Gần đây, một binh sĩ Lục quân Mỹ đã bị truy tố vì cá cược vụ bắt Tổng thống Venezuela Nicolas Maduro. Trong những tuần trước khi ông Maduro bị bắt, binh sĩ này đã sử dụng thông tin mật để đặt cược trên nền tảng Polymarket rằng lực lượng Mỹ sẽ tiến vào Venezuela và ông Maduro sẽ mất chức. Kết quả, người này thắng 400.000 USD. Đây được xem là một vụ bê bối cá biệt trong thị trường dự đoán.
Polymarket là nền tảng thị trường dự đoán phi tập trung lớn nhất thế giới, được xây dựng trên blockchain, cho phép người dùng đặt cược bằng tiền số vào kết quả của các sự kiện chính trị, thể thao hay kinh tế. Nền tảng này và thị trường dự đoán đang tạo ra những ảnh hưởng sâu rộng đến tâm lý chung của nhà đầu tư, dần trở thành một trong những “la bàn” để giới tài chính toàn cầu tham khảo trước khi đưa ra quyết định.
Tuy nhiên, một nghiên cứu mới đây cho thấy đây có thể là một dấu hiệu đáng lo ngại hơn: một nhóm nhỏ các nhà giao dịch “có thông tin” trở thành bên quyết định giá cả trên thị trường, trong khi số đông nhà đầu tư lại thua lỗ.
Nghiên cứu này là một phần của bản thảo học thuật do các nhà nghiên cứu từ London Business School và Yale thực hiện, nhằm kiểm chứng giả định cốt lõi của ngành rằng thị trường dự đoán có hoạt động hiệu quả nhờ “trí tuệ đám đông” hay không. Bằng cách phân tích toàn bộ giao dịch trên Polymarket từ năm 2023 đến 2025, nhóm tác giả kết luận rằng thực tế không phải đám đông, mà chính một nhóm nhỏ nhà giao dịch (trader) có hiểu biết và nắm bắt thông tin tốt mới là những người dẫn dắt giá cả.
Họ phân tích 1,72 triệu tài khoản với tổng khối lượng giao dịch 13,76 tỷ USD và phát hiện chỉ khoảng 3% trader là những người hiểu chuyện và đặt lệnh đúng, nên chính họ mới là người quyết định giá đúng hay sai. Nhóm này thường xuyên dự đoán chính xác và hành động sớm.
Ngược lại, phần lớn 97% còn lại không làm được điều trên. Họ đóng vai trò cung cấp thanh khoản và tạo khối lượng giao dịch cho thị trường, nhưng xét tổng thể lại đang ở phía thua lỗ.
Một vấn đề quan trọng là làm sao phân biệt giữa kỹ năng và may mắn. Với hơn 1 triệu người tham gia, việc có nhiều người thắng lớn chỉ nhờ may mắn là điều dễ xảy ra.
Để loại bỏ yếu tố này, các tác giả chạy lại mỗi giao dịch 10.000 lần, giữ nguyên mọi yếu tố trừ hướng giao dịch. Cùng thị trường, cùng thời điểm, cùng số tiền, nhưng việc mua hay bán được quyết định bằng cách tung đồng xu. Điều này tạo ra một mốc so sánh: Nếu kết quả thực tế vượt trội một cách nhất quán so với mô hình “tung đồng xu”, đó là kỹ năng; nếu không, đó là may mắn.
Kết quả cho thấy trong số những người thắng lớn nhất tính theo lợi nhuận tuyệt đối, chỉ khoảng 12% thực sự vượt qua được chuẩn này. Nhiều người thắng chỉ nhờ may mắn khi khoảng 60% trong số đó trở thành người thua.
Dù vậy, nhóm giao dịch có kỹ năng lại đóng vai trò quan trọng trong việc giúp thị trường chính xác hơn. Khi tỷ trọng giao dịch của họ tăng lên, giá cả thường tiến gần hơn với kết quả đúng, đặc biệt trong giai đoạn sát thời điểm sự kiện diễn ra. Họ cũng là những người phản ứng nhanh nhất khi có thông tin mới, chẳng hạn như thông báo từ Cục Dự trữ liên bang Mỹ (Fed) hay báo cáo lợi nhuận doanh nghiệp, trong khi phần lớn nhà giao dịch khác không có phản ứng nhất quán.
Tuy nhiên, chính lợi thế thông tin này cũng đặt ra một vấn đề lớn: điều gì xảy ra khi thông tin đó không phải là công khai hoặc không được phép sử dụng? Cả Polymarket và Kalshi đều khẳng định việc giao dịch dựa trên thông tin nội bộ là bị cấm, nhưng nghiên cứu cho thấy rủi ro này là có thật.
Một ví dụ được nêu ra là sự kiện Mỹ bắt Tổng thống Venezuela vào tháng 1. Trước khi sự kiện xảy ra, 3 tài khoản mới đã đặt cược lớn vào khả năng ông Maduro bị lật đổ, khi thị trường lúc đó chỉ định giá xác suất khoảng 10%. Các tài khoản này đặt lệnh rất lớn trước khi giá kịp phản ứng. Khi sự kiện xảy ra, họ thu về hơn 630.000 USD. Sau đó, hai tài khoản ngừng giao dịch hoàn toàn, tài khoản còn lại gần như không hoạt động. Tuy không có bằng chứng cho thấy có hành vi sai phạm, nhưng đây là một trường hợp đáng chú ý.
Các giao dịch dựa trên thông tin nội bộ, nếu xảy ra, có tác động mạnh hơn nhiều so với giao dịch thông thường – có thể gấp 7 đến 12 lần về mức độ ảnh hưởng tới giá. Tuy nhiên, chúng hiếm khi xảy ra và chỉ tập trung vào một số sự kiện cụ thể. Phần lớn thời gian, độ chính xác của thị trường vẫn phụ thuộc vào những người giao dịch có kỹ năng, những người liên tục dự đoán tốt hơn số đông.
Kết luận của nghiên cứu thách thức quan điểm phổ biến rằng thị trường dự đoán hoạt động hiệu quả nhờ trí tuệ tập thể. Thực tế cho thấy, điều quan trọng không phải là số đông nghĩ gì, mà là ai trong số đó thực sự có thông tin và hiểu biết.
- Sáng 8-5 (theo giờ Việt Nam), giá dầu thế giới vẫn tiếp tục neo ở mức cao. Giá dầu West Texas Intermediate (WTI) 96,72 USD/thùng. Giá dầu thô Brent nhích nhẹ lên hơn 102 USD/thùng.
Truyền hình nhà nước Iran IRIB dẫn lời một quan chức quân sự Iran cho biết Tehran đã phóng tên lửa vào lực lượng Mỹ, sau khi nước này cho rằng đối thủ đã triển khai một cuộc tấn công nhằm vào các tàu chở dầu Iran tại eo biển Hormuz.
- Trong khi đó, thị trường chứng khoán Mỹ gặp áp lực điều chỉnh khi nhà đầu tư chờ đợi diễn biến tại Trung Đông. Kết phiên giao dịch ngày 7-5, chứng khoán Mỹ đồng loạt đi xuống khi nhóm công nghệ và bán dẫn chịu áp lực bán mạnh.
Trong đó, chỉ số S&P 500 giảm 0,38%, xuống còn 7.337 điểm, chủ yếu do đà lao dốc của cổ phiếu Amazon cùng các mã bán dẫn như Broadcom và Micron Technology. Nasdaq Composite - chỉ số thiên về công nghệ - mất 0,13%, chốt phiên ở mức 25.806 điểm.
Trong khi chỉ số công nghiệp Dow Jones giảm 313,62 điểm, tương đương 0,63%, xuống còn 49.597 điểm.
Ngay trước phiên này, các chỉ số đồng loạt tăng điểm mạnh khi giá dầu hạ nhiệt sau khi truyền thông đưa tin rằng Mỹ và Iran đang tiến gần đến một thỏa thuận chấm dứt chiến tranh.
- Trong nước, VN-Index khép phiên với đà tăng 17,81 điểm (+0,94%) lên mức 1.909,01 điểm, vượt kháng cự tâm lý 1.900 điểm.
VN30 tăng tốt hơn 25,69 điểm (+1,25%) lên mức 2.079,10 điểm, hướng đến vùng đỉnh lịch sử quanh 2.100 điểm.
Độ rộng thị trường trên HOSE nghiêng về bên bán với 191 mã giảm giá. Áp lực điều chỉnh tập trung ở nhóm dầu khí, phân bón do giá dầu thế giới lao dốc, cùng với lực bán khá mạnh tại các cổ phiếu xây dựng, bất động sản vốn hóa vừa và nhỏ, hóa chất…
Theo Hội Nghiên cứu thị trường liên ngân hàng Việt Nam, trong ngày 6-5, lãi suất bình quân liên ngân hàng bằng VND giảm từ 0,5 - 0,7 điểm phần trăm ở các kỳ hạn ngắn so với phiên trước. Riêng các kỳ hạn 2 tuần và 1 tháng tăng nhẹ 0,05 điểm phần trăm.
Lãi suất giao dịch ở các kỳ hạn gồm: qua đêm 6,3%/năm, 1 tuần 6,50%/năm, 2 tuần 6,95%/năm và 1 tháng 7,20%/năm.
- Theo quyết định mới ban hành, HOSE đưa cổ phiếu DGC của Tập đoàn Hóa chất Đức Giang vào diện kiểm soát. Đồng nghĩa mã này không còn đủ điều kiện duy trì trong các rổ chỉ số VN30, VN100, VNAllshare, VNMITECH và VN50 GROWTH.
Tại rổ VN30, cổ phiếu BSR được chọn thay thế do đang giữ vị trí ưu tiên số 1 trong danh mục dự phòng và được chuyển lên từ VNMidcap.
- Công ty TNHH Điện mặt trời Trung Nam Thuận Nam vừa công bố báo cáo tài chính năm 2025 với kết quả kinh doanh lao dốc mạnh.
Theo đó, doanh nghiệp ghi nhận khoản lỗ sau thuế 969 tỉ đồng, trong khi năm 2024 vẫn báo lãi 138,2 tỉ đồng.
Ông Khuất Việt Hùng được bầu vào Hội đồng quản trị (HĐQT) hãng hàng không Vietjet nhiệm kỳ 2022-2027 tại phiên họp thường niên cuối tháng 4.
Trước đó, ông Hùng thôi làm Chủ tịch Hội đồng thành viên Công ty TNHH MTV Đường sắt Hà Nội (Hanoi Metro) theo nguyện vọng cá nhân từ đầu tháng 4. Sinh năm 1974, ông được đào tạo bài bản và có nhiều năm kinh nghiêm trong lĩnh vực quản lý hoạt động vận tải và an toàn giao thông.
Ông Hùng từng làm Viện trưởng Quy hoạch và quản lý Giao thông vận tải (GTVT), Giám đốc Trung tâm hợp tác quốc tế về đào tạo và nghiên cứu GTVT. Sau đó, ông giữ vị trí Vụ trưởng Vận tải, và Phó chủ tịch chuyên trách Ủy ban An toàn giao thông quốc gia.
Ngoài ông Hùng, đại hội đồng cổ đông Vietjet cũng bầu bổ sung một thành viên HĐQT khác là ông Nguyễn Thanh Sơn, Giám đốc điều hành. Hãng hàng không này cũng giao ông Sơn làm Tổng giám đốc, thay cho ông Đinh Việt Phương từ 29/4. Ông Phương được bổ nhiệm giữ chức Phó chủ tịch HĐQT Vietjet.
Năm nay, hãng đặt kế hoạch doanh thu hợp nhất 86.774 tỷ đồng, tăng 23,5% so với 2025. Lợi nhuận hợp nhất trước thuế dự kiến tăng 14,5% lên 2.421 tỷ đồng.
Vietjet cũng đạt mục tiêu tăng đội tàu bay lên 115 chiếc trong năm nay. Hãng hàng không chi phí thấp cũng sẽ mở rộng mạng bay quốc tế, hướng tới các thị trường châu Âu, Mỹ...
Năm ngoái, hãng bay của tỷ phú Nguyễn Thị Phương Thảo khai thác 135 tàu bay, trong đó có 101 chiếc tại Việt Nam. Hãng vận hành 254 đường bay, phục vụ 28,2 triệu lượt khách với hơn 153.000 chuyến bay.
Vietjet tiếp tục mở rộng đội bay với đơn hàng 100 tàu A321neo và 50 quyền chọn mua bổ sung từ Airbus, cùng 20 tàu thân rộng A330neo. Theo đó, Vietjet nằm trong nhóm hãng hàng không có đơn đặt hàng lớn trên thế giới.
Giá vàng thế giới đang trải qua một trong những nhịp điều chỉnh mạnh nhất kể từ đầu năm. Trong phiên giao dịch ngày 27/5, vàng giảm khoảng 2%, lùi về quanh mốc 4.400 USD/ounce, mức thấp nhất gần 2 tháng sau giai đoạn tăng nóng vì căng thẳng địa chính trị và lo ngại lạm phát.
Điều đáng chú ý là đợt giảm lần này không đến từ việc nhu cầu trú ẩn biến mất hoàn toàn, mà đến từ một yếu tố quen thuộc từng bị thị trường “bỏ quên” trong nhiều tháng qua là chi phí cơ hội của việc nắm giữ vàng.
Theo Kitco và Trading Economics, khi giá dầu hạ nhiệt và kỳ vọng lãi suất thay đổi, giới đầu tư bắt đầu quay lại với trái phiếu và đồng USD thay vì tiếp tục đổ tiền vào vàng như giai đoạn đầu năm.
Xung đột không còn giúp vàng tăng như trước
Chỉ vài tháng trước, vàng từng vượt mốc 5.500 USD/ounce và liên tục lập đỉnh mới khi xung đột tại Trung Đông leo thang. Thị trường lúc đó tin rằng bất ổn kéo dài sẽ khiến các ngân hàng Trung ương sớm hạ lãi suất để hỗ trợ tăng trưởng, qua đó tạo môi trường thuận lợi cho vàng.
Tuy nhiên, diễn biến thực tế lại đi theo hướng ngược lại. Giá năng lượng tăng mạnh sau xung đột khiến lạm phát Mỹ nóng trở lại. Chỉ số CPI tháng 3 đã lên 3,3%, cao nhất kể từ tháng 5/2024, trong khi GDP quý I/2026 chỉ tăng 0,5%. Sự kết hợp giữa tăng trưởng chậm và lạm phát cao khiến thị trường bắt đầu lo ngại về kịch bản đình lạm.
Trong điều kiện thông thường, đây vốn là môi trường hỗ trợ vàng. Nhưng lần này, nỗi lo lạm phát lại kéo theo kỳ vọng lãi suất duy trì ở mức cao lâu hơn. Theo UBS, chính điều này đang trở thành lực cản lớn nhất với kim loại quý. Khi lãi suất thực tăng, nhà đầu tư có xu hướng dịch chuyển sang các tài sản sinh lợi suất tốt hơn như trái phiếu hoặc USD, thay vì nắm giữ vàng vốn không tạo ra dòng tiền.
Hai chuyên gia Dominic Schnider và Wayne Gordon của UBS nhận định thị trường đang “nhớ lại khái niệm chi phí cơ hội”, khi việc nắm giữ vàng trở nên kém hấp dẫn hơn trong môi trường lãi suất cao kéo dài.
Dữ liệu từ thị trường cũng cho thấy nhu cầu với ETF vàng và hợp đồng tương lai đã suy yếu đáng kể so với đầu năm. Dòng tiền vào vàng hiện chưa đủ mạnh để tái lập đà tăng từng diễn ra hồi quý I.
UBS hạ dự báo nhưng chưa từ bỏ vàng
Trong báo cáo cập nhật mới nhất, UBS đã điều chỉnh giảm mục tiêu giá vàng cuối năm 2026 từ 5.900 USD xuống còn 5.500 USD/ounce. Ngân hàng này đồng thời hạ mục tiêu ngắn hạn xuống 5.200 USD/ounce cho giai đoạn tháng 6, thấp hơn đáng kể so với các dự báo trước đó.
Theo UBS, 3 yếu tố đang gây áp lực lớn lên vàng gồm đồng USD mạnh lên, giá dầu biến động và lợi suất thực tăng cao khi kỳ vọng lãi suất thay đổi. Dù vậy, UBS chưa cho rằng xu hướng tăng dài hạn của vàng đã kết thúc. Ngân hàng Thụy Sĩ này vẫn giữ quan điểm rằng đợt giảm hiện tại chủ yếu mang tính điều chỉnh ngắn hạn thay vì đảo chiều cấu trúc.
Trong kịch bản căng thẳng địa chính trị leo thang mạnh hơn, giá vàng vẫn có thể tăng lên 7.200 USD/ounce. Ngược lại, nếu Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) tiếp tục cứng rắn với lãi suất, vàng có thể giảm sâu về 4.600 USD/ounce.
Điểm đáng chú ý là UBS hiện không còn nhìn vàng đơn thuần như tài sản trú ẩn giữa xung đột. Thay vào đó, tổ chức này cho rằng động lực dài hạn của vàng nằm ở những yếu tố sâu hơn như nợ công tăng cao, xu hướng đa dạng hóa dự trữ khỏi USD và sự suy giảm niềm tin vào tiền pháp định.
Theo báo cáo, các ngân hàng Trung ương toàn cầu vẫn được dự báo mua khoảng 950 tấn vàng trong năm 2026. Ba Lan mới đây cũng nâng mục tiêu dự trữ vàng từ 550 tấn lên 700 tấn.
Tại châu Á, nhu cầu vàng vật chất vẫn duy trì ổn định bất chấp giá ở vùng cao. UBS đánh giá đây là tín hiệu cho thấy lực cầu nền tảng của thị trường chưa biến mất.
Phố Wall chia rẽ về tương lai vàng
Không chỉ UBS, hàng loạt định chế tài chính lớn cũng đang cập nhật lại kịch bản cho vàng và mức chênh lệch giữa các dự báo hiện khá rộng.
Goldman Sachs nâng mục tiêu cuối năm lên 5.400 USD/ounce. Deutsche Bank dự báo 6.000 USD/ounce, trong khi ANZ tăng dự báo quý II lên 5.800 USD/ounce. Lạc quan nhất là JPMorgan với kịch bản vàng có thể lên 8.000-8.500 USD/ounce nếu dòng tiền đầu tư tư nhân tiếp tục đổ mạnh vào kim loại quý.
Sự khác biệt này phản ánh một thực tế rằng thị trường hiện chưa có câu trả lời rõ ràng cho bài toán lãi suất và lạm phát. Nếu Fed phát tín hiệu dừng tăng hoặc bắt đầu cắt giảm lãi suất, lợi suất thực có thể hạ nhiệt và vàng sẽ lấy lại động lực tăng giá. Ngược lại, nếu lạm phát tiếp tục dai dẳng và Fed buộc phải giữ lập trường “diều hâu”, áp lực với vàng sẽ còn kéo dài.
Trong ngắn hạn, giới giao dịch vẫn theo dõi sát diễn biến tại Trung Đông và các tín hiệu mới từ Fed để đoán hướng đi tiếp theo của lãi suất và dòng tiền trú ẩn. Sau giai đoạn tăng nóng đầu năm, thị trường vàng đang bước vào giai đoạn nhạy cảm hơn khi nhà đầu tư không còn chỉ nhìn vào yếu tố địa chính trị mà bắt đầu cân nhắc mạnh tới lợi suất và sức mạnh của đồng USD. Theo Trading Economics, giá vàng hiện đã thấp hơn gần 15% so với thời điểm xung đột bùng phát đầu năm.
