“Tôi có thể xác nhận rằng một cuộc gặp giữa phái đoàn của Cuba và Mỹ gần đây đã được tổ chức ở Cuba” – ông Alejandro Garcia, Phó tổng vụ trưởng phụ trách vấn đề về Mỹ thuộc Bộ Ngoại giao Cuba, chia sẻ với báo Granma (Cuba) ngày 20-4.
Ông Garcia thông tin phía Mỹ tham dự cuộc gặp gồm các trợ lý ngoại trưởng từ Bộ Ngoại giao Mỹ, trong khi phía Cuba do đại diện cấp Thứ trưởng Ngoại giao dẫn đầu.
Tuần trước trang tin Axios (Mỹ) tường thuật các quan chức trong chính quyền ông Trump đã tổ chức nhiều cuộc họp tại Havana vào ngày 10-4 với các quan chức Cuba.
Theo Axios, các nhà đàm phán Mỹ đã đưa ra một số điều kiện để tiếp tục đàm phán với Cuba, trong đó có việc trả tự do cho các tù nhân chính trị nổi bật.
Tuy nhiên, ông Garcia đã bác bỏ những thông tin này.
“Trong cuộc gặp, không bên nào đưa ra thời hạn hay có những phát biểu mang tính đe dọa như báo chí Mỹ đã đưa tin. Toàn bộ quá trình trao đổi đều mang tính tôn trọng và chuyên nghiệp” – ông Garcia khẳng định.
Ông Garcia nhấn mạnh rằng việc chấm dứt lệnh phong tỏa dầu mỏ kéo dài ba tháng của Mỹ đối với Cuba là “ưu tiên hàng đầu” của Chính phủ Cuba trong các cuộc đàm phán. Ông cũng cáo buộc Washington “tống tiền” khi đe dọa áp thuế đối với các quốc gia xuất khẩu dầu mỏ sang Cuba.
Thời gian qua căng thẳng leo thang nhanh chóng giữa Mỹ và Cuba, hai quốc gia chỉ cách nhau khoảng 145km qua eo biển Florida.
Hôm 18-4, chính phủ các nước Brazil, Mexico và Tây Ban Nha đã ra tuyên bố chung kêu gọi tôn trọng chủ quyền của Cuba cũng như tiến hành các cuộc đối thoại “chân thành và tôn trọng” với đảo quốc Caribê này.
Theo TTXVN, Cuba đang trải qua cuộc khủng hoảng năng lượng nghiêm trọng, đặc biệt sau lệnh phong tỏa dầu mỏ của Mỹ, với tình trạng mất điện kéo dài ảnh hưởng đến cuộc sống hằng ngày và quá trình vận hành của nền kinh tế.
Sự việc xảy ra tối 19/4, khi khu trục hạm USS Zumwalt đang neo đậu tại thành phố Pascagoula thuộc bang Mississippi của Mỹ, nhưng thông tin chỉ được hải quân Mỹ công bố ngày 22/4. Đám cháy khiến ba thủy thủ bị thương, trong đó một người phải nhập viện và đang trong tình trạng ổn định.
Hải quân Mỹ đang điều tra nguyên nhân và đánh giá mức độ ảnh hưởng đến tàu Zumwalt.
Sự cố xảy ra trong lúc khu trục hạm Zumwalt đang trong quá trình thử nghiệm sau khi hiện đại hóa tại nhà máy của hãng Huntington Ingalls (HII). Dự án bắt đầu từ tháng 8/2023, trong đó pháo tầm xa AGS cỡ nòng 155 mm sẽ được thay bằng loạt ống phóng tên lửa siêu vượt âm C-HGB.
Tháng 12/2024, tàu Zumwalt rời ụ nổi và bước vào giai đoạn tiếp theo để chuẩn bị quay lại hoạt động. Chiến hạm ra biển lần đầu hôm 15/1, sau hơn hai năm nằm xưởng.
USS Zumwalt là chiếc đầu tiên của lớp tàu cùng tên, được coi là một trong những dự án quân sự tốn kém nhất lịch sử Mỹ, nhưng gây thất vọng với hàng loạt lỗi thiết kế, đội giá và chậm tiến độ.
Quốc hội Mỹ đã cắt giảm số lượng đặt mua từ 32 xuống chỉ còn 3 tàu, trong đó USS Zumwalt và USS Michael Monsoor đã đưa vào biên chế, còn USS Lyndon B. Johnson hạ thủy từ năm 2019 và đang trong giai đoạn thử nghiệm.
Văn phòng Kiểm toán Chính phủ Mỹ hồi tháng 9/2020 cho biết mỗi tàu lớp Zumwalt có giá hơn 9 tỷ USD, bao gồm cả chi phí nghiên cứu phát triển, so với mức giá dự kiến 1,3 tỷ USD/chiếc hồi năm 1998. Cơ quan này đánh giá lớp Zumwalt chỉ có thể đạt khả năng làm nhiệm vụ đầy đủ sớm nhất là sau năm 2025.
Hải quân Mỹ ban đầu định sử dụng lớp Zumwalt để tấn công các mục tiêu ven biển bằng pháo AGS. Đây là loại pháo lớn nhất được Mỹ chế tạo và trang bị cho chiến hạm từ sau Thế chiến II, có thể bắn 10 phát đạn mỗi phút nhằm vào mục tiêu cách vị trí khai hỏa hơn 150 km.
Tuy nhiên, mỗi quả đạn pháo dẫn đường tầm xa (LRLAP) cho AGS có trị giá gần một triệu USD, khiến hải quân Mỹ phải từ bỏ kế hoạch mua đạn và loay hoay tìm cách thay đổi cấu hình vũ khí cho lớp Zumwalt. Hải quân Mỹ cuối năm 2021 thông báo sẽ hoán cải tàu khu trục lớp Zumwalt, loại bỏ AGS để trang bị tên lửa siêu vượt âm tầm xa IRCPS.
Trong đợt bầu cử sơ bộ hôm 19.5, Tổng thống Trump đã thể hiện tầm ảnh hưởng tuyệt đối của ông trong nội bộ đảng Cộng hòa khi giúp nhiều ứng viên thắng cử, gián tiếp khiến một số nhân vật mâu thuẫn với ông thua cuộc. Tại bang Kentucky, hạ nghị sĩ Thomas Massie để thua trước ứng viên Ed Gallrein được ông Trump ủng hộ sau cuộc bầu cử sơ bộ tốn kém nhất trong lịch sử Hạ viện Mỹ, theo AP. Ông Massie từ lâu là cái gai trong mắt ông Trump khi thúc đẩy công bố hồ sơ Jeffrey Epstein, phản đối xung đột tại Iran hay bỏ phiếu chống lại dự luật thuế của tổng thống vào năm ngoái.
Cùng ngày, ông Trump tuyên bố ủng hộ Tổng chưởng lý bang Texas Ken Paxton trong cuộc đua giành ghế Thượng viện của nghị sĩ John Cornyn. Ông Paxton là đồng minh của ông Trump và là người ủng hộ nhiệt thành phong trào Làm cho nước Mỹ vĩ đại trở lại (MAGA), trong khi ông Cornyn thuộc nhóm nghị sĩ Cộng hòa truyền thống. Sự ủng hộ của chủ nhân Nhà Trắng dành cho ông Paxton được nhiều người xem như dấu chấm hết cho hy vọng tái cử của ông Cornyn, người được giới lãnh đạo đảng tin tưởng hơn. Theo Fox News, diễn biến này được phe Dân chủ xem như "món quà Giáng sinh sớm" bởi ngôi sao đang lên James Talarico của họ sẽ có nhiều cơ hội thắng trước ông Paxton, người liên quan nhiều bê bối, hơn là phải đối đầu với ông Cornyn.
Trước đó, trong cuộc bầu cử hôm 5.5, cả 5 nghị viên Thượng viện bang Indiana phản đối Tổng thống Trump trong việc vẽ lại bản đồ bầu cử đều để thua trước các ứng viên được chủ nhân Nhà Trắng ủng hộ. Đến ngày 16.5, thượng nghị sĩ Bill Cassidy - người từng bỏ phiếu luận tội ông Trump vào năm 2021 - thất bại trong cuộc bầu cử sơ bộ tại bang Louisiana, trong khi ứng viên Julia Letlow được ông Trump ủng hộ đi tiếp. Chưa đầy 3 ngày sau, ông Cassidy "trở cờ" khi giúp đảng Dân chủ thúc đẩy dự luật kiểm soát quyền lực chiến tranh của tổng thống sau nhiều lần bị ngăn chặn trước đó.
Reuters dẫn lời một số chiến lược gia của đảng Cộng hòa đánh giá việc hàng loạt ứng viên có tiếng nói phản biện trong đảng thất cử có thể làm suy giảm khả năng giữ lại quyền kiểm soát lưỡng viện quốc hội trong cuộc bầu cử giữa kỳ vào tháng 11. Hiện tại, đảng Cộng hòa đang nắm thế đa số mong manh tại cả Thượng viện và Hạ viện.
Theo phân tích, những hành động của Tổng thống Trump dường như nhằm mục đích huy động những người ủng hộ trung thành nhất, hơn là tiếp cận các cử tri độc lập hoặc ôn hòa - những người có khả năng đóng vai trò quyết định trong cuộc đua gay cấn vào tháng 11.
Bên cạnh đó, các ứng viên Cộng hòa sắp tới có thể chịu áp lực phải lấy lòng ông Trump để tránh trở thành mục tiêu công kích, dù việc này khiến họ có nguy cơ để mất nhóm cử tri ngoài MAGA. Việc các ứng viên công khai ủng hộ ông Trump cũng đi kèm với rủi ro lớn trong bối cảnh tỷ lệ ủng hộ của cử tri dành cho vị tổng thống đang ở mức thấp gần kỷ lục (35%) từ đầu nhiệm kỳ, theo kết quả khảo sát hôm 19.5 của Reuters/Ipsos.
Hãng tin Reuters ngày 24.4 dẫn lời một quan chức Mỹ giấu tên tiết lộ rằng Lầu Năm Góc đã nêu ra phương án đình chỉ trong một email về các cách thức trừng phạt những đồng minh NATO không tham gia vào cuộc chiến Mỹ - Israel chống lại Iran.
Không có điều khoản nào trong hiệp ước NATO cho phép đình chỉ hoặc trục xuất một thành viên của liên minh quân sự hùng mạnh nhất thế giới này, theo AFP.
Trả lời câu hỏi về thông tin từ Reuters, Thư ký báo chí Lầu Năm Góc Kingsley Wilson nói rằng Bộ Chiến tranh Mỹ "sẽ đảm bảo tổng thống có những lựa chọn khả thi để đảm bảo rằng các đồng minh của chúng tôi không còn là hổ giấy nữa mà thay vào đó sẽ làm tròn bổn phận của mình". Bà Wilson không cung cấp thêm chi tiết.
Trong khi đó, Thủ tướng Tây Ban Nha Pedro Sanchez nhấn mạnh rằng Tây Ban Nha "là một thành viên đáng tin cậy trong NATO" và đang thực hiện đầy đủ các nghĩa vụ của mình, theo AFP.
"Do đó, tôi hoàn toàn không lo lắng", ông Sanchez nói với các phóng viên trong chuyến thăm Síp để dự hội nghị thượng đỉnh EU. Ông nói thêm: "Chúng tôi không làm việc dựa trên email, chúng tôi làm việc dựa trên các tài liệu chính thức và lập trường mà chính phủ Mỹ đã đưa ra trong trường hợp này".
Tổng thống Mỹ Donald Trump đã nhiều lần chỉ trích các đồng minh NATO vì từ chối tham gia chiến dịch của Mỹ và Israel chống Iran, nói rằng ông coi đó là sự phản bội.
Một số nước thành viên của NATO như Pháp, Tây Ban Nha và Ý đã không cho phép máy bay quân sự của Mỹ tham gia chiến dịch chống Iran bay qua lãnh thổ hoặc sử dụng các căn cứ của họ.
Việc Washington kỳ vọng các cơ sở và lãnh thổ của các thành viên NATO phải được cung cấp cho Mỹ mà không cần thắc mắc đã làm gia tăng căng thẳng trong liên minh quân sự này.
Thủ tướng Ý Giorgia Meloni nói với các phóng viên ở Síp rằng "NATO phải duy trì sự đoàn kết. Tôi tin rằng đó là một nguồn sức mạnh".
NATO sẽ tổ chức hội nghị thượng đỉnh tiếp theo tại Thổ Nhĩ Kỳ vào ngày 7-8.7.
