẩy Hàn Quốc vào cuộc khủng hoảng chính trị nghiêm trọng nhất trong nhiều thập kỷ.

Từng là công tố viên hàng đầu của Hàn Quốc, ông Yoon hiện đối mặt với hàng loạt rắc rối pháp lý.

Hồi tháng 2, một tòa án tại Hàn Quốc đã tuyên ông Yoon án tù chung thân sau khi kết luận ông phạm tội lãnh đạo cuộc nổi loạn liên quan đến nỗ lực áp đặt thiết quân luật. Ông đã kháng cáo phán quyết này.

Ông bị bãi nhiệm năm ngoái sau khi Tòa án Hiến pháp giữ nguyên quyết định luận tội. Điều này dẫn đến cuộc bầu cử sớm, trong đó ông Lee Jae Myung đã giành chiến thắng.

Ông Yoon - đang bị giam giữ và phải đối mặt với nhiều phiên tòa - có quyền kháng cáo phán quyết ngày 12-6 của tòa án.

Tin Gốc: Tuổi Trẻ