Theo bác sĩ Nguyễn Thị Thanh – khoa bệnh nhiệt đới, Bệnh viện E, kết quả xét nghiệm cho thấy men gan của bệnh nhân tăng vọt gấp nhiều lần so với bình thường (AST/ALT đạt mức 1028/529 U/L).
Sau khi thực hiện các xét nghiệm chuyên sâu, các bác sĩ chẩn đoán xác định bệnh nhân mắc viêm gan vi rút A cấp tính, bệnh lây truyền qua đường tiêu hóa nhưng thường bị xem nhẹ.
Bác sĩ Thanh cho hay bệnh viêm gan vi rút A (HAV) là tình trạng nhiễm trùng gan cấp tính. Khác với viêm gan vi rút B hay C, viêm gan vi rút A chủ yếu lây qua đường tiêu hóa (phân – miệng).
Người bệnh có thể bị nhiễm bệnh qua sử dụng thực phẩm, nước uống nhiễm vi rút. Tiếp xúc trực tiếp với người bệnh qua sinh hoạt hằng ngày hoặc quan hệ tình dục miệng – hậu môn. Hoặc do ăn hải sản sống hoặc chưa chín từ vùng nước bị ô nhiễm.
Theo đó, bệnh thường khởi phát với các triệu chứng giống như mắc bệnh cúm, dễ gây nhầm lẫn như toàn thân sốt, mệt mỏi, chán ăn, đau mỏi cơ, nhức đầu; vàng mắt, vàng da tăng dần. Nước tiểu sẫm màu như nước chè đặc, phân có thể bạc màu.
“Lưu ý, ở người lớn, diễn biến lâm sàng thường rầm rộ và kéo dài hơn so với trẻ em. Như trường hợp của bệnh nhân A., tình trạng vàng da và nước tiểu sẫm màu chỉ xuất hiện rõ rệt sau 5 ngày nhập viện dù đã hết sốt”, bác sĩ Thanh cho hay.
Hiện nay không có điều trị đặc hiệu cho viêm gan vi rút A, mục tiêu chính là điều trị hỗ trợ để gan tự phục hồi. Các bác sĩ có thể sử dụng các thuốc hỗ trợ, nhóm bảo vệ màng tế bào gan (như BDD), tăng cường chuyển hóa (L-Ornithin L-Aspartat) và vitamin nhóm B.
Khuyến cáo bệnh nhân nghỉ ngơi tuyệt đối, tránh hoạt động mạnh. Đồng thời bổ sung dinh dưỡng, ăn thực phẩm giàu đạm, nhiều vitamin, tăng cường hoa quả tươi; hạn chế mỡ động vật và tuyệt đối không rượu bia.
“Cách phòng ngừa hiệu quả nhất hiện nay là tiêm vắc xin phòng bệnh, đây là cách phòng bệnh hiệu quả nhất, dành cho trẻ em trên 1 tuổi và người lớn thuộc nhóm nguy cơ cao.
Bên cạnh đó, người dân không ăn thực phẩm sống hoặc nấu chưa kỹ; rửa tay kỹ bằng xà phòng trước khi ăn và sau khi đi vệ sinh.
Quan hệ tình dục an toàn, tránh tiếp xúc miệng – hậu môn, giữ vệ sinh và dùng biện pháp bảo vệ”, bác sĩ Thanh khuyến cáo.
Việc phân cấp phân quyền này được quy định tại Nghị quyết 21/2026 về cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính trong lĩnh vực y tế do Chính phủ vừa ban hành. Nghị quyết có hiệu lực từ ngày 29/4/2026, trong đó nội dung phân cấp thẩm quyền bắt đầu áp dụng từ ngày 1/7, đánh dấu bước thay đổi lớn trong cơ chế quản lý lĩnh vực khám chữa bệnh.
Cụ thể, Chủ tịch UBND cấp tỉnh sẽ thực hiện toàn bộ các thủ tục liên quan đến giấy phép hành nghề, bao gồm cấp mới, cấp lại, gia hạn, điều chỉnh, đình chỉ và thu hồi. Quy định này cũng áp dụng với các chứng chỉ hành nghề đã được cấp trước đây.
Hiện nay, Bộ Y tế cấp giấy phép hành nghề cho các chức danh chuyên môn làm việc tại bệnh viện trực thuộc bộ, trong khi UBND cấp tỉnh cấp phép cho nhân sự tại địa phương.
Như vậy, từ 1/7, Bộ Y tế không còn trực tiếp cấp giấy phép hành nghề cho đội ngũ bác sĩ, điều dưỡng và các chức danh chuyên môn khác. Thẩm quyền được giao thống nhất về địa phương nhằm tăng tính chủ động trong quản lý và giảm tải cho cơ quan trung ương.
Bộ Y tế vẫn giữ một số quyền hạn như cấp mới giấy phép hoạt động khám chữa bệnh, điều chỉnh danh mục kỹ thuật đặc biệt đối với bệnh viện tư nhân. Bộ cấp và điều chỉnh giấy phép hoạt động cho các bệnh viện trực thuộc bộ; đồng thời xem xét việc bổ sung kỹ thuật mới, phương pháp mới trên phạm vi toàn quốc.
Bên cạnh việc phân cấp, nghị quyết cũng đặt mục tiêu đơn giản hóa và rút ngắn thời gian giải quyết thủ tục hành chính trong lĩnh vực khám chữa bệnh. Ví dụ, đối với thủ tục cấp mới giấy phép hoạt động khám chữa bệnh, cơ quan có thẩm quyền phải tổ chức thẩm định trong thời hạn 40 ngày kể từ ngày tiếp nhận hồ sơ và nếu đủ điều kiện thì phải cấp giấy phép trong 10 ngày làm việc kể từ ngày có biên bản thẩm định.
Ngoài ra, đối với thủ tục điều chỉnh giấy phép hoạt động, nghị quyết cũng quy định rõ thời hạn xử lý hồ sơ, thời gian yêu cầu bổ sung, cũng như thời hạn giải quyết sau khi hoàn thiện hồ sơ, bảo đảm quy trình minh bạch và có mốc thời gian cụ thể.
Đảo ngược tuổi sinh học đang trở thành mục tiêu cốt lõi trong văn hóa chăm sóc sức khỏe hiện đại. Theo các chuyên gia, chìa khóa để đạt được điều này nằm ở những phương pháp khoa học cụ thể, đặc biệt là vận động và lối sống.
Bác sĩ Mohammed Enayat, chuyên gia đa khoa và là người sáng lập phòng khám trường thọ HUM2N tại London, cho biết y học trường thọ tập trung vào việc thực hiện các biện pháp phòng ngừa để chống lại sự suy giảm thể chất. Sự sa sút sức khỏe và bệnh tật vốn thường được mặc định là đi kèm với quá trình lão hóa.
"Phương pháp này giúp xác định các quá trình bên trong cơ thể cần được can thiệp sớm thông qua thực phẩm bổ sung, dinh dưỡng, điều chỉnh lối sống, thay đổi hành vi, giáo dục và đôi khi là cả các liệu pháp thông minh", ông giải thích.
Chú trọng vận động và nhóm cơ mặt sau
Bác sĩ Enayat khẳng định vận động là trụ cột quan trọng của sức khỏe. Chúng ta cần đảm bảo cơ thể tiêu hao đủ năng lượng để duy trì sức khỏe chuyển hóa, đồng thời bảo vệ khối lượng cơ bắp và chức năng của hệ thống cơ xương khớp.
Ông đưa ra lời khuyên cụ thể: "Hãy cố gắng tập đến mức đổ mồ hôi ít nhất vài lần mỗi tuần. Nếu không đổ mồ hôi, nghĩa là bạn chưa sử dụng hết công suất của cơ thể hoặc chưa rèn luyện được hệ thống tim mạch và chuyển hóa để huy động năng lượng nhanh chóng".
Bên cạnh việc tăng nhịp tim thường xuyên, bác sĩ đặc biệt lưu ý tầm quan trọng của việc tăng cường các nhóm cơ mặt sau (posterior chain). "Hãy tập trung vào các nhóm cơ mông, cơ gân kheo (sau đùi) và cơ lõi để duy trì sự kích hoạt và kích thước cơ bắp", bác sĩ Enayat tư vấn, thêm rằng bạn có thể thực hiện các bài tập như plank, squat hoặc ngồi trên bóng tập.
Kiểm soát căng thẳng và giấc ngủ
Kiểm soát căng thẳng cũng quan trọng không kém để bảo vệ cơ thể khỏi tình trạng mất cân bằng nội tiết tố - tác nhân gây viêm nhiễm diện rộng. Căng thẳng không chỉ làm cạn kiệt các hormone thiết yếu và làm gián đoạn chức năng tuyến giáp mà còn cản trở khả năng hấp thụ chất dinh dưỡng từ thực phẩm.
"Nó có thể làm rối loạn đường huyết và gây kháng insulin, dẫn đến nhiều hệ lụy kéo theo", bác sĩ Enayat giải thích. Ông khuyến nghị mỗi người nên tự xây dựng các kỹ thuật cá nhân để xoa dịu hệ thần kinh như tập thở, thiền định hoặc thực hành lòng biết ơn.
Song song đó, giấc ngủ chất lượng là yếu tố sống còn. Rất nhiều quá trình kỳ diệu xảy ra khi ngủ giúp chúng ta sống lâu và khỏe mạnh hơn. Ví dụ, cơ thể sản sinh tế bào T giúp điều chỉnh hệ thống miễn dịch, tạo ra tế bào gốc kích thích tái tạo và giải phóng các yếu tố tăng trưởng trong giai đoạn ngủ sâu.
Để cải thiện giấc ngủ sâu, chuyên gia khuyên nên tránh ăn khuya, hạn chế rượu bia và tiếp xúc với ánh sáng xanh.
Dinh dưỡng và kết nối xã hội
Về chế độ ăn uống, bác sĩ Enayat chia sẻ bí quyết hàng đầu bằng cách coi thực phẩm là nhiên liệu hoặc thuốc chữa bệnh, thay vì là công cụ để giải tỏa cảm xúc. Bác sĩ khuyên nên ăn thực phẩm nguyên bản thay vì thực phẩm chế biến sẵn, đảm bảo cung cấp đủ protein, tăng cường rau xanh và các chất béo lành mạnh.
Cuối cùng, bác sĩ nhấn mạnh ý nghĩa của các mối quan hệ xã hội và mục đích sống rõ ràng. Việc duy trì kết nối với hàng xóm, gia đình và bạn bè không chỉ giúp chúng ta năng động, có động lực sống mà còn là điểm tựa tinh thần quan trọng trong những giai đoạn khó khăn.
Tại Phòng khám 2 - Bệnh viện Y học cổ truyền Đà Nẵng, mỗi ngày có hơn 50 lượt người đến khám với những triệu chứng đau cổ vai gáy. Thời gian gần đây ghi nhận tỷ lệ người dưới 30 tuổi tăng báo động, ở mức hơn 50% trong nhóm bệnh này. Đặc biệt có cả bệnh nhân (BN) mới 17 tuổi, còn đang đi học. Nhiều trường hợp chỉ mới ngoài 20 tuổi đã gặp phải tình trạng thoái hóa sớm, thoát vị đĩa đệm cổ, vốn thường chỉ xuất hiện ở người trung niên và cao tuổi.
BN N.M.L (23 tuổi, một nữ lập trình viên tại Đà Nẵng) đến khám trong tình trạng cổ bị cứng cục bộ, hạn chế tầm vận động quay đầu sang hai bên, đau cả vùng cổ lan xuống vai và lưng. Qua khai thác bệnh sử, L. cho biết mỗi ngày bạn dành trung bình hơn 10 tiếng ngồi làm việc trước máy tính và tiếp tục sử dụng điện thoại nhiều giờ sau đó.
Bác sĩ chuyên khoa 1 Nguyễn Công Lý (Bệnh viện Y học cổ truyền Đà Nẵng) cho hay: Các triệu chứng thường gặp ở BN trẻ bắt đầu bằng cảm giác mỏi nhẹ vùng gáy, sau đó chuyển sang đau, co cứng cơ thang, cơ trám, và lan dần xuống cánh tay. Nghiêm trọng hơn, nhiều BN xuất hiện tình trạng đau nhức, giảm lực cầm nắm.
Nguyên nhân chủ yếu là do tư thế sai lệch kéo dài trong sinh hoạt, làm việc, học tập... Việc cúi đầu quá thấp khi sử dụng điện thoại hoặc ngồi sai tư thế trước màn hình máy tính cũng gây áp lực rất lớn lên cột sống cổ. Bên cạnh đó, thói quen ít vận động; thiếu thời gian phơi nắng; làm việc liên tục trong môi trường máy lạnh nhiệt độ thấp khiến co cơ, cứng cổ, giảm tuần hoàn máu; ngủ gối cao… Tất cả những thói quen này khiến khí huyết lưu thông kém, gây co thắt các khối cơ, dẫn đến tình trạng đau nhức dai dẳng.
Khác với việc chỉ sử dụng các loại thuốc giảm đau tạm thời, các chuyên gia cho biết, nhiều bạn trẻ đã chọn y học cổ truyền để "đi đường dài", điều trị theo nguyên lý thông kinh hoạt lạc, điều hòa khí huyết, khu phong, tán hàn, trừ thấp… làm ấm cơ thể, giải phóng kinh mạch bị tắc, khí huyết ứ trệ gây đau.
Với những người trẻ bị đau cổ vai gáy, y học cổ truyền áp dụng phổ biến phương pháp châm cứu kích thích các huyệt đạo quan trọng, tác động trực tiếp vào các điểm co thắt cơ, giúp giảm đau nhanh chóng và tăng cường lưu thông máu đến vùng cổ vai bị tổn thương. Ngoài ra, các kỹ thuật viên xoa bóp, bấm huyệt, chườm thuốc y học cổ truyền làm giãn các nhóm cơ bị cứng, giải phóng sự chèn ép thần kinh…
"Trường hợp nặng, các bác sĩ sẽ chỉ định sử dụng phương pháp thủy châm, tiêm các thuốc vào huyệt vị để giảm đau, giảm viêm, tái tạo tế bào tổn thương", bác sĩ Nguyễn Công Lý cho biết.
Tuy nhiên, việc điều trị chỉ thực sự bền vững khi BN chủ động điều chỉnh lối sống. Cụ thể là điều chỉnh tư thế, giữ màn hình máy tính ngang tầm mắt, không cúi đầu quá sâu khi dùng điện thoại. Thực hiện các bài tập giãn cơ nhẹ nhàng sau mỗi 45 - 60 phút làm việc. Tránh để luồng gió máy lạnh thổi trực tiếp vào vùng cổ gáy, duy trì thói quen tập luyện các bộ môn bổ trợ như yoga, bơi lội hoặc các bài tập vận động nhẹ tăng tính dẻo dai. Có chế độ nghỉ ngơi hợp lý, khi ngủ tránh nằm gối quá cao hoặc quá mềm.
Đau cổ vai gáy ở người trẻ không chỉ đơn thuần là triệu chứng nhất thời mà là tín hiệu cảnh báo sức khỏe cột sống đang bị tổn thương. Việc phát hiện sớm và điều trị đúng cách, kết hợp thay đổi thói quen, sinh hoạt sẽ giúp người trẻ bảo vệ được hệ xương khớp, duy trì năng suất làm việc và chất lượng cuộc sống lâu dài.
