Mới đây, bác sĩ Nguyễn Văn Phúc, khoa nam học Bệnh viện Trung ương Quân đội 108, cho biết vừa tiếp nhận một trường hợp nam giới trẻ đến khám tiền hôn nhân và phát hiện bất thường ở tinh hoàn do giãn tĩnh mạch tinh.
Bệnh nhân nam 28 tuổi, chưa lập gia đình, đến bệnh viện kiểm tra sức khỏe sinh sản trước hôn nhân với tâm lý đi khám để yên tâm hơn trước khi cưới. Người bệnh không có biểu hiện đau nhiều, không sốt, sinh hoạt bình thường, chỉ thỉnh thoảng có cảm giác tức nhẹ vùng bìu trái sau khi đứng lâu hoặc vận động mạnh nên trước đó không đi kiểm tra.
Qua thăm khám lâm sàng, bác sĩ nhận thấy tinh hoàn trái của bệnh nhân nhỏ hơn bên phải. Kết quả siêu âm bìu cho thấy hình ảnh giãn tĩnh mạch thừng tinh trái, đường kính tĩnh mạch giãn tăng lên khi làm nghiệm pháp Valsalva, có hiện tượng trào ngược.
Tinh hoàn trái có dấu hiệu giảm kích thước so với bên đối diện. Bệnh nhân được chẩn đoán teo tinh hoàn trái do giãn tĩnh mạch tinh.
Theo bác sĩ Phúc, giãn tĩnh mạch tinh là một trong những bệnh lý nam khoa khá thường gặp nhưng rất dễ bị bỏ qua do nhiều trường hợp tiến triển âm thầm, ít triệu chứng rõ ràng. Phần lớn người bệnh chỉ phát hiện tình cờ khi đi khám hiếm muộn, khám sức khỏe sinh sản hoặc khám tiền hôn nhân.
“Đây là tình trạng các tĩnh mạch quanh tinh hoàn bị giãn bất thường, làm ảnh hưởng đến tuần hoàn máu vùng bìu, tăng nhiệt độ tại chỗ và lâu dài có thể tác động đến chức năng sinh tinh cũng như thể tích tinh hoàn.
Nếu để kéo dài, người bệnh có nguy cơ giảm chất lượng tinh trùng, teo tinh hoàn và ảnh hưởng khả năng sinh sản”, bác sĩ Phúc cho biết.
Giãn tĩnh mạch tinh thường gặp nhiều ở bên trái do đặc điểm giải phẫu mạch máu. Một số bệnh nhân có biểu hiện đau tức bìu, nặng bìu, khó chịu khi đứng lâu hoặc chơi thể thao, nhưng cũng có nhiều trường hợp gần như không có dấu hiệu gì rõ rệt cho đến khi đi kiểm tra chuyên sâu.
Mặc dù trường hợp này được phát hiện trước khi kết hôn, nhưng nếu để muộn hơn, người bệnh có thể phải đối mặt với nhiều nguy cơ như giảm chất lượng tinh trùng, ảnh hưởng khả năng có con. Khi teo tinh hoàn tiến triển nặng hơn sẽ đau tức bìu kéo dài, ảnh hưởng sinh hoạt và tác động đến sinh lý và chất lượng cuộc sống.
Bác sĩ Phúc khuyến cáo nam giới trước khi kết hôn nên chủ động khám sức khỏe sinh sản, đặc biệt khi có các biểu hiện như đau tức bìu, một bên tinh hoàn nhỏ hơn bên còn lại, có cảm giác nặng bìu hoặc đã cố gắng có con trong thời gian dài nhưng chưa thành công.
Rất nhiều nam giới còn tâm lý ngại đi khám vì nghĩ mình vẫn sinh hoạt bình thường thì chắc không có vấn đề gì. Tuy nhiên, có những bệnh lý tiến triển âm thầm và chỉ được phát hiện khi đã để lại ảnh hưởng rõ ràng. Khám sớm giúp phát hiện sớm, điều trị đúng thời điểm và bảo vệ tốt hơn khả năng sinh sản về sau.
Trứng là lựa chọn phù hợp cho bữa sáng nhờ giàu dinh dưỡng, dễ chế biến và tạo cảm giác no lâu. Dù từng bị lo ngại vì chứa cholesterol, các chuyên gia nhận định người khỏe mạnh ăn khoảng một quả mỗi ngày thường không làm tăng đáng kể nguy cơ tim mạch nếu duy trì khẩu phần hợp lý.
Cung cấp protein chất lượng cao
Một quả trứng chứa khoảng 6 g protein cùng đầy đủ 9 loại axit amin thiết yếu cần cho cơ thể. Protein trong trứng hỗ trợ duy trì khối cơ, phục hồi mô, giúp cơ thể có năng lượng ổn định hơn vào buổi sáng. Ăn thực phẩm giàu protein vào đầu ngày còn giúp giảm cảm giác thèm ăn và hạn chế ăn vặt giữa các bữa.
Giúp no lâu hơn
So với nhiều món ăn sáng giàu tinh bột tinh chế, trứng tạo cảm giác no lâu hơn nhờ giàu protein và chất béo, từ đó hỗ trợ kiểm soát lượng calo nạp vào. Chuyên gia dinh dưỡng khuyến nghị kết hợp trứng với rau xanh, bánh mì nguyên cám hoặc trái cây để cân bằng dinh dưỡng cho bữa sáng.
Hỗ trợ kiểm soát cân nặng
Với người muốn duy trì vóc dáng hoặc kiểm soát cân nặng, trứng có thể là lựa chọn hữu ích. Trứng giàu protein chất lượng cao và chất béo lành mạnh nhưng chứa ít carbohydrate. Sự kết hợp này giúp tạo cảm giác no lâu hơn, từ đó hạn chế ăn vặt và giảm lượng calo nạp vào không cần thiết.
Trứng có thể trở thành thực phẩm hỗ trợ kiểm soát cân nặng lành mạnh, đặc biệt phù hợp với người giảm cân muốn có bữa ăn no lâu mà vẫn đảm bảo dinh dưỡng.
Hỗ trợ sức khỏe não bộ
Trứng là nguồn cung cấp choline - dưỡng chất quan trọng với hoạt động của não và hệ thần kinh. Choline tham gia vào quá trình hình thành chất dẫn truyền thần kinh acetylcholine, liên quan trí nhớ, khả năng tập trung.
Tốt cho mắt
Lòng đỏ trứng chứa lutein và zeaxanthin - hai chất chống oxy hóa có vai trò bảo vệ võng mạc, giảm nguy cơ thoái hóa điểm vàng liên quan tuổi tác. Ngoài ra, trứng cũng cung cấp vitamin A - dưỡng chất cần thiết cho thị lực và hoạt động bình thường của mắt.
Bổ sung nhiều vitamin và khoáng chất
Ngoài protein, trứng còn chứa vitamin B2, B12 và D, folate, selen. Đây đều là những dưỡng chất tham gia vào quá trình tạo năng lượng, miễn dịch, chuyển hóa của cơ thể.
Theo Mayo Clinic, một quả trứng chứa khoảng 75 calo nhưng giàu vi chất, phù hợp cho bữa sáng nhanh gọn. Dù lòng đỏ có nhiều cholesterol, các chuyên gia cho rằng thực phẩm này thường không ảnh hưởng đáng kể đến cholesterol máu ở người khỏe mạnh. Nguy cơ tim mạch thường liên quan nhiều hơn đến chế độ ăn nhiều chất béo bão hòa, thực phẩm chế biến sẵn và ít vận động. Tuy nhiên, người mắc bệnh tim mạch hoặc cholesterol cao nên tham khảo bác sĩ về lượng trứng phù hợp.
Anh La Thuận (25 tuổi, nhân viên kỹ thuật trực tại Trạm Công dân số Cityland Park Hills) cho biết, chỉ tính riêng ngày 14.5, Trạm Công dân số Cityland Park Hills có 251 người tới đo chỉ số sức khỏe; trong đó chiếm nhiều nhất là người từ 18 - 24 tuổi với tổng 163 lượt, người từ 25 tuổi trở lên chiếm ít hơn với tổng 74 lượt.
Hệ thống nhà thuốc và trung tâm tiêm chủng FPT Long Châu là đơn vị tiên phong, được Cục Cảnh sát Quản lý hành chính về trật tự xã hội (C06) và Công an TP.HCM lựa chọn đồng hành triển khai mô hình y tế số này.
Theo ghi nhận, khung giờ đông người dân sử dụng nhất từ 15 - 16 giờ chiều kéo dài đến tối, nhóm đo nhiều nhất là người trẻ từ 18 - 35 tuổi. Trong đó, rạng sáng là thời điểm nhiều người lớn tuổi đi tập thể dục thường ghé trạm.
Bạn V.T.T (20 tuổi, ở phường Tân Bình, TP.HCM) chia sẻ cảm nhận sau lần đầu tiên trải nghiệm y tế số: “Mô hình này rất tiện lợi vì mình không cần vào bệnh viện mất thời gian. Mình cũng thấy yên tâm vì kết quả mà máy trả ra khá tương đồng với lần khám sức khỏe cách đây khoảng 1 tháng của mình. Mình mong các trạm sẽ được bố trí ở nhiều nơi hơn để người dân có thể mua thuốc nhanh và chủ động kiểm tra sức khỏe thường xuyên, từ đó hiểu rõ tình trạng cơ thể và điều chỉnh nhịp sống phù hợp”.
Chị P.T.T.P (25 tuổi, ở phường Đông Hưng Thuận, TP.HCM) cũng cho biết: “Bình thường, người trẻ như mình chỉ quan tâm đến cân nặng, ít khi để ý đến oxy trong máu hay các chỉ số khác của cơ thể. Ví dụ ở nhà mỗi lần bước lên cân, mình chỉ biết nặng bao nhiêu ký, chứ không hiểu rõ cơ thể đang ở trạng thái sức khỏe thế nào. Còn mô hình này giúp đo và cho biết đầy đủ các thông tin sức khỏe, nhờ vậy mình biết mình cần điều chỉnh, cải thiện điều gì. Có thể là ngày nào mình cũng ghé qua sử dụng vì quá tiện lợi, nhanh mà cũng dễ thao tác”.
Được biết, so với thời điểm mới triển khai thí điểm (các trạm chủ yếu được đặt trong nhà), lượng người sử dụng hiện tăng rõ rệt do trạm đã được đặt ngoài trời, giúp người dân dễ tiếp cận hơn.
Chú B.N.B (65 tuổi, ở phường Trung Mỹ Tây, TP.HCM) chia sẻ: “Tôi thấy tính năng y tế của trạm rất tiện lợi, nhất là với người lớn tuổi. Nhiều khi đi làm về không có thời gian, nay có máy đặt gần khu dân cư thì chỉ cần ra đo là biết ngay tình trạng sức khỏe, không phải mất công đi bệnh viện hay phòng khám. Vừa tiết kiệm thời gian, chi phí, lại đỡ phiền con cháu đưa đón. Khi đo, tôi biết được cả những chỉ số như mỡ nội tạng đang cao để tự điều chỉnh ăn uống, tập thể dục, rồi vài tuần sau quay lại kiểm tra xem có cải thiện không. Thao tác máy cũng rất đơn giản, dễ dùng, còn có giọng nói tự động hướng dẫn người lớn không rành công nghệ. Nếu trong tương lai có tích hợp thêm đo lão thị thì càng tốt”.
Hiện Trạm Công dân số đã có mặt tại một số khu đô thị lớn như Celadon City, Vinhomes Ba Son, Đảo Kim Cương và Cityland Park Hills. Trong thời gian tới, mô hình sẽ tiếp tục được mở rộng tại TP.HCM và nhiều địa phương khác.
EV71 là chủng tay chân miệng có nguy cơ gây bệnh nặng cao gấp 3-5 lần so với các tác nhân khác và đang chiếm ưu thế trong các ca bệnh diễn tiến nặng tại TP HCM. Thống kê những tháng đầu năm cho thấy ca mắc trên địa bàn đã tăng hơn gấp đôi, đặc biệt ca nặng tăng vọt gấp 5 lần so với cùng kỳ năm trước, 4 trẻ tử vong. Giám sát dịch tễ ghi nhận EV71 tập trung chủ yếu ở trẻ dưới 3 tuổi, đồng thời xuất hiện biến thể mới so với đợt dịch năm 2023 làm tăng nguy cơ tái nhiễm.
Ths.BS Vũ Thị Thùy Dương, Phó khoa Nhiễm, Bệnh viện Nhi đồng 2, cho biết nguyên nhân chính gây ra bệnh tay chân miệng là do các virus thuộc họ đường ruột, điển hình là hai nhóm tác nhân Coxsackie A16 và Enterovirus 71 (EV71). Trong khi chủng Coxsackie A16 thường gây bệnh nhẹ thì EV71 lại rất nguy hiểm.
Thực tế lâm sàng cho thấy triệu chứng ban đầu của trẻ nhiễm chủng EV71 thường rất kín đáo. Trẻ vẫn có biểu hiện sốt, nổi ban hay loét miệng nhưng số lượng không nhiều và không điển hình, dễ khiến phụ huynh chủ quan. Trong khi đó, EV71 có độc lực cao và lây lan rất nhanh, chúng tấn công trực tiếp vào vùng thân não - nơi có trung khu điều khiển hô hấp và tim mạch - nên có thể gây ra những biến chứng nghiêm trọng.
Bác sĩ Dương nhấn mạnh, từ lúc trẻ có dấu hiệu nghi ngờ, chỉ trong vòng 24 đến 48 giờ đã có thể dẫn đến các biến chứng nặng về thần kinh, tim mạch và tuần hoàn. Đây là lý do khiến chúng ta không thể phân biệt được bằng mắt thường là trẻ mắc chủng Coxsackie A16 bình thường hay chủng EV71 nguy hiểm.
Tại bệnh viện, tỷ lệ bệnh nhân tay chân miệng nhập viện hiện đã tăng khoảng 20-30% so với những tháng trước đó. Trong số các ca nhập viện điều trị nội trú, có tới 16% đến 17% là các ca bệnh nặng từ độ 2B trở lên. Đây là nhóm bệnh nhân bắt buộc phải có chỉ định truyền thuốc đặc hiệu, được theo dõi sinh hiệu liên tục để giành giật lại sự sống.
Vì diễn tiến của bệnh tay chân miệng do EV71 nhanh và khó lường, bác sĩ Dương lưu ý giải pháp then chốt là theo dõi sát để phát hiện sớm các dấu hiệu chuyển độ. Đặc biệt tại môi trường nhà trẻ, để phát hiện bệnh sớm, giáo viên và phụ huynh cần thường xuyên kiểm tra các biểu hiện bất thường của trẻ dù là nhỏ nhất.
Đưa trẻ đến ngay các cơ sở y tế khi xuất hiện các dấu hiệu cảnh báo như trẻ sốt nhẹ nhưng kéo dài, hoặc sốt cao khó hạ, có biểu hiện mệt mỏi, thiếu sức sống; trẻ quấy khóc, từ chối ăn uống và chảy nhiều nước dãi do các vết loét sâu trong miệng gây đau rát. Lưu ý khi giật mình chới với là dấu hiệu điển hình của biến chứng thần kinh, thường xuất hiện lúc trẻ đang thiu thiu ngủ; trẻ run chi, đi đứng loạng choạng, ngồi không vững.
