Trong giới công nghệ, có một quy luật là GPU quyết định độ đẹp của hình ảnh, nhưng CPU mới là thứ quyết định sự ổn định của trải nghiệm. Bước sang năm 2026, khi các công cụ làm game như Unreal Engine 5.x hay các công nghệ AI tích hợp sâu vào trò chơi dần trở nên phổ biến, những mẫu CPU dưới đây chính thức trở thành thứ kìm hãm hoàn toàn sức mạnh của dàn máy.
Từng được mệnh danh là mẫu CPU huyền thoại nhất mà Intel từng sản xuất, i7-4790K (Devil’s Canyon) đã có một hành trình phi thường kéo dài hơn một thập kỷ. Tuy nhiên, năm 2026 là dấu chấm hết cho huyền thoại này. Việc sử dụng chuẩn RAM DDR3 cũ kỹ và thiếu hụt các tập lệnh xử lý hiện đại khiến i7-4790K không còn khả năng duy trì độ trễ khung hình ổn định, dẫn đến những cú ‘khựng’ chí mạng trong các trận giao tranh đỉnh cao.
Ra đời trong thời điểm chuyển giao công nghệ, i5-8400 sở hữu 6 nhân thực nhưng lại thiếu đi công nghệ Hyper-Threading. Ở thời điểm năm 2017, đây là một món hời. Nhưng ở năm 2026, khi các tựa game AAA yêu cầu tối thiểu số luồng xử lý nhiều hơn để vận hành mượt mà, i5-8400 bỗng trở nên hụt hơi. Chỉ số 1% thấp kỷ lục khi xử lý hiệu năng ở mức thấp nhất chính là bằng chứng cho thấy con chip này đã không còn đủ sức gánh vác các tác vụ nặng.
Cách đây vài năm, Ryzen 5 3600 có mức độ phổ biến khá cao. Tuy nhiên, sự phát triển vượt bậc của kiến trúc Zen 4 và Zen 5 đã biến kiến trúc Zen 2 trên mẫu chip này trở nên lỗi thời. So với các phiên bản nâng cấp như Ryzen 5 5600 hay 9600X, Ryzen 5 3600 thiếu hụt trầm trọng bộ nhớ đệm L3 tập trung, khiến hiệu năng thực tế trong game sụt giảm đáng kể so với các đối thủ cùng phân khúc hiện nay.
Nếu i7-4790K được nghỉ hưu trong danh dự, thì i3-10100 lại là một cái tên mà nhiều chuyên gia khuyên nên quên đi. Với bộ nhớ đệm ít ỏi và nền tảng socket LGA 1200 đã bị ‘khai tử’, việc tiếp tục sử dụng hay nâng cấp xoay quanh mẫu CPU này trong năm 2026 là một sự lãng phí tiền bạc.
Nhiều người dùng vẫn lầm tưởng Ryzen 5 5500 là một món hời vì nó ra mắt năm 2022. Thực tế, đây là một bản ‘cắt giảm’ đúng nghĩa với bộ nhớ đệm L3 bị chia đôi và chỉ hỗ trợ PCIe 3.0. Trong kỷ nguyên của những chiếc card đồ họa RTX 4000 hay 5000 series vốn cần băng thông PCIe 4.0/5.0 để phát huy sức mạnh, Ryzen 5 5500 vô tình trở thành ‘vòng kim cô’ thắt chặt hiệu năng của toàn hệ thống.
Đừng để một chiếc CPU cũ kỹ làm hỏng cả bộ PC đắt giá. Việc nâng cấp lên các dòng chip hiện đại như Ryzen 5 9600X không chỉ mang lại tốc độ mà còn là sự đảm bảo cho khả năng chơi game mượt mà trong ít nhất 5 năm tới.
Tin Gốc: Thanh Niên
Theo NASA, phi hành đoàn của sứ mệnh Artemis II đã đi được hơn nửa chặng đường đến Mặt Trăng và chuyến bay ngang qua Mặt Trăng được mong chờ từ lâu sẽ diễn ra vào ngày mai 6/4 (giờ Hà Nội). Trong hình ảnh mới nhất được gửi về, Mặt Trăng ngày càng hiện ra lớn hơn qua cửa sổ của tàu Orion.
Điểm ấn tượng trên bức ảnh chụp Mặt Trăng mới nhất từ tàu Orion là một phần của lưu vực Orientale, đánh dấu lần đầu tiên mắt người có thể quan sát được khu vực này. Trước đây, chỉ có các thiết bị chụp ảnh chuyên dụng mới từng nhìn thấy khu vực này trên Mặt Trăng.
Lưu vực Orientale (hay Mare Orientale) là một trong những hố va chạm đa vòng lớn nhất và trẻ nhất trên Mặt Trăng, hình thành khoảng 3,8 tỷ năm trước. Với cấu trúc "hình bia ngắm" đặc trưng rộng khoảng 930-960 km, Orientale nằm ở rìa phía tây tây nam của Mặt Trăng - đại diện cho một vùng chuyển tiếp quan trọng giữa mặt gần và mặt xa của Mặt Trăng.
Theo NASA, phi hành đoàn của sứ mệnh Artemis II đã đi được hơn nửa chặng đường đến Mặt Trăng và chuyến bay ngang qua Mặt Trăng được mong chờ từ lâu sẽ diễn ra vào ngày mai 6/4 (giờ Hà Nội). Trong hình ảnh mới nhất được gửi về, Mặt Trăng ngày càng hiện ra lớn hơn qua cửa sổ của tàu Orion.
Điểm ấn tượng trên bức ảnh chụp Mặt Trăng mới nhất từ tàu Orion là một phần của lưu vực Orientale, đánh dấu lần đầu tiên mắt người có thể quan sát được khu vực này. Trước đây, chỉ có các thiết bị chụp ảnh chuyên dụng mới từng nhìn thấy khu vực này trên Mặt Trăng.
Lưu vực Orientale (hay Mare Orientale) là một trong những hố va chạm đa vòng lớn nhất và trẻ nhất trên Mặt Trăng, hình thành khoảng 3,8 tỷ năm trước. Với cấu trúc "hình bia ngắm" đặc trưng rộng khoảng 930-960 km, Orientale nằm ở rìa phía tây tây nam của Mặt Trăng - đại diện cho một vùng chuyển tiếp quan trọng giữa mặt gần và mặt xa của Mặt Trăng.
Trước đó, vào ngày thứ hai của sứ mệnh Artemis II, Mặt Trăng vẫn còn rất xa tàu Orion. Ảnh chụp từ hệ thống camera trang bị trên các cánh pin mặt trời của tàu vũ trụ Orion, có thể chụp ảnh độ phân giải cao Mặt Trăng và Trái Đất.
Trước đó, vào ngày thứ hai của sứ mệnh Artemis II, Mặt Trăng vẫn còn rất xa tàu Orion. Ảnh chụp từ hệ thống camera trang bị trên các cánh pin mặt trời của tàu vũ trụ Orion, có thể chụp ảnh độ phân giải cao Mặt Trăng và Trái Đất.
Trong khi đó, Trái Đất ngày càng xa "tầm mắt" của các phi hành gia. Những hình ảnh Trái Đất do tàu Artemis II chụp được đánh giá ngoạn mục, cho thấy những góc nhìn về hành tinh xanh mà con người chưa từng được thấy kể từ lần cuối các phi hành gia rời khỏi quỹ đạo Trái Đất trong kỷ nguyên Apollo năm 1972.
Nữ phi hành gia Christina Koch của NASA mô tả việc nhìn thấy Mặt Trăng qua cửa sổ khoang tàu Orion trông rất khác với những gì quen thuộc trên Trái Đất. "Những phần tối hơn không nằm đúng vị trí", bà nói. "Có điều gì đó khiến tôi cảm nhận rằng đó không phải là Mặt Trăng mà tôi thường thấy".
"Ngay lập tức, bạn sẽ cảm thấy mình thật nhỏ bé", chuyên gia nhiệm vụ Jeremy Hansen, nói. "Tôi biết những bức ảnh gửi về Trái Đất rất tuyệt vời, nhưng tôi xin đảm bảo với các bạn, ở đây còn tuyệt vời hơn nhiều".
Trong khi đó, Trái Đất ngày càng xa "tầm mắt" của các phi hành gia. Những hình ảnh Trái Đất do tàu Artemis II chụp được đánh giá ngoạn mục, cho thấy những góc nhìn về hành tinh xanh mà con người chưa từng được thấy kể từ lần cuối các phi hành gia rời khỏi quỹ đạo Trái Đất trong kỷ nguyên Apollo năm 1972.
Nữ phi hành gia Christina Koch của NASA mô tả việc nhìn thấy Mặt Trăng qua cửa sổ khoang tàu Orion trông rất khác với những gì quen thuộc trên Trái Đất. "Những phần tối hơn không nằm đúng vị trí", bà nói. "Có điều gì đó khiến tôi cảm nhận rằng đó không phải là Mặt Trăng mà tôi thường thấy".
"Ngay lập tức, bạn sẽ cảm thấy mình thật nhỏ bé", chuyên gia nhiệm vụ Jeremy Hansen, nói. "Tôi biết những bức ảnh gửi về Trái Đất rất tuyệt vời, nhưng tôi xin đảm bảo với các bạn, ở đây còn tuyệt vời hơn nhiều".
Trong bức ảnh mới khác được gửi về từ Artemis II ghi lại góc chụp mới lạ, khi phần lớn đèn của tàu vũ trụ Orion đã được tắt để tránh chói mắt khi nhìn qua cửa sổ. Điều này cho phép phi hành đoàn nhìn ra ngoài và tận hưởng khung cảnh. Trên ảnh là Koch nhìn về phía Trái Đất.
Trong bức ảnh mới khác được gửi về từ Artemis II ghi lại góc chụp mới lạ, khi phần lớn đèn của tàu vũ trụ Orion đã được tắt để tránh chói mắt khi nhìn qua cửa sổ. Điều này cho phép phi hành đoàn nhìn ra ngoài và tận hưởng khung cảnh. Trên ảnh là Koch nhìn về phía Trái Đất.
Hình ảnh này được chụp trong quá trình kiểm tra bên ngoài định kỳ tàu Orion bằng camera trên thân vào ngày thứ hai của sứ mệnh. Góc chụp đồng thời cung cấp góc nhìn độc đáo về khoang tàu vũ trụ này trong môi trường không gian.
Orion đang ở trên cái gọi là "quỹ đạo trở về tự do" - thuật ngữ trong ngành du hành vũ trụ, dùng để chỉ một chuyến đi kiểu "súng cao su". Nghĩa là, nhờ động lực quỹ đạo và lực hấp dẫn của Mặt Trăng, ngay cả khi Orion không bao giờ khởi động động cơ nữa, tàu vũ trụ vẫn sẽ bay vòng quanh Mặt Trăng và quay trở lại Trái Đất.
Hình ảnh này được chụp trong quá trình kiểm tra bên ngoài định kỳ tàu Orion bằng camera trên thân vào ngày thứ hai của sứ mệnh. Góc chụp đồng thời cung cấp góc nhìn độc đáo về khoang tàu vũ trụ này trong môi trường không gian.
Orion đang ở trên cái gọi là "quỹ đạo trở về tự do" - thuật ngữ trong ngành du hành vũ trụ, dùng để chỉ một chuyến đi kiểu "súng cao su". Nghĩa là, nhờ động lực quỹ đạo và lực hấp dẫn của Mặt Trăng, ngay cả khi Orion không bao giờ khởi động động cơ nữa, tàu vũ trụ vẫn sẽ bay vòng quanh Mặt Trăng và quay trở lại Trái Đất.
Vị trí hiện tại của phi hành đoàn Artemis II, dự kiến bay vòng quanh quỹ đạo Mặt Trăng trong ngày 6/4. Đồ họa: CNN
Artemis II đánh dấu sứ mệnh có người lái đầu tiên của NASA vượt ra ngoài quỹ đạo Trái Đất tầm thấp sau 54 năm. Phi hành đoàn gồm chỉ huy nhiệm vụ Reid Wiseman (NASA), phi công Victor Glover (NASA), chuyên gia nhiệm vụ Christina Koch (NASA) và chuyên gia nhiệm vụ Jeremy Hansen (Cơ quan Vũ trụ Canada CSA). Họ có 10 ngày bay quanh Mặt Trăng, thực hiện các thí nghiệm nghiên cứu khoa học, thử nghiệm khả năng điều khiển tàu vũ trụ, kiểm tra y tế, huấn luyện sinh tồn và nhiều công việc khác.
Vị trí hiện tại của phi hành đoàn Artemis II, dự kiến bay vòng quanh quỹ đạo Mặt Trăng trong ngày 6/4. Đồ họa: CNN
Artemis II đánh dấu sứ mệnh có người lái đầu tiên của NASA vượt ra ngoài quỹ đạo Trái Đất tầm thấp sau 54 năm. Phi hành đoàn gồm chỉ huy nhiệm vụ Reid Wiseman (NASA), phi công Victor Glover (NASA), chuyên gia nhiệm vụ Christina Koch (NASA) và chuyên gia nhiệm vụ Jeremy Hansen (Cơ quan Vũ trụ Canada CSA). Họ có 10 ngày bay quanh Mặt Trăng, thực hiện các thí nghiệm nghiên cứu khoa học, thử nghiệm khả năng điều khiển tàu vũ trụ, kiểm tra y tế, huấn luyện sinh tồn và nhiều công việc khác.
Bảo Lâm
Ảnh: NASA
Nguồn: https://vnexpress.net/anh-can-canh-mat-trang-dau-tien-chup-tu-artemis-ii-5058698.html
Khoa Học Công Nghệ
Dùng AI trong nghiên cứu phải khai báo rõ, không được tạo dữ liệu giả
Người tham gia nghiên cứu khoa học, phát triển công nghệ không được sử dụng AI để tạo dữ liệu giả, ảnh giả hoặc tài liệu tham khảo không có thật.
Không sử dụng tài liệu do AI tạo ra nhưng chưa được kiểm chứng làm tài liệu tham khảo. Khi sử dụng AI trong quá trình nghiên cứu, cá nhân liên quan phải cung cấp đầy đủ tên công cụ, phiên bản, phạm vi sử dụng AI, đồng thời ghi rõ các nội dung nghiên cứu hoàn toàn do AI tạo ra.
Hướng dẫn quy định không đưa dữ liệu mật hoặc dữ liệu chưa công bố lên nền tảng AI trái quy định pháp luật. AI được xác định là công cụ hỗ trợ, người sử dụng phải chịu trách nhiệm cuối cùng về các nội dung, sản phẩm, tài liệu do AI tạo ra.
Với dữ liệu nghiên cứu, yêu cầu thu thập dữ liệu khách quan, đầy đủ, truy xuất được. Không chọn lọc dữ liệu để đạt kết quả mong muốn, ghi chép nhật ký nghiên cứu, không xóa dấu vết chỉnh sửa, lưu cả dữ liệu chưa công bố, lưu trữ, sao lưu, bảo mật, chia sẻ dữ liệu phù hợp. Không mua dữ liệu nghiên cứu giả hoặc thuê bên thứ ba tạo dữ liệu thiếu minh bạch.
Theo hướng dẫn, các hành vi vi phạm liêm chính khoa học được nêu gồm ngụy tạo dữ liệu, kết quả nghiên cứu, giả mạo dữ liệu, đạo văn dưới mọi hình thức, ghi tên tác giả không đúng thực tế hoặc loại bỏ tác giả có đóng góp thực sự, cản trở, đe dọa, ép buộc, can thiệp vào quá trình đánh giá, phản biện, xét duyệt bản thảo công bố khoa học.
Về đạo đức nghề nghiệp, hướng dẫn đề cập các hành vi như che giấu rủi ro gây hậu quả nghiêm trọng, truyền bá thông tin sai sự thật, xuyên tạc kết quả nghiên cứu, nghiên cứu trên người khi chưa có sự đồng ý tự nguyện bằng văn bản hoặc hình thức tương tự của đối tượng nghiên cứu, tiết lộ dữ liệu nhạy cảm thu thập trong nghiên cứu khi chưa được phép.
Các hành vi khác gồm sử dụng thiết bị, kinh phí, vật tư phục vụ mục đích cá nhân, không công khai mối quan hệ tài chính, nguồn tài trợ nghiên cứu, các xung đột lợi ích có thể ảnh hưởng đến tính khách quan, độc lập, kết quả nghiên cứu, thử nghiệm công nghệ hoặc sản phẩm mới gây tác động tiêu cực đến môi trường, tài nguyên thiên nhiên hoặc sức khỏe cộng đồng khi chưa có biện pháp đánh giá tác động và kiểm soát.
Các cơ quan tài trợ kinh phí, tổ chức khoa học và công nghệ có trách nhiệm ban hành, tổ chức thực hiện và kiểm tra việc tuân thủ quy tắc về liêm chính khoa học và đạo đức nghề nghiệp trong cơ quan, tổ chức mình.
Các tổ chức phải thiết lập cơ chế rà soát nội bộ về dữ liệu, tác giả, trích dẫn, đồng thuận tham gia nghiên cứu, bảo mật dữ liệu, lưu trữ hồ sơ nghiên cứu.
Hướng dẫn cũng yêu cầu tổ chức kiểm tra, giám sát việc thực hiện quy tắc về liêm chính khoa học và đạo đức nghề nghiệp trong cơ quan, tổ chức.
Khi nhận được thông tin về dấu hiệu vi phạm, cơ quan tài trợ, tổ chức khoa học và công nghệ tổ chức xác minh sơ bộ, thành lập hội đồng tư vấn gồm những cá nhân có chuyên môn phù hợp, độc lập với nội dung vụ việc, tổ chức xác minh.
Tùy vi phạm do vô ý hay cố ý, tính chất, mức độ và hậu quả của vi phạm, cơ quan tài trợ, tổ chức khoa học và công nghệ có thể quy định biện pháp xử lý phù hợp.
Các hình thức được nêu gồm nhắc nhở, phê bình, cảnh cáo bằng văn bản, yêu cầu cải chính, xin lỗi công khai, dừng giao chủ trì hoặc tham gia nhiệm vụ khoa học và công nghệ đang thực hiện.
Tin Gốc: Tuổi Trẻ
Chính phủ Indonesia vừa đưa ra một quyết định đáng chú ý với ngành gọi xe công nghệ. Theo Reuters và một số nguồn tin quốc tế, Tổng thống Indonesia Prabowo Subianto đã ký quy định mới, yêu cầu các nền tảng như Grab và GoTo giảm mức phí thu từ tài xế từ tối đa 20% xuống còn 8% mỗi chuyến.
Việc yêu cầu các nền tảng gọi xe hạ mức phí thu từ tài xế đang tạo thêm áp lực lên thị trường Việt Nam - nơi nhiều tài xế cho rằng thu nhập nhận được ngày càng ít đi.
Cuối tháng 4 và đầu tháng 5, Grab và Be lần lượt điều chỉnh phí và giá cước. Cả hai đều đưa ra lý do liên quan đến chi phí vận hành và hỗ trợ tài xế. Be thông báo cập nhật cước phí sau 5 năm duy trì ổn định. Với dịch vụ gọi xe hai bánh, giá cước tối thiểu là 13.817 đồng tại TP.HCM và 14.472 đồng tại Hà Nội. Từ km thứ 2 đến km thứ 12, giá dao động 4.600 - 5.400 đồng mỗi km.
Với xe 4 bánh, giá cước thấp nhất cho 2km đầu tiên dao động 31.501 - 31.704 đồng. Trong 12km tiếp theo, giá từ 11.000 - 14.000 đồng mỗi km. Be cho biết việc điều chỉnh được cân nhắc trong bối cảnh chi phí vận hành tăng, đặc biệt là nhiên liệu.
Theo doanh nghiệp, biểu giá mới có thể giúp thu nhập tài xế tăng thêm 2 - 11% mỗi chuyến xe hoặc đơn giao hàng.
Trước đó, từ ngày 28-4, Grab cũng điều chỉnh một số loại phí. Với xe máy, phí nền tảng là 3.000 đồng mỗi cuốc.
Với nhóm dịch vụ 4 bánh, không gồm taxi, phí nền tảng dao động 5.000 - 19.000 đồng tùy khu vực đón khách và quãng đường di chuyển. Grab cho biết việc điều chỉnh nhằm tăng nguồn lực cho các chương trình hỗ trợ tài xế trên toàn quốc.
Tuy nhiên, việc tăng phí cũng tạo ra tranh luận. Một số khách hàng đặt vấn đề nếu mục tiêu là hỗ trợ tài xế, vì sao nền tảng không giảm phần thu của mình, thay vì cộng thêm phí cho người dùng? "Nếu giá cước tăng, khách sẽ cân nhắc đi ít hơn.
Khi khách ít đặt, tài xế cũng giảm cuốc. App nói tăng phí để hỗ trợ tài xế thì cần chứng minh tài xế thật sự được hưởng", một khách hàng thường xuyên đi xe công nghệ tại TP.HCM nói.
Vấn đề nằm ở cấu trúc phí. Khách hàng thấy giá cước tăng, nhưng không biết phần tăng thêm đi đâu. Tài xế thấy số tiền bị trừ nhưng không phải lúc nào cũng rõ từng khoản.
Trong khi đó, nền tảng nắm dữ liệu, thuật toán định giá và cơ chế phân phối cuốc xe. Khi thông tin không cân xứng, mỗi lần điều chỉnh phí đều dễ tạo nghi ngờ với tài xế và khách hàng.
Dù vậy, các app đều lý giải tăng phí là để hỗ trợ tài xế và tái đầu tư để tăng thêm tiện ích với người dùng. Tuổi Trẻ đã gửi câu hỏi đến Grab, Be và chờ phản hồi chính thức.
Trong khi đó, một chuyên gia trong lĩnh vực xe công nghệ cho rằng không nên vội xem mức 8% của Indonesia là công thức có thể áp ngay cho Việt Nam.
Theo vị này, mỗi thị trường có cấu trúc cạnh tranh, mật độ tài xế, chi phí vận hành, thói quen người dùng và mức độ trợ giá khác nhau. Nếu mức chiết khấu thấp thực sự là lợi thế tuyệt đối, các nền tảng có thể đã tự hạ để giành tài xế và khách hàng.
"Không thể chỉ nhìn một con số rồi áp đặt. Cũng không thể để doanh nghiệp muốn thu bao nhiêu thì thu, nhất là khi tài xế có quyền thương lượng yếu", vị này nói.
Theo vị này, doanh nghiệp nền tảng không chỉ thu tiền rồi chia lại. Họ phải chi cho công nghệ, bản đồ, thanh toán, chăm sóc khách hàng, bảo hiểm, kiểm soát gian lận, xử lý khiếu nại, marketing, khuyến mãi và đội ngũ vận hành.
Nếu kéo trần chiết khấu xuống quá thấp trong thời gian ngắn, nền tảng có thể bù lại bằng cách tăng phí khách hàng, giảm thưởng tài xế, cắt khuyến mãi hoặc thu hẹp dịch vụ. Khi đó, người chịu tác động cuối cùng có thể vẫn là tài xế và người dùng.
Vì vậy, câu hỏi không phải chỉ là có áp trần hay không mà là áp theo cách nào, với lộ trình ra sao và đi kèm yêu cầu minh bạch đến mức nào.
Trao đổi với Tuổi Trẻ, bà Mai Linh - người có hơn 15 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực công nghệ, thương mại điện tử, kinh doanh và logistics tại Việt Nam - cho rằng nếu chỉ nhìn vào con số thì mức phí hơn 30% tại Việt Nam hiện nay là khá cao so với nhiều thị trường trong khu vực, đặc biệt khi đặt cạnh mức trần 8% mà Indonesia đang áp dụng.
"Tuy nhiên, bài toán vận hành của mô hình nền tảng không chỉ nằm ở tỉ lệ chiết khấu vì doanh nghiệp còn phải gánh nhiều chi phí như thưởng tài xế, khuyến mại, công nghệ vận hành, kiểm soát rủi ro, chăm sóc khách hàng, thanh toán và logistics", bà Linh nói.
Do đó, nếu tỉ lệ chiết khấu xuống quá thấp, nền tảng nhiều khả năng sẽ phải cắt giảm phúc lợi hoặc chuyển một phần chi phí sang người dùng.
Ngược lại, nếu mức khấu trừ duy trì quá cao thì tài xế sẽ cảm nhận thu nhập thực nhận bị ảnh hưởng đáng kể.
Đặc biệt, nếu áp mức trần quá thấp như Indonesia thì trong ngắn hạn tài xế có thể hưởng lợi, nhưng về dài hạn các nền tảng nhiều khả năng sẽ phải cắt thưởng, tăng phí người dùng hoặc giảm chất lượng dịch vụ. Khi đó chưa chắc thu nhập thực tế của tài xế sẽ tăng bền vững.
Với kinh nghiệm của mình, bà Linh cho rằng Việt Nam nên hướng tới một "điểm cân bằng" thay vì áp trần quá cứng.
"Tôi cho rằng mức khấu trừ phù hợp hơn cho thị trường Việt Nam có thể nằm trong khoảng 15 - 20%, vừa đủ để doanh nghiệp duy trì vận hành và đầu tư công nghệ, vừa giúp tài xế có thu nhập ổn định và minh bạch hơn", bà Linh đề xuất.
Theo phân tích của chuyên gia này, mức 15 - 20% là khoảng tương đối hợp lý nếu nhìn từ cấu trúc chi phí vận hành thực tế của các nền tảng giao vận hiện nay.
Theo ước tính thông thường của thị trường, tỉ lệ này cần đủ để doanh nghiệp duy trì các nhóm chi phí như công nghệ vận hành, thanh toán, chăm sóc khách hàng, kiểm soát rủi ro cũng như các chương trình thưởng và duy trì lực lượng tài xế. Phần còn lại mới là dư địa để doanh nghiệp tái đầu tư và đảm bảo hiệu quả vận hành.
Bên cạnh đó, khi tỉ lệ chiết khấu giảm xuống, các nền tảng cũng sẽ cần chuyển dịch mô hình doanh thu sang các mảng giá trị gia tăng như tài chính số, quảng cáo, logistics hoặc chương trình thành viên thay vì phụ thuộc quá lớn vào phí tài xế.
"Vai trò của cơ quan quản lý theo tôi nên tập trung vào việc tăng tính minh bạch và đảm bảo cạnh tranh lành mạnh hơn là can thiệp hành chính quá sâu vào cơ chế giá của thị trường", bà Linh cho biết thêm.
Còn bà Nguyễn Thị Ánh Hồng - Giám đốc thương mại điện tử hệ thống bán lẻ 24hStore - nhận xét chính sách giảm trần hoa hồng xuống 8% tại Indonesia là một quyết định mang tính bảo vệ người lao động rất rõ ràng.
Tuy nhiên, cần nhìn nhận rằng mức 8% này phản ánh một mô hình có sự can thiệp mạnh của Nhà nước và đi kèm với đó là những đánh đổi nhất định về mặt thị trường như giảm khuyến mãi, giảm đầu tư hoặc thay đổi cấu trúc vận hành của nền tảng.
Tại Việt Nam, nếu nhìn từ góc độ tổng thể thị trường, mức phí hơn 30% có thể xem là cao và tạo ra nhiều áp lực cho tài xế.
Áp lực thu nhập sẽ dồn lên lực lượng lao động giao vận, từ đó có thể ảnh hưởng đến chất lượng dịch vụ, độ ổn định nguồn cung tài xế và cuối cùng là trải nghiệm của người dùng.
"Tuy nhiên, việc giảm ngay xuống mức 8% là chưa thực sự phù hợp với điều kiện vận hành hiện tại", bà Hồng nhận định.
Theo vị chuyên gia này, một mức điều chỉnh hợp lý hơn có thể nằm trong khoảng 15 - 20% để đảm bảo nền tảng vẫn duy trì được hoạt động và đầu tư, đồng thời giảm áp lực thu nhập cho tài xế cũng như giữ ổn định cung - cầu của thị trường.
Về vai trò của cơ quan quản lý, bà Ánh Hồng cho rằng: "Việt Nam nên có sự tham gia điều tiết, nhưng theo hướng cân bằng thay vì áp đặt cứng".
Cụ thể, đó là minh bạch hóa cách tính phí và tỉ lệ phân chia giữa nền tảng và tài xế; theo dõi và đưa ra khung khuyến nghị hợp lý thay vì áp trần tuyệt đối; ưu tiên các chính sách bảo vệ người lao động trong nền kinh tế nền tảng...
"Ở góc độ người sử dụng dịch vụ, tôi đồng tình rằng mức phí cao hiện nay đang tạo ra áp lực đáng kể lên đội ngũ tài xế - những người trực tiếp tạo ra giá trị vận hành mỗi ngày.
Vì vậy việc điều chỉnh là cần thiết, nhưng cần có lộ trình và sự cân bằng để tránh gây xáo trộn lớn cho toàn bộ hệ sinh thái", bà Ánh Hồng chia sẻ.
Tin Gốc: Tuổi Trẻ