Sáng 28-4, Cơ quan phòng vệ Đài Loan cho biết đã phát hiện 2 tàu chiến Trung Quốc hoạt động trong vùng biển gần quần đảo Bành Hồ ở eo biển Đài Loan.
Trong 24 giờ qua, tổng cộng 9 tàu chiến Trung Quốc đang hoạt động xung quanh hòn đảo và 22 máy bay quân sự bị phát hiện.
Cơ quan này đã công bố bản đồ vị trí các máy bay, chủ yếu ở eo biển và phía bắc và tây nam hòn đảo, và hình ảnh màu của cả hai tàu mới xuất hiện được chụp từ trên không, nhưng không cung cấp vị trí chính xác của tàu.
Dù thường xuyên cập nhật vị trí của máy bay quân sự Trung Quốc, Đài Loan hiếm khi cung cấp chi tiết về vị trí hoạt động của các tàu chiến Trung Quốc, thường chỉ khi phát hiện tàu sân bay như trường hợp tuần trước.
Đài Loan đã triển khai máy bay, tàu chiến và hệ thống tên lửa ven biển để giám sát hoạt động của tàu và máy bay Trung Quốc.
Cuối ngày hôm qua 27-4, Đài Loan cho biết một tàu khu trục và một tàu hộ vệ của Trung Quốc tiến vào vùng biển phía tây nam quần đảo Bành Hồ, nơi đặt các căn cứ hải quân và không quân lớn của Đài Loan.
Bộ Quốc phòng Trung Quốc chưa đưa ra phản hồi, theo Hãng tin Reuters. Đầu tháng này, bộ này nhắc lại khẳng định rằng các hoạt động quân sự thường xuyên của Trung Quốc xung quanh Đài Loan là “hoàn toàn chính đáng và hợp lý”.
Trung Quốc coi Đài Loan là một phần lãnh thổ không thể tách rời và thường xuyên điều động tàu chiến và máy bay chiến đấu xung quanh hòn đảo.
Tuy nhiên Đài Loan bác bỏ các tuyên bố của Bắc Kinh, cho rằng chỉ có người dân trên đảo mới có thể quyết định tương lai của họ.
Trong tháng 4-2026, Đài Loan đã theo dõi 216 lần xuất hiện của máy bay quân sự Trung Quốc và tàu chiến 225 lần.
"Các tàu khu trục tên lửa dẫn đường của hải quân Mỹ đã đi qua eo biển Hormuz và đang hoạt động tại vịnh Ba Tư để hỗ trợ cho Dự án Tự do", Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) thông báo trên X ngày 4/5, nhắc đến tên chiến dịch "giải cứu" mà Tổng thống Donald Trump khởi động.
Đây là hai tàu chiến đầu tiên của hải quân Mỹ di chuyển thành công qua eo biển Hormuz kể từ khi ông Trump ngày 3/5 khởi động chiến dịch "Dự án Tự do" nhằm "dẫn đường cho tàu thuyền di chuyển an toàn khỏi vùng biển bị phong tỏa, để họ có thể tiếp tục công việc một cách tự do".
"Bước đầu, hai tàu thương mại mang cờ Mỹ đã di chuyển qua eo biển Hormuz thành công và tiếp tục hành trình an toàn", CENTCOM cho biết, nhưng không nêu tên của hai phương tiện. "Lực lượng Mỹ đang tích cực hỗ trợ các nỗ lực nhằm khôi phục hoạt động đi lại qua eo biển cho các tàu thương mại".
Giới chức Iran chưa bình luận về thông tin.
Kể từ khi xung đột nổ ra cuối tháng 2, Iran đã phong tỏa eo biển Hormuz với hầu hết tàu thuyền, ngoại trừ tàu của nước này và một số quốc gia "thân thiện", trong khi Mỹ áp đặt phong tỏa ngược lại lên mọi cảng biển của Iran từ ngày 13/4. Theo Tổ chức Hàng hải Quốc tế, hàng trăm tàu và khoảng 20.000 thủy thủ đã không thể đi qua eo biển này trong suốt cuộc xung đột.
Tổng thống Trump ngày 3/5 cho biết nhiều nước đã liên hệ với Mỹ đề nghị hỗ trợ các tàu đang mắc kẹt tại vùng Vịnh. Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) tuyên bố triển khai lực lượng quy mô lớn gồm khu trục hạm, khoảng 100 máy bay, phương tiện không người lái và 15.000 quân nhân cho chiến dịch "Dự án Tự do".
Iran ngày 4/5 cảnh báo sẽ tấn công mọi đơn vị của Mỹ tiến vào Hormuz. Truyền thông Iran đưa tin lực lượng nước này đã bắn cảnh báo và buộc một tàu chiến Mỹ phải quay đầu, các nguồn tin địa phương nói hai quả tên lửa đã đánh trúng chiến hạm này gần đảo Jask. Tuy nhiên, CENTCOM bác bỏ thông tin, khẳng định không tàu chiến nào của Mỹ bị tấn công ở eo biển Hormuz.
5 nguồn thạo tin ngày 17/4 tiết lộ với Reuters rằng Mỹ tới nay chưa giao một số lô hàng được châu Âu mua theo Chương trình Bán vũ khí cho nước ngoài (FMS). Trong các lô hàng này có nhiều loại khí tài khác nhau, một số được dùng cho cả mục đích tấn công lẫn phòng thủ.
Các quan chức Mỹ đã thông báo cho phía châu Âu về việc nhiều lô hàng vũ khí có thể bị hoãn bàn giao. Theo các nguồn tin, những nước ở khu vực Baltic và Scandinavia nằm trong danh sách đối tác châu Âu bị ảnh hưởng bởi tình trạng trên.
Bộ Quốc phòng Estonia và Litva ngày 17/4 cho biết Mỹ đã thông báo cho hai nước này về khả năng chậm trễ trong việc giao thiết bị quân sự vì xung đột với Iran. Một số quan chức châu Âu phàn nàn rằng tình trạng trên đang đặt họ vào tình thế khó khăn.
Một phát ngôn viên Lầu Năm Góc từ chối bình luận về thông tin, viện dẫn lý do "bảo mật tác chiến", nhưng tuyên bố "quân đội Mỹ mạnh nhất thế giới, chúng tôi đảm bảo rằng lực lượng Mỹ cùng các đồng minh và đối tác có những thứ họ cần để chiến thắng".
Mỹ dưới thời Tổng thống Donald Trump đã thúc đẩy các đồng minh NATO tại châu Âu mua thêm nhiều vũ khí do nước này sản xuất, trong đó có qua chương trình FMS. Đây là một phần trong nỗ lực chuyển trách nhiệm phòng thủ chung châu Âu từ Mỹ sang các đối tác ở đây.
Tuy nhiên, việc giao hàng nhiều lần bị trì hoãn khiến các nước châu Âu thất vọng. Một số quốc gia đang xem xét chuyển sang những hệ thống vũ khí được chế tạo tại châu Âu.
Các quan chức Mỹ cho rằng số vũ khí bị hoãn giao cần cho chiến dịch tại Trung Đông, đồng thời chỉ trích châu Âu vì không giúp Mỹ và Israel mở lại eo biển Hormuz.
Trước xung đột hiện tại với Iran, Mỹ đã chuyển lượng vũ khí trị giá hàng tỷ USD, trong đó có pháo, đạn và tên lửa chống tăng cho Ukraine từ năm 2022 và Israel khi nước này bắt đầu chiến dịch tấn công Dải Gaza vào năm 2023.
Sau khi chiến sự bùng phát ngày 28/2, Iran phóng hàng trăm tên lửa đạn đạo và máy bay không người lái (UAV) vào các nước vùng Vịnh. Phần lớn trong số này bị đánh chặn, chủ yếu bằng đạn PAC-3 của tổ hợp Patriot mà Ukraine cần để đối phó đòn tập kích từ Nga.
Đoàn đại biểu công nghệ UAV Việt Nam tham dự XPONENTIAL 2026 với quy mô lớn nhất từ trước đến nay, đánh dấu bước tiến mới của hệ sinh thái drone trong nước trên thị trường công nghệ toàn cầu.
Tham gia đoàn có nhiều doanh nghiệp chủ lực trong ngành UAV Việt Nam. Trong đó, Gremsy - công ty phát triển các hệ thống ổn định hình ảnh (gimbal) và camera chuyên dụng cho UAV, hiện có mặt tại hơn 30 quốc gia, là đơn vị tiên phong góp mặt tại XPONENTIAL với lần thứ 6 tham dự.
Realtime Robotics tham gia với các dòng drone chuyên dụng phục vụ lĩnh vực an ninh, quốc phòng, trong đó dòng drone Hera đã tạo được nhiều dấu ấn. Saolatek mang đến các giải pháp drone tích hợp, trong đó tập trung vào sản phẩm phục vụ giáo dục, đào tạo, giám sát, cứu hộ và cứu nạn.
Ngoài các doanh nghiệp lớn, đoàn Việt Nam còn có sự góp mặt của hai startup là XBLink và Rustech. Đồng hành cùng đoàn là các tổ chức gồm Khu Công nghệ cao TP HCM, FPT UAV, Học viện Hàng không Việt Nam (VAA) và Ban Nghiên cứu Phát triển Kinh tế tư nhân (Ban IV), đơn vị tư vấn trực thuộc Hội đồng tư vấn cải cách thủ tục hành chính.
Sự hiện diện tại Detroit không chỉ nhằm giới thiệu sản phẩm mà còn thể hiện năng lực nghiên cứu, phát triển và sản xuất của Việt Nam trong lĩnh vực UAV cũng như kinh tế tầm thấp (Low Altitude Economy).
XPONENTIAL 2026 được xem là cơ hội để doanh nghiệp Việt tiếp cận trực tiếp đối tác và khách hàng quốc tế, cập nhật xu hướng công nghệ mới, đồng thời tìm kiếm cơ hội hợp tác và đầu tư nhằm thúc đẩy mục tiêu phát triển Việt Nam thành trung tâm sản xuất UAV quan trọng trong khu vực.
Ông Trần Anh Tuấn, Phó chủ tịch kiêm CEO Mạng lưới Hàng không Vũ trụ Việt Nam (AUVS Việt Nam), cho biết việc tham dự sự kiện là bước ngoặt để doanh nghiệp công nghệ Việt hội nhập sâu hơn vào chuỗi giá trị công nghệ toàn cầu, đặc biệt trong lĩnh vực thiết bị bay không người lái.
Trong khuôn khổ triển lãm, AUVS Việt Nam và Hiệp hội Thiết bị bay không người lái quốc tế (AUVSI) đã đạt thỏa thuận thiết lập quan hệ hợp tác chiến lược.
Theo ông Tuấn, AUVS Việt Nam đang hướng tới vai trò là "cánh tay nối dài" đầu tiên của AUVSI tại Đông Nam Á, qua đó trở thành một mắt xích trong chuỗi giá trị toàn cầu của ngành thiết bị không người lái.
Bản ghi nhớ hợp tác giữa hai bên tập trung vào ba nội dung chính gồm trao đổi tri thức về hệ thống không người lái (UAV/UAS), kết nối doanh nghiệp Việt với cộng đồng quốc tế và tổ chức các hội thảo chuyên đề ưu tiên tại Việt Nam.
"Sự hợp tác này không chỉ khẳng định vị thế của AUVS Việt Nam, mà còn là đòn bẩy để đưa trí tuệ Việt trong lĩnh vực thiết bị không người lái vươn tầm quốc tế", ông Tuấn nói.
