Tôi hỏi con trai, sau này con muốn làm gì. Cậu con trai 8 tuổi, không cần nghĩ lâu, trả lời ngay: ‘Con muốn làm chú bộ đội’.
Câu trả lời đến nhanh như một phản xạ, có lẽ bởi từ nhỏ, con đã nghe nội kể về những người lính – những con người đã đi qua chiến tranh bằng lòng yêu nước và sự hy sinh thầm lặng.
Tôi nhìn con, vừa thấy thương, vừa thấy trách nhiệm, bởi để nói với một đứa trẻ về chiến tranh và cả hòa bình không phải là chuyện dễ.
Tháng Tư, người lớn nhắc nhiều đến ngày đất nước thống nhất. Những câu chuyện lịch sử, những thước phim cũ, những ký ức được kể lại. Nhưng với một đứa trẻ 8 tuổi, “chiến tranh” là khái niệm rất xa. Con không biết thế nào là bom rơi, không hiểu cảm giác chia ly, càng không hình dung được cái giá của độc lập. Có lẽ, đó chính là điều may mắn nhất.
Tôi không muốn kể với con về chiến tranh bằng những hình ảnh đau thương mình gom nhặt suốt hơn 40 năm. Tôi chọn cách khác. Tôi nói với con rằng, ngày xưa, đất nước mình có lúc không được yên. Khi ấy, có những người đã phải rời gia đình, đi rất xa, để giữ cho đất nước này được bình yên như hôm nay. Họ không phải là những người thích đánh nhau, mà là những người muốn bảo vệ.
Nghe kể chuyện xưa, cậu con thường im lặng, chăm chú nghe, thi thoảng lại hỏi: “Vậy bây giờ mình còn phải đánh nhau không ba?”. Tôi lắc đầu. “Không. Bây giờ là lúc mình giữ gìn hòa bình”.
Con lại hỏi: “Giữ bằng cách nào?”. Tôi chợt nhận ra, câu hỏi của con cũng chính là câu hỏi của người lớn, chỉ là chúng ta ít khi nói ra. Giữ hòa bình không chỉ là việc của những người lính. Giữ hòa bình còn là cách mỗi người sống với nhau mỗi ngày.
Tôi nói với con rằng nếu con muốn làm chú bộ đội thì trước hết con phải học cách không làm tổn thương người khác: không đánh bạn, không nói lời ác ý, không giành giật… Một người biết kiềm chế cơn giận của mình, biết nhường nhịn, biết lắng nghe – đó cũng là một người đang góp phần giữ hòa bình. Con có vẻ chưa hiểu hết, nhưng gật đầu.
Tôi kể thêm cho con nghe về ông cố. Rằng ngày xưa ông cũng từng là người lính. Ông không kể nhiều về những trận đánh, mà chỉ hay nhắc đến đồng đội, đến những ngày hành quân, đến cái đói, cái rét và cả niềm vui rất nhỏ khi được nhận một lá thư từ quê nhà. Ông cũng không nói nhiều về chiến thắng, mà nói nhiều về nỗi nhớ. Có lẽ, người đã đi qua chiến tranh thường không muốn kể lại sự khốc liệt. Họ chỉ mong những điều đó không lặp lại.
Thực ra, giáo dục lòng yêu nước cho con không phải là dạy con những điều lớn lao mà là dạy con sống tử tế, bởi tôi tin, mỗi người tử tế là một người biết tôn trọng người khác. Mỗi người tử tế là một người không gây tổn thương. Và khi đủ nhiều người tử tế, xã hội sẽ ít đi những xung đột, ít đi những mầm mống của bạo lực.
Yêu nước, ở một nghĩa rất bình dị là sống sao cho đất nước này trở nên tốt đẹp hơn, bắt đầu từ những điều rất nhỏ. Là không xả rác bừa bãi. Là biết nói lời cảm ơn, xin lỗi. Là không gian dối. Là biết giúp đỡ người khác khi có thể…
Tất cả những điều ấy nghe có vẻ không liên quan đến “hòa bình” nhưng thật ra đó chính là nền tảng của hòa bình.
Thật vậy, một xã hội đầy những người nóng giận, ích kỷ, thiếu trách nhiệm thì dù không có chiến tranh, cũng khó mà gọi là bình yên. Ngược lại, một xã hội nơi con người biết nghĩ cho nhau, biết dừng lại trước khi làm điều sai thì đó đã là một dạng hòa bình rất sâu chắc.
Buổi tối ít ỏi của chuyến về quê trước lễ, trước khi đi ngủ, con lại hỏi tôi: “Sau này con có được làm chú bộ đội không ba?”. Tôi nói: “Được chứ. Nhưng dù con làm gì, con cũng có thể là người giữ hòa bình”.
Con cười, có lẽ cậu chưa hiểu hết. Nhưng tôi tin, những điều này sẽ lớn dần trong con theo cách rất tự nhiên như tôi từng nghe ngoại kể chuyện hòa bình, thống nhất thuở ấu thơ.
Tháng Tư, với người lớn, là ký ức nhưng với con, tháng Tư nên là một lời nhắc nhở, rằng hòa bình không phải là điều sẵn có mãi mãi mà cần được giữ gìn, mỗi ngày, bằng cách chúng ta sống với nhau. Và nếu một ngày nào đó, con vẫn muốn trở thành một người lính, tôi sẽ nói thêm với con một điều là, người lính dũng cảm không chỉ là người biết cầm súng mà còn là người biết giữ cho lòng mình không có chiến tranh.
Ngày 15-4, Cục Giáo dục nghề nghiệp và Giáo dục thường xuyên, Bộ Giáo dục và Đào tạo tổ chức hội nghị triển khai công tác tuyển sinh giáo dục nghề nghiệp năm 2026, hình thức trực tiếp kết hợp trực tuyến.
Phát biểu tại hội nghị, GS Lê Quân - Thứ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo - nhấn mạnh các cơ sở giáo dục nghề nghiệp muốn tuyển sinh được phải có những ngành nghề đào tạo đáp ứng được nhu cầu thị trường, xã hội.
Theo ông, từ năm 2017 bắt đầu phổ biến khẩu hiệu "tuyển sinh gắn với tuyển dụng". Bởi dạy nghề là dạy cho học sinh, sinh viên biết được quy trình công nghệ, kỹ thuật, biết được thách thức tổ chức, triển khai.
"Khi tuyển sinh gắn với tuyển dụng, gốc vẫn là phải cấu trúc lại chương trình đào tạo, quy trình đào tạo có sự tham gia sâu của doanh nghiệp, quy trình đào tạo gắn với thực hành", ông Quân nói.
Ông Quân chia sẻ hiện tỉ lệ bỏ học bình quân còn cao, khoảng 20-25%. Ông mong các cơ sở giáo dục nghề nghiệp không chỉ quan tâm lôi cuốn người học để đạt chỉ tiêu tuyển sinh, mà phải giúp người học giải bài toán cơ hội nghề nghiệp, thu nhập khi ra trường.
Ông Quân cũng nêu một thực tế hiện Việt Nam có gần 2 triệu thanh niên ở lứa tuổi 18-24, không học hành, không công việc, nghề nghiệp. Theo ông, đây là nhóm thanh niên không được định hướng rõ, không biết mình phải học gì, làm gì.
"Nếu không cẩn thận, chúng ta sẽ có một lớp thanh niên lơ ngơ, mất phương hướng", ông Quân nói và cho rằng có một phần trách nhiệm của các cơ sở giáo dục nghề nghiệp, phải trả lời cho người học câu hỏi trong tuyển sinh là ra trường làm gì, việc làm ở đâu, thu nhập ra sao...
Ông mong các trường quan tâm đến các đối tượng tuyển sinh. Bởi giáo dục nghề nghiệp có sứ mệnh ngoài việc đào tạo cung cấp nhân lực chất lượng cao và nhân lực cho phát triển kinh tế xã hội, đây cũng là hoạt động để đảm bảo an sinh.
Tại hội nghị, Cục Giáo dục nghề nghiệp và Giáo dục thường xuyên cho biết năm 2024, hệ thống giáo dục nghề nghiệp gồm có 1.545 cơ sở (921 cơ sở giáo dục nghề nghiệp công lập, 624 cơ sở tư thục và có vốn đầu tư nước ngoài) gồm: 390 trường cao đẳng, 427 trường trung cấp, 728 trung tâm giáo dục nghề nghiệp.
Tính đến ngày 31-12-2025, chỉ còn 1.147 cơ sở (502 cơ sở giáo dục nghề nghiệp công lập, 645 cơ sở giáo dục nghề nghiệp tư thục và có vốn đầu tư nước ngoài) gồm: 392 trường cao đẳng, 358 trường trung cấp, 397 trung tâm giáo dục nghề nghiệp.
Như vậy chỉ sau 1 năm, cả nước giảm 382 cơ sở giáo dục nghề nghiệp công lập (giảm 22 trường cao đẳng công lập, giảm 73 trường trung cấp công lập, giảm 248 trung tâm công lập), tăng 21 cơ sở giáo dục nghề nghiệp tư thục.
Theo Cục Giáo dục nghề nghiệp và Giáo dục thường xuyên, việc tái cơ cấu mạnh mẽ mạng lưới cơ sở giáo dục nghề nghiệp đang buộc công tác tuyển sinh phải chuyển từ phân tán sang tập trung, từ phát triển theo quy mô sang nâng cao chất lượng, lấy hiệu quả đào tạo và khả năng đáp ứng nhu cầu thị trường lao động làm thước đo chủ yếu.
Năm 2025, cả nước tuyển được khoảng 2,2 triệu người học, đạt 107% so với kế hoạch. Trong đó trình độ cao đẳng, trung cấp nghề tuyển được 430.000 học sinh, sinh viên. Trình độ sơ cấp và dạy nghề dưới 3 tháng tuyển được khoảng 1,77 triệu người học.
Tuyển sinh các ngành, nghề đào tạo trong lĩnh vực kỹ thuật - công nghệ chiếm tỉ lệ tổng tuyển sinh cao nhất, lên đến 42%, đặc biệt tập trung vào công nghệ cơ khí chế tạo, công nghệ ô tô, công nghệ điện - điện tử - truyền thông, công nghệ thông tin.
Một số ngành, nghề trong các lĩnh vực công nghệ mới nổi như: chip bán dẫn, năng lượng tái tạo, công nghệ số, công nghệ xanh đã có hoạt động tuyển sinh, đào tạo, tuy nhiên kết quả chưa cao do hạn chế về số lượng cơ sở đào tạo, công tác thông tin, truyền thông chưa được tốt nên người học còn chưa thực sự quan tâm, đăng ký.
Yang đăng hơn 20 video ghi lại cảnh anh mặc áo khoác da đen, đeo kính và để tóc bạc giống tỷ phú Jensen Huang. Video nhiều nhất đạt 15 triệu lượt xem. Đầu tháng 6, tài khoản của anh đạt 54.000 người theo dõi. Các buổi phát trực tiếp của anh duy trì lượng khán giả đồng thời lên tới 20.000 người.
Anh rắc bột mì lên tóc rồi dùng gel vuốt để cố định. Áo khoác da có giá 100 tệ (khoảng 350.000 đồng) và kính mắt giá 10 tệ. Trong các video, Yang thường cầm mô hình card đồ họa - sản phẩm chủ lực của tập đoàn Nvidia. Anh tái hiện các khoảnh khắc của tỷ phú như ăn mì trong bát lớn, uống nước ép bình dân và học cách phát âm tên tiếng Trung của ông bằng giọng địa phương. Các chi tiết này lấy cảm hứng từ chuyến thăm Trung Quốc của vị CEO, khi ông ăn mì xào Bắc Kinh và uống trà sữa trên phố.
Trước khi nổi tiếng, Yang xuất thân từ gia đình nông dân. Năm 16 tuổi, anh đi làm công nhân, rửa bát và đứng bếp nấu mì tại nhà hàng. 5 năm trước, anh về quê chăm sóc bố mẹ. Dù trước đó là người sáng tạo nội dung về cuộc sống nông thôn với hơn 300.000 người theo dõi, thu nhập của anh vẫn bấp bênh.
Năm ngoái, có người gợi ý Yang đóng giả Jensen Huang do gương mặt tương đồng vị tỷ phú. Yang chỉ thực sự nghiêm túc thực hiện gần đây, sau khi các video đời thường của CEO Nvidia lan truyền trên mạng xã hội Trung Quốc. "Tôi nghe nói thời trẻ ông Huang từng làm công việc rửa bát thuê ở nhà hàng. Tôi cũng trải qua những ngày tháng như thế", Yang nói.
Yang cho biết anh chịu áp lực khi bị một số người xưng là bộ phận pháp lý của Nvidia liên lạc yêu cầu gỡ video. "Tôi hy vọng ông Huang và công ty Nvidia không bận lòng. Nếu các video làm ảnh hưởng hình ảnh tập đoàn, tôi sẽ chủ động xóa toàn bộ khi họ lên tiếng", Yang cho biết.
Luật sư Yang Jie từ văn phòng luật Duy Ương, tỉnh Tứ Xuyên cho biết, hành vi bắt chước của Yang Yang mang mục đích giải trí, nằm trong phạm vi tự do ngôn luận và sáng tạo trên không gian mạng. Việc sao chép phong cách áo khoác, kính mắt không mang tính bôi nhọ. Người xem cũng nhận ra đây là hóa trang. Xét về tổng thể, hành vi này không vi phạm bản quyền hay chịu trách nhiệm dân sự.
Tuy nhiên, luật sư Yang cảnh báo việc sử dụng hình ảnh chế (meme) cần có chừng mực. Nếu cố tình vượt ranh giới để câu view hoặc trục lợi, người thực hiện sẽ đối mặt với rắc rối pháp lý.
Xu hướng các blogger đổi đời nhờ bắt chước người nổi tiếng không còn hiếm gặp tại Trung Quốc. Trước Yang, một người đàn ông bán đồ ăn dạo cũng đổi đời nhờ ngoại hình giống hệt "thiên vương nhạc pop" Châu Kiệt Luân. Hay như Ryan Chen, một giáo viên tiếng Anh tại Trùng Khánh, trở nên nổi tiếng khắp các nền tảng nhờ tài giả giọng và bắt chước hoàn hảo các cử chỉ của Tổng thống Mỹ Donald Trump.
Tử Cấm Thành ở thủ đô Bắc Kinh là quần thể kiến trúc cổ lớn nhất và được bảo tồn tốt nhất ở Trung Quốc. Lãnh cung rộng lớn bậc nhất này được xây dựng từ năm 1406 đến năm 1420.
Ngày nay, Tử Cấm Thành bao gồm Bảo tàng Cố cung, từng là hoàng cung và nơi cư trú mùa đông của các Hoàng đế Trung Hoa từ thời nhà Minh (bắt đầu từ Vĩnh Lạc Đế) tới cuối thời nhà Thanh, từ năm 1420 đến năm 1924.
Tử Cấm Thành là nhà của các hoàng đế cùng gia đình, vừa là trung tâm nghi lễ và chính trị của Trung Quốc trong suốt 500 năm.
Từ năm 1925, Tử Cấm Thành thuộc quyền quản lý của Bảo tàng Cố Cung, nơi có một bộ sưu tập phong phú các tác phẩm nghệ thuật, hiện vật, được tập hợp dựa trên các bộ sưu tập thời Minh, Thanh.
Với các cung điện, bộ sưu tập tranh và thư pháp có giá trị, cũng như các đồ gốm cổ ghi lại những khoảnh khắc lịch sử, Tử Cấm Thành khơi dậy sự tò mò của mọi người và tạo ra "cơn sốt Bảo tàng Cố cung".
Đến Tử Cấm Thành nhiều người choáng váng bởi độ hoành tráng nơi đây. Với diện tích 720.000 mét vuông, Tử Cấm Thành có 9.999 gian phòng. Bởi vua chúa Trung Hoa xưa quan niệm rằng Ngọc hoàng Thượng đế là người có quyền lực tối cao, cai quản cả thiên đình. Vậy nên chỉ có Ngọc hoàng mới được sử dụng 10.000 gian phòng. Hoàng đế Trung Quốc được ví là "Thiên tử" tức "con trời", địa vị thấp hơn Ngọc hoàng nên không thể sử dụng 10.000 gian phòng.
Tử Cấm Thành là nơi mà nhiều triều đại vua chúa Trung Quốc sinh sống. Bí mật hậu cung của nơi này luôn là đề tài thu hút sự tò mò. Trong số những cung điện Tử Cấm Thành cho phép du khách tham quan, có một nơi không ai được phép tới, chính là lãnh cung.
Lãnh cung là nơi mà các hoàng đế trừng phạt những phi tần mắc sai lầm hoặc không còn được sủng ái. Trải qua nhiều triều đại, không chỉ có phi tần hay cung nữ phạm tội mà những thê thiếp của hoàng đế băng hà cũng phải sống trong những nơi này.
Sự vắng vẻ và u ám của lãnh cung khiến tất cả phi tần đều cảm thấy sợ hãi. Một khi bị đày vào lãnh cung, họ bị cô lập, khó có thể nhìn thấy thế giới bên ngoài một lần nữa. Cả lãnh cung chỉ có một lối ra vào duy nhất để mang đồ ăn, thức uống vào hàng ngày. Lâu dần, người bị nhốt trong lãnh cung có thể trầm cảm, thậm chí phát điên. Một số người ví lãnh cung giống như một nơi bị ma ám, không ai muốn đến.
Vậy lãnh cung thực sự nằm ở đâu? Câu hỏi này đã được chính Phổ Nghi - Hoàng đế cuối cùng của lịch sử Trung Quốc giải đáp trong cuốn hồi ký được viết những năm cuối đời của ông có tiêu đề "Nửa đời trước của tôi". Hồi ký cho biết, thực tế trong Tử Cấm Thành, không tồn tại khu vực cố định nào là lãnh cung. Nó có thể là bất cứ căn phòng nào ở trong các cung điện, chỉ cần là nơi thê thiếp bị giam giữ thì nơi đó được gọi là lãnh cung.
Ngày nay, Tử Cấm Thành đã mở cửa để đón du khách tham quan từ khắp nơi trên thế giới, nhưng một số khu vực vẫn được coi là "vùng cấm", trong đó có lãnh cung. Điều này được cho là bởi hai lý do.
Thứ nhất, lãnh cung bị xem là nơi không đáng ghé thăm. Các lãnh cung đa số đã bị hư hại, tiềm ẩn quá nhiều rủi ro khi tham quan. Chi phí để tu sửa cao nhưng số tiền thu lại không đáng kể. Do đó, những nơi này thường không được sửa chữa.
Thứ hai, nơi này mang quá nhiều ký ức đau thương. Nhiều phụ nữ bất hạnh đã phát điên, bỏ mạng trong cung điện lạnh lẽo này. Vì vậy, nó không thực sự đáng để du khách tham quan. Thậm chí, nhiều người có thể thấy khó chịu khi bước vào.
