Những ngày gần đây, chỉ cần gõ cụm từ “cardboard sleep detox”, “box sleeping challenge” hay “sleep box healing” trên TikTok, Instagram, người xem sẽ bắt gặp vô số clip ghi lại cảnh các bạn trẻ tự dựng một chiếc hộp giấy lớn, chui vào bên trong, tắt đèn, bỏ điện thoại ra ngoài rồi nằm yên hàng giờ như đang “cách ly khỏi thế giới”.
Người tham gia gọi đây là một kiểu “detox tâm trí cấp tốc”: không ánh sáng xanh, không tin nhắn, không tiếng còi xe, không phải trả lời ai. Chỉ còn một không gian kín, tối, đủ để cuộn tròn cơ thể và thả mình vào giấc ngủ.
Nhiều TikToker mô tả cảm giác này giống như “quay về trạng thái bào thai”, nơi con người được bao bọc và tạm thời thoát khỏi áp lực cuộc sống. Một số chuyên trang quốc tế thậm chí xếp nó cùng nhóm các sleep trend kỳ lạ như “bed rotting”, “potato bed” hay “cocoon sleeping” – những trào lưu nghỉ ngơi nở rộ khi người trẻ rơi vào tình trạng căng thẳng kéo dài.
Không dừng ở trò quay clip câu view, xu hướng “ngủ đóng hộp” này còn kéo ra đời thực bằng sự bùng nổ của mô hình sleep box – những khoang ngủ chỉ rộng chừng 1-2m², được thiết kế như một chiếc hộp kín vừa đủ cho một người nằm. Tại nhiều thành phố lớn, loại hình này đang được quảng bá rầm rộ như nơi “trú ẩn tối giản”, “không gian detox” hay “giấc ngủ riêng tư giữa đô thị đông đúc”.
Trong các clip review, nhiều bạn trẻ tỏ ra thích thú khi được chui vào chiếc hộp nhỏ có rèm che kín mít, bật đèn vàng dịu nhẹ rồi nằm nghe nhạc thiền. Họ cho rằng cảm giác bị bao quanh bốn phía khiến não bộ bớt phân tán, dễ ngủ hơn và hạn chế cơn lo âu.
Tuy nhiên, chính sự “êm ái như tổ kén” ấy lại khiến trào lưu này vấp phải làn sóng tranh cãi dữ dội.
Các chuyên gia tâm lý nhận định, việc cố tình nhốt mình trong không gian siêu hẹp để tránh tiếp xúc xã hội phản ánh một thực tế rằng người trẻ đang mệt mỏi và muốn rút lui khỏi đời sống thường nhật hơn là thực sự thư giãn. Nói cách khác, đây không hoàn toàn là nghỉ ngơi, mà là một kiểu né tránh áp lực.
Nguy hiểm hơn, tại Việt Nam, hàng loạt mô hình sleep box còn bị cảnh báo là “quan tài sống” khi sử dụng ván ép, nhựa, nệm mút trong không gian kín, thiếu thông gió và tiềm ẩn rủi ro cháy nổ cực lớn. Có nơi một căn phòng vài chục mét vuông nhồi tới hàng chục hộp ngủ xếp tầng, lối thoát hiểm chật hẹp đến mức người thuê luôn trong trạng thái nơm nớp. Dẫu vậy, nghịch lý là càng bị cảnh báo, trào lưu này càng lan mạnh.
Các nhà nghiên cứu về xu hướng mạng xã hội chỉ ra rằng những nội dung càng khác thường, càng đánh trúng cảm giác “tôi cũng muốn biến mất một lúc” sẽ càng dễ bùng nổ thành hiện tượng lan truyền. Và hộp giấy ngủ detox đã chạm đúng tâm lý ấy: một chiếc kén tạm bợ cho những bộ não đang quá tải.
Có lẽ vì thế mà giữa thời đại con người bị bủa vây bởi thông báo, deadline và tiếng ồn, một chiếc hộp giấy tối om bỗng trở thành nơi trú ẩn được hàng triệu người trẻ khao khát thử qua.
Nhưng câu hỏi còn bỏ ngỏ là: họ đang tìm kiếm một giấc ngủ ngon hơn… hay chỉ đang cố trốn chạy khỏi cuộc sống?
Từng bị xem là "ác mộng sân bay", việc đến muộn sát giờ bay giờ đây lại trở thành một thử thách viral trên TikTok mang tên "Airport Theory". Hàng loạt TikToker quay cảnh chỉ xuất hiện ở sân bay trước giờ khởi hành khoảng 15-20 phút, rồi chạy đua với thời gian để vượt qua cửa an ninh và lao tới cổng lên máy bay đúng phút chót.
Nhiều video thu hút hàng triệu lượt xem nhờ cảm giác hồi hộp như phim hành động. Một số người khoe chiến tích "vẫn kịp chuyến bay" dù chỉ còn vài phút trước khi đóng cửa boarding. Chính yếu tố may rủi này khiến trend lan nhanh trên mạng xã hội, đặc biệt trong giới trẻ thích cảm giác mạnh và muốn chứng minh rằng "đến sân bay sớm là phí thời gian".
Hashtag #AirportTheory được ghi nhận đạt hàng trăm triệu lượt xem trên TikTok. Theo nhiều bài viết quốc tế, không ít người tham gia thử thách chỉ để tạo nội dung câu view hoặc chứng minh khả năng "đi sân bay chuyên nghiệp".
Tuy nhiên, phía sau các video tưởng như vui nhộn là hàng loạt tình huống dở khóc dở cười. Nhiều hành khách đã thật sự bị trượt chuyến vì đánh giá sai thời gian xếp hàng an ninh, khoảng cách tới cửa khởi hành hoặc thay đổi đột xuất tại sân bay.
Một TikToker nổi tiếng chia sẻ, cô chỉ còn khoảng 25 phút trước giờ bay khi tới sân bay Orlando và phải chạy xuyên nhà ga trong hoảng loạn mới kịp lên máy bay. Sau trải nghiệm này, cô thừa nhận sẽ "không bao giờ thử lại lần nữa".
Các chuyên gia hàng không cũng liên tục lên tiếng cảnh báo. Theo khuyến nghị phổ biến, hành khách nên có mặt trước khoảng 2 giờ với chuyến nội địa và 3 giờ với chuyến quốc tế để phòng trường hợp ùn tắc an ninh, thay đổi cổng boarding hoặc phát sinh sự cố.
Nhiều chuyên gia du lịch gọi "Airport Theory" là một trò thử vận may hơn là mẹo tiết kiệm thời gian. Bởi chỉ cần hàng kiểm tra an ninh đông bất thường hoặc chuyến bay boarding sớm hơn dự kiến, người tham gia có thể mất trắng vé máy bay, lỡ lịch trình hoặc phải mua vé mới với giá cao.
Trên Reddit, không ít người dùng mô tả trào lưu này là "thử thách ngu ngốc" vì quá phụ thuộc vào may mắn. Một bài đăng viral nhận định: "Chaos sells" – hỗn loạn luôn dễ hút view – nên càng nguy hiểm thì càng dễ nổi trên TikTok.
Một số ý kiến khác cho rằng trend phản ánh tâm lý thích cảm giác mạnh và văn hóa "main character" trên mạng xã hội, nơi nhiều người cố biến các tình huống đời thường thành màn trình diễn gây sốc.
Dù vậy, không phải ai cũng phản đối hoàn toàn. Một bộ phận người dùng mạng cho rằng nếu đã quen sân bay, có TSA PreCheck hoặc không ký gửi hành lý thì việc đến sát giờ đôi khi vẫn khả thi. Tuy nhiên, ngay cả những người từng "thoát hiểm" thành công cũng thừa nhận đây là lựa chọn đầy rủi ro và không phù hợp với số đông.
Giữa thời đại mà mọi hành động đều có thể trở thành nội dung TikTok, "Airport Theory" đang trở thành ví dụ điển hình cho các trào lưu mạng gây tranh cãi: càng mạo hiểm, càng dễ viral.
Ở nhiều quốc gia, mang điện thoại vào phòng thi đã bị xem là vi phạm nghiêm trọng. Nhưng tại Nhật Bản, mức độ kỷ luật trong các kỳ thi còn khắt khe hơn nhiều đến mức khiến không ít du học sinh và cư dân mạng quốc tế phải sốc.
Trong các kỳ thi tuyển sinh đại học tại Nhật Bản, thí sinh được yêu cầu tuân thủ hàng loạt quy định cực chi tiết: điện thoại phải tắt nguồn hoàn toàn và đặt đúng vị trí quy định, đồng hồ thông minh bị cấm tuyệt đối, tai nghe hoặc thiết bị phát âm thanh có thể bị xem là hành vi gian lận.
Điều khiến nhiều người bất ngờ là ngay cả những hành động tưởng như vô hại cũng bị kiểm soát rất nghiêm ngặt.
Một số quy chế thi yêu cầu thí sinh nếu làm rơi bút hoặc đồ dùng xuống sàn phải giơ tay báo giám thị thay vì tự ý cúi xuống nhặt. Lý do là mọi chuyển động bất thường đều có thể gây nghi ngờ về hành vi trao đổi hoặc giấu tài liệu.
Trên Reddit, nhiều người từng tham gia thi ở Nhật mô tả bầu không khí phòng thi "căng như quân đội". Một người dùng viết rằng chỉ cần tạo tiếng động lớn hoặc nhìn ngang quá lâu cũng đủ khiến giám thị đến nhắc nhở ngay lập tức.
Một số trường đại học còn kiểm soát rất chặt tiếng động trong phòng thi. Thí sinh được yêu cầu hạn chế tối đa việc dịch chuyển ghế, mở hộp bút hay thậm chí ho quá lớn trong thời gian làm bài.
Nhiều du học sinh cho biết, điều khiến họ áp lực không chỉ là đề thi khó, mà còn là cảm giác bị giám sát liên tục trong nhiều giờ. "Khi bước vào phòng thi ở Nhật, tôi có cảm giác như mọi hành động đều đang bị theo dõi", một du học sinh chia sẻ trên diễn đàn Quora.
Sự nghiêm ngặt này xuất phát từ việc Nhật Bản đặc biệt coi trọng tính trung thực trong giáo dục. Chỉ cần một vụ gian lận lớn xảy ra cũng có thể khiến cả trường đại học bị chỉ trích dữ dội.
Năm 2022, dư luận Nhật từng chấn động khi một nữ sinh dùng điện thoại bí mật chụp đề thi đại học quốc gia rồi đăng lên mạng nhờ giải giúp. Vụ việc khiến chính quyền và các trường siết chặt hơn nữa quy định chống gian lận.
Sau vụ việc, nhiều điểm thi tăng cường kiểm tra thiết bị điện tử, yêu cầu thí sinh tháo tai nghe, đồng hồ thông minh và để toàn bộ đồ công nghệ ngoài tầm với.
Ở một số kỳ thi quan trọng, giám thị còn đi liên tục giữa các dãy bàn để quan sát chuyển động mắt và hành vi bất thường. Việc quay ngang quay dọc quá nhiều lần có thể bị đánh dấu nghi vấn.
Theo các chuyên gia giáo dục Nhật, mục tiêu không chỉ là ngăn gian lận mà còn duy trì "sự công bằng tuyệt đối" trong thi cử, điều được xem là nền tảng của hệ thống tuyển sinh cạnh tranh khốc liệt tại nước này.
Mỗi năm, hàng trăm nghìn học sinh Nhật phải tham gia kỳ thi tuyển sinh đại học quốc gia với áp lực cực lớn. Chỉ vài điểm chênh lệch cũng có thể quyết định cơ hội bước vào các trường danh tiếng như Đại học Tokyo hay Kyoto. Chính vì vậy, tính kỷ luật trong phòng thi gần như được đẩy đến mức tối đa.
Nhiều cư dân mạng quốc tế cho rằng quy định thi cử ở Nhật "nghiêm đến ám ảnh". Nhưng với không ít người Nhật, đó đơn giản là một phần văn hóa coi trọng trật tự và trách nhiệm cá nhân. Bởi trong một xã hội đề cao sự chuẩn xác, đôi khi chỉ một hành động nhỏ sai quy định cũng đủ bị xem là phá vỡ tính công bằng của cả kỳ thi.
Những ngày này, trên các cánh đồng hành, tỏi ở đặc khu Lý Sơn, không khí sản xuất trở nên khẩn trương. Dưới nắng gắt, người dân tất bật kéo ống, vận hành máy bơm, tận dụng từng mạch nước ngầm để cứu cây trồng.
Gia đình ông Lê Thanh Tiễn (thôn Đông An Vĩnh) vừa xuống giống vụ hành mới trên hơn 5 sào sau khi thu hoạch tỏi cuối tháng 3. Tuy nhiên, nắng nóng kéo dài khiến nguồn nước tưới khan hiếm, ảnh hưởng trực tiếp đến sinh trưởng của cây.
Khu vực sản xuất của gia đình ông Tiễn nằm gần giếng Ông Lý - một trong những nguồn nước ngầm lớn trên đảo. Đây cũng là điểm nhiều hộ dân cùng khai thác.
"Dù giếng chưa cạn nhưng vào cao điểm, áp lực rất lớn. Có hộ phải kéo ống dài hàng trăm mét, thậm chí cả cây số để dẫn nước về ruộng, nên việc sử dụng phải tiết kiệm tối đa", ông Tiễn nói.
Không riêng gia đình ông Tiễn, nhiều nông dân trên đảo cũng phải "liệu cơm gắp mắm". Một số hộ chủ động giảm diện tích, chuyển sang cây trồng ít nước hơn để giảm áp lực lên nguồn nước ngầm.
Bên cạnh đó, người dân vẫn duy trì giải pháp phủ cát trắng trên ruộng – vừa giữ ẩm, giảm nhiệt cho đất, vừa giúp tiết kiệm nước tưới.
Ông Nguyễn Thành Dũng (thôn Đông An Vĩnh) cho biết, gia đình ông canh tác hơn 1 ha hành, tỏi nhưng phải chia nhỏ diện tích, ưu tiên vùng có điều kiện tưới tốt.
"Mỗi lần tưới chỉ khoảng 20 phút, luân phiên giữa các ruộng, chủ yếu vào sáng sớm hoặc buổi tối để hạn chế thất thoát nước", ông Dũng chia sẻ.
Theo thống kê, diện tích cây màu, rau, quả ở Lý Sơn khoảng hơn 300 ha. Toàn đảo hiện có hồ chứa nước Thới Lới, hai công trình cấp nước tập trung và hơn 2.000 giếng, trong đó gần một nửa là giếng đào.
Việc khai thác nước ngầm kéo dài khiến nhiều khu vực bị suy giảm trữ lượng, thậm chí xâm nhập mặn. Từ năm 2016, tỉnh Quảng Ngãi đã cấm đào, khoan giếng mới để bảo vệ nguồn nước.
Không chỉ thiếu nước tưới, người dân còn gặp khó về nước sinh hoạt. "Làm nông còn có thể xoay xở, nhưng nước sinh hoạt thì không thể thiếu. Hồ Thới Lới nên ưu tiên phục vụ dân sinh thay vì tưới tiêu", ông Dũng đề xuất.
Trước thực trạng này, người dân và chính quyền địa phương đã triển khai nhiều giải pháp. Tại đảo Bé, các hộ dân chủ động xây bể ngầm trữ nước mưa; đồng thời tăng cường sử dụng bể chứa tập trung để tích trữ nước từ sớm.
Ông Nguyễn Văn Huy, Chủ tịch UBND đặc khu Lý Sơn, cho biết, địa phương đang xây dựng thêm hai bể chứa nước mưa quy mô lớn, dự kiến hoàn thành trong năm 2026. Bên cạnh đó, dự án hệ thống bể chứa nước mưa với tổng vốn khoảng 75 tỷ đồng cũng đang được tái khởi động.
"Về lâu dài, Lý Sơn sẽ đầu tư nhà máy khử nước biển thành nước ngọt theo quy hoạch phát triển du lịch. Đây là giải pháp căn cơ để đáp ứng nhu cầu nước trong tương lai", ông Huy nói.
