Trên cơ sở góp ý rất xác đáng của các đại biểu Quốc hội, Thủ tướng khẳng định Chính phủ sẽ chỉ đạo tiếp thu để hoàn thiện dự thảo luật. Ông cũng đồng tình khi thời gian vừa qua công tác phối hợp hoàn thiện thể chế giữa các cơ quan của Chính phủ, Quốc hội là rất chặt chẽ.
Theo Thủ tướng, thông thường kỳ họp đầu tiên chủ yếu kiện toàn nhân sự. Với kỳ họp này, không chỉ rút ngắn thời gian, đảm bảo công tác nhân sự thực hiện chặt chẽ với sự thống nhất cao, mà Quốc hội còn đồng ý điều chỉnh chương trình nhiều vấn đề lớn, cấp bách.
“Nếu không có sự phối hợp chặt chẽ, cơ quan Chính phủ, Quốc hội khó hoàn thành khối lượng công việc lớn, bởi có nhiều việc rất phức tạp” – Thủ tướng nói.
Đơn cử như xử lý những dự án tồn đọng, ách tắc, Thủ tướng cho rằng nếu không có sự chỉ đạo của Quốc hội, các ủy ban đưa vào chương trình thì rất khó bổ sung nội dung này để tháo gỡ cho các dự án, trong khi đây là nguồn lực rất lớn.
Ông nhắc lại, ngày 9-4, Thường trực Chính phủ họp rà soát cho thấy các dự án này ách tắc kéo dài rất lâu. Sau đó ngày 10-4, Đảng ủy Chính phủ báo cáo Bộ Chính trị và đến ngày 13-4, Bộ Chính trị có kết luận. Ngay lập tức Chính phủ có tờ trình báo cáo Quốc hội để bổ sung nội dung này vào chương trình kỳ họp.
“Tôi tin với nội dung dự thảo nghị quyết tháo gỡ khó khăn vướng mắc được Quốc hội thông qua sẽ là cơ sở pháp lý rất cụ thể, rất quan trọng để địa phương triển khai. Trách nhiệm được chỉ rất rõ để lãnh đạo địa phương tổ chức thực hiện, tháo gỡ khó khăn vướng mắc, giải quyết nhanh” – Thủ tướng nói. Ông tin tưởng với kết luận của Bộ Chính trị và nghị quyết của Quốc hội giúp địa phương yên tâm hơn, dám làm, dám quyết và dám chịu trách nhiệm.
Ông cho rằng khi được tháo gỡ sẽ kịp thời đưa các nguồn lực vào, đóng góp tăng trưởng kinh tế. Từ đó tạo công ăn việc làm, tạo môi trường kinh doanh để người dân tin tưởng các cơ quan nhà nước quan tâm tháo gỡ khó khăn vướng mắc đã tồn đọng rất lớn.
Ngoài ra, Thủ tướng cho rằng những vấn đề phát sinh thời gian qua đã được Quốc hội, Chính phủ phối hợp xử lý rất nhanh. Trong đó có nội dung sửa đổi các luật về thuế thu nhập cá nhân, thuế giá trị gia tăng, thuế thu nhập doanh nghiệp.
Mặc dù các luật này mới được Quốc hội thông qua vào cuối năm 2025, nhưng thực tiễn phát sinh thời gian qua gây nên những khó khăn. Trong đó, tác động của giá xăng dầu đã ảnh hưởng tới đối tượng cần được ưu tiên, quan tâm là doanh nghiệp nhỏ và vừa, hộ kinh doanh.
Vì vậy, ông nói lãnh đạo Chính phủ đã khẩn trương chỉ đạo Bộ Tài chính ngay lập tức nghiên cứu phương án báo cáo Quốc hội, đề xuất ngay trong kỳ họp này để Quốc hội thông qua điều chỉnh các luật.
Theo đó, ông cho biết hướng sửa đổi chắc chắn là sẽ nâng ngưỡng chịu thuế. Báo cáo của Bộ Tài chính, ngưỡng chịu thuế với hộ kinh doanh là 1 tỉ đồng/năm. Tức là dưới mức thu nhập này sẽ không chịu thuế VAT và thuế thu nhập cá nhân.
Mức thuế này vừa giải quyết khó khăn cho hộ kinh doanh, nhưng cũng vừa phải tạo thuận lợi, công bằng cho doanh nghiệp vừa và nhỏ. Đồng thời khuyến khích hộ kinh doanh chuyển đổi lên doanh nghiệp vừa và nhỏ. Vì vậy cũng sẽ nâng ngưỡng chịu thuế với doanh nghiệp nhỏ và vừa.
“Chúng tôi tin việc áp dụng chính sách khẩn trương, kịp thời này là hữu ích, hiệu quả cho hộ kinh doanh, doanh nghiệp vừa và nhỏ, cũng như đảm bảo chủ trương khuyến khích hộ, cá nhân kinh doanh chuyển lên doanh nghiệp” – Thủ tướng nói.
Với quan điểm chính sách phải rất linh hoạt, ông nói khi Quốc hội giao cho Chính phủ quy định mức cụ thể, sẽ có những tiêu chí quy định cụ thể, chặt chẽ để tránh làm thất thu thuế. Với quá trình hiện đại hóa ngành thuế, tránh thất thu thuế nên sẽ có quy định cụ thể, rõ ràng trong nghị định.
Thủ tướng nói thêm là Chính phủ cũng yêu cầu trình dự thảo nghị định đi kèm với dự thảo luật. Song do thời gian gấp quá, hiện Bộ Tài chính đang chuẩn bị gấp rút để đảm bảo khi Quốc hội thông qua sẽ có ngay dự thảo nghị định và thông tư hướng dẫn.
Xung đột Trung Đông khiến 20% sản lượng dầu khí toàn cầu qua eo biển Hormuz tắc nghẽn, đẩy giá cả nhiên liệu tăng cao. Bên cạnh gấp rút tiết kiệm năng lượng và củng cố dự trữ, một số quốc gia phát tín hiệu tập trung hơn cho năng lượng sạch.
Công ty xếp hạng tín nhiệm Fitch Ratings dự báo đầu tư vào điện tái tạo và pin lưu trữ sẽ tăng ở các quốc gia phụ thuộc nhiều vào nhập khẩu năng lượng, bao gồm cả những nước châu Âu. Trong khi, Trung Quốc đang là nhà cung cấp dẫn đầu thế giới về pin lưu trữ, thiết bị năng lượng mặt trời và xe điện.
Theo Cơ quan Năng lượng Quốc tế, Trung Quốc sản xuất hơn 85% pin và 70% xe điện toàn cầu. Vì thế, AP cho rằng ngành công nghiệp "xanh" của nước này dự báo hưởng lợi nhờ cuộc xung đột Trung Đông.
Các nhà đầu tư đồng quan điểm, đặt cược rằng chiến sự sẽ thúc đẩy nhu cầu phát triển năng lượng tái tạo, giúp các nhà cung cấp Trung Quốc hưởng lợi. Trong tháng 3, cổ phiếu của CATL và BYD tại Hong Kong đã tăng lần lượt 24% và 11%.
Tại Anh, nhu cầu thuê xe điện tăng hơn 30% trong ba tuần đầu tháng 3 so với cùng kỳ tháng 2, theo Octopus Energy. Tập đoàn năng lượng tái tạo này cũng ghi nhận doanh số bán các hệ thống điện mặt trời áp mái gia tăng.
Indonesia, nước xuất khẩu than lớn nhất thế giới, đang có triển vọng trở thành khách hàng công nghệ xanh lớn của Trung Quốc. Vào tháng 3, Tổng thống Indonesia Prabowo Subianto tuyên bố thúc đẩy phát triển xe điện, bao gồm kế hoạch sản xuất ôtô điện và mở rộng cơ sở hạ tầng sạc.
Giấc mơ điện hóa giao thông đang thu hút chú ý trở lại, theo Putra Adhiguna, nhà nghiên cứu tại viện Energy Shift Institute (Jakarta). Các công ty Trung Quốc đang đóng vai trò quan trọng trong chuỗi cung ứng năng lượng sạch Indonesia.
Họ đã ký các thỏa thuận trị giá hơn 54 tỷ USD với công ty điện lực nhà nước vào năm 2023 và bổ sung thêm cam kết 10 tỷ USD trong chuyến thăm Bắc Kinh của ông Prabowo vào năm 2024. "Các công ty Trung Quốc sẽ hưởng lợi trực tiếp về mặt tài chính", nhà nghiên cứu Sam Reynolds tại Viện Kinh tế Năng lượng và Phân tích Tài chính (IEEFA) trụ sở tại Mỹ, đánh giá.
Khi thế giới đối mặt với sự mong manh của nguồn cung nhiên liệu hóa thạch, các tập đoàn công nghiệp lớn như BYD hay CATL có vị thế tốt để tận dụng nhu cầu các sản phẩm phát thải thấp đang gia tăng."Cách tiếp cận của Trung Quốc đối với sự phát triển ngành năng lượng và địa chính trị đã được chứng minh hoàn toàn đúng đắn bởi cuộc xung đột Iran", ông Sam Reynolds tại IEEFA, nhận định.
Hơn một thập kỷ trước, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đã gắn an ninh năng lượng với an ninh quốc gia. Kể từ đó, nước này đã tăng phát triển năng lượng tái tạo, dù nhiên liệu hóa thạch vẫn chiếm ưu thế trong cơ cấu năng lượng quốc gia.
Kế hoạch 5 năm đến 2030 của Trung Quốc tiếp tục ưu tiên các ngành công nghiệp xanh. "Họ đang ở vị thế tiên phong trong lĩnh vực này, hơn bất kỳ quốc gia nào khác trên thế giới, chắc chắn hơn cả Mỹ", Li Shuo, Giám đốc Trung tâm Khí hậu Trung Quốc thuộc Viện Chính sách Hiệp hội Châu Á, nhận định.
Thực tế, cả trước khi xung đột Trung Đông nổ ra, vị thế dẫn đầu của Trung Quốc trong các công nghệ sạch đã ngày càng nới rộng. Vài năm qua, các nhà sản xuất ôtô Trung Quốc đã mở rộng phát triển và sản xuất xe điện, tăng trưởng xuất khẩu nhanh hơn các đối thủ Mỹ, châu Âu. Họ cung cấp các mẫu xe rẻ hơn và giành được thị phần ở một số khu vực, như Đông Nam Á.
Hay như Pakistan đã nhập khẩu hơn 50 gigawatt tấm pin mặt trời "made in China" vào tháng 12/2025. Tính chung tháng cuối năm ngoái, xuất khẩu hàng công nghiệp xanh Trung Quốc gồm xe điện, pin mặt trời và pin lưu trữ đạt kỷ lục gần 22,3 tỷ USD, tăng 47% so với cùng kỳ năm trước, theo viện nghiên cứu Ember.
Trong khi, nước Mỹ dưới thời Tổng thống Donald Trump đã giảm đầu tư vào năng lượng tái tạo và dựa vào nguồn tài nguyên dầu khí để thúc đẩy xuất khẩu năng lượng, nhằm đạt được điều mà ông Trump mô tả là "sự thống trị năng lượng".
Bà Amy Myers Jaffe, chuyên gia tại Trung tâm Quan hệ Toàn cầu thuộc Đại học New York, dự báo cú sốc năng lượng từ xung đột Trung Đông "giúp ích cho ngành công nghiệp Trung Quốc trên toàn cầu và tổn hại cho ngành công nghiệp ôtô Mỹ".
Ngày 3/7, Sở Tài chính tỉnh Hà Tĩnh ban hành quyết định chấm dứt hoạt động dự án khai thác và tuyển quặng sắt mỏ Thạch Khê. Dự án này được tỉnh Hà Tĩnh cấp giấy chứng nhận đầu tư cho Công ty cổ phần sắt Thạch Khê (TIC) từ 24/12/2008.
Sở cho biết, dự án mỏ sắt Thạch Khê thuộc diện chấm dứt hoạt động theo Luật Đầu tư 2025. Theo đó, nhà đầu tư không triển khai dự án sau nhiều năm được giao, và không thuộc trường hợp được điều chỉnh tiến độ.
Sở Tài chính cũng thu hồi giấy chứng nhận đầu tư đã cấp. Công ty cổ phần sắt Thạch Khê có trách nhiệm xử lý vốn, tài sản đã đầu tư, thanh lý dự án và các nghĩa vụ liên quan theo quy định.
Mỏ sắt Thạch Khê nằm trên địa bàn 5 xã ven biển trước đây thuộc huyện Thạch Hà (cũ), được phát hiện từ năm 1960. Mỏ có trữ lượng khoảng 544 triệu tấn, được đánh giá là mỏ sắt lớn nhất Đông Nam Á. Khu vực này nằm cách TP Hà Tĩnh (cũ) 8 km về phía đông, Biển Đông 1,6 km. Tổng diện tích đất sử dụng của dự án là 4.821 ha.
Năm 2008, dự án được cấp phép cho TIC, với tổng vốn đầu tư ban đầu gần 14.500 tỷ đồng. Giai đoạn 2008-2011, công nhân đã bóc đất tầng phủ khoảng 12,7 triệu m3, độ sâu -34 m so với mực nước biển, thu hồi 3.000 tấn quặng.
Dự án sau đó gặp vướng mắc về huy động và góp vốn, dẫn đến hàng loạt hệ lụy như chậm tiến độ giải phóng mặt bằng, thiếu tiền thanh toán cho nhà thầu tư vấn lập thiết kế kỹ thuật và xây dựng khu tái định cư. Tháng 11/2021, Chính phủ cho dừng dự án để thẩm định lại thiết kế kỹ thuật, tái cơ cấu cổ đông TIC.
Hồi đầu tháng 5, Chính phủ tiếp tục yêu cầu xử lý dứt điểm dự án trong năm nay.
Tại công văn gửi Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Thủ tướng Lê Minh Hưng ngày 20/5, Tập đoàn Hòa Phát cho biết sẵn sàng cùng Bộ Nông nghiệp và Môi trường thuê tư vấn giám sát độc lập trong quá trình nghiên cứu khai thác mỏ sắt Thạch Khê.
Nếu được đưa vào khai thác, công ty của tỷ phú Trần Đình Long muốn cùng các tập đoàn lớn như Vingroup, Thaco, TKV... tham gia tái cơ cấu, mua lại cổ phần của Công ty cổ phần sắt Thạch Khê (TIC) - chủ đầu tư hiện tại của dự án mỏ sắt Thạch Khê. Ngoài Hòa Phát, một doanh nghiệp khác cũng muốn tham gia dự án mỏ sắt Thạch Khê, đã gửi đề xuất tới các cơ quan liên quan.
Tổng thống Mỹ Donald Trump vừa kết thúc chuyến thăm Bắc Kinh, đánh dấu lần đầu tiên một ông chủ Nhà Trắng thăm Trung Quốc sau gần một thập kỷ. Cuộc gặp diễn ra trong bối cảnh trật tự kinh tế toàn cầu đang bị thử thách.
Cách đây 25 năm, Mỹ bỏ xa Trung Quốc ở hầu hết chỉ số kinh tế cốt lõi. Nhưng hiện tại, bàn cờ vĩ mô đã chứng kiến một cuộc bám đuổi quyết liệt. Bóc tách từng lăng kính từ thương mại, công nghệ đến tài nguyên, bức tranh so sánh hai siêu cường phơi bày những dịch chuyển sâu sắc về dòng vốn và quyền lực chuỗi cung ứng.
Những con số biết nói
Thương mại là nơi chứng kiến sự thay đổi ngoạn mục nhất. Theo dữ liệu của Ngân hàng Thế giới và hệ thống WITS, năm 2001, Mỹ là nhà xuất khẩu số một toàn cầu với 729 tỷ USD, cao gấp 3 lần con số 266 tỷ USD của Trung Quốc. Khi đó, chỉ 30 nền kinh tế chọn Bắc Kinh là đối tác thương mại lớn hơn Washington.
Ngày nay, Trung Quốc vươn lên thành "công xưởng thế giới", xuất khẩu 3.590 tỷ USD hàng hóa mỗi năm, vượt xa mức 1.900 tỷ USD của Mỹ. Hiện có tới 145 quốc gia giao thương với nền kinh tế châu Á nhiều hơn với xứ cờ hoa. Năm 2024, Trung Quốc ghi nhận mức thặng dư thương mại kỷ lục hơn 1.000 tỷ USD, chủ yếu nhờ xuất khẩu máy móc, thiết bị điện tử (1.680 tỷ USD) và kim loại.
Ngược lại, Mỹ phải gánh khoản thâm hụt thương mại khổng lồ khi nhập khẩu tới 3.120 tỷ USD. Đây chính là lý do Tổng thống Trump liên tục sử dụng công cụ thuế quan để bảo vệ sản xuất trong nước. Theo Penn Wharton Budget Model, mức thuế hiệu quả trung bình của Mỹ áp lên hàng Trung Quốc hiện ở mức 31,6%. Đáp lại, theo Reuters, Bắc Kinh cũng áp thuế chung 10% kèm các phụ thu nặng nề lên nông sản và năng lượng Mỹ.
Dù vậy, về quy mô tổng thể, Mỹ vẫn giữ ngôi vương. Theo Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF), GDP danh nghĩa của Mỹ năm 2026 dự kiến vượt 30.000 tỷ USD, chiếm 25% quy mô toàn cầu. Trung Quốc bám sát với 20.000 tỷ USD (17%). Tuy nhiên, nền kinh tế tỷ dân đang chạy nhanh gấp đôi với tốc độ tăng trưởng trung bình 5,48% mỗi năm kể từ 2017, so với mức 2,5% của Mỹ.
Dẫu rút ngắn khoảng cách quy mô, chất lượng tài sản vẫn là một ranh giới lớn. IMF dự báo GDP bình quân đầu người của Mỹ năm nay vượt 94.000 USD, trong khi Trung Quốc chỉ dừng ở mức 15.000 USD.
Gánh nặng nợ nần và "ván cược" năng lượng xanh
Cả hai siêu cường đều đang phải gánh những khối nợ khổng lồ để duy trì cỗ máy tăng trưởng, nhưng với cấu trúc hoàn toàn khác biệt.
Nợ công của Mỹ hiện đã vượt mốc lịch sử 39.000 tỷ USD, tương đương 115% GDP. Khối nợ này phình to chủ yếu từ các gói cứu trợ ngân hàng sau khủng hoảng tài chính 2008 và các chương trình kích thích kinh tế thời đại dịch. Trong khi đó, nợ của Trung Quốc ở mức 94% GDP, nhưng phần lớn bắt nguồn từ các khoản vay đầu tư hạ tầng khổng lồ của chính quyền địa phương.
Để vận hành nền kinh tế, nhu cầu năng lượng của hai quốc gia cũng đứng đầu thế giới. Trung Quốc tiêu thụ 48.477 TWh điện năng trong năm 2024, với 80% đến từ nhiên liệu hóa thạch (chủ yếu là than đá). Mỹ tiêu thụ 26.349 TWh, cũng phụ thuộc 80% vào hóa thạch nhưng nghiêng về dầu mỏ.
Tuy nhiên, trên mặt trận năng lượng xanh, Bắc Kinh đang bỏ xa đối thủ. Báo cáo của REN21 chỉ ra Trung Quốc đã chi 290 tỷ USD cho năng lượng tái tạo trong năm 2024, gấp 3 lần con số 97 tỷ USD của Mỹ. Sự vượt trội này thể hiện rõ nhất ở ngành công nghiệp xe điện. Nhờ khoản trợ cấp 230 tỷ USD trong 15 năm qua, gần một nửa số ô tô mới bán ra tại Trung Quốc hiện nay là xe điện, trong khi tỷ lệ này tại thị trường Mỹ chỉ vỏn vẹn 10%.
Lõi công nghệ AI và "át chủ bài" khoáng sản
Cuộc cạnh tranh khốc liệt nhất giữa hai nền kinh tế hiện tập trung vào công nghệ lõi và chuỗi cung ứng chiến lược.
Mỹ tiếp tục khẳng định vị thế thống trị tuyệt đối trong lĩnh vực Trí tuệ nhân tạo (AI). Theo số liệu từ Morgan Stanley, giới doanh nghiệp Mỹ đã rót 109 tỷ USD vào AI trong năm 2024, gần bằng toàn bộ phần còn lại của thế giới cộng lại. Các mô hình ngôn ngữ lớn như ChatGPT hay Gemini giúp Washington duy trì khoảng cách an toàn trước các đối thủ từ Trung Quốc như DeepSeek.
Đồng thời, Mỹ cũng nắm giữ lợi thế lớn trong thiết kế bán dẫn nhờ nền tảng phần mềm của Nvidia. Dù vậy, điểm yếu chí mạng của cả hai siêu cường là đều phụ thuộc vào Đài Loan (Trung Quốc) - nơi sản xuất gần 90% lượng chip tiên tiến toàn cầu.
Nếu Mỹ nắm giữ phần mềm, Trung Quốc lại kiểm soát phần cứng từ gốc rễ. Bắc Kinh hiện sở hữu 44 triệu tấn oxit đất hiếm, chiếm hơn một nửa trữ lượng toàn cầu. Quan trọng hơn, họ gần như độc quyền trong khâu tinh luyện chế biến. Trong khi đó, Mỹ chỉ sở hữu 1,9 triệu tấn và gặp nhiều rào cản khai thác do các quy định môi trường khắt khe.
Sự phụ thuộc vào nguồn cung đất hiếm từ Trung Quốc - nguyên liệu sống còn cho pin xe điện, bán dẫn và thiết bị quân sự - từng khiến Tổng thống Trump đe dọa áp thuế 100% vào năm ngoái.
