Bộ Công an đang lấy ý kiến dự thảo hồ sơ chính sách dự án Bộ luật Hình sự (sửa đổi). Dự thảo sẽ được lấy ý kiến đến hết ngày 7-5, trước khi được trình Quốc hội xem xét tại kỳ họp thứ 3.
Tại dự thảo hồ sơ Bộ Công an đề xuất bổ sung quy định tịch thu đối với tiền số, tài sản số, giấy tờ có giá, quyền tài sản.
Việc bổ sung quy định này nhằm thích ứng với thực tiễn phát triển của nền kinh tế số, đồng thời tăng hiệu quả đấu tranh phòng, chống tội phạm công nghệ cao, rửa tiền và các hành vi che giấu tài sản bất hợp pháp.
Dự thảo báo cáo đánh giá tác động chính sách của dự án Bộ luật Hình sự (sửa đổi) nêu rõ quy định hiện hành tại điều 47 Bộ luật Hình sự mới chủ yếu đề cập đến công cụ, phương tiện phạm tội, vật hoặc tiền, khoản thu lợi bất chính và vật cấm lưu hành.
Trong khi đó thực tiễn phát sinh ngày càng nhiều loại tài sản phi truyền thống tồn tại trên môi trường số như tiền mã hóa, tài sản số, ví điện tử, tài sản ảo, quyền tài sản phát sinh từ nền tảng công nghệ hay các loại chứng chỉ điện tử có giá trị tài chính.
Bộ Công an cho rằng việc chưa quy định rõ các dạng tài sản này khiến quá trình điều tra, kê biên, phong tỏa, truy vết và thu hồi tài sản phạm tội gặp nhiều khó khăn.
Đặc biệt trong các vụ án lừa đảo xuyên biên giới, rửa tiền, chiếm đoạt tài sản qua mạng hoặc sử dụng công nghệ blockchain để che giấu dòng tiền.
Do đó Bộ Công an đề xuất bổ sung quy định để bao quát đầy đủ các dạng tài sản như tiền số, tài sản số, giấy tờ có giá và quyền tài sản để phù hợp với tình hình thực tiễn.
Nội dung này đồng thời được xác định là một trong các chính sách nhằm hoàn thiện những quy định mang tính nguyên tắc của Bộ luật Hình sự, làm cơ sở cho công tác đấu tranh, phòng ngừa tội phạm trong bối cảnh mới.
Báo cáo rà soát các chủ trương, pháp luật hiện hành của Bộ Công cũng nêu rõ việc đã bắt đầu ghi nhận khái niệm tài sản số.
Luật Công nghiệp Công nghệ số quy định tài sản số là tài sản theo quy định của Bộ luật Dân sự được thể hiện dưới dạng dữ liệu số, được tạo lập, phát hành, lưu trữ, chuyển giao và xác thực bởi công nghệ số trên môi trường điện tử.
Gồm tài sản ảo, tài sản mã hóa và các loại tài sản số khác. Việc bổ sung quy định trong Bộ luật Hình sự được xem nhằm bảo đảm tính đồng bộ giữa các luật, tạo cơ sở pháp lý đầy đủ hơn cho xử lý hình sự.
Việc mở rộng phạm vi tài sản có thể bị tịch thu hoặc xử lý hình sự sẽ mang lại nhiều tác động tích cực.
Trong đó Nhà nước sẽ có thêm công cụ pháp lý để nâng cao hiệu quả thu hồi tài sản do phạm tội mà có, hạn chế tình trạng tẩu tán tài sản thông qua nền tảng số hoặc chuyển đổi tài sản thành dạng phi truyền thống nhằm né tránh truy vết.
Trong bối cảnh các loại tội phạm sử dụng công nghệ cao gia tăng mạnh, tiền số và tài sản số đang trở thành phương tiện phổ biến để luân chuyển dòng tiền bất hợp pháp.
Bên cạnh các tác động tích cực, việc bổ sung đòi hỏi hệ thống pháp luật phải sửa đổi, bổ sung đồng bộ, thống nhất, đặc biệt là các luật chuyên ngành, Bộ luật Tố tụng hình sự về khái niệm, cơ chế xác lập, truy vết, phong tỏa, định giá và thi hành án với tài sản số, quyền tài sản.
Nhà nước cũng sẽ phải đầu tư mạnh cho hạ tầng giám định số, truy vết blockchain, phong tỏa tài sản kỹ thuật số, đào tạo điều tra viên, kiểm sát viên, thẩm phán và chấp hành viên có kiến thức về lĩnh vực này.
Đối với doanh nghiệp, đặc biệt doanh nghiệp fintech, trung gian thanh toán, nền tảng số, sàn giao dịch có thể phải gánh thêm chi phí tuân thủ, lưu trữ dữ liệu, phối hợp xác minh và phong tỏa tài sản…
Liên quan đến đường dây buôn lậu kim cương xuyên quốc gia, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Thanh Hóa đã khởi tố 31 bị can, thu giữ 1.239 viên kim cương cùng nhiều tang vật liên quan.
Theo Công an tỉnh Thanh Hóa, các đối tượng trong đường dây đã buôn lậu hơn 30.000 viên kim cương, trị giá trên 1.500 tỷ đồng, thu lợi bất chính hơn 300 tỷ đồng.
Trong số các bị can có ít nhất 4 chủ doanh nghiệp kinh doanh vàng bạc, đá quý, gồm: Đặng Ngọc Thảo (SN 1974, trú tại TPHCM), Giám đốc Công ty TNHH MTV Giám định PNJ (PNJ-LAB), đơn vị thuộc Công ty Cổ phần Vàng bạc Đá quý Phú Nhuận (PNJ); Lê Thị Ngọc Mỹ (SN 1960), Giám đốc Công ty TNHH Vàng bạc và Đá quý Kim Lý (chủ tiệm vàng Kim Lý); Nguyễn Thị Liên (SN 1980), Giám đốc Công ty TNHH Ngọc Tâm (chủ tiệm vàng Ngọc Tâm); Hoàng Thị Thanh Nga (SN 1980), Giám đốc Công ty TNHH Đầu tư NCA (chủ tiệm vàng Ngọc Châu Âu).
Theo cơ quan điều tra, đường dây buôn lậu này hoạt động với phương thức, thủ đoạn rất tinh vi. Thông qua các ứng dụng mạng xã hội, các đối tượng liên hệ với đầu mối để đặt mua kim cương từ Ấn Độ, sau đó tổ chức vận chuyển trái phép về Việt Nam và tìm kiếm khách hàng tiêu thụ.
Các đối tượng còn thuê người Ấn Độ sang Việt Nam, trực tiếp đến các cửa hàng kinh doanh vàng bạc, đá quý để giới thiệu, chào bán sản phẩm. Khi khách đồng ý mua, chúng lập các nhóm chung để báo giá, đặt hàng và giao nhận hàng.
Kim cương được chào bán với giá thường thấp hơn khoảng 1/3 so với giá thị trường trong nước. Nhóm khách hàng mà các đối tượng hướng đến chủ yếu là các hộ kinh doanh vàng bạc, đá quý và doanh nghiệp mới thành lập có nhu cầu mở rộng hoạt động kinh doanh.
Lợi dụng đặc điểm nhỏ gọn của kim cương, các đối tượng cất giấu hàng hóa tinh vi trong hành lý cá nhân, giày dép hoặc quần áo để vận chuyển bằng đường hàng không, nhập cảnh vào Việt Nam mà không khai báo hải quan.
Khi hàng về đến Việt Nam, chủ hàng tại Hồng Kông lập nhóm thông báo số lượng, thời gian giao hàng và thông tin khách hàng cho các thành viên. Kim cương được phân loại theo từng khách, sau đó chuyển qua nhiều đối tượng trung gian hoạt động độc lập để giao đến người mua.
Các nhân viên người Ấn Độ được thuê làm việc tại Việt Nam có nhiệm vụ chuẩn bị phương tiện, thiết bị phục vụ quản lý đơn hàng. Mọi vấn đề phát sinh đều được theo dõi, báo cáo trực tiếp về Hồng Kông để chỉ đạo, điều hành.
Toàn bộ quá trình từ chào bán, giao nhận hàng đến thanh toán đều được các đối tượng tổ chức theo một quy trình khép kín.
Ngày 18/6, Phòng Cảnh sát hình sự Công an TP Đà Nẵng cho biết đã khởi tố vụ án, tạm giam Wang Tiejun (trú đường Nguyễn Xiển, phường Ngũ Hành Sơn) để điều tra về hành vi Cướp tài sản.
Theo điều tra, chiều 14/6, bà Fan Huifen (quốc tịch Trung Quốc) vừa về khách sạn lưu trú trên đường Võ Nguyên Giáp, phường Ngũ Hành Sơn thì bị một người đàn ông dùng túi ni lông trùm đầu từ phía sau, cướp đi chiếc túi có một iPhone 15, hai thẻ chip trị giá 200 USD cùng một số tiền mặt.
Phòng Cảnh sát hình sự phối hợp với Công an phường Ngũ Hành Sơn đã khoanh vùng, rà soát hơn 100 người trong diện nghi vấn và hàng chục người nước ngoài đang cư trú trên địa bàn. Sau hơn 24 giờ truy xét, lực lượng chức năng xác định Wang Tiejun là nghi phạm.
Wang khai do thiếu tiền chi tiêu nên nảy sinh ý định cướp tài sản. Biết bà Fan là quản lý tại một sòng bạc và thường mang theo tài sản giá trị, Wang theo dõi quy luật sinh hoạt.
Chiều 14/6, Wang đến khách sạn nơi bà Fan lưu trú để phục kích, đồng thời dùng sơn xịt làm mờ camera giám sát tại khu vực sảnh. Khi thấy nạn nhân đứng chờ thang máy, Wang áp sát từ phía sau.
Sau khi chiếm đoạt điện thoại, tiền mặt và các thẻ chip, Wang vứt túi xách cùng giấy tờ tùy thân của nạn nhân nhằm xóa dấu vết.
Công an đã thu tang vật gồm một xe máy Vespa, điện thoại iPhone và hơn 5,1 triệu đồng tiền mặt.
Theo Trạm CSGT Đồng Phú, qua công tác nắm tình hình trên không gian mạng, lực lượng chức năng phát hiện tài khoản Facebook Đ.E. đăng tải đoạn clip ghi lại cảnh 2 xe máy tăng ga, chạy dàn hàng ngang trên tuyến đường vành đai Trảng Cỏ Bù Lạch (thôn 5, xã Thọ Sơn).
Qua xác minh ban đầu, lúc 17h ngày 30/4, sau khi được rủ "so xe", 2 thanh niên đã điều khiển xe mô tô tăng tốc, chạy tốc độ cao; trong đó có trường hợp nâng bánh trước khỏi mặt đường.
Toàn bộ diễn biến được 1 người trong nhóm dùng điện thoại quay lại rồi đăng tải lên Facebook nhằm câu view.
Một thanh niên còn thực hiện hành vi bốc đầu xe ngay trên đường, tiềm ẩn nguy cơ tai nạn giao thông và gây mất an ninh trật tự.
Đoạn clip sau khi đăng tải đã nhanh chóng lan truyền, thu hút hàng trăm ngàn lượt xem cùng nhiều bình luận bức xúc trước hành vi coi thường pháp luật của nhóm thanh niên.
Trạm CSGT Đồng Phú đã phối hợp Công an xã Bù Đăng và Công an xã Thọ Sơn khẩn trương xác minh các đối tượng liên quan.
Lực lượng chức năng đã mời những người liên quan lên làm việc, tạm giữ 2 xe mô tô cùng điện thoại di động phục vụ xác minh, đồng thời yêu cầu gỡ bỏ các video vi phạm trên mạng xã hội.
Hành vi bốc đầu, chạy xe tốc độ cao, gây mất trật tự công cộng sẽ bị xử lý nghiêm theo quy định, kể cả tịch thu phương tiện.
Hiện vụ việc đã được Trạm CSGT Đồng Phú bàn giao cho Công an xã Thọ Sơn tiếp tục điều tra, xử lý.
