Cô luôn tất bật với những cuộc phẫu thuật, ca trực thâu đêm và những ca đỡ đẻ có thể diễn ra bất cứ lúc nào. Bước sang thập kỷ thứ hai trong sự nghiệp của Trương, tỷ lệ sinh tại Trung Quốc sụt giảm nhanh đến mức báo động. Thu nhập của Trương chững lại, cơ hội thăng tiến hẹp dần. Cô kể có những ngày, số nhân viên y tế còn đông hơn cả sản phụ, điều đó đủ khiến cô hiểu rằng đã đến lúc phải ra đi.
Giờ đây, ở tuổi 43, Trương Tuyền là nhân viên đại lý bảo hiểm. “Khó có thể nói đây là một quyết định bốc đồng”, Trương Tuyền chia sẻ về việc rời bỏ ngành sản khoa vào năm 2016 tại một thành phố nhỏ thuộc tỉnh Hồ Bắc. “Đúng hơn, đó là kết quả của vô vàn những hối tiếc cứ chồng chất lên nhau”.
Trương Tuyền chỉ là một trong số hàng nghìn nhân viên y tế đang tìm đường thoát khỏi cuộc khủng hoảng nhân khẩu học tồi tệ nhất lịch sử Trung Quốc hiện đại. Năm 2016 đánh dấu thời điểm Bắc Kinh chấm dứt chính sách một con. Các nhà hoạch định chính sách kỳ vọng một đợt bùng nổ dân số mới nhưng thực tế diễn ra hoàn toàn trái ngược. Bất chấp những nỗ lực tuyệt vọng từ chính phủ như tăng cường trợ cấp tiền mặt hay kéo dài kỳ nghỉ thai sản, số lượng trẻ sơ sinh liên tục lao dốc và dự kiến chạm đáy với 7,92 triệu ca vào năm 2025.
Cuộc khủng hoảng này giáng một đòn mạnh vào chuyên khoa từng được xem là trụ cột của hệ thống y tế. Các phòng bệnh trống trơn buộc nhiều bệnh viện đa khoa phải thu hẹp quy mô hoặc đóng cửa hoàn toàn khoa sản. Bác sĩ Đoạn Đào, Giám đốc Sản khoa tại Bệnh viện Đông Phương Thượng Hải, công khai cảnh báo ngành sản khoa đang đối mặt với nguy cơ sụp đổ.
Ủy ban Y tế Quốc gia Trung Quốc đã ban hành quy định khẩn cấp vào năm 2024. Chính quyền yêu cầu các huyện có dân số trên 300.000 người phải duy trì tối thiểu hai cơ sở đỡ đẻ công lập. Chính phủ cấm các bệnh viện cắt giảm lương hoặc áp đặt chỉ tiêu doanh thu đối với bác sĩ sản khoa. Tuy nhiên, những chỉ thị hành chính này không thể đảo ngược xu hướng thị trường.
Thạch Kế Nguyệt là trưởng khoa sản tại một bệnh viện ở thành phố hạng 5 thuộc khu vực Đông Bắc. Cô chứng kiến số ca sinh giảm đúng một nửa so với mức 300 trẻ mỗi tháng của những năm 2000. Dù vẫn giữ tình yêu mãnh liệt với công việc chào đón những sinh linh mới, Thạch hiểu rõ khoa sản đang bị các lãnh đạo xem là gánh nặng tài chính. Khi cô khuyên các bệnh nhân lỡ mang thai con thứ hai nên giữ lại đứa trẻ, câu trả lời nhận được luôn là sự từ chối.
Tình trạng ảm đạm lan rộng từ các tỉnh lẻ đến những đô thị sầm uất. Tại Vũ Hán, một nữ hộ sinh ngoài 30 tuổi đã chấp nhận bỏ nghề để về phụ giúp quán mì bò của gia đình. Bệnh viện nơi cô làm việc từng cắt giảm lương từ 1.000 đến 2.000 nhân dân tệ mỗi tháng. Việc sở hữu bằng cấp khiêm tốn khiến cô vĩnh viễn mất đi cơ hội bước chân vào các cơ sở y tế tuyến trên.
Ngay cả lĩnh vực hỗ trợ sinh sản từng được xem là cứu cánh cũng rơi vào trạng thái bão hòa. Năm 2016, các phòng khám vô sinh hốt bạc nhờ nhóm khách hàng thuộc thế hệ 7X và 8X sẵn sàng chi tiền cho dịch vụ thụ tinh nhân tạo nhằm tranh thủ sinh thêm con. Bác sĩ Dư Mạnh Cầu từng tận hưởng thời kỳ hoàng kim này tại Thượng Hải. Hiện tại, lượng khách hàng sụt giảm mạnh khiến các phòng khám chỉ ưu tiên tuyển dụng nhân sự đã vững tay nghề. Hệ quả là một sinh viên y khoa như Lý Thục Hoa không thể tìm được việc làm sau 8 năm đào tạo ròng rã. Cá nhân bác sĩ Dư cũng đã chuyển sang làm việc cho một công ty dược phẩm vào năm ngoái.
Sự thu hẹp của hệ thống sản khoa tạo ra một sự phân hóa rõ rệt trong dịch vụ y tế. Bệnh nhân từ các vùng quê đổ dồn về những thành phố lớn khiến đội ngũ y bác sĩ tuyến đầu kiệt sức. Tại Thượng Hải, bác sĩ Ngụy Văn làm việc ngày đêm để phục vụ những gói dịch vụ thai sản VIP có giá lên tới 100.000 nhân dân tệ (gần 390 triệu đồng). Gói này cung cấp chuyên gia riêng và nhóm hỗ trợ trực tuyến hoạt động liên tục. Các bệnh viện hiện nay buộc phải mở rộng sang những lĩnh vực lợi nhuận cao như chống lão hóa hoặc chăm sóc sức khỏe tâm thần để bù đắp thâm hụt tài chính.
Bức tranh y tế Trung Quốc đang tái định hình theo một cấu trúc khắc nghiệt. Những cơ sở y tế tầm trung dần bị thâu tóm hoặc đào thải. Ngành sản khoa trong tương lai sẽ chỉ còn lại hệ thống bệnh viện khổng lồ song hành cùng những trung tâm quốc tế chuyên phục vụ giới tinh hoa. Đối với những bác sĩ như Trương Tuyền, việc rời đi sớm không phải là sự trốn chạy. Đó là một chiến lược sinh tồn, Sixth Stone nhận định.
Ngày 23-5, Quỹ Hỗ trợ bệnh nhân ung thư - Ngày mai tươi sáng trực thuộc Bộ Y tế đã tổ chức chương trình giao lưu nghệ thuật gây quỹ hỗ trợ bệnh nhân ung thư nghèo với chủ đề "Ngày mai tươi sáng".
Phát biểu tại chương trình, Bí thư Trung ương Đảng, Phó thủ tướng Chính phủ Phạm Thị Thanh Trà cho hay phía sau mỗi bệnh nhân ung thư là một hoàn cảnh nhọc nhằn và mất mát.
Có những gia đình đã phải dốc hết tài sản để chữa bệnh cho người thân. Có những người bệnh âm thầm chịu đựng đau đớn nhưng vẫn kiên cường vượt lên với khát vọng được sống, được ở bên gia đình, được nhìn thấy ngày mai tươi sáng hơn.
"Đặc biệt, chúng ta không khỏi nghẹn lòng khi chứng kiến những em nhỏ mắc bệnh ung thư phải sớm làm quen với giường bệnh, với những đợt hóa trị kéo dài thay vì được đến trường, vui chơi và sống trọn vẹn tuổi thơ của mình.
Nhưng ngay trong hoàn cảnh khó khăn ấy, nhiều em vẫn hồn nhiên và nuôi dưỡng một niềm tin rất đẹp vào cuộc sống.
Chính những ánh mắt trong trẻo và đầy nghị lực ấy càng thôi thúc tất cả chúng ta phải làm nhiều hơn nữa để sẻ chia, đồng hành cùng những bệnh nhân nghèo bị ung thư", bà nhấn mạnh.
Phó thủ tướng chia sẻ thêm hiện nay vẫn còn rất nhiều bệnh nhân ung thư nghèo đang cần được hỗ trợ; vẫn còn nhiều gia đình đang mong chờ thêm một cơ hội để người thân của mình được điều trị và tiếp tục sống; vẫn còn nhiều em nhỏ đang khát khao được khỏe mạnh để trở về trường học, trở về với những ước mơ tuổi thơ bình dị.
"Tôi mong rằng thông điệp "Ngày mai tươi sáng" của quỹ sẽ tiếp tục lan tỏa mạnh mẽ, kết nối triệu triệu trái tim nhân ái và những nghĩa cử cao đẹp vì bệnh nhân ung thư nghèo.
Hãy cùng chung tay để không một bệnh nhân ung thư nghèo nào phải đơn độc trong cuộc chiến giành giật sự sống; để mọi người bệnh, nhất là những bệnh nhi nghèo, đều có quyền hy vọng vào một ngày mai tươi sáng hơn", Phó thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà cho hay.
Ông Lê Văn Quảng - Giám đốc Bệnh viện K., Phó chủ tịch quỹ hỗ trợ bệnh nhân ung thư - Ngày mai tươi sáng - cho hay năm 2011 quỹ ra đời từ tình cảm và trách nhiệm của cán bộ ngành y tế với bệnh nhân ung thư và vì bệnh nhân ung thư.
Trong suốt 15 năm hình thành và phát triển, quỹ đã trở thành cầu nối yêu thương giữa cộng đồng và người bệnh, là điểm tựa tin cậy, là nguồn động lực lớn lao giúp những bệnh nhân kém may mắn có cơ hội tiếp tục điều trị, tiếp tục sống và sống khỏe mạnh.
Nhiều hoạt động, nhiều chương trình giàu ý nghĩa mà quỹ đã kiên trì thực hiện như hỗ trợ thuốc, viện phí, tặng quà cho người bệnh khó khăn, các hoạt động khám sàng lọc, truyền thông phòng chống ung thư...
Sau 15 năm không ngừng nỗ lực, quỹ đã đạt được những thành tựu nổi bật: hơn 53.000 bệnh nhân ung thư nghèo được hỗ trợ điều trị; hơn 5.000 tỉ đồng được huy động từ cộng đồng, tổ chức và doanh nghiệp trong và ngoài nước; hơn 80.000 người được khám tầm soát ung thư miễn phí trên toàn quốc...
Nhiều nghiên cứu quy mô lớn cho thấy chất lượng và thời lượng giấc ngủ có liên quan trực tiếp đến tuổi thọ. Những người có giấc ngủ lành mạnh thì nguy cơ tử vong thấp hơn đáng kể, theo chuyên trang sức khỏe Medical News Today (Anh).
Giấc ngủ tối ưu là từ 7 - 9 tiếng/đêm. Tuy nhiên, ngủ đủ giờ thôi chưa đủ. Những thói quen nhỏ vào buổi tối có thể quyết định chúng ta ngủ sâu hay không. Về lâu dài, giấc ngủ này sẽ ảnh hưởng đến sức khỏe tim mạch, chuyển hóa cũng như quá trình lão hóa.
Dưới đây là những thói quen buổi tối đơn giản nhưng giúp cải thiện giấc ngủ và tuổi thọ:
Môi trường ngủ có ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng giấc ngủ. Nếu phòng quá nóng, quá sáng hoặc có tiếng ồn, cơ thể sẽ khó duy trì chu kỳ ngủ ổn định.
Để bắt đầu giấc ngủ, cơ thể cần giảm nhẹ nhiệt độ lõi bên trong. Một không gian mát mẻ, khoảng 18 - 24°C, hỗ trợ quá trình này. Bóng tối giúp tăng tiết hoóc môn melatonin. Đây là yếu tố quan trọng giúp chúng ta buồn ngủ, trong khi sự yên tĩnh giúp hạn chế giấc ngủ bị gián đoạn. Những điều chỉnh đơn giản này có thể cải thiện rõ rệt khả năng ngủ sâu, vốn là giai đoạn quan trọng cho phục hồi cơ thể.
Vận động thể chất giúp cải thiện chất lượng giấc ngủ. Thế nhưng, thời điểm tập thể dục đóng vai trò rất quan trọng. Các nghiên cứu cho thấy tập luyện đều đặn giúp tăng thời gian ngủ sâu và giảm số lần thức giấc ban đêm.
Tuy nhiên, nếu tập cường độ cao quá gần giờ ngủ, cơ thể sẽ tăng hoóc môn adrenaline và thân nhiệt, khiến khó đi vào giấc ngủ. Ngược lại, các hoạt động nhẹ như đi bộ, giãn cơ hoặc yoga vào buổi tối lại giúp thư giãn hệ thần kinh và giấc ngủ sâu hơn.
Nhiều người có thói quen nằm trên giường rất lâu nhưng không ngủ được. Điều này vô tình khiến não bộ liên kết giường với sự tỉnh táo thay vì nghỉ ngơi.
Trong liệu pháp hành vi nhận thức cho mất ngủ (CBT-I), nếu sau khoảng 20 phút vẫn chưa ngủ, bạn nên rời khỏi giường và làm một hoạt động nhẹ như đọc sách, rồi quay lại khi cảm thấy buồn ngủ.
Tắm nước ấm trước khi ngủ khoảng 1 - 2 giờ có thể giúp ngủ nhanh hơn. Khi tiếp xúc với nước ấm, mạch máu dưới da giãn ra, giúp cơ thể tỏa nhiệt. Sau đó, nhiệt độ lõi trong cơ thể giảm xuống. Đây là tín hiệu sinh học quan trọng giúp khởi động giấc ngủ, theo Medical News Today (Anh).
Trứng là thực phẩm có giá trị dinh dưỡng rất cao và thường được các chuyên gia dinh dưỡng đề xuất trong bữa ăn. Tuy nhiên, hiện tại chưa có cơ sở khoa học, bài báo hay phác đồ nào khẳng định ăn trứng phòng đột quỵ.
Để phòng ngừa bệnh, mọi người cần duy trì sức khỏe và lối sống lành mạnh. Không thức khuya, không uống rượu bia, không hút thuốc lá, giữ cân nặng phù hợp, tránh béo phì, vận động và tập thể dục thường xuyên. Hạn chế đồ ăn nhanh, đồ ngọt, thực phẩm nhiều dầu mỡ và ưu tiên các thực phẩm lành mạnh. Ngoài ra, cần có chế độ thăm khám định kỳ để phát hiện các yếu tố nguy cơ gây đột quỵ, từ đó có thể xử lý sớm.
Ví dụ, việc tầm soát các phình mạch não hoặc các dị dạng mạch máu có thể giúp phát hiện nguy cơ và can thiệp kịp thời. Đó mới là phương pháp phòng ngừa đột quỵ, chứ không phải dựa vào một loại thực phẩm ăn hằng ngày, một bài thuốc dân gian hay một bài thuốc truyền miệng nào đó rồi coi đó là yếu tố có thể phòng đột quỵ.
Phòng ngừa đột quỵ là sự tổng hợp của tất cả những yếu tố đã nói ở trên, từ ăn uống, tập luyện đến thăm khám sức khỏe định kỳ. Do đó, bạn không nên lạm dụng trứng, vì ăn quá nhiều trứng cũng có thể làm tăng cholesterol. Với người bình thường, một quả trứng mỗi ngày là phù hợp; còn với những người có tập luyện thể thao, có thể ăn khoảng hai quả mỗi ngày.
