Vài năm trước, M. – bạn tôi kể – vợ anh nói nhiều đến mức… “anh chỉ cần ngồi xuống là bị “tra tấn bằng âm thanh””. Anh nói nửa đùa nửa thật, nhưng trong mắt có chút mệt mỏi.
Đi làm về đã đủ áp lực, về nhà lại thêm một “làn sóng thông tin” liên tục: chuyện cơ quan, chuyện hàng xóm, chuyện con cái, chuyện mạng xã hội… M. bảo nhiều lúc chỉ muốn im lặng, nhưng càng im thì vợ lại càng nói.
Lời tâm tình ấy không lạ! Nhiều người đàn ông từng ở trong tình huống tương tự. Tất nhiên, nếu chỉ nhìn từ một phía, sẽ dễ rơi vào cảm giác “chịu đựng” mà quên mất một điều quan trọng, phía sau việc nói nhiều thường không chỉ là thói quen mà là một nhu cầu.
Theo cách rất tự nhiên, phụ nữ thường giao tiếp để giải tỏa cảm xúc. Họ nói không hẳn để tìm giải pháp, mà để được chia sẻ, được lắng nghe, được xác nhận rằng mình không một mình. Trong khi đó, đàn ông lại có xu hướng ngược lại, khi mệt họ sẽ thu mình, im lặng, cần khoảng không để hồi phục. Hai cách vận hành khác nhau ấy nếu không hiểu rất dễ tạo thành xung đột.
M. kể, có lần anh bực quá, quay sang nói thẳng: “Em nói ít lại được không?”. Không khí trong nhà im bặt, nhưng khoảng lặng đó không phải là bình yên mà là sự tổn thương. Vợ anh lặng đi, rồi sau đó ít nói hẳn… nhưng cũng ít cười.
Anh nhận ra mình “được yên” nhưng lại mất đi điều gì đó rất quen thuộc. Thực ra, vấn đề không nằm ở việc ai đúng ai sai mà ở cách hai người tìm được một điểm cân bằng. Một người cần nói, một người cần yên – nếu không học cách hiểu nhau, thì cả hai đều thấy mình thiệt thòi.
Tôi hỏi M.: “Cậu có bao giờ chủ động ngồi nghe vợ nói chưa?”. Anh ngẫm một lúc rồi cười: “Chắc là chưa lắng nghe đúng nghĩa”. Lắng nghe người thương, người yêu hay vợ hoặc chồng mình không phải là ngồi đó cho xong, cũng không phải là vừa nghe vừa lướt điện thoại.
Nghe là thực sự có mặt. Khi người phụ nữ cảm nhận mình được lắng nghe đủ, họ sẽ tự nhiên nói ít lại. Ngược lại, càng bị phớt lờ, họ càng nói nhiều hơn, như một cách “gõ cửa” liên tục.
Một cách đơn giản mà hiệu quả, là tạo “khoảng thời gian dành riêng cho nhau” như một quy ước. Ví dụ, sau bữa cơm, vợ chồng dành 20 – 30 phút chỉ để trò chuyện. Khi đó, người chồng thật sự lắng nghe, còn người vợ cũng ý thức được đây là “không gian chia sẻ”, không phải kéo dài bất tận. Khi nhu cầu được đáp ứng đúng lúc nó sẽ không tràn lan, mất kiểm soát, từ đó đưa cả hai vào một quỹ đạo chung.
Bên cạnh đó, người chồng cũng cần học cách nói ra nhu cầu của mình, nhưng bằng sự mềm mại, ngôn từ khéo léo. Đó chắc chắn không phải là “em nói nhiều quá”, mà là “anh hơi mệt, mình nói chuyện sau chút được không?”. Sự khác biệt nằm ở cách diễn đạt, một bên là phán xét, một bên là chia sẻ.
Còn với người vợ, nếu hiểu rằng sự im lặng của chồng không phải là lạnh nhạt, ngược lại đó là cách anh ấy nghỉ ngơi thì cũng sẽ dễ tiết chế hơn. Không phải điều gì cũng cần nói ngay. Có những câu chuyện khi chọn đúng thời điểm sẽ nhẹ nhàng hơn nhiều và cũng dễ “lọt tai”.
Ở tuổi gần 50, nhiều người nhận ra, hôn nhân không phải là tìm người giống mình, mà là học cách sống cùng một người khác mình. Người nói nhiều không hẳn là “phiền”, cũng như người ít nói không phải là “vô tâm”, chỉ là mỗi người đang mang một cách yêu khác nhau, tùy thuộc vào tính cách riêng và đặc tính chung thuộc về giới.
Và đâu đó, một người yêu bằng lời nói, một người yêu bằng sự hiện diện lặng lẽ, vấn đề là, cả hai có chịu bước một bước về phía nhau hay không.
Mới đây, M. kể, anh thử thay đổi – không nhiều – chỉ là mỗi tối ngồi lại nghe vợ kể chuyện, không cắt ngang, không tỏ ra sốt ruột. Lạ một điều, khi đó vợ anh dần nói ít hơn. Anh cười: “Hóa ra không phải vợ nói nhiều, mà là mình chưa biết cách lắng nghe”.
Thì ra, trong rất nhiều câu chuyện hôn nhân, điều cần không phải là “bớt nói”, mà là “biết nghe”. Rõ ràng, một khi người ta được lắng nghe bằng cả sự chân thành thì lời nói cũng tự nhiên trở nên vừa đủ, cách nói cũng dịu dàng hơn.
Sự kiện do Trường Đại học Gia Định (GDU) phối hợp cùng Hội Phẫu thuật Tạo hình Tp.HCM và Bệnh viện chuyên khoa Răng - Hàm - Mặt Mỹ Thiện tổ chức, tạo nên một diễn đàn học thuật đa chiều, nơi các vấn đề cốt lõi của nền y học được nhìn nhận một cách hệ thống.
Với 21 bài báo cáo chuyên đề, 7 chủ tọa giàu kinh nghiệm, 13 báo cáo viên trong nước cùng 5 chuyên gia quốc tế đến từ Nhật Bản, Hàn Quốc, Philippines,... hội thảo tập trung vào hai trụ cột chính: ứng dụng công nghệ mới trong điều trị và quản lý biến chứng hậu phẫu. Đây là những vấn đề mang tính thời sự, gắn liền với chất lượng điều trị, độ an toàn cho người bệnh.
PGS.TS.BS Lâm Hoài Phương - Phó Hiệu trưởng GDU phát biểu khai mạc hội thảo
Theo đó, các bài báo cáo đã đi sâu phân tích nhiều khía cạnh chuyên môn, từ phẫu thuật khe hở vòm miệng và xử lý biến chứng, phục hồi liệt mặt mãn tính với các ca lâm sàng tại Việt Nam, cho đến ứng dụng công nghệ trong chẩn đoán và phẫu thuật chỉnh hình.
Bên cạnh đó, các chuyên đề về cơ chế ảnh hưởng đến kết quả ghép mỡ tự thân, phẫu thuật chỉnh sửa biến dạng sau chấn thương, cũng như những tiến bộ trong công nghệ 3D và kỹ thuật tái tạo vùng hàm mặt đã góp phần mở rộng góc nhìn khoa học, thực tiễn cho người tham dự.
Một trong những điểm nhấn của hội thảo là các tham luận liên quan đến đổi mới giáo dục nha khoa. Việc ứng dụng hệ thống mô phỏng thực tế ảo kết hợp trí tuệ nhân tạo (AI) trong đào tạo được nhiều chuyên gia đánh giá là xu hướng tất yếu, nhằm nâng cao chuẩn đầu ra - giúp sinh viên, bác sĩ rèn luyện kỹ năng một cách chuẩn xác trước khi tiếp cận điều trị thực tế.
TS. BS Keisuke Imai - Bệnh viện Đa khoa Osaka (Nhật Bản) trình bày bài báo cáo "những lưu ý trong dự phòng và xử trí biến chứng của phẫu thuật khe hở vòm miệng"
Trong những năm qua, GDU được xem là một trong những điểm kết nối tri thức thông qua việc tổ chức nhiều hội thảo khoa học quy mô. Riêng năm 2025, nhà trường đã diễn ra hàng loạt sự kiện nổi bật như: Hội thảo khoa học "Xu hướng mới trong phẫu thuật tạo hình thẩm mỹ"; Hội thảo khoa học quốc gia "Phát triển kinh tế tư nhân trên địa bàn Tp.HCM theo tinh thần Nghị quyết 68-NQ/TW"; Hội thảo khoa học quốc tế "Phẩm cách, sức mạnh tâm lý và sự phát triển toàn diện của sinh viên"; Hội thảo cấp quốc gia về "Hoàn thiện pháp luật trong nền kinh tế số";...
Các hội thảo được tổ chức tại GDU góp phần khẳng định vai trò kết nối học thuật, lan tỏa tri thức và thúc đẩy nghiên cứu khoa học của nhà trường.
Hiện nay, GDU đang đào tạo nhóm ngành sức khỏe gồm Răng - Hàm - Mặt, Điều dưỡng, Kỹ thuật phục hồi chức năng và dự kiến mở thêm ngành Y khoa trong năm 2026, nhằm đáp ứng nhu cầu nhân lực chất lượng cao của xã hội. Với đội ngũ giảng viên là các Phó Giáo sư, Tiến sĩ, Thạc sĩ, bác sĩ CKI, bác sĩ CKII giàu kinh nghiệm, sinh viên sẽ được tiếp cận kiến thức chuyên môn gắn với thực tiễn.
Bên cạnh đó, hệ thống phòng thực hành tiền lâm sàng được đầu tư đồng bộ với các ghế máy nha khoa ứng dụng công nghệ hiện đại, cho phép sinh viên thao tác trên hệ thống mô phỏng tiên tiến, đánh giá chính xác từng chi tiết và hoàn thiện kỹ năng trước khi điều trị thực tế.
Sinh viên nhóm ngành sức khỏe tại GDU được sử dụng các máy móc, trang thiết bị hiện đại trong suốt quá trình học tập.
Đáng chú ý, GDU đẩy mạnh phương pháp đào tạo theo hướng sáng tạo, gắn với ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI). Sinh viên được học thông qua các tình huống thực tế như báo cáo ca bệnh, bình bệnh án và xử lý kịch bản lâm sàng, qua đó rèn luyện tư duy phản biện, khả năng ra quyết định. Đồng thời, hệ thống đánh giá học tập và thực hành lâm sàng cũng được tích hợp AI, góp phần tối ưu hóa quá trình đào tạo, nâng cao độ chính xác trong đánh giá năng lực người học.
Song song, nhà trường cũng tăng cường đào tạo ngoại ngữ chuyên ngành, mở rộng hợp tác quốc tế, tổ chức thực hành tại các bệnh viện và cơ sở y tế đạt chuẩn như: Bệnh viện Thành phố Thủ Đức, Bệnh viện 1A, Bệnh viện Phục hồi Chức năng quận 8,... Đặc biệt, chương trình đào tạo được chuẩn hóa theo tiêu chí đánh giá năng lực hành nghề của Hội đồng Y khoa quốc gia.
Theo Đầu bếp Vũ Nhất Thông, Trung tâm dạy nấu ăn Eric Cooking Class (TP HCM), mỗi loại quả đều có vai trò riêng và thời điểm "tỏa sáng" nhất định trong quá trình đun nấu.
Me: Tạo vị chua nền
Me được xem là "linh hồn" của món canh chua miền Nam. Vị chua chủ đạo của me đến từ axit tartaric, một loại axit không dễ bị phân hủy bởi nhiệt. Người nấu có thể đun lâu trên bếp mà vị chua không mất, trái lại còn hòa quyện sâu vào nước dùng để tạo thành một lớp "vị chua nền".
Cách sử dụng: Dùng muỗng dằm nát me vắt (loại chín không hạt) với một ít nước sôi. Lọc qua rây để lấy nước cốt, loại bỏ hạt và xác, sau đó cho vào nồi nước dùng ngay từ đầu. Tuyệt đối không thả nguyên khối me vào nồi để tránh làm nước lợn cợn.
Định lượng: Khoảng 30-50 gram me vắt cho nồi 1,5 - 2 lít nước, sau đó gia giảm tùy khẩu vị. Dùng quá nhiều me sẽ khiến nước canh có màu sậm và vị chua nồng lấn át nguyên liệu khác.
Thơm (Dứa): Cân bằng vị chua ngọt
Nếu me tạo cốt lõi thì thơm giúp nước canh thêm phần đầy đặn. Thơm đóng góp vị ngọt thanh tự nhiên cùng hương thơm đặc trưng để cân bằng độ gắt của các loại axit.
Về mặt hóa học, thơm chứa axit malic và axit citric, kèm theo lượng đường tự nhiên và enzyme bromelain có khả năng làm mềm các sợi protein của cá, thịt trong canh.
Cách sử dụng: Cắt thơm thành lát mỏng. Cho vào nồi sau khi nước dùng (đã có cốt me) sôi. Nấu thêm khoảng 5-10 phút để thơm tiết ra vị chua ngọt.
Định lượng: Khoảng 1/4 đến 1/3 quả thơm chín tới cho nồi 1,5 - 2 lít nước. Dùng thơm quá xanh sẽ làm canh chua gắt, trong khi thơm quá chín khiến canh bị lợ và miếng quả dễ nát.
Cà chua: Tạo màu sắc và vị umami
Cà chua không chỉ dùng để trang trí mà còn mang nhiệm vụ tăng cường màu sắc bắt mắt và chiều sâu vị ngọt cho nước dùng. Nguyên liệu này chứa axit citric và axit malic tạo vị chua nhẹ, nhưng quan trọng nhất là axit glutamic tạo vị umami tự nhiên và sắc tố lycopene tạo màu đỏ.
Cách sử dụng: Cắt cà chua thành hình múi cau. Sắc tố lycopene hòa tan tốt trong chất béo, nên cần phi thơm tỏi với dầu ăn rồi xào sơ cà chua 1-2 phút trước khi đổ nước vào đun. Kỹ thuật này giúp chiết xuất tối đa màu sắc.
Định lượng: Dùng 2-3 quả cà chua chín vừa. Không thả trực tiếp cà chua sống vào nồi nước luộc vì sẽ không ra được màu đẹp và vị nhạt nhòa.
Chanh và Tắc: Điểm nhấn dịu mát phút chót
Chanh và tắc mang lại vị chua thanh, tươi mát cùng hương thơm tinh dầu quyến rũ, tạo nên cú hích vị giác cuối cùng cho món canh.
Cả hai nguyên liệu này đều chứa axit citric và tinh dầu dễ bay hơi ở phần vỏ, kém bền với nhiệt độ cao. Đun nấu lâu sẽ làm mất vị chua, bay mùi thơm và biến đổi thành vị đắng.
Cách sử dụng: Sau khi nồi canh hoàn chỉnh và đã nêm nếm gia vị, tắt bếp hoàn toàn. Vắt nước cốt của nửa quả chanh hoặc 2-3 quả tắc vào nồi, thêm các loại rau thơm như ngò gai, rau ngổ, khuấy đều và múc ra tô.
Lưu ý luôn nếm thử và thêm từ từ vì vị chua của chanh, tắc rất mạnh. Lỗi phổ biến nhất gây đắng canh là vắt chanh, tắc khi bếp vẫn đang bật lửa hoặc nước đang sôi.
Quá trình nấu canh chua giống như một bản giao hưởng được sắp xếp lớp lang: phi tỏi xào cà chua để tạo màu nền; thêm cốt me làm giai điệu chính; cho thơm vào để hòa âm cân bằng; đun chín các nguyên liệu chính và kết thúc bằng nốt cao trào của nước cốt chanh, tắc cùng rau thơm sau khi đã tắt bếp. Nắm vững đặc tính của 5 nguyên liệu này, bạn sẽ luôn đảm bảo được chất lượng cho nồi canh chua truyền thống.
Trước những định kiến về tuổi tác, câu chuyện tình yêu của một người phụ nữ Malaysia 64 tuổi và người chồng trẻ hơn cô tới 37 tuổi đã khiến nhiều người bất ngờ. Dù khoảng cách thế hệ là rất lớn, họ vẫn cùng nhau xây dựng một cuộc hôn nhân hạnh phúc suốt hơn 6 năm qua.
Người chồng, Muhammad Sabri Razaman, 27 tuổi, lần đầu gặp Norlida Muhammad Salleh khi anh mới 19 tuổi. Khi đó, cả hai đều làm việc tại cùng một cửa hàng, Sabri là nhân viên bảo vệ còn Norlida là đồng nghiệp. Từ những cuộc trò chuyện thường ngày, họ dần trở nên thân thiết và sau hai năm quen biết, tình cảm của Sabri dành cho Norlida ngày càng sâu đậm.
Bất chấp sự chênh lệch tuổi tác khiến nhiều người ngỡ ngàng, Sabri quyết định ngỏ lời cầu hôn người phụ nữ hơn mình gần bốn thập kỷ.
"Cô ấy đồng ý, nhưng khi tôi thông báo với gia đình, không phải ai cũng chấp nhận. Dù vậy, tôi chưa từng dao động vì tôi tin đây là người mà số phận dành cho mình", Sabri chia sẻ.
Điều thú vị sau khi kết hôn, Sabri nhận được sự đón nhận nồng nhiệt từ gia đình bên vợ, bao gồm cả bốn người con riêng của Norlida lớn tuổi hơn anh. Anh cũng nhanh chóng gắn bó với các cháu của vợ và cảm thấy hạnh phúc khi trở thành "ông ngoại, ông nội" từ khi tuổi đời còn rất trẻ.
Theo Sabri, bí quyết giữ gìn hạnh phúc của họ nằm ở sự tôn trọng và trách nhiệm. Anh khẳng định mình chưa bao giờ dựa dẫm vào kinh tế của vợ mà luôn nỗ lực làm việc để chăm lo cho gia đình.
"Tôi hiểu trách nhiệm của một người chồng là phải bảo vệ, chăm sóc và chu cấp cho gia đình. Tôi hứa sẽ ở bên cô ấy đến những ngày cuối cùng của cuộc đời và sẽ không bao giờ rời bỏ cô ấy, bất kể điều gì xảy ra", anh nói.
Về phía Norlida, bà cho biết sau cuộc hôn nhân đổ vỡ vào năm 2016, bà chưa từng nghĩ mình sẽ yêu thêm một lần nữa. Thế nhưng cuộc gặp gỡ với Sabri đã thay đổi tất cả.
"Ban đầu, tôi chỉ quan tâm và chăm sóc cậu ấy như một người mẹ dành cho con trai. Tôi không hề nghĩ chúng tôi sẽ trở thành bạn đời của nhau", bà kể.
Khi Sabri cầu hôn, Norlida từng yêu cầu anh tự mình lo liệu mọi thứ nếu thực sự nghiêm túc. Và anh đã làm được. Chính sự quyết tâm ấy đã khiến bà cảm nhận được tình yêu chân thành của người đàn ông trẻ tuổi.
"Nhiều người cho rằng cậu ấy điên rồ khi muốn cưới tôi. Nhưng suốt thời gian qua, cậu ấy chưa từng thay đổi quyết định hay khiến tôi phải nghi ngờ về tình cảm của mình", bà nói.
Norlida cho biết dù ít tuổi hơn rất nhiều, Sabri lại là người trưởng thành, chu đáo và luôn dành cho bà sự tôn trọng tuyệt đối. Bà cũng tiết lộ mình hoàn toàn tin tưởng chồng đến mức chưa từng có ý định kiểm tra điện thoại hay theo dõi anh.
"Tôi thậm chí còn từng khuyên anh ấy nên lấy thêm một người vợ khác để có con, nhưng anh ấy thẳng thừng từ chối", bà cười chia sẻ.
Câu chuyện tình chênh lệch tuổi tác của Sabri và Norlida là minh chứng rằng tình yêu đôi khi không bị giới hạn bởi tuổi tác, định kiến hay những chuẩn mực thông thường. Điều giúp họ gắn bó suốt nhiều năm qua không phải khoảng cách tuổi đời, mà chính là sự chân thành, tôn trọng và niềm tin dành cho nhau.
