Sự việc xảy ra tối 19/4, khi khu trục hạm USS Zumwalt đang neo đậu tại thành phố Pascagoula thuộc bang Mississippi của Mỹ, nhưng thông tin chỉ được hải quân Mỹ công bố ngày 22/4. Đám cháy khiến ba thủy thủ bị thương, trong đó một người phải nhập viện và đang trong tình trạng ổn định.
Hải quân Mỹ đang điều tra nguyên nhân và đánh giá mức độ ảnh hưởng đến tàu Zumwalt.
Sự cố xảy ra trong lúc khu trục hạm Zumwalt đang trong quá trình thử nghiệm sau khi hiện đại hóa tại nhà máy của hãng Huntington Ingalls (HII). Dự án bắt đầu từ tháng 8/2023, trong đó pháo tầm xa AGS cỡ nòng 155 mm sẽ được thay bằng loạt ống phóng tên lửa siêu vượt âm C-HGB.
Tháng 12/2024, tàu Zumwalt rời ụ nổi và bước vào giai đoạn tiếp theo để chuẩn bị quay lại hoạt động. Chiến hạm ra biển lần đầu hôm 15/1, sau hơn hai năm nằm xưởng.
USS Zumwalt là chiếc đầu tiên của lớp tàu cùng tên, được coi là một trong những dự án quân sự tốn kém nhất lịch sử Mỹ, nhưng gây thất vọng với hàng loạt lỗi thiết kế, đội giá và chậm tiến độ.
Quốc hội Mỹ đã cắt giảm số lượng đặt mua từ 32 xuống chỉ còn 3 tàu, trong đó USS Zumwalt và USS Michael Monsoor đã đưa vào biên chế, còn USS Lyndon B. Johnson hạ thủy từ năm 2019 và đang trong giai đoạn thử nghiệm.
Văn phòng Kiểm toán Chính phủ Mỹ hồi tháng 9/2020 cho biết mỗi tàu lớp Zumwalt có giá hơn 9 tỷ USD, bao gồm cả chi phí nghiên cứu phát triển, so với mức giá dự kiến 1,3 tỷ USD/chiếc hồi năm 1998. Cơ quan này đánh giá lớp Zumwalt chỉ có thể đạt khả năng làm nhiệm vụ đầy đủ sớm nhất là sau năm 2025.
Hải quân Mỹ ban đầu định sử dụng lớp Zumwalt để tấn công các mục tiêu ven biển bằng pháo AGS. Đây là loại pháo lớn nhất được Mỹ chế tạo và trang bị cho chiến hạm từ sau Thế chiến II, có thể bắn 10 phát đạn mỗi phút nhằm vào mục tiêu cách vị trí khai hỏa hơn 150 km.
Tuy nhiên, mỗi quả đạn pháo dẫn đường tầm xa (LRLAP) cho AGS có trị giá gần một triệu USD, khiến hải quân Mỹ phải từ bỏ kế hoạch mua đạn và loay hoay tìm cách thay đổi cấu hình vũ khí cho lớp Zumwalt. Hải quân Mỹ cuối năm 2021 thông báo sẽ hoán cải tàu khu trục lớp Zumwalt, loại bỏ AGS để trang bị tên lửa siêu vượt âm tầm xa IRCPS.
"Một trong những điều chúng ta sẽ bàn là Mỹ cấp giấy phép để các bạn sản xuất Patriot. Điều đó thật tuyệt, đúng không? Như vậy, các bạn không thể phàn nàn rằng chúng tôi không cung cấp đủ nữa", Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 8/7 nói với người đồng cấp Ukraine Volodymyr Zelensky tại cuộc gặp bên lề hội nghị thượng đỉnh NATO ở Thổ Nhĩ Kỳ.
"Chúng tôi thậm chí còn chưa thông báo cho công ty sản xuất tên lửa Patriot về việc này, nhưng rồi mọi chuyện sẽ ổn thôi", ông chủ Nhà Trắng tiếp tục. Tại Mỹ, Lockheed Martin là nhà thầu chính trong sản xuất đạn tên lửa đánh chặn dùng cho hệ thống Patriot.
Patriot là hệ thống vũ khí đắt nhất mà Mỹ và đồng minh viện trợ cho Ukraine. Mỗi tổ hợp có giá gần 1,1 tỷ USD, trong đó tên lửa có chi phí 690 triệu USD và các thành phần khác tốn khoảng 400 triệu USD. Mỗi khẩu đội Patriot hoàn chỉnh gồm một xe chỉ huy, đài radar điều khiển hỏa lực, xe phát điện, đài thông tin liên lạc cùng 6-8 bệ phóng.
Các hệ thống Patriot Ukraine được trang bị đạn tên lửa PAC-3 MSE hiện đại nhất do Mỹ sản xuất, có tầm bắn tối đa 120 km đối với máy bay và 60 km đối với tên lửa đạn đạo. Ukraine nhiều lần ca ngợi hiệu quả của Patriot, nhấn mạnh đây là vũ khí duy nhất đối phó được tên lửa siêu vượt âm Kinzhal và tên lửa đạn đạo chiến thuật Iskander-M của Nga.
Tuy nhiên, Kiev gần đây gặp khó khăn trong việc đánh chặn các cuộc tấn công bằng tên lửa đạn đạo của Moskva, khi nguồn dự trữ tên lửa đánh chặn Patriot do Mỹ sản xuất ngày càng cạn kiệt. Ông Zelensky cuối tháng 5 đã gửi thư cho ông Trump kêu gọi Mỹ chuyển thêm tên lửa.
Việc được Mỹ cấp phép có thể giúp Ukraine tự chủ dây chuyền sản xuất đạn tên lửa PAC-3 MSE. Hiện chưa rõ thỏa thuận này có thể hoàn tất trong bao lâu.
Trước những đòn không kích dữ dội từ Moskva, Kiev đang nỗ lực xoay chuyển cục diện bằng cách ổn định tiền tuyến và tập kích bằng máy bay không người lái sâu trong lãnh thổ đối thủ. Giới chức Ukraine ngày 8/7 tuyên bố đã tấn công vào các cơ sở lọc dầu, tàu dầu Nga trên biển Azov và cùng nhiều trạm bơm dầu.
Người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov cùng ngày cho biết các đòn tập kích này "rất nguy hiểm" và Nga đang triển khai biện pháp để giảm thiểu nguy cơ từ những cuộc tấn công như vậy.
Trong khi đó, Tổng thống Trump cho rằng những cuộc tấn công leo thang này có thể góp phần chấm dứt cuộc xung đột đã kéo dài hơn 4 năm. Ông Trump cũng nhắc lại quan điểm rằng cả ông Zelensky lẫn Tổng thống Nga Vladimir Putin đều mong muốn đạt được một thỏa thuận.
Tổng thống Zelensky cho biết ông muốn thảo luận "một số điều rất quan trọng" với ông chủ Nhà Trắng tại cuộc gặp. "Tôi tin chắc ngài sẽ làm mọi việc để dừng cuộc chiến lại", ông Zelensky nói.
Hãng Reuters ngày 6.4 đưa tin cơ quan tình báo Hàn Quốc giờ đây tin rằng con gái của nhà lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong-un đã được xác định là người kế nhiệm ông trong tương lai, với hình ảnh gần đây về việc cô lái xe tăng dường như nhằm bác bỏ mọi nghi ngờ.
Cơ quan Tình báo quốc gia Hàn Quốc (NIS) báo cáo với các nghị sĩ nước này rằng đánh giá của họ không phải dựa trên suy luận gián tiếp mà là căn cứ vào "tình báo đáng tin cậy" do cơ quan này thu thập.
NIS cho rằng việc Triều Tiên tung hình ảnh con gái ông Kim lái xe tăng nhằm làm nổi bật năng khiếu quân sự của cô và xua tan nghi ngờ về người thừa kế là nữ, các nhà lập pháp Hàn Quốc cho biết.
Tháng trước, Hãng thông tấn Trung ương Triều Tiên (KCNA) đăng những hình ảnh ông Kim cùng cô con gái lái xe tăng mới, sau những hình ảnh cô bắn súng trường tại một trường bắn và sử dụng súng ngắn.
Những cảnh quay như vậy nhằm gây chú ý, tương tự những lần xuất hiện trước công chúng với tư cách quân nhân của ông Kim Jong-un vào đầu thập niên 2010, khi ông đang được chuẩn bị để kế vị cha mình, nghị sĩ đảng Dân chủ cầm quyền tại Hàn Quốc Park Sun-won cho biết.
Đánh giá mới nhất về con gái của ông Kim Jong-un, được cho là khoảng 13 tuổi và tên là Ju-ae, là một bước tiến so với phân tích trước đó của cơ quan tình báo cho rằng cô bé có khả năng đang được đào tạo để kế vị cha mình.
Tuy nhiên, một số chuyên gia về Triều Tiên kêu gọi thận trọng trong việc diễn giải những hình ảnh này như những tín hiệu kế vị rõ ràng.
Nhà phân tích Hong Min tại Viện Thống nhất quốc gia Hàn Quốc, cho biết chỉ riêng việc cô Ju-ae xuất hiện trên xe tăng là không đủ để kết luận rằng cô đã được xác nhận là người kế vị. Theo chuyên gia này, cô bé xuất hiện cùng cha chứ không phải độc lập, không giống như những lần xuất hiện một mình của ông Kim trong giai đoạn chuẩn bị cho nhiệm kỳ của ông.
Phía Triều Tiên chưa bình luận gì về các đánh giá trên.
Trong một diễn biến khác, các nghị sĩ Hàn Quốc cho rằng Triều Tiên thử nghiệm động cơ tên lửa nhiên liệu rắn hồi tháng 3 là nhằm chế tạo tên lửa đạn đạo liên lục địa (ICBM) bằng sợi carbon nhằm tăng phạm vi và cho phép mang theo nhiều đầu đạn với trọng lượng nặng hơn.
Họ cho biết động cơ mới có khả năng tạo ra lực đẩy lớn hơn so với mẫu trước đó được thử nghiệm vào năm 2024, vốn đã được đánh giá là có khả năng tấn công bất cứ nơi nào trên lục địa Mỹ.
“Năng lực phòng thủ, tên lửa và máy bay không người lái của Cộng hòa Hồi giáo Iran là lằn ranh đỏ đối với an ninh quốc gia của chúng tôi. Đây là điều không thể đàm phán, dù ở hiện tại hay tương lai”, ông Majid Ebn al-Reza cho biết trong một tuyên bố.
Quyền Bộ trưởng Quốc phòng Iran khẳng định Tehran sẽ tiếp tục phát triển các chương trình tên lửa và máy bay không người lái của mình, theo Đài Al Jazeera.
Iran được cho là đã sử dụng hàng nghìn máy bay không người lái để nhằm vào các quốc gia vùng Vịnh trong cuộc xung đột với Mỹ và Israel. Giới quan sát nhận định một số lằn ranh đỏ của Tehran sẽ đặt ra thách thức đáng kể cho các nhà đàm phán Mỹ.
Bất chấp quy mô ném bom và thiệt hại từ các cuộc không kích của Mỹ và Israel, Iran vẫn duy trì được năng lực quân sự đáng kể.
Liên quan đến tiến trình đàm phán Mỹ - Iran, Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian cùng ngày 1-7 khẳng định "bảo vệ lực lượng vũ trang Iran là nhiệm vụ hàng đầu".
Ngoài ra, Tehran thông báo sẽ thiết lập kênh đàm phán để thảo luận về các hành vi vi phạm biên bản ghi nhớ đã đạt được giữa Mỹ và Iran.
Mỹ và Iran đã tổ chức các cuộc đàm phán tại thủ đô Doha của Qatar vào ngày 1-7, nhằm tìm cách thống nhất về việc lưu thông tàu thuyền qua eo biển Hormuz, cũng như đảm bảo khả năng duy trì lệnh ngừng bắn lâu dài.
Về phía Mỹ, Tổng thống Donald Trump cho biết các cuộc đàm phán gián tiếp với Iran tại Qatar đang đạt được tiến triển, cũng như phát đi tín hiệu cho thấy ngoại giao vẫn đang được duy trì sau những đợt tấn công qua lại gần đây giữa hai nước.
Theo hai nguồn tin cấp cao của Iran, Tehran quyết tâm giành được sự công nhận quốc tế đối với quyền kiểm soát eo biển Hormuz, cũng như thực thi chính sách thu phí đối với các tàu ra vào vịnh Ba Tư, ngay cả khi phải sử dụng vũ lực.
Trong khi đó, ưu tiên hàng đầu của Mỹ trong tiến trình đàm phán là đảm bảo lưu thông tự do qua tuyến hàng hải này. Ngoài ra, một yêu cầu khác của Tổng thống Trump là loại bỏ uranium làm giàu của Iran, theo Hãng tin Reuters.
