Tiếng loa từ xe trật tự phường vang lên, hàng chục người bán hàng hai bên đường tàu Cổ Nhuế (phường Đông Ngạc, Hà Nội) thu dọn đồ đạc. Người bán rong ôm mẹt hàng chạy vào ngõ nhỏ, người có sạp cố định cụp ô, kéo bàn lùi vào trong vạch sơn. Khi xe tuần tra đi qua vài phút, hàng hóa bày trở lại sát mép đường.
Những “vòng lặp đuổi – chạy”, tái lấn chiếm đang diễn ra tại nhiều điểm trong danh sách 231 chợ tự phát (chợ cóc) mà Hà Nội lên kế hoạch xóa bỏ.
Theo kế hoạch 373 của Hà Nội, 75 điểm phải giải tỏa trong giai đoạn một (trước 31/1) và 118 điểm trong giai đoạn hai (trước 30/6), số còn lại hoàn tất vào năm 2027. Trong 170 điểm đã thống kê, có khoảng 7.200 hộ kinh doanh; 61 điểm còn lại ước tính liên quan sinh kế gần 3.000 hộ.
Sau các đợt ra quân, lượng người bán tại một số chợ cóc như Ngọc Hà, Nghĩa Đô, Cầu Giấy, Từ Liêm, Tây Tựu, Hà Đông, Kiến Hưng giảm rõ rệt. Một số tiểu thương trụ lại khu vực này đã chuyển sang thuê cửa hàng, tình trạng lấn chiếm vỉa hè giảm.
Tại đường Trần Quốc Vượng, phường Cầu Giấy, điểm nằm trong diện giải tỏa đợt 1 với khoảng 70 hộ kinh doanh, hiện còn gần một nửa. Bà Vân, 58 tuổi, bày vài nải chuối cạnh cột điện, phần lớn hàng giấu trong ngõ. “Tôi bán hàng nhà trồng, lúc bán lúc nghỉ nên không muốn vào chợ thuê sạp”, bà nói.
Ở chiều ngược lại, một số điểm vẫn tái diễn khi vắng lực lượng tuần tra. Quanh chợ Văn La (phường Kiến Hưng) hôm 3/4, vỉa hè, lòng đường vẫn có vài chục tiểu thương bán rau quả. Tại ngõ 199 Hồ Tùng Mậu (phường Phú Diễn), khoảng 20 hàng quán vẫn bày bán dưới lòng đường.
Việc bị tịch thu hàng hóa không làm nhiều người bỏ cuộc. Trưa 7/4, bà Lê Thị Hồng, 60 tuổi, dọn hàng ra ngõ 189 Hoàng Hoa Thám dù trước đó một giờ vừa bị tịch thu mẹt hoa quả. “Tuổi cao, tôi đi chợ mong kiếm tiền trang trải qua ngày”, bà kể.
Những đợt ra quân liên tục buộc một bộ phận tiểu thương rút khỏi vỉa hè, tìm thuê mặt bằng. Nhưng theo họ, việc lùi vào trong đồng nghĩa với giảm doanh thu và gánh thêm chi phí. Tháng 3, chị Thanh Thủy, 43 tuổi, và bà Nguyễn Giàng, 59 tuổi, chung tiền thuê mặt bằng giá hai triệu đồng mỗi tháng tại ngõ 189 Hoàng Hoa Thám. Từ khi “vào nhà”, sạp thịt lợn của chị Thủy giảm doanh số từ 30 kg xuống 20 kg một ngày do khách ngại dừng xe.
Quầy rau của bà Giàng cũng vắng khách. Ngày đắt hàng bà lãi 200.000-300.000 đồng, nay phải trích doanh thu trả tiền thuê chỗ. “Đỡ nỗi lo bị đuổi nhưng lùi vào nhà ế ẩm quá”, bà Giàng nói.
Để thực hiện Kế hoạch 373, nhiều địa phương áp dụng lộ trình ba bước: tuyên truyền, ra quân xử lý cao điểm và duy trì chốt trực. Tuy nhiên, cơ quan chức năng thừa nhận việc dẹp chợ cóc đang rơi vào “vòng lặp đuổi – chạy”.
Trung tá Đỗ Quốc Minh, Phó trưởng Công an phường Ngọc Hà, cho biết việc dẹp chợ cóc khó khăn do hình thức này không tốn phí mặt bằng, vòng quay vốn nhanh. Người bán thường tái lấn chiếm ngay khi vắng bóng lực lượng chốt trực.
Trung tá Lê Xuân Thọ, Phó trưởng Công an xã Gia Lâm, cho biết lỗi không chỉ ở người bán. Thói quen tiện lợi, tấp xe lề đường mua hàng của người dân đã dung dưỡng chợ cóc. Hệ quả là nhiều tiểu thương dù có sạp trong chợ nhưng ế ẩm, đành tràn ra đường đón khách.
Để giải quyết sinh kế, phường Ngọc Hà đưa khoảng 10 hộ khó khăn vào kinh doanh tại chợ Cống Vị. Xã Gia Lâm đã xử lý dứt điểm các chợ dưới 50 hộ, còn những điểm lớn như chợ Sủi (300 hộ), chợ DX8 (hơn 100 hộ) phải giãn tiến độ để tránh xáo trộn sinh kế. Chính quyền xã cũng hỗ trợ hàng trăm hộ từ chợ tạm DX8 chuyển vào chợ mới Kim Âu.
Tại phường Khương Đình, chính quyền bố trí 100 chỗ ngồi trong chợ chính cho tiểu thương điểm tự phát 129 Nguyễn Trãi với phí 8.000-10.000 đồng một ngày. Tuy nhiên, theo ông Phạm Thanh Nam, Phó giám đốc Ban quản lý dự án đầu tư – hạ tầng phường Khương Đình, số lượng đăng ký chuyển vào rất ít.
Bài toán dẹp chợ tại đây thời gian tới còn nan giải bởi ngoài điểm 129 Nguyễn Trãi, điểm nóng ngõ 66 Kim Giang với khoảng 200 hộ cũng buộc phải giải tỏa trước cuối năm.
“Ra quân dẹp đường thì nhanh, nhưng xóa bỏ buôn bán vỉa hè là bài toán dài hơi, đòi hỏi giải quyết đồng thời sinh kế người bán lẫn thói quen người mua”, ông Thọ nói.
Tháng 6 vừa qua, 6.717 xe Toyota và Lexus đã được bán ra thị trường, tăng 12% so với tháng trước đó. Yaris Cross tiếp tục khẳng định vị thế xe trụ cột với doanh số 1.206 chiếc. Innova Cross và Hilux vươn lên với 1.670 xe và 1.000 xe.
Tiếp nối đà tăng trưởng, Toyota triển khai chương trình ưu đãi từ nay đến hết 31/7, dành cho những mẫu xe chủ lực. Theo đó, khách hàng mua Vios được hỗ trợ tương đương 100% lệ phí trước bạ, mức giảm từ 46-54,5 triệu đồng. Ưu đãi tương đương 100% lệ phí trước bạ và quà tặng 1 năm bảo hiểm thân vỏ giúp khách hàng tiết kiệm 65-70 triệu đồng khi mua Avanza Premio, 73-75 triệu đồng khi mua Veloz Cross. Mẫu xe chủ lực Yaris Cross được hỗ trợ 50 triệu đồng lệ phí trước bạ, áp dụng cho cả hai phiên bản.
Cùng với đó, Công ty Tài chính Toyota Việt Nam hỗ trợ lãi suất vay cho khách hàng mua xe theo hình thức trả góp. Lãi suất 0%/năm, cố định trong 12 tháng đầu được áp dụng Veloz Cross và Avanza Premio; mức chỉ từ 7,75%/năm cố định trong 6 tháng đầu được áp dụng cho Vios, Hilux, Yaris Cross, Corolla Cross, Innova Cross và tất cả các mẫu xe hybrid. Ngoài ra, chương trình vay "trả trước 0 đồng" với lãi suất ưu đãi trong 2 năm đầu được hãng Nhật tiếp tục áp dụng cho nhóm khách hàng đặc thù như giáo viên, y bác sĩ, nhân viên thuộc các doanh nghiệp lớn, nhân viên thuộc đối tác, nhà cung cấp hoặc đại lý Toyota.
Chị Trần Thị Thúy An, 34 tuổi, quê Vĩnh Long, sang Australia định cư 10 năm trước. Sáu năm sau, chị ly hôn, trở thành mẹ đơn thân.
Thúy An thuê một căn phòng tại thành phố Adelaide, làm việc tại trường mầm non vào ban ngày và làm thêm buổi tối để tích lũy tài chính. Dù bận rộn, chị dành thời gian tập yoga, học đầu tư và nghiên cứu tâm lý hôn nhân với mục tiêu không lặp lại sai lầm của lần đổ vỡ trước.
Từ nhân viên, chị trở thành quản lý tại trường mầm non. "Sự tự chủ là điều kiện cần để bước vào một mối quan hệ bình đẳng", An nói.
Giai đoạn này, An dùng ứng dụng hẹn hò để tìm "bến đỗ" mới. Chị thừa nhận ban đầu từng để cảm xúc dẫn dắt và trải qua buổi hẹn dưới cái nắng 40 độ C với một người đàn ông "không mua nổi ly nước" cho bạn gái. Dù thấy không ổn, chị vẫn theo đuổi cho đến khi nhận ra sự quan tâm chỉ đến từ một phía.
An nhận ra một nghịch lý trên các ứng dụng hẹn hò. Chúng được thiết kế để giữ chân người dùng bằng cách mang lại cảm giác có vô số lựa chọn. Điều này khiến nhiều người trở nên hời hợt, thiếu kiên nhẫn vì luôn tin rằng "mối tốt hơn" đang nằm ở lần quẹt tiếp theo. Hiểu được điều này, An quyết định không chạy theo số lượng mà tập trung vào chất lượng sàng lọc.
Rút kinh nghiệm, chị thiết lập hồ sơ với mục tiêu tìm mối quan hệ lâu dài. An đặt tiêu chí rõ ràng về đạo đức, mức độ thấu hiểu và định hướng phát triển. chị trả phí cho ứng dụng để xem trước thông tin đối phương. Những người tìm "tình một đêm" hay mối quan hệ không ràng buộc bị chị loại từ đầu.
Quy trình hẹn hò của người phụ nữ 34 tuổi gồm: nhắn tin một tháng, gọi video xác thực thông tin, sau đó mới gặp mặt. Trước khi đến các buổi hẹn, chị gửi định vị cho bạn thân để đảm bảo an toàn.
Trong ba năm, chị trò chuyện với khoảng 20 người, gặp trực tiếp 5 người. Trong đó, có một người làm trong lực lượng không quân, tử tế nhưng lại quá độc lập, khác biệt với nhu cầu được kết nối (quality time) của chị. Một người khác kém chị 4 tuổi, yêu thương và chiều chuộng nhưng quan điểm sống không phù hợp với một phụ nữ từng trải.
"Tôi nghiệm ra yêu thôi chưa đủ, quan trọng là sự tương thích về giá trị sống", chị nói. Nhiều lần, An tải app rồi xóa vì không tìm được người phù hợp. Tuy nhiên, thay vì chọn bừa để bớt cô đơn, chị tập trung vào phát triển bản thân.
Đầu năm 2025, An kết nối với Alexander Spanton, 32 tuổi, chuyên viên phân tích dữ liệu tại Brisbane.
"Ban đầu, tôi ấn tượng khi cô ấy gửi đoạn tin nhắn dài về những mong muốn ở đối phương", anh Alexander nói. Anh cho biết sự nghiêm túc của An phù hợp với mục tiêu anh tìm kiếm trên mạng.
Buổi gặp đầu tiên của họ kéo dài 6 tiếng. An mang theo danh sách câu hỏi về quan điểm hôn nhân, tài chính và mục tiêu sống. Alexander trả lời đầy đủ, sau đó chủ động xóa ứng dụng hẹn hò để chứng minh mình nghiêm túc.
"Anh giữ khoảng cách và tôn trọng tôi. Đến lần hẹn thứ ba, anh mới nắm tay", An kể.
Mối quan hệ tiến triển nhanh chóng khi Alexander không chỉ yêu mà còn dành sự quan tâm cho con trai riêng của chị. Khi An đề nghị cùng đứng tên vay ngân hàng mua nhà sau một tháng hẹn hò, Alexander đồng ý ngay. "Điều đó chứng tỏ cô ấy tin tưởng, nghiêm túc với mối quan hệ này và tôi cũng tin tưởng cô ấy", Alexander nói.
Chưa đầy một tháng sau đó, họ dọn về ở chung căn nhà ba phòng ngủ rộng 150 m2 tại Brisbane.
Khi biết "ngôn ngữ tình yêu" của bạn gái là sự quan tâm qua hành động, chàng trai vào bếp, gọt trái cây hay làm mọi việc lặt vặt. Anh học tiếng Việt để kết nối với gia đình An. Mong ước của Alexander là phát triển bản thân, chu cấp tài chính để vợ tập trung cho sở thích.
Ngược lại, biết chồng đề cao sự ghi nhận và khích lệ trong mối quan hệ, An thường xuyên dành lời khen, cảm ơn và nói lời ngọt ngào. Cô vợ Việt cũng chinh phục chồng bằng những món ăn quê nhà mỗi tối.
Đầu năm 2026, vợ chồng An về Việt Nam thăm gia đình. Bà Nguyễn Thị Nhẫn, 81 tuổi, bà ngoại chị cho biết rất mừng khi thấy cháu tìm được hạnh phúc sau đổ vỡ và tổn thương nơi xứ người. "Alex dễ thương, nấu cơm, rửa chén đều đòi làm thay ngoại", bà nói.
Nhìn lại hành trình đã qua, Thúy An cho rằng phụ nữ sau đổ vỡ cần thay đổi tư duy. Sai lầm không phải là mẹ đơn thân, mà là chấp nhận một người không xứng đáng. Việc tập trung phát triển bản thân từ ngoại hình, sức khỏe đến chuyên môn và ngoại ngữ sẽ tạo ra giá trị tự thân. "Khi phụ nữ có kiến thức và sự tự tin, người phù hợp sẽ xuất hiện", chị nói.
Gần một năm sau khi nghỉ việc, biên tập viên video Li Dao phát hiện giọng nói của mình vẫn xuất hiện trong các cuộc họp nội bộ ở công ty cũ. Cô nhận ra công ty đã dùng AI để sao chép giọng nói và đưa vào các sản phẩm mới.
"Tôi chỉ biết việc này khi nghe người khác kể", cô nói. Kể từ đó, mỗi tối Li thường lướt các video quảng cáo ngắn để tìm bằng chứng giọng nói của mình bị sử dụng khi chưa xin phép.
Hiện nay, AI không chỉ thay thế các công việc lặp lại mà đang sao chép kinh nghiệm, kỹ năng và cách tư duy của con người. Các công ty yêu cầu nhân viên chuyển hóa năng lực trực giác, kỹ năng xử lý tình huống thành câu lệnh để AI học hỏi. Mục tiêu là giữ lại bộ kỹ năng của nhân viên trên hệ thống ngay cả khi họ đã nghỉ việc.
Xu Kejia, sinh viên Đại học Stanford từng thực tập tại một tập đoàn công nghệ cho biết nhiệm vụ của cô là dạy AI viết giống con người. "Tôi tự viết còn nhanh hơn, nhưng công ty cần người chuyển sự sáng tạo thành quy trình cho AI", Xu nói. Cô đánh giá những người đầu tiên bị đào thải chính là những người đã đào tạo hệ thống.
Tại Mỹ, kinh nghiệm của một nhóm kỹ sư bảo mật ở Seattle đã được mã hóa thành kỹ năng AI để tự động kiểm tra mã nguồn. Tháng 4/2026, Meta thu thập thao tác gõ phím và nhấp chuột của nhân viên để huấn luyện AI nhằm "học cách những người thông minh làm việc" và gây ra làn sóng phản đối nội bộ.
Không chỉ nhân viên, giới lãnh đạo cũng bị sao chép. Báo cáo của Gartner đầu năm 2026 xác nhận các "bản sao số" đang được phát triển để tái tạo phong cách quản lý của các CEO xuất sắc. Ví dụ, khi chuyên gia tư vấn tuyển sinh nổi tiếng Trương Tuyết Phong (Zhang Xuefeng) qua đời, dự án Zhang Xuefeng.skill lập tức xuất hiện, trích xuất dữ liệu từ sách và phỏng vấn để tạo ra một AI tư vấn mang đúng phong cách của ông.
Minh chứng cho xu hướng này là công cụ colleague.skill do kỹ sư Zhou Tianyi phát triển. Hệ thống hấp thụ "dấu vết số" của nhân viên từ nhật ký trò chuyện đến tài liệu, mô phỏng thói quen làm việc để tự động viết báo cáo. Dù mục đích ban đầu là bảo tồn tri thức tập thể, công cụ này đã dấy lên nhiều lo ngại về đạo đức.
Đáp lại, người lao động bắt đầu tạo ra các công cụ đối kháng. Lập trình viên Deng Xiaoxian phát hành anti-distillation.skill, ứng dụng giúp nhân viên thay thế hiểu biết cốt lõi bằng nội dung "đúng nhưng vô nghĩa" trước khi nộp dữ liệu đào tạo AI cho công ty. Công cụ thu hút hơn 4 triệu lượt xem trên GitHub trong bốn ngày. Nhà nghiên cứu Lu Cheng cũng phát hành công cụ keep-a-hand.skill để giúp con người giữ lại kỹ năng cá nhân.
Luật sư Yu Zehui cho biết các vụ kiện dân sự thường kéo dài do việc phát hiện xâm phạm AI phải làm thủ công. Chuyên gia Wang Tianyu từ Viện Hàn lâm Khoa học Xã hội Trung Quốc đề xuất cơ chế "cổ tức dữ liệu", yêu cầu đền bù cho người lao động khi AI sao chép kỹ năng của họ.
Giáo sư xã hội học Tôn Lập Bình, Đại học Thanh Hoa, Trung Quốc nhận định AI chỉ nên làm những việc con người không muốn, thay vì thay thế công việc của họ. Nhà nghiên cứu Lu Shiyu cho biết phong trào chống "chưng cất kỹ năng" là lời nhắc nhở doanh nghiệp rằng người lao động không phải là cỗ máy.
