“Các lực lượng Mỹ đã tiến hành chặn và lên tàu kiểm tra theo quyền khám xét đối với tàu Majestic X không quốc tịch, nằm trong danh sách trừng phạt, khi nó đang vận chuyển dầu từ Iran trên Ấn Độ Dương”, Bộ Quốc phòng Mỹ thông báo hôm nay.
Video do quân đội Mỹ công bố cho thấy trực thăng cất cánh từ một tàu căn cứ viễn chinh di động (ESB) và đổ quân xuống tàu dầu Majestic X.
Quân đội Mỹ khẳng định sẽ tiếp tục thực thi các biện pháp hàng hải toàn cầu nhằm “phá vỡ những mạng lưới bất hợp pháp và ngăn chặn mọi con tàu cung cấp hỗ trợ vật chất cho Iran, dù chúng hoạt động ở bất kỳ đâu”.
Giới chức Iran chưa bình luận về thông tin.
Sự việc xảy ra ở khu vực cách xa eo biển Hormuz, nơi các tàu thương mại đang đối mặt với vòng “phong tỏa kép”. Căng thẳng tại tuyến hàng hải trọng yếu này vẫn ở mức cao, dù Mỹ đã gia hạn lệnh ngừng bắn nhằm tạo điều kiện cho các nỗ lực đàm phán với Iran.
Bộ Quốc phòng Mỹ hôm 21/4 tuyên bố đã chặn tàu chở dầu thô “không quốc tịch, đang bị trừng phạt” mang tên Tifani, được cho là có liên quan đến Iran, tại khu vực do Bộ tư lệnh Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương phụ trách.
Một ngày sau, Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran triển khai lực lượng bắt hai tàu thương mại tại eo biển Hormuz.
Trung tâm Điều phối Thương mại Hàng hải Anh (UKMTO) cho biết ít nhất ba tàu container đã bị nhắm mục tiêu khi di chuyển qua eo biển Hormuz trong ngày 22/4. Một tàu thông báo bị xuồng cao tốc của IRGC tiếp cận và nổ súng ở vị trí cách bờ biển Oman khoảng 15 hải lý về phía đông bắc, khiến buồng lái bị hư hại nặng, song toàn bộ thủy thủ đoàn an toàn.
Trang Axios ngày 23.5 dẫn lời hai quan chức Mỹ cho biết Tổng thống Trump đã triệu tập cuộc họp các quan chức an ninh quốc gia cấp cao vào sáng 22.5 để bàn về Iran. Cuộc họp có Phó tổng thống J.D. Vance, Bộ trưởng Chiến tranh Pete Hegseth, Giám đốc Cơ quan Tình báo trung ương (CIA) John Ratcliffe, Chánh văn phòng Nhà Trắng Susie Wiles và các quan chức khác.
Ngoại trưởng Marco Rubio không góp mặt vì đang dự sự kiện ở châu Âu trong khi Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng liên quân Dan Caine dự lễ tốt nghiệp Học viện Hải quân.
Tại cuộc họp, các quan chức báo cáo tình hình đàm phán và các kịch bản khác nhau nếu đàm phán sụp đổ.
Nguồn tin đã nói chuyện trực tiếp với tổng thống cho hay nhà lãnh đạo đang nghiêm túc cân nhắc tấn công Iran trừ khi có đột phá phút cuối trong đàm phán.
Tương tự, CBS News dẫn nguồn tin nắm thông tin về việc lên kế hoạch cho biết chính quyền Mỹ chuẩn bị tấn công Iran bất chấp nỗ lực ngoại giao đang diễn ra. Dù vậy, chưa có quyết định nào được đưa ra tính đến chiều 22.5 (giờ Mỹ).
Một số thành viên quân đội và cộng đồng tình báo đã hủy kế hoạch dự lễ Chiến sĩ trận vong vào cuối tuần để dự phòng tình huống xảy ra chiến sự. Các quan chức quốc phòng và tình báo cũng bắt đầu cập nhật danh sách binh sĩ tại các căn cứ Mỹ ở nước ngoài.
Trong khi đó, Tổng thống Trump quyết định ở lại Nhà Trắng và không dự đám cưới của con trai Donald Trump Jr. vào cuối tuần ở Bahamas "vì hoàn cảnh liên quan đến chính phủ".
Về phía Iran, Cơ quan Hàng không dân dụng của nước này đã phát cảnh báo hàng không vào khuya 22.5, quyết định đóng không phận tại phía tây cho đến ngày 25.5, theo tờ Washington Examiner.
Wall Street Journal hôm nay dẫn lời một quan chức an ninh Israel giấu tên cho biết nỗ lực tìm kiếm dường như đang tập trung ở tỉnh Khuzestan nằm dọc theo vịnh Ba Tư và giáp với Iraq, thêm rằng Tel Aviv sẽ hỗ trợ Washington giải cứu phi công còn lại trong tổ bay F-15E.
Trong khi đó, giới chức Iran thông báo đang truy tìm phi công Mỹ ở tỉnh Kohgiluyeh và Boyer-Ahmad lân cận.
Thống đốc tỉnh Kohgiluyeh và Boyer-Ahmad nói rằng thông tin Mỹ đã giải cứu được một người là "không đúng sự thật" và "chiến thuật của đối phương". Một đơn vị Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) tại tỉnh này cũng bác bỏ thông tin cho rằng họ đã bắt được thành viên thứ hai trên chiếc F-15E.
Các kênh truyền hình nhà nước Iran đang kêu gọi người dân "bắt sống phi công Mỹ" và treo thưởng cho ai làm được điều này. Số tiền thưởng được cho là tương đương hơn 66.000 USD.
Houston Cantwell, chuẩn tướng về hưu Mỹ với kinh nghiệm hơn 400 giờ bay trong chiến đấu, cho rằng phi công có thể đang lẩn trốn theo đúng bài bản huấn luyện. "Ưu tiên hàng đầu của tôi sẽ là ẩn nấp để tránh bị bắt", ông chia sẻ.
Phi công Mỹ được huấn luyện thế nào khi tiêm kích bị bắn rơi
Truyền thông Mỹ hôm 3/4 dẫn lời các quan chức giấu tên xác nhận một tiêm kích đa năng F-15E của nước này đã bị bắn hạ và rơi xuống Iran. Tổ lái hai người phóng ghế thoát hiểm, trong đó một người đã được giải cứu, chưa rõ tung tích của phi công còn lại. Đây là máy bay có người lái đầu tiên của Mỹ bị bắn rơi trên bầu trời Iran kể từ khi xung đột bùng phát.
Iran sau đó bắn rơi một cường kích A-10 Mỹ đang yểm trợ chiến dịch tìm kiếm tổ bay F-15E. Phi công chiếc A-10 đã cố gắng điều khiển máy bay rời khỏi không phận Iran trước khi phóng ghế thoát hiểm và được cứu hộ thành công. Hai trực thăng tìm kiếm cứu hộ HH-60W cũng bị trúng hỏa lực, khiến ít nhất một binh sĩ Mỹ bị thương, nhưng đã hạ cánh an toàn.
Lầu Năm Góc và Bộ tư lệnh Trung tâm (CENTCOM), cơ quan đặc trách hoạt động của quân đội Mỹ ở Trung Đông, đến nay chưa lên tiếng về các sự việc. Theo nội dung email từ Lầu Năm Góc mà hãng thông tấn AP đọc được, quân đội Mỹ xác nhận đã được thông báo về "một máy bay bị bắn rơi ở Trung Đông".
Quân đội Mỹ đã mất hơn 20 máy bay các loại sau hơn một tháng xung đột, trong đó có máy bay cảnh báo sớm E-3 Sentry và tiêm kích tàng hình F-35A, phần lớn do trúng hỏa lực Iran khi đậu tại sân bay.
Tạp chí Air & Space Forces của Mỹ hôm 22/3 dẫn các nguồn thạo tin cho biết chiếc F-35A đã bị hỏng nặng sau khi trúng tên lửa trên bầu trời Iran và khó lòng trở lại hoạt động trong tương lai gần, phi công cũng bị thương do trúng mảnh văng.
Theo Hãng tin Reuters ngày 25-4, phát biểu trong cuộc phỏng vấn với truyền hình nhà nước Nga, Ngoại trưởng Sergei Lavrov cho rằng Washington đang đưa thế giới "trở lại thời kỳ không tồn tại luật pháp quốc tế", nhất là trong cách tiếp cận đối với khu vực Mỹ Latin và Trung Đông.
Theo ông Lavrov, Mỹ đang hành xử như một quốc gia không chấp nhận bất kỳ sự ràng buộc nào từ bên ngoài.
"Mỹ đã tuyên bố không ai có thể áp đặt điều gì lên họ. Họ chỉ quan tâm đến lợi ích của mình và sẵn sàng bảo vệ điều đó bằng mọi cách", ông Lavrov nhấn mạnh, cáo buộc Washington sử dụng các biện pháp như đảo chính, bắt cóc hoặc ám sát lãnh đạo các quốc gia sở hữu tài nguyên mà Mỹ cần.
Ngoại trưởng Nga cho rằng các diễn biến tại Venezuela và Iran là minh chứng cho cách tiếp cận này, khi theo ông, các hành động gần đây của Mỹ đều liên quan trực tiếp đến lợi ích dầu mỏ.
Ông nhấn mạnh Washington đang theo đuổi một "học thuyết thống trị thị trường năng lượng toàn cầu".
Ông Lavrov cũng chỉ trích vai trò của Mỹ tại châu Âu, cho rằng Washington đã "cắt đứt" mối liên kết năng lượng giữa Nga và lục địa này.
Theo đó, Ngoại trưởng Nga đề cập đến việc Mỹ thúc ép các nước châu Âu từ bỏ đường ống khí đốt Nord Stream nối giữa Nga với Đức, ủng hộ các nỗ lực của Liên minh châu Âu (EU) nhằm hạn chế việc Hungary và Slovakia tiếp tục nhập khẩu khí đốt từ Nga.
"Đây không phải là cách tiếp cận trong quan hệ quốc tế, mà là nỗ lực đưa thế giới quay lại thời kỳ thuộc địa", ông Lavrov nhận định, cho rằng chính sách của châu Âu hiện bị chi phối bởi "sự kiêu ngạo và coi thường các nước khác".
Liên quan đến cuộc xung đột tại Ukraine, Ngoại trưởng Nga nói ngay cả trong các nỗ lực tìm kiếm giải pháp hòa bình, Mỹ vẫn nhấn mạnh đến những "cơ hội kinh tế khổng lồ" có thể đạt được.
Theo ông, trong khi các hoạt động ngoại giao diễn ra, Nga vẫn đang bị đẩy ra khỏi các thị trường năng lượng toàn cầu. Ông nhấn mạnh Matxcơva sẵn sàng triển khai các dự án hợp tác cùng có lợi, nhưng yêu cầu lợi ích của Nga cũng phải được tôn trọng.
"Nếu chúng tôi triển khai các dự án cùng có lợi trên lãnh thổ của mình và cung cấp cho phía Mỹ những gì họ quan tâm, thì lợi ích của chúng tôi cũng phải được tôn trọng. Cho đến nay, chúng tôi chưa thấy điều đó", ông Lavrov khẳng định.
