Trong bộ phim truyền hình “Tiếu ngạo giang hồ”, chuyển thể từ tiểu thuyết của Kim Dung năm 2001, các nhân vật phái Thanh Thành mặc trang phục lòe loẹt, đội nón lá, đeo mặt nạ quái gở…, tạo cảm giác về một bộ lạc thiểu số sinh sống nơi rừng núi.
Còn trong tiểu thuyết, Kim Dung mô tả về phục sức của các kiếm khách phái Thanh Thành: “Đầu chít khăn trắng, mặc áo bào xanh, hai chân rất nở nang, lại mang giày đỏ. Sở dĩ họ chít khăn trắng là để giữ tục để tang Gia Cát Lượng, người được dân vùng Tứ Xuyên đời đời thương nhớ”.
Đó là mô tả chân thực của Kim Dung về Thanh Thành, võ phái đại biểu cho tỉnh Tứ Xuyên. Nhưng từ đó về sau, cố văn hào Hong Kong lại xây dựng các nhân vật cùa võ phái này theo hướng phản diện.
Chưởng môn phái Thanh Thành trong Tiếu ngạo giang hồ – Dư Thương Hải từng bị Nhậm Ngã Hành mô tả là một “chân tiểu nhân” đích thực, luôn tỏ ra nham hiểm, hẹp hòi, cư xử không ra phong phạm chưởng môn một phái.
Các đệ tử của Dư Thương Hải đa phần cũng là những kẻ tư chất tầm thường, phẩm hạnh không đoan chính. Còn sư phụ ông – Trường Thanh Tử cũng là người tâm địa hẹp hòi.
Kim Dung chẳng viết gì tốt đẹp về phái Thanh Thành. Nhưng ở đời thật, đây lại là một võ phái phát triển rực rỡ, gần đạt đến đẳng cấp của Thiếu Lâm, Võ Đang.
Triết lý của võ phái Thanh Thành mang màu sắc Đạo giáo rõ nét, kết hợp giữa dưỡng sinh, kiếm thuật và khả năng ứng dụng thực chiến.
Ban đầu, Thanh Thành không phải “môn phái” thực thụ như trong tiểu thuyết Kim Dung mô tả. Trong lịch sử, đây là tập hợp nhiều dòng võ thuật phát triển quanh khu vực núi Thanh Thành, nơi từ lâu được xem là một trong những thánh địa của Đạo giáo Trung Hoa.
Núi Thanh Thành cùng hệ thống đạo quán đã được UNESCO công nhận trong quần thể di sản văn hóa cùng công trình Đô Giang Yển năm 2000. Chính môi trường văn hóa này tạo ra nền tảng để võ học nơi đây hình thành và phát triển
Nhiều tư liệu dân gian cho rằng nguồn gốc Thanh Thành có thể truy về thời Đông Hán, gắn với Trương Đạo Lăng, nhân vật được xem là tổ sư Thiên Sư đạo.
Dù khó xác minh toàn bộ chi tiết, giới nghiên cứu nhìn nhận ảnh hưởng Đạo giáo lên võ thuật Thanh Thành là rất rõ: coi trọng hơi thở, vận khí, điều thân, điều tâm và sự hài hòa với tự nhiên. Đây là điểm khác biệt lớn so với nhiều hệ võ thiên về sức mạnh thuần túy.
Nếu Thiếu Lâm nổi tiếng với cương mãnh, tấn pháp chắc và hệ thống quyền cước quy củ, thì Thanh Thành thường được mô tả bằng ba chữ: linh, hiểm, nhu.
Linh là bộ pháp cơ động, thay đổi góc đánh nhanh. Hiểm là cách ra đòn kín, nhắm điểm yếu, ít phô trương. Nhu là biết mượn lực, dùng chuyển động vòng cung và nhịp thở để hóa giải sức mạnh đối phương.
Một số bài nổi tiếng trong hệ Thanh Thành hiện đại gồm Thanh Thành Thái Cực quyền, Huyền Môn Thái Cực, Bát Tiên kiếm và nhiều bài kiếm mang màu sắc Đạo gia
Từ góc độ thực chiến, Thanh Thành là ví dụ tiêu biểu cho câu chuyện “võ cổ truyền có dùng được hay không”. Câu trả lời nằm ở cách huấn luyện. Nếu chỉ luyện biểu diễn, bài quyền đẹp mắt nhưng thiếu đối kháng thì khó kiểm chứng.
Nhưng nếu được tập đúng phương pháp, các yếu tố của Thanh Thành vẫn rất giá trị: di chuyển né góc, giữ thăng bằng, phản công đúng thời điểm, phát lực ngắn ở cự ly gần và kiểm soát hơi thở khi chịu áp lực.
Năm 2024, truyền thông Trung Quốc dẫn lời chưởng môn đương đại – võ sư Lưu Tuy Tân cho biết ông “biết ơn Kim Dung vì đã đưa Thanh Thành ra thế giới”.
Đây được đánh giá là phát biểu vô cùng khôn ngoan của Lưu Tuy Tân, cho thấy sự phát triển của phái Thanh Thành hoàn toàn vượt trên những điều tiêu cực bị tiểu thuyết hóa qua ngòi bút hư cấu của Kim Dung.
Vĩ võ sư này là chưởng môn đời thứ 36 của phái Thanh Thành. Ông học võ từ nhỏ, từng tiếp xúc cả tán thủ hiện đại trước khi quay lại hệ Thanh Thành. CGTN cho biết Lưu Tuy Tân bắt đầu luyện công từ năm 6 tuổi, sau đó được võ sư Dư Quốc Vĩnh chọn làm người kế thừa năm 1997
Không chỉ truyền dạy võ thuật, Lưu Tuy Tân còn trở thành gương mặt quảng bá văn hóa. Ông từng hướng dẫn Thanh Thành Thái Cực tại Paris, xuất hiện trong nhiều sự kiện quốc tế, thậm chí dẫn đoàn biểu diễn ở Nam Cực năm 2012.
Giới quan sát cho rằng đây là cách các võ phái truyền thống Trung Quốc thích nghi thời toàn cầu hóa: từ mô hình sơn môn bí truyền sang mô hình di sản văn hóa mở.
Tại Tứ Xuyên, Thanh Thành còn mang giá trị biểu tượng địa phương rất lớn. Nếu nhắc đến Hà Nam có Thiếu Lâm, Hồ Bắc có Võ Đang, thì Tứ Xuyên có Thanh Thành và Nga Mi phái.
Trong bối cảnh tỉnh này cũng là quê hương của loài gấu trúc lớn, lẩu Tứ Xuyên và nền văn hóa Thục đặc sắc, Thanh Thành trở thành một phần của “thương hiệu văn hóa” vùng đất này.
Cần biết rằng Tứ Xuyên (hay còn gọi là Ba Thục) là vùng đất rất rộng lớn, chiếm một vị thế rất đặc biệt trong lịch sử Trung Hoa.
Vào thời Xuân Thu Chiến quốc, Tứ Xuyên được xem là đất hậu phương của nhà Tần, từ đó giúp họ thống nhất thiên hạ.
Đến cuối đời nhà Hán, Tứ Xuyên trở thành nơi Lưu Bị lập đô xưng đế, rồi được Gia Cát Lượng mở mang, xây dựng bờ cõi, kinh tế. Người dân Tứ Xuyên đời đời thương nhớ Gia Cát Lượng, đến mức tạo nên tập tục đeo khăn trắng (để tang).
Và một vùng đất kỳ vĩ như vậy, có nền tảng võ thuật được đại biểu bởi phái Thanh Thành, chắc chắn không thể chỉ là một võ phái “tầm thường, hẹp hòi” như trong tiểu thuyết Kim Dung.
Dù bị đánh giá thấp hơn hẳn so với Man City, song Chelsea đã chứng minh khi bước vào trận chung kết, cơ hội luôn là 50-50 cho mỗi đội.
Ở cuộc so tài chung kết FA Cup trên sân Wembley, Cole Palmer cùng đồng đội chọn cách đá rất chủ động: đẩy cao đội hình pressing và tranh chấp rát, luân chuyển bóng nhanh nhờ óc sáng tạo cùng khả năng giữ bóng tốt của Palmer, Enzo Fernandez.
Việc đẩy cao đội hình để chia cắt khả năng cầm bóng của Man City đã giúp Chelsea có thế trận cân bằng trong suốt hiệp 1. Đội bóng thành London khiến Man City chỉ có 19% thời lượng cầm bóng ở trung lộ, còn lại, học trò Pep Guardiola phải đẩy bóng ra biên cho Jeremy Doku hay Antoine Semenyo tạo đột biến.
Cũng nhờ tuyến phòng ngự đá chắc chắn, Chelsea đẩy Man City vào thế cầm bóng nhiều, nhưng chủ yếu chuyền qua lại và chờ đợi cơ hội đột phá từ cánh. Khoảnh khắc Semenyo rê cắt vào trung lộ rồi sút bóng... sang biên bên kia cho thấy sự bất lực hiếm gặp của Man City, trước đội hình mà Chelsea đã tổ chức kín kẽ.
Tuy nhiên, Chelsea chỉ có thể cầm chân đối thủ chứ không đủ sức tấn công áp đặt thế trận, trong bối cảnh Joao Pedro xuống phong độ, Palmer bị vây kín, còn Enzo đơn độc khi cầm bóng mà không có đồng đội để chuyền.
Trong suốt 4 năm tái thiết Chelsea, BlueCo (quỹ đầu tư Mỹ đang sở hữu Chelsea) đã lấy Man City làm hình mẫu, từ tái thiết con người đến định hướng lối chơi.
Chelsea muốn đá đẹp, kiểm soát bóng và tạo dựng ADN trên những nhân tố trẻ. Thế nhưng, trong cuộc đối đầu trực diện, một Chelsea đang mai một bản sắc chẳng thể thắng được chính đội bóng họ coi là hình mẫu.
Nỗ lực của Chelsea chỉ dừng ở mức làm khó đối thủ. Với lực lượng đẳng cấp cùng lối chơi tấn công đã quá nhuần nhuyễn sau một thập kỷ gắn bó với Pep Guardiola, Man City luôn biết cách giải quyết các trận chung kết. Cũng giống chiến thắng 2-0 trước Arsenal ở chung kết cúp Liên đoàn Anh, nửa xanh thành Manchester chỉ cần 1, 2 khoảnh khắc để định đoạt trận đấu.
Khoảnh khắc ấy đã đến ở phút 72, khi Man City phản công ấn tượng. Erling Haaland chuyền bóng như đặt để Semenyo đánh gót ngẫu hứng, ghi bàn thắng duy nhất trong trận chung kết. Chelsea đã chơi phòng ngự ổn ở trận chung kết tại Wembley, nhưng một giây lơ là khi đẩy cao đội hình là đủ để thầy trò McFarlane sụp đổ. Man City vẫn như con sói săn mồi lão luyện ở trận chung kết. Chẳng phải ngẫu nhiên khi đã lọt vào trận tranh danh hiệu, hiếm khi Man City để lỡ.
Man City đủ bản lĩnh và kinh nghiệm để bảo toàn chiến thắng 1-0 trước Chelsea, qua đó giúp HLV Pep Guardiola có danh hiệu thứ 17 tại Anh. Đội bóng thành Manchester cũng chính thức có danh hiệu thứ hai mùa này, sau Cúp liên đoàn Anh. Điểm chung của hai trận chung kết, là Man City đều thắng và sạch lưới trước các đội bóng London.
Khi tiếng còi trận bán kết lượt về Champions League 2025 - 2026 giữa Bayern Munich với PSG vang lên, ống kính ngay lập tức hướng về Harry Kane.
Lại một lần nữa người ta thấy tiền đạo người Anh rời sân với khuôn mặt thất thần và bước chân nặng trĩu. Cảm giác ấy lặp lại gần giống như một năm trước, khi "hùm xám" gục ngã trước Inter Milan ở tứ kết.
Thất bại chung cuộc với tổng tỉ số 5-6 sau hai lượt trận đã chính thức đóng sập cánh cửa tiến tới trận chung kết tại Budapest của thầy trò HLV Vincent Kompany. Pha lập công muộn màng ở phút 90+4 của Kane là không đủ để đội bóng nước Đức lội ngược dòng trước PSG.
Bàn thắng này đã giúp Harry Kane sánh ngang kỷ lục của Cristiano Ronaldo khi ghi bàn trong 6 trận liên tiếp tại vòng knock-out Champions League..
Bóng đá vốn dĩ không có sự công bằng tuyệt đối. Lịch sử của môn thể thao vua từng ghi nhận vô số những cầu thủ mà bộ sưu tập cúp vô địch của họ đồ sộ hơn rất nhiều so với tài năng thực tế. Điều này do họ may mắn được đặt vào đúng một "hệ thống bách chiến bách thắng".
Ở chiều ngược lại, có những ngôi sao bị trói buộc vào một số phận đầy bi kịch. Harry Kane chính là hình ảnh rõ nhất và cũng xót xa nhất.
Bi kịch của thủ quân đội tuyển Anh không đến từ sự yếu kém hay vòng lặp sai lầm. Ngược lại, điều khiến những người yêu mến anh phải nuối tiếc chính là Kane càng cháy rực rỡ bao nhiêu thì số phận lại nghiệt ngã với anh bấy nhiêu.
Ở tuổi 32 - con số mà nhiều cầu thủ đã ở bên kia sườn dốc của sự nghiệp, Harry Kane lại trình diễn một đẳng cấp vượt trội. Với 56 lần lập công chỉ sau 49 lần ra sân mùa này, hiệu suất ghi bàn của anh không chỉ dẫn đầu nước Đức mà còn bỏ xa các tiền đạo trên bình diện châu Âu.
Trên "sân khấu" Champions League, số 9 của Bayern đã thi đấu vượt xa định nghĩa của một tiền đạo cắm thông thường. Anh không "mắc võng" trong vòng cấm địa để chờ đợi bóng từ đồng đội.
Thay vào đó, người ta thấy Kane liên tục lùi sâu về khu vực giữa sân để tự mình châm ngòi cho các đợt tấn công khi tung ra những đường tỉa bóng. Anh tham gia pressing liên tục, dũng mãnh tranh chấp và sẵn sàng lên tiếng kết liễu trận đấu ở những thời khắc quyết định.
Thế nhưng trái bóng vẫn cứ lăn theo quỹ đạo tàn nhẫn của riêng nó, và Harry Kane vô tình bị cuốn vào vòng lặp đó.
Hãy nhìn lại hành trình khi Harry Kane quyết định dứt áo rời bỏ mái nhà xưa Tottenham để khoác lên mình màu áo của Bayern Munich.
Khi đó, Kane mang theo một mục tiêu chinh phục Champions League. Ở bắc London cùng Tottenham, Kane có vị thế của một huyền thoại sống, nhưng phòng truyền thống lại trống rỗng.
Rời nước Anh, Kane đặt cược tuổi thanh xuân và di sản của mình để bước vào "cỗ máy chiến thắng" tại Bavaria - nơi sở hữu 6 chức vô địch châu Âu và mặc định thống trị nền bóng đá Đức. Về lý thuyết, đó là một nước đi hoàn hảo cho chặng cuối sự nghiệp.
Thế nhưng Bayern Munich dù vẫn dư sức thống trị ở đấu trường quốc nội, nhưng ra châu Âu lại là câu chuyện khác. Đội hình hiện tại vẫn dồi dào nhân sự, nhưng đội bóng đã đánh mất sự lạnh lùng cần thiết.
Lấy trận bán kết lượt về trên sân nhà làm minh chứng cho nhận định này. Bayern kiểm soát bóng 66%, tung ra 18 cú sút. Nhưng họ không thể quật ngã được tập thể của HLV Luis Enrique. Và thế là bi kịch mang tên Harry Kane lại tiếp diễn. Anh xuất sắc, nhưng chừng đó là không đủ để chạm tay vào chiếc cúp tai voi.
Vinh quang cao nhất mà anh có thể chạm tới mùa này chỉ là đĩa bạc Bundesliga và Cúp quốc gia Đức. Có danh hiệu, thoát cảnh trắng tay, nhưng đó rõ ràng không phải là thứ khiến anh dứt áo rời Tottenham. Thứ Kane khao khát nhất là đỉnh cao châu Âu. Sắp bước sang tuổi 33, quỹ thời gian thi đấu đỉnh cao của anh đang cạn dần.
Nhìn hình ảnh Kane ôm mặt che đi giọt nước mắt cay đắng, người hâm mộ không khỏi xót xa. Tiếc cho anh, bởi vì anh đã quá hoàn hảo mà lại thiếu Champions League. Làng bóng đá thế giới chỉ còn hy vọng Harry Kane cùng tuyển Anh có thể làm nên chuyện ở World Cup 2026 sắp tới.
13 năm kể từ ngày Crystal Palace trở lại Ngoại hạng Anh thông qua trận play-off thăng hạng, đội bóng thành London giờ bổ sung thêm một danh hiệu châu Âu vào phòng truyền thống, nơi trước đó đã có FA Cup tháng 5/2025 và Siêu cup Anh hồi tháng 8 năm ngoái.
Cầu thủ ghi bàn duy nhất trận chung kết là Jean-Philippe Mateta, người từng ở rất gần việc chuyển sang AC Milan hồi tháng Một nhưng thương vụ đổ bể sau cuộc kiểm tra y tế không đạt yêu cầu.
Một mùa giải kỳ lạ của Palace khép lại theo cách không thể ngọt ngào hơn. Nhờ việc vô địch Conference League, Palace giành vé dự Europa League mùa tới - điều họ từng bị tước bỏ với tư cách nhà vô địch FA Cup mùa trước do vi phạm quy định sở hữu đa CLB của UEFA.
Với HLV Oliver Glasner, người sẽ chia tay CLB vì mâu thuẫn với ban lãnh đạo, danh hiệu này gần như chấm dứt mọi tranh cãi về vị trí của ông trong lịch sử Crystal Palace. Sau hiệp một lép vế, nhà cầm quân người Áo giúp đội bóng thay đổi hoàn toàn sau giờ nghỉ và giành quyền kiểm soát trận đấu. Glasner rời Palace với ba danh hiệu chỉ trong vòng 12 tháng.
Thành phố Leipzig ngập trong sắc đỏ, xanh và trắng của hai đội trước giờ bóng lăn. Trên khán đài, người hâm mộ Crystal Palace giương tấm biểu ngữ khổng lồ với dòng chữ: "Thoát phá sản, vô địch FA Cup, lên chuyến tàu Europa League", nhắc lại hành trình từ bờ vực tan rã năm 2010 đến đỉnh cao châu Âu hiện tại.
Dù được đánh giá cao hơn trong trận chung kết đầu tiên lịch sử của Rayo Vallecano, Crystal Palace lại nhập cuộc khá bế tắc. Đại diện Tây Ban Nha kiểm soát bóng tốt hơn và tạo ra nhiều cơ hội nguy hiểm trong 45 phút đầu.
Phải đến phút bù giờ hiệp một, Palace mới tạo được tình huống đáng chú ý khi Tyrick Mitchell đánh đầu chệch cột từ đường chuyền chính xác của Adam Wharton. Chỉ số bàn thắng kỳ vọng (xG) của riêng tình huống này đã là 0,48, khi Mitchell ở quá gần khung thành trong thế trống trải.
Nhưng Palace lột xác hoàn toàn sau giờ nghỉ. Mateta suýt mở tỷ số ngay đầu hiệp hai trước khi Wharton sút xa khiến thủ môn Augusto Batalla không thể bắt dính bóng. Tiền đạo người Pháp nhanh chân đá bồi ghi bàn duy nhất trận đấu, rồi ăn mừng bằng màn đá cột cờ góc quen thuộc cùng đồng đội Jaydee Canvot.
Palace suýt nhân đôi cách biệt ngay sau đó khi cú đá phạt của Pino tìm đến cả hai cột dọc, trước khi Mateta tiếp tục đưa bóng trúng khung gỗ ở pha đá bồi.
Rayo Vallecano dồn toàn lực tấn công trong phần còn lại trận đấu. HLV Inigo Perez liên tục thay người nhằm tìm bàn gỡ, nhưng hàng thủ Palace với thủ lĩnh Maxence Lacroix đứng vững.
Khi tiếng còi mãn cuộc vang lên, nhiều CĐV hai đội bật khóc. Nhưng niềm vui chỉ thuộc về Crystal Palace. Đội bóng từng bên bờ vực phá sản giờ đã lần đầu đứng trên đỉnh châu Âu.
