Trận chung kết World Cup vào chủ nhật 19/7 trên sân New York New Jersey đang được xem là sự kiện thể thao có vé đắt đỏ nhất từng diễn ra tại Mỹ, theo Reuters.
Vào thứ tư (15/7), nền tảng chính thức của FIFA chỉ còn vài trăm vé trận chung kết với giá hơn 7.000 USD. Đến thứ sáu (17/7), gần như toàn bộ vé trận này đã hết và chỉ còn lại vài vé giá 32.000 USD cho một chỗ ngồi xem.
Trên nền tảng SeatGeek, giá niêm yết trung bình của một vé xem trận chung kết ở mức hơn 11.000 USD, cán mốc sự kiện có giá vé đắt nhất mà nền tảng này từng bán, cao hơn khoảng 8% so với trận Super Bowl 2024.
“Sức hút của giải đấu duy trì rất tốt, từ vòng bảng cho đến các vòng đấu loại trực tiếp”, Chris Leyden, Giám đốc cấp cao phụ trách tiếp thị SeatGeek, nhận định.
Vé liên tục tăng nhưng vẫn được tiêu thụ tốt đến mức những ai hoài nghi nhất cũng bất ngờ trước mức độ sẵn sàng mà người hâm mộ sẵn sàng bỏ ra để tận mắt chứng kiến siêu sao Lionel Messi đối đầu tài năng trẻ Lamine Yamal.
Không chỉ trận chung kết, FIFA đã có “canh bạc” bán vé World Cup rất thành công, bất chấp những lo ngại trước đó về các quy định hạn chế thị thực và tình trạng bất ổn tại Mỹ sẽ khiến World Cup 2026 ế ẩm, theo Reuters.
Phân tích dữ liệu của hãng thông tấn này cho thấy hơn một nửa trong số 72 trận vòng bảng kín chỗ và phần lớn các trận còn lại chỉ thiếu vài trăm khán giả để lấp đầy sân. Theo FIFA, khoảng 99,7% số ghế được lấp đầy trong vòng bảng.
Những số liệu này xóa tan lo ngại ban đầu rằng giá vé đắt đỏ sẽ khiến người hâm mộ quay lưng, sau khi hàng loạt ghế trống xuất hiện trên khán đài sân Guadalajara trong trận Hàn Quốc gặp Czech ngày 11/6. Nhưng ngay cả trận đó, sân vận động gần 46.000 chỗ vẫn đón được 44.985 khán giả.
Chuyên gia về thị trường vé Scott Friedman đánh giá FIFA đã xác định nhu cầu thị trường rất tốt. Một năm trước, nhiều người lo ngại về lượng khán giả đến Mỹ trong bối cảnh bất ổn và chiến dịch truy quét người nhập cư của Tổng thống Trump.
Nhưng cuối cùng, World Cup vẫn là giải đấu phổ biến nhất thế giới, thu hút hàng chục nghìn người sẵn sàng trả “những mức giá phi lý” cho gần như toàn bộ 104 trận đấu. “FIFA đã mạnh dạn đặt giá vé rất cao và người hâm mộ cuối cùng vẫn chấp nhận trả”, ông Scott Friedman, nói.
Nhờ đâu FIFA bội thu mùa vé?
Khi World Cup được mở rộng lên quy mô lớn nhất lịch sử, với 48 đội tuyển tham dự, sức hút về lượng người hâm mộ cũng tăng theo. Song song đó, chất lượng chuyên môn giải đấu cũng góp phần.
Lần đầu tiên kể từ khi có bảng xếp hạng FIFA, 4 đội đứng đầu thế giới đều góp mặt ở bán kết. Chung kết giữa Argentina và Tây Ban Nha nhiều khả năng sẽ là trận đấu World Cup cuối cùng trong sự nghiệp của Lionel Messi ở tuổi 39.
“Khái niệm thế nào là mức giá hợp lý trong trường hợp này rất phức tạp, bởi giải trí không phải nhu cầu thiết yếu”, Adam Elmachtoub, Phó giáo sư ngành kỹ thuật công nghiệp và nghiên cứu vận hành tại Đại học Columbia, bình luận.
Đặc biệt, FIFA đã có chiến lược bán vé khác biệt trong World Cup lần này, với niềm tin “vé càng đắt càng thu hút”. Các trận vòng bảng được niêm yết giá từ 575 USD mỗi vé, cao hơn gấp đôi mức vé trận vòng bảng đắt nhất tại World Cup 2022.
Không dừng lại đó, FIFA lần đầu triển khai cơ chế giá linh hoạt, cho phép giá vé thay đổi thời gian thực, theo nhu cầu thị trường và nhiều yếu tố khác, tương tự khi người mua gọi xe công nghệ hay mua vé máy bay.
Điều này khiến nhiều người thực tế phải chấp nhận bỏ ra số tiền không nhỏ. Như giá vé trong trận chung kết bán ra tuần này tăng từ 7.000 USD lên 32.000 USD. “Điều chúng tôi chứng kiến tại World Cup năm nay là nhu cầu thay đổi theo từng vòng đấu và từng cặp đấu được xác định”, Chris Leyden tại SeatGeek, nói.
Theo Scott Friedman, FIFA có thể còn áp dụng thêm chiến thuật “slow ticketing” trong các sự kiện thể thao lớn, tức ban tổ chức chủ động giữ lại một lượng vé và “nhả” dần, để kích thích người mua nhanh chóng xuống tiền vì cảm giác sợ bỏ lỡ.
“Họ tạo cảm giác như vé sắp hết, rồi sau đó tung dần từng đợt để làm tăng nhu cầu thị trường. Khách sẽ nghĩ ‘chỉ còn vài vé ở khu vực này thôi, mình phải mua ngay'”, ông Friedman, người điều hành kênh Ticket Talk Network, mô tả.
Phó giáo sư Adam Elmachtoub nói rằng một trong những nguyên nhân khiến nhiều người bức xúc vài tháng qua là không ai thực sự hiểu cơ chế vận hành của mô hình giá linh hoạt theo nhu cầu. Dù vậy, cơ chế này đã chứng minh mang lại lợi ích lớn cho FIFA. Để xoa dịu dư luận, FIFA đã bổ sung một lượng nhỏ vé rẻ hơn. Động thái diễn ra sau khi nhiều chính trị gia, trong đó có Thị trưởng New York Zohran Mamdani, ra sức vận động để người dân địa phương có thể tiếp cận.
Giám đốc điều hành tổ chức Football Supporters Europe Ronan Evain mô tả “đây là một kỳ World Cup chỉ dành cho số ít người may mắn”. “Những người ở châu Âu như Na Uy hay Scotland có đủ khả năng tài chính để sang Mỹ, không cần xin thị thực nhập cảnh và cũng có thể chi trả những mức giá vé đắt cắt cổ”, ông ví dụ.
Từ đầu tháng 4, giá xăng dầu liên tục điều chỉnh giảm. Tại kỳ điều hành gần nhất (hôm 16/4), Liên bộ Công Thương - Tài chính công bố giá bán lẻ dầu diesel giảm 1.920 đồng mỗi lít, còn 31.040 đồng; dầu mazut giảm 2.280 đồng mỗi kg, xuống 20.330 đồng. Tính trong ba kỳ điều hành liên tiếp, dầu diesel đã giảm tổng cộng 13.740 đồng một lít, tương đương 44%, còn dầu mazut giảm 4.260 đồng mỗi kg so với mức đỉnh ngày 3/4.
Với xăng, giá RON 95-III tăng nhẹ 220 đồng, lên 23.760 đồng một lít; E5 RON 92 tăng 250 đồng, lên 22.590 đồng. Dù vậy, mức giá hiện tại vẫn thấp hơn đáng kể so mức đỉnh ngày 24/3, giảm gần 30% với RON 95-III và khoảng 25% với E5 RON 92.
Diễn biến này trái ngược với giá cả hàng hóa. Ghi nhận từ đầu tháng 4 đến nay cho thấy nhiều quán ăn tiếp tục tăng giá. Điển hình, quán bánh mì chay trên đường Âu Cơ, phường Tân Phú (TP HCM) tăng 3.000-4.000 đồng mỗi ổ, cà phê tăng 3.000-5.000 đồng mỗi ly.
Tương tự, quán bánh canh lớn trên đường Vạn Kiếp vừa tăng từ 37.000 đồng lên 40.000 đồng mỗi tô (trước đó vài tháng, họ đã tăng 2.000 đồng). Một quán bún bò trên đường Lê Văn Thọ, phường Thông Tây Hội sau khi tăng 5.000 đồng mỗi tô cuối năm ngoái, hiện nâng thêm 5.000 đồng, đưa giá tô thường lên 50.000 đồng, tô thập cẩm 60.000 đồng và tô đặc biệt 70.000 đồng.
Một quán ăn chuyên về các món gà trên đường Bà Huyện Thanh Quan, phường Nhiêu Lộc cũng tăng 5.000 đồng mỗi suất, lên khoảng 55.000 đồng cho các món bún, miến, phở.
Phần lớn chủ quán cho biết nguyên nhân chính là giá nguyên liệu đầu vào tiếp tục tăng, nhiều mặt hàng cao hơn 5-15% so với vài tháng trước.
Chị Hoa, chủ quán bún phở tại phường Nhiêu Lộc, nói giá nguyên liệu đã tăng liên tục suốt 4 tháng qua khiến quán không thể tiếp tục giữ giá. "Giá xăng giảm nhưng nhà cung cấp vẫn duy trì mức cao. Thịt, gia vị đều tăng 5-7%," chị cho biết.
Ngoài ra, giá gas dù đã hạ nhưng hiện cao hơn khoảng 40% so với giai đoạn trước xung đột Trung Đông (gần cuối tháng 2), trong khi chi phí nhân công cũng tăng khoảng 5%. Theo chị, việc điều chỉnh giá không chỉ nhằm bù đắp chi phí mà còn để duy trì chất lượng khẩu phần, tránh cắt giảm nguyên liệu.
Một yếu tố quan trọng khác là độ trễ trong điều chỉnh giá. Theo các chủ quán, giá bán thường được tính toán dựa trên chi phí bình quân trong nhiều tuần hoặc nhiều tháng, thay vì phản ứng ngay với biến động ngắn hạn. Giai đoạn trước, họ đã chịu áp lực lớn từ giá nguyên liệu, tiền thuê mặt bằng, lương nhân viên, điện nước, bao bì... Khi một số yếu tố đầu vào hạ nhiệt, phần chi phí giảm này chủ yếu được dùng để bù đắp biên lợi nhuận đã bị thu hẹp.
Ở góc độ doanh nghiệp, bà Lý Kim Chi - Chủ tịch Hiệp hội Lương thực Thực phẩm TP HCM (FFA) kiêm Phó Chủ tịch HUBA, cho hay việc giá xăng dầu hạ nhiệt thời gian qua đã giúp doanh nghiệp thực phẩm giảm bớt áp lực.
Tuy vậy, bà nhấn mạnh xăng dầu chỉ là một cấu phần trong tổng chi phí, nên mức giảm này chưa đủ để làm thay đổi đáng kể giá thành. Trong cơ cấu hiện nay, yếu tố chi phối lớn nhất vẫn là nguyên liệu đầu vào - từ nông, thủy sản đến bao bì, nguyên liệu nhập khẩu - vốn biến động mạnh và có thời điểm tăng cao hơn nhiều so với chi phí nhiên liệu. Bên cạnh đó, chi phí tài chính, áp lực dòng tiền và sức mua chưa phục hồi rõ nét cũng khiến doanh nghiệp khó giảm giá bán.
Phần tiết giảm từ xăng dầu chủ yếu giúp bù đắp chi phí tăng trước đó, hơn là tạo dư địa để giảm giá ngay, theo bà Chi. Đồng thời, yếu tố tâm lý thị trường cũng góp phần ổn định kỳ vọng và hạn chế tình trạng tăng giá dây chuyền.
Thời gian tới, bà Chi dự đoán mặt bằng giá thực phẩm và dịch vụ ăn uống nhiều khả năng sẽ thiên về ổn định hơn là giảm sâu. Việc giá xăng dầu đi xuống giúp giảm bớt áp lực chi phí, qua đó hỗ trợ doanh nghiệp kìm đà tăng giá và duy trì nguồn cung. Để giá có thể giảm rõ rệt, cần thêm các điều kiện thuận lợi khác, nhất là giá nguyên liệu và sức mua thị trường.
Bên cạnh đó, nhiều chi phí gần như không giảm. Báo cáo thị trường F&B Việt Nam 2025 của iPOS.vn và Nestlé Professional vừa công bố, cho thấy các quán ăn vẫn chịu áp lực lớn từ chi phí nhân sự, mặt bằng, sức mua thận trọng và các yêu cầu tuân thủ như hóa đơn điện tử, thuế. Điều này cho thấy áp lực vận hành không chỉ nằm ở nguyên liệu hay nhiên liệu.
Ngoài yếu tố chi phí, theo các chủ cửa hàng, giá bán còn gắn với định vị thương hiệu. Khi đã điều chỉnh tăng, việc giảm giá không đơn thuần là "trả lại" cho khách mà còn ảnh hưởng đến hình ảnh và kỳ vọng thị trường. Nhiều chủ quán e ngại việc giảm rồi tăng trở lại sẽ khiến khách hàng cảm thấy thiếu ổn định, do đó có xu hướng giữ nguyên hoặc điều chỉnh theo mặt bằng chi phí mới.
Bộ Công Thương đang nghiên cứu áp dụng giá bán lẻ điện sinh hoạt theo ba khung giờ: cao điểm, bình thường và thấp điểm, khi điều kiện kỹ thuật cho phép. Đây là bước mở rộng của cơ chế giá theo thời gian sử dụng trong ngày (TOU), vốn được áp dụng nhiều năm với nhóm khách hàng sản xuất, kinh doanh.
Khác với biểu giá bậc thang hiện nay, TOU không phụ thuộc chủ yếu vào tổng sản lượng điện tiêu thụ trong tháng mà còn tính đến thời điểm sử dụng. Thông thường, điện dùng vào giờ thấp điểm có thể rẻ hơn, còn vào cao điểm đắt hơn. Như vậy, hai hộ cùng tiêu thụ 500 kWh mỗi tháng nhưng sử dụng vào thời điểm khác nhau có thể trả hóa đơn khác nhau.
Theo TS Nguyễn Huy Hoạch, chi phí để cung cấp 1 kWh điện không còn giống nhau ở mọi thời điểm trong ngày. Vào giờ thấp điểm hoặc khi nguồn năng lượng tái tạo dồi dào, chi phí huy động nguồn điện thường thấp hơn. Ngược lại, trong các khung giờ nhu cầu tăng cao, đặc biệt vào buổi tối những ngày nắng nóng, hệ thống phải huy động thêm các nguồn điện có giá thành cao hơn.
"TOU phản ánh tốt hơn chi phí cung cấp điện theo từng thời điểm trong ngày", ông Hoạch đánh giá.
Song chuyên gia cho rằng việc điều chỉnh không đơn thuần là thay đổi cách tính tiền mà hướng tới vận hành hệ thống điện.
Trước đây, các chương trình điều chỉnh nhu cầu sử dụng điện chủ yếu hướng tới doanh nghiệp sản xuất - nhóm tiêu thụ điện lớn nhất trong nhiều năm qua. Tuy nhiên, nhóm khách hàng sinh hoạt trở thành nhân tố có ảnh hưởng lớn tới toàn hệ thống.
Nguyên nhân do sự phát triển của năng lượng mặt trời khiến nguồn điện dồi dào vào giữa trưa, trong khi nhu cầu sử dụng của các hộ gia đình lại tăng mạnh vào cuối buổi chiều và buổi tối - thời điểm các nguồn năng lượng tái tạo suy giảm.
"Kết quả là đỉnh phụ tải của hệ thống ngày càng dịch chuyển sang khung giờ từ khoảng 17h30 đến 22h30", ông Hoạch nói. Đây cũng là lúc hàng triệu gia đình đồng thời bật điều hòa, nấu ăn, tắm nước nóng, sử dụng tivi và nhiều thiết bị điện khác.
Thực tế, những ngày nắng nóng cuối tháng 6 vừa qua, công suất tiêu thụ điện lớn nhất của hệ thống quốc gia liên tục xuất hiện trong khung 20-22h thay vì buổi trưa như nhiều năm trước. Điều này buộc hệ thống phải huy động thêm các nguồn điện có chi phí cao để đáp ứng nhu cầu chỉ trong vài giờ.
Theo chuyên gia năng lượng Đào Nhật Đình, mục tiêu lớn nhất của việc áp dụng TOU là điều chỉnh nhu cầu sử dụng điện vào đúng những khung giờ hệ thống chịu áp lực lớn nhất. Hiện nay ngoài đỉnh tiêu thụ vào buổi chiều, miền Bắc còn xuất hiện thêm đỉnh vào khoảng 21h. Đây là thời điểm không còn điện mặt trời nên chi phí cung ứng điện rất cao.
"Giá điện theo giờ là công cụ để khuyến khích người dân chuyển một phần nhu cầu sử dụng điện sang thời điểm giá rẻ hơn, qua đó giảm áp lực cho hệ thống", ông Đình nói.
Chuyên gia Nguyễn Huy Hoạch ước tính nếu hàng triệu hộ gia đình cùng dịch chuyển một phần nhu cầu sử dụng điện ra khỏi giờ cao điểm, tổng công suất lớn nhất của hệ thống có thể giảm hàng nghìn MW. Mức này tương đương xây mới một hoặc nhiều nhà máy điện quy mô lớn nhưng với chi phí thấp hơn nhiều. Qua đó, hệ thống sẽ giảm nhu cầu đầu tư thêm nguồn điện và lưới điện chỉ để phục vụ giờ cao điểm mỗi ngày. Lợi ích này về lâu dài sẽ góp phần giảm chi phí cung cấp điện cho toàn xã hội.
Trong bối cảnh nhu cầu điện tăng nhanh, vai trò này càng trở nên quan trọng. Theo tính toán, mỗi năm hệ thống điện Việt Nam cần bổ sung khoảng 4.000-5.000 MW công suất nguồn mới để đáp ứng tăng trưởng nhu cầu. Trong khi đó, để xây dựng một dự án điện khí LNG hoặc điện gió ngoài khơi quy mô khoảng 1.000 MW thường mất ít nhất 3-4 năm chuẩn bị và thi công.
Để triển khai mô hình này, giới chuyên môn cho rằng ngành điện cần đầu tư đồng bộ cả hạ tầng kỹ thuật và công nghệ. Theo chuyên gia Đào Nhật Đình, Việt Nam hiện cơ bản đã đáp ứng điều kiện kỹ thuật để triển khai cơ chế này khi hơn 90% khách hàng đã sử dụng công tơ điện tử. Vấn đề còn lại chủ yếu là hoàn thiện hệ thống phần mềm và cách thức vận hành.
Tuy nhiên, khó khăn lớn nhất không nằm ở công nghệ mà ở khả năng thay đổi hành vi của người sử dụng điện.
Ông Đình cho rằng chưa đến một nửa số hộ gia đình thực sự có điều kiện dịch chuyển thời gian sử dụng điện. Phần lớn người lao động chỉ trở về nhà sau 18h, trong khi khoảng thời gian từ 19-22h - giờ cao điểm của hệ thống - lại là lúc nấu ăn, tắm giặt, sử dụng điều hòa và các thiết bị sinh hoạt khác. Vì vậy, nhiều hộ gia đình gần như không có cơ hội chuyển việc sử dụng điện sang khung giờ thấp điểm.
Do vậy, chuyên gia nhìn nhận việc thay đổi hành vi sẽ hiệu quả hơn với các thiết bị tiêu thụ điện lớn thay vì thiết bị dùng ít năng lượng. Chẳng hạn, người dân có thể hẹn giờ bình nước nóng, làm mát nhà trước khi về hoặc chuyển thời gian sạc ôtô điện, xe máy điện sang ban đêm.
Về lộ trình, ông đề xuất trước mắt nên áp dụng tại các đô thị lớn - nơi đã phổ biến công tơ điện tử và có hạ tầng kỹ thuật phù hợp. Đồng thời, ngành điện cần minh bạch dữ liệu, cho phép khách hàng theo dõi lượng điện tiêu thụ theo từng giờ thay vì chỉ xem tổng sản lượng theo ngày như hiện nay, từ đó chủ động điều chỉnh thói quen sử dụng.
Ông cũng cho rằng giá điện theo thời gian chỉ là một trong nhiều công cụ quản lý nhu cầu điện, cần được triển khai đồng bộ với các cơ chế khác. Trong dài hạn, khi thị trường bán lẻ điện cạnh tranh được hình thành, có thể nghiên cứu cho phép khách hàng tự lựa chọn giữa nhiều phương án tính giá như giá điện đồng nhất, biểu giá bậc thang hoặc giá điện theo thời gian sử dụng, tùy nhu cầu và khả năng tối ưu chi phí của từng hộ.
Trong báo cáo định kỳ gửi Sở Giao dịch chứng khoán Hà Nội (HNX), Công ty Dịch vụ du lịch cáp treo Fansipan Sa Pa cho biết lợi nhuận trước thuế năm 2025 tăng 7 lần so với cùng kỳ, từ 15 tỷ lên 103 tỷ đồng. Công ty lãi gần 29 tỷ đồng sau khi trừ thuế, gấp hơn 2 lần cùng kỳ.
Theo ban lãnh đạo, các mảng kinh doanh trọng tâm như cáp treo, khách sạn, hoạt động vui chơi giải trí... đều ghi nhận tăng trưởng trong năm ngoái.
Kinh doanh khởi sắc giúp lỗ lũy kế phát sinh của doanh nghiệp này từ những năm trước giảm từ 222 tỷ đồng xuống 194 tỷ. Các chỉ tiêu về khả năng sinh lời như tỷ suất lợi nhuận trên tổng tài sản (ROA) và lợi nhuận trên vốn chủ sở hữu (ROE) cũng cải thiện, lần lượt đạt 0,22% và 0,88%.
Công ty Dịch vụ du lịch cáp treo Fansipan Sa Pa là đơn vị vận hành quần thể Sun World Fansipan Legend. Trong đó, dự án cáp treo được khởi công xây dựng vào tháng 11/2013 và hoạt động từ tháng 2/2016.
Công ty này có vốn chủ sở hữu hơn 4.800 tỷ đồng, tăng vọt so với mức 1.733 tỷ đồng hồi đầu kỳ. Tính đến cuối năm ngoái, tổng nợ phải trả của doanh nghiệp tăng khoảng 2.200 tỷ đồng, lên trên 10.750 tỷ. Trong số này có khoảng 830 tỷ đồng là trái phiếu chào bán trong nước. Dư nợ tăng nhưng các chỉ tiêu về khả năng thanh toán ngắn hạn, nhanh và lãi vay của họ đều cải thiện. Theo ban lãnh đạo, điều này giúp công ty chủ động nguồn lực để đáp ứng các nghĩa vụ tài chính trong ngắn hạn.
