Fox News hôm nay dẫn nguồn tin quan chức Mỹ cho biết tàu hàng Touska, treo cờ Iran, đã nhiều lần cập cảng tại thành phố Chu Hải của Trung Quốc, sau đó đến Malaysia tiếp nhận thêm container rồi bắt đầu hải trình hướng về cảng Bandar Abbas, trước khi bị Mỹ chặn bắt trên vịnh Oman.
Reuters dẫn các nguồn tin trong lĩnh vực an ninh hàng hải cho biết tàu Touska có thể đang chở theo “các loại hàng hóa lưỡng dụng” vào thời điểm bị bắt. Đây là khái niệm dùng để gọi những vật tư, thiết bị có thể được dùng trong cả lĩnh vực dân sự và quân sự. Mỹ xếp nhiều mặt hàng như hóa chất, kim loại, ống dẫn và linh kiện điện tử vào diện “lưỡng dụng”.
Một nguồn tin thêm rằng con tàu từng vận chuyển những loại hàng tương tự trong quá khứ, nhưng không nêu chi tiết cụ thể.
Bộ tư lệnh Trung tâm (CENTCOM), cơ quan đặc trách hoạt động của quân đội Mỹ tại Trung Đông, cho biết các lực lượng nước này đang kiểm tra toàn bộ container trên tàu Touska, song chưa công bố kết quả.
Bộ Ngoại giao Iran hôm nay chỉ trích hành động của hải quân Mỹ là “vi phạm luật pháp quốc tế”. Tehran yêu cầu Washington lập tức thả tàu Touska, thủy thủ đoàn và gia đình đi cùng, đồng thời cảnh báo Mỹ sẽ phải chịu trách nhiệm nếu căng thẳng leo thang.
Touska thuộc sở hữu của hãng Vận tải Biển Quốc gia Iran (IRISL), doanh nghiệp nằm trong danh sách trừng phạt của Mỹ. Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết Touska nằm trong diện trừng phạt do “lịch sử hoạt động phi pháp”.
Tàu khu trục USS Spruance hôm 19/4 nã pháo, vô hiệu hóa tàu hàng Touska với cáo buộc tìm cách vượt vòng phong tỏa do Mỹ áp đặt. Thủy quân lục chiến Mỹ triển khai từ tàu đổ bộ USS Tripoli đã khống chế tàu hàng Iran sau đó.
Giới phân tích cho rằng con tàu cố di chuyển, bất chấp cảnh báo từ tàu quân sự Mỹ, cho thấy lô hàng có thể mang tính ưu tiên cao đối với Iran. Một số chuyên gia cũng lưu ý hành trình qua Đông Nam Á, đặc biệt khu vực gần eo biển Singapore, thường được sử dụng cho hoạt động hoán đổi hàng hóa trên biển giữa các tàu.
Bộ Ngoại giao Trung Quốc bày tỏ quan ngại về vụ Mỹ “cưỡng chế chặn bắt” tàu hàng Iran, kêu gọi các bên tuân thủ thỏa thuận ngừng bắn và hành xử có trách nhiệm.
Tại hội nghị bộ trưởng quốc phòng NATO ở Brussels hôm 18/6, Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Pete Hegseth tuyên bố liên minh "đã là hổ giấy và đường một chiều trong thời gian quá lâu", ám chỉ rằng Washington đang phải gánh phần lớn trách nhiệm về lực lượng và tài chính của khối.
"Điều này sẽ không tiếp diễn nữa. Chúng tôi đã truyền đạt rõ, nhưng dường như vẫn còn quá nhiều đồng minh chưa hiểu hết thông điệp đó. Quá nhiều đồng minh chưa nhận ra nhu cầu lịch sử mà Tổng thống Donald Trump đã nói rõ với họ và với chính NATO, đó là xây dựng lại tổ chức này thành liên minh quân sự hùng mạnh và phù hợp với thời cuộc", ông nói.
Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ kêu gọi cải tổ liên minh thành "NATO 3.0", có khả năng răn đe mọi mối đe dọa.
"NATO 3.0 là sự thừa nhận trong thời kỳ hậu Chiến tranh Lạnh rằng chúng ta cần quay trở lại là liên minh cứng rắn thật sự, sở hữu năng lực thực chất, đủ sức răn đe ngay tại lục địa này, đóng vai trò dẫn đầu trong nhiệm vụ bảo vệ châu Âu bằng năng lực quân sự thông thường", ông cho hay.
Để thực hiện mục tiêu đó, Washington sẽ đầu tư 1.500 tỷ USD cho lĩnh vực quốc phòng trong năm 2027, phát đến thế giới thông điệp rằng Mỹ đang xây dựng "kho vũ khí của sự tự do".
Theo ông, kho vũ khí này có nhiệm vụ bảo vệ Mỹ và những lợi ích liên quan, song cũng sẽ củng cố sức mạnh của NATO và các đồng minh. Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ cho rằng các đồng minh phải "sẵn sàng đứng lên và hành động mạnh mẽ" để bảo vệ lục địa của chính mình.
Quan chức Mỹ thông báo Lầu Năm Góc sẽ tiến hành cuộc rà soát kéo dài 6 tháng về lực lượng Mỹ tại châu Âu, kết quả sẽ phụ thuộc vào việc các nước thành viên NATO có thể gánh vác trách nhiệm an ninh của chính mình nhanh đến mức nào.
"Đây sẽ là cuộc rà soát thật sự. Nó được thiết kế để đảm bảo NATO chuyển biến nhanh chóng và không thể đảo ngược theo hướng châu Âu đảm nhận vai trò dẫn dắt, đứng lên gánh trách nhiệm chính về phòng thủ của châu lục", ông nói trong cuộc họp.
Ông cũng chỉ trích các đồng minh vì không cho phép lực lượng Mỹ sử dụng căn cứ ở châu Âu trong chiến dịch tấn công Iran, gọi đây là điều "đáng xấu hổ".
Thứ trưởng Quốc phòng Mỹ Elbridge Colby hồi tháng 2 cho biết liên minh đã chuyển đổi thành "NATO 2.0" sau khi Liên Xô tan rã, nhấn mạnh phiên bản này không còn phù hợp.
Tổng thống Trump đã phàn nàn trong nhiều năm qua về trách nhiệm mà Mỹ phải gánh đối với NATO. Ông nhiều lần kêu gọi châu Âu làm nhiều hơn để có thể tự phòng thủ mà không cần sự hỗ trợ của Washington, cũng như đe dọa sẽ rút khỏi liên minh.
Tướng không quân Mỹ Alexus Grynkewich, người giữ chức Tư lệnh Tối cao NATO tại châu Âu, đang xây dựng các kế hoạch dự phòng để bảo vệ châu lục, sau khi Washington hôm 3/6 phát tín hiệu rằng sẽ ngừng cung cấp một tàu sân bay và các tàu hỗ trợ, cũng như đội máy bay tiếp dầu, hàng chục tiêm kích và những khí tài khác cho châu lục trong trường hợp xảy ra khủng hoảng.
Chính quyền Tổng thống Trump cho biết Mỹ cần có khả năng chuẩn bị cho hai xung đột diễn ra cùng lúc, thêm rằng muốn có thêm nguồn lực quân sự trong tay để đề phòng kịch bản xảy ra giao tranh với Trung Quốc ở Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương.
Khi con người nhìn Trái đất từ không gian, hành tinh hiện lên vừa đẹp vừa mong manh. Và chính trong bối cảnh đó, Ngày Trái đất 2026 (ngày 22-4) với thông điệp "Our Power, Our Planet" trở thành lời nhắc nhở mạnh mẽ về trách nhiệm của mỗi người.
Hạn hán không đơn giản là "trời không mưa", mà là kết quả của cả một hệ thống khí hậu bị lệch nhịp. Khi nhiệt độ toàn cầu tăng lên, nước bốc hơi nhanh hơn từ đất, sông hồ và cả cây trồng. Điều này khiến đất khô kiệt ngay cả khi lượng mưa không giảm quá nhiều.
Nhiều khu vực trên thế giới đang đối mặt với tình trạng hạn hán kéo dài. Hệ quả không chỉ dừng lại ở thiếu nước sinh hoạt mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến sản xuất nông nghiệp, nguồn cung thực phẩm và giá cả. Một số nơi cần lượng mưa lớn trong thời gian dài mới có thể phục hồi, nhưng dấu hiệu cải thiện vẫn chưa rõ ràng.
Trước đây, cháy rừng thường giảm cường độ hoặc gần như tắt vào ban đêm vì nhiệt độ thấp hơn, độ ẩm cao hơn và gió yếu đi. Điều này giúp lực lượng chữa cháy có “thời gian nghỉ” hoặc kiểm soát đám cháy tốt hơn.
Các nghiên cứu mới công bố trên Science Advances cho thấy cháy rừng ngày càng kéo dài suốt cả ngày lẫn đêm. Biến đổi khí hậu làm tăng số giờ có thể cháy trong ngày, đặc biệt tại các khu vực rừng núi và rừng phương bắc. Điều này khiến việc kiểm soát cháy rừng trở nên khó khăn hơn đáng kể.
Hệ thống tuần hoàn nhiệt muối, còn gọi là "băng chuyền đại dương", đóng vai trò điều hòa khí hậu toàn cầu. Các nhà khoa học cảnh báo hệ thống này, đặc biệt là Atlantic Meridional Overturning Circulation, có thể suy yếu mạnh vào cuối thế kỷ. Nguyên nhân chủ yếu đến từ nước ngọt do băng tan làm thay đổi độ mặn và nhiệt độ đại dương.
Các tảng băng khổng lồ tại Greenland và Nam Cực đang mất khối lượng với tốc độ nhanh hơn dự đoán. Nước ngọt từ băng tan làm “loãng” đại dương, ảnh hưởng đến các dòng hải lưu.
Ngoài ra, băng trắng có khả năng phản xạ ánh sáng Mặt trời, khi mất đi, Trái đất hấp thụ nhiệt nhiều hơn, khiến quá trình nóng lên càng tăng tốc. Đây là một vòng lặp nguy hiểm.
"Tổng thống chế độ mới của Iran, người ít cực đoan hơn và thông minh hơn nhiều những người tiền nhiệm, vừa đề nghị Mỹ ngừng bắn! Chúng tôi sẽ xem xét điều đó khi eo biển Hormuz được mở cửa, tự do và thông thoáng", Tổng thống Mỹ Donald Trump đăng trên mạng xã hội Truth Social ngày 1/4.
Ông Trump không nói rõ "tổng thống chế độ mới của Iran" là ai, hay người này có phải là Tổng thống đương nhiệm Masoud Pezeshkian hay không. Tại Iran, Tổng thống Pezeshkian không phải là người quyền lực nhất và nhiều khả năng không thể đưa ra quyết định cuối cùng về việc có đề nghị ngừng bắn với Mỹ hay không. Quyền lực này thuộc về Lãnh tụ Tối cao Mojtaba Khamenei.
Ông Trump cũng đe dọa thêm rằng trước khi eo biển Hormuz được mở cửa trở lại, Mỹ vẫn sẽ tấn công Iran tới lúc nước này "biến mất hoàn toàn hoặc trở về thời kỳ đồ đá".
Phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Iran Esmail Baghaei sau đó nói rằng tuyên bố của ông Trump về việc nước này đề nghị ngừng bắn là "sai và vô căn cứ".
Lãnh tụ Tối cao Iran Mojtaba Khamenei trước đó cũng gửi thông điệp tới thủ lĩnh Hezbollah, nhấn mạnh rằng Tehran sẽ tiếp tục ủng hộ nhóm vũ trang này trong "cuộc chiến chống lại" Israel và Mỹ.
Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi hôm 31/3 nói đã trực tiếp trao đổi thông điệp với đặc phái viên Mỹ Steve Witkoff, nhưng điều đó không đồng nghĩa là Tehran đang đàm phán với Washington.
"Tuyên bố của Mỹ về việc họ đang đàm phán với bất cứ bên nào ở Iran đều không đúng sự thật. Mọi thông điệp đều được chuyển qua Bộ Ngoại giao hoặc được chúng tôi tiếp nhận, cũng như một số liên lạc giữa các cơ quan an ninh", Ngoại trưởng Iran cho hay.
Ông Araghchi nói rằng Iran chỉ chấp nhận thỏa thuận chấm dứt hoàn toàn các cuộc tấn công trong khu vực, thay vì một lệnh ngừng bắn đơn thuần. Ông nói Iran không còn niềm tin vào đối thoại với Mỹ, sau nhiều bài học quá khứ, khi Washington đơn phương rút khỏi các thỏa thuận đã đàm phán xong.
Tổng thống Iran Pezeshkian cũng nhận định Mỹ không ưu tiên ngoại giao, bởi Washington từng phát động chiến dịch tấn công vào Tehran giữa lúc các vòng đối thoại đang diễn ra ở Thụy Sĩ hồi tháng 2. Ông khẳng định Iran sẵn sàng chấm dứt chiến sự, với điều kiện các bên có biện pháp bảo đảm Mỹ sẽ không dùng đến biện pháp quân sự thêm lần nào nữa.
Nhà Trắng thông báo rằng ông Trump sẽ phát biểu giờ vàng để "cập nhật thông tin quan trọng" về xung đột Iran vào lúc 21h ngày 1/4 (8h ngày 2/4 giờ Hà Nội). Tổng thống Mỹ gần đây phát tín hiệu rằng ông đang tìm cách đạt thỏa thuận với Iran.
