Hôm qua 22.5, tờ The Hill dẫn lời Quyền Bộ trưởng Hải quân Mỹ Hùng Cao cho biết Mỹ đang tạm dừng bán vũ khí cho Đài Loan.
Thông tin trên được ông Hùng Cao đưa ra tại một phiên điều trần của Tiểu ban Phân bổ Quốc phòng ở Thượng viện. Phát biểu tại phiên điều trần, ông cho biết Mỹ vẫn còn “rất nhiều” tên lửa và tên lửa đánh chặn, tuy nhiên Washington vẫn ngừng cung cấp vũ khí cho Đài Loan nhằm đảm bảo có đủ mọi thứ cho chiến dịch quân sự đang xảy ra tại Iran. Theo ông, việc cung cấp vũ khí có thể được phục hồi khi Washington “thấy cần thiết”.
Liên quan vấn đề này, chính quyền Đài Bắc ngày 22.5 cho biết chưa nhận được bất kỳ thông tin nào về sự chậm trễ trong việc cung cấp vũ khí của Mỹ. Đảo này đang chờ Mỹ phê chuẩn một gói bán vũ khí mới được cho là trị giá tới 14 tỉ USD.
Vấn đề Đài Loan đã trở thành một trong các nội dung gây nhiều chú ý tại cuộc hội đàm giữa Tổng thống Mỹ Donald Trump với Chủ tịch nước Trung Quốc Tập Cận Bình, khi ông Trump thăm Trung Quốc từ ngày 13 – 15.5. Tại Bắc Kinh, Chủ tịch Tập đã không ngừng tái khẳng định “lằn ranh đỏ” với Mỹ về vấn đề Đài Loan, thậm chí cảnh báo có thể dẫn đến xung đột giữa hai bên.
Tuần trước, về vấn đề đơn hàng vũ khí trị giá 14 tỉ USD mà Đài Loan muốn mua, Tổng thống Trump cho biết ông chưa đưa ra quyết định sau cùng. Khi đó, ông Trump cũng cho biết có thể trì hoãn việc bán vũ khí cho Đài Loan như một “con bài đàm phán” với Trung Quốc. Chính vì thế, thông tin về việc tạm ngưng cung cấp vũ khí cho Đài Loan được giới quan sát nhận định có thể không chỉ do chiến sự Iran, mà còn do sự tác động của Trung Quốc đại lục.
Xung đột ở Iran cũng khiến cho Đài Loan bị ảnh hưởng nghiêm trọng về nguồn cung cấp năng lượng. Theo báo cáo của Trung tâm Nghiên cứu chiến lược và quốc tế (CSIS, Mỹ), khoảng 85% dầu thô và khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) nhập khẩu của Đài Loan đi qua điểm nghẽn Hormuz – vốn bị đình trệ nghiêm trọng từ cuối tháng 2 do chiến sự Iran. Đài Loan chỉ tự chủ được khoảng 4,2% tổng nhu cầu về năng lượng của đảo này.
Trong khi đó, an ninh năng lượng là một phần không thể thiếu đối với ngành công nghiệp chip của Đài Loan, giúp Đài Bắc củng cố giá trị chiến lược đối với nền kinh tế toàn cầu vì nền kinh tế này sản xuất đến 90% lượng chip bán dẫn tiên tiến toàn cầu. Qua đó, ngành công nghiệp bán dẫn của Đài Loan đòi hỏi một lượng lớn điện. Nhà sản xuất chip hàng đầu của Đài Loan, thuộc Công ty Sản xuất chất bán dẫn Đài Loan (TSMC), tiêu thụ 9% nguồn cung cấp điện của Đài Loan và tỷ lệ này dự kiến sẽ tăng lên 15% vào khoảng năm 2030. Sự tăng trưởng theo cấp số nhân của lĩnh vực trí tuệ nhân tạo (AI) toàn cầu và nhu cầu quốc tế đi kèm với chip dự kiến sẽ thúc đẩy tăng trưởng nhu cầu điện của Đài Loan: Nhu cầu điện trong 5 năm tới có thể tăng nhanh gấp đôi so với trong 10 năm qua.
Để ứng phó rủi ro an ninh năng lượng, Đài Loan đã xây dựng năng lực dự trữ dầu thô đủ cho nhu cầu 140 ngày. Nhưng trữ lượng dự trữ LNG của hòn đảo chỉ kéo dài 12 ngày tiêu thụ, khiến khả năng gián đoạn nguồn cung trở thành một cuộc khủng hoảng cấp bách hơn. Công ty dầu khí thuộc sở hữu chính quyền là CPC và công ty điện lực thuộc chính quyền là Taipower đang nỗ lực tăng gấp 3 lần dung lượng kho lưu trữ và kho chứa LNG để đáp ứng các yêu cầu lưu trữ hợp pháp là 14 ngày vào năm 2027.
Thời gian qua, Đài Loan phải tăng cường nhập khẩu LNG từ Mỹ. Nhưng đây chỉ là giải pháp tình thế, nên Đài Bắc đang phải xây dựng một chiến lược an ninh năng lượng mang tính sống còn trong tương lai.
Theo Hãng tin Reuters, ngày 31-5, Bộ trưởng Quốc phòng Nhật Bản Shinjiro Koizumi đã bác bỏ cáo buộc rằng Tokyo đang theo đuổi "chủ nghĩa quân phiệt mới", đồng thời chỉ trích Trung Quốc mở rộng quân đội thiếu minh bạch.
Phát biểu tại Đối thoại Shangri-La ở Singapore, ông Koizumi nhấn mạnh: "Phương thức tiếp cận đối ngoại cũng như các hoạt động quân sự của Trung Quốc hiện là mối lo ngại sâu sắc đối với Nhật Bản và cộng đồng quốc tế".
Bộ trưởng Quốc phòng Nhật Bản đặc biệt lưu ý việc Bắc Kinh liên tục gia tăng ngân sách quốc phòng ở mức cao.
Đáp lại những chỉ trích nhằm vào Tokyo, ông Koizumi lập luận: "Hãy thử nghĩ xem, có một quốc gia sở hữu kho vũ khí hạt nhân khổng lồ và các máy bay ném bom chiến lược. Nhật Bản không có những loại vũ khí đó, nhưng vẫn bị gán nhãn là chủ nghĩa quân phiệt kiểu mới?".
Ông khẳng định Tokyo luôn tuân thủ luật pháp quốc tế và cam kết thực hiện Hiến chương Liên hợp quốc, đồng thời theo đuổi mục tiêu duy trì một "trật tự quốc tế tự do và mở".
Trước đó Bộ Ngoại giao Trung Quốc từng kêu gọi các quốc gia châu Á - Thái Bình Dương "cùng nhau phản đối những hành động liều lĩnh từ chủ nghĩa quân phiệt kiểu mới của Nhật Bản".
Tại diễn đàn ở Singapore lần này, thiếu tướng Mạnh Tường Thanh - đại diện phía Trung Quốc - tiếp tục chỉ trích Tokyo.
"Tôi hoài nghi sâu sắc rằng liệu một quốc gia chưa xóa bỏ tận gốc tàn dư độc hại của chủ nghĩa quân phiệt có đủ tư cách để bàn luận về hợp tác quốc phòng tại các sự kiện quốc tế, và có thể giành được niềm tin từ các nước châu Á từng bị xâm lược hay không", ông nói.
Quan hệ Nhật Bản - Trung Quốc đã xuống mức thấp nhất trong nhiều năm, sau khi Thủ tướng Takaichi Sanae cảnh báo hồi tháng 11-2025 rằng Nhật Bản có thể can thiệp quân sự nếu Trung Quốc tấn công Đài Loan.
Bộ trưởng Koizumi bày tỏ tiếc nuối khi không thể gặp người đồng cấp Trung Quốc bên lề Đối thoại Shangri-La - diễn đàn an ninh hàng đầu châu Á. Đây cũng là năm thứ hai liên tiếp Bộ trưởng Quốc phòng Trung Quốc Đổng Quân vắng mặt tại sự kiện.
Dù vậy ông Koizumi khẳng định Nhật Bản vẫn sẵn sàng duy trì đối thoại với Trung Quốc và các bên liên quan nhằm thúc đẩy ổn định khu vực.
Bên cạnh đó ông tuyên bố Nhật Bản quyết tâm mở rộng vai trò trong hợp tác trang thiết bị quốc phòng tại châu Á - Thái Bình Dương để tăng cường năng lực răn đe.
Tháng 4 vừa qua Tokyo đã công bố đợt cải tổ lớn nhất trong nhiều thập kỷ đối với quy định xuất khẩu quốc phòng, nới lỏng hạn chế bán vũ khí ra nước ngoài, mở đường cho xuất khẩu tàu chiến, tên lửa và các khí tài quân sự khác.
Phi thuyền Orion chở theo 3 phi hành gia Mỹ và 1 người Canada được phóng lên bằng tên lửa đẩy SLS trước đó một ngày. Trong thời gian đó, phi thuyền bay quanh quỹ đạo trái đất để phi đội kiểm tra các hệ thống hỗ trợ sự sống trên tàu.
Đến sáng qua, trung tâm chỉ huy mặt đất mở nhạc đánh thức các nhà du hành và bật đèn xanh cho họ kích hoạt động cơ của phi thuyền để bứt ra khỏi quỹ đạo trái đất. Theo AFP, lực đẩy mạnh tương đương với việc tăng tốc một chiếc xe đứng yên lên vận tốc của xe chạy trên đường cao tốc trong chỉ 3 giây. Cú đề pa được thực hiện "hoàn hảo", đẩy con tàu lên vận tốc hơn 38.000 km/giờ để thoát khỏi lực hút của trái đất. Quan chức NASA Lori Glaze cho biết đây là lần đầu tiên từ năm 1972 con người rời khỏi quỹ đạo trái đất.
Trong khoảng một ngày trước đó, các phi hành gia đã thoải mái tận hưởng khung cảnh hùng vĩ của trái đất từ cửa sổ của tàu Orion. "Tôi phải nói rằng đây là sự kiện phi thường. Đưa 4 người đi xa 250.000 dặm (402.336 km) vào vũ trụ là nỗ lực phi thường", chỉ huy trưởng Reid Wiseman nói.
Trước đó, một sự cố nhỏ đã xảy ra ở buồng vệ sinh của tàu khi phi thuyền vừa lên quỹ đạo, buộc phi hành gia phải sử dụng túi đựng nước tiểu dự phòng. Trung tâm chỉ huy mặt đất cũng yêu cầu phi đội cho nước vào các túi dự trữ vì lo thiếu nước uống sau khi vòi nước trên tàu bị trục trặc lúc vừa phóng. Các sự cố đã được hướng dẫn khắc phục.
Trong những ngày tới, phi thuyền sẽ bay vòng qua mặt trăng và trở về trái đất, hoàn thành đường bay theo hình số 8 với tổng hành trình dài nhất từ trước đến nay của một sứ mệnh không gian có người. Phi thuyền sẽ dựa vào lực hấp dẫn của trái đất và mặt trăng để hoàn thành chuyến bay kéo dài 10 ngày mà không cần kích hoạt động cơ thêm.
Cột mốc lớn tiếp theo sẽ diễn ra vào đầu tuần sau, khi tàu Orion vòng qua phía xa của mặt trăng và cũng là điểm xa nhất trong hành trình. Khi đó, phi đội sẽ có dịp chứng kiến cảnh nhật thực toàn phần, khi mặt trăng che hết mặt trời theo góc nhìn trên tàu. Khi trở về vào ngày 10.4, tàu Orion có thể thiết lập thêm kỷ lục là tàu vũ trụ tái nhập bầu khí quyển với tốc độ cao nhất.
Artemis 2 là chuyến bay có người đầu tiên trong đại kế hoạch của NASA nhằm đưa con người đặt chân trở lại mặt trăng, dự kiến vào năm 2028, và xa hơn là xây dựng căn cứ cũng như hiện diện lâu dài trên đó.
Giám đốc Sở Cảnh sát thành phố Montreal Fady Dagher cho biết vào khoảng 11h35 ngày 22/6, có người đã gọi điện báo về một đối tượng chĩa súng ra ngoài từ cửa sổ khách sạn Hilton.
Ngay khi cảnh sát vừa đến hiện trường, tên này đã nổ súng tấn công. Vụ nổ súng xảy ra tại một khu phố đông người Do Thái sinh sống, nơi có nhiều nhà hàng và chợ bán thực phẩm kosher (thực phẩm theo luật ăn kiêng Do Thái).
Tay súng bắn chết cảnh sát Mohamed Lamine Benredouan, 34 tuổi. Các sĩ quan khác bắn trả, tiêu diệt nghi phạm. Một thường dân có tên Michael Mizrahi, 68 tuổi, cũng thiệt mạng nhưng chưa rõ ai là người đã nổ súng. Một nữ cảnh sát bị thương nặng và đang trong tình trạng ổn định.
Benredouan đã phục vụ trong lực lượng cảnh sát từ năm 2021. Ông Dagher cho biết đây là lần đầu tiên trong 24 năm một sĩ quan cảnh sát Montreal thiệt mạng khi làm nhiệm vụ. "Đây là một ngày rất, rất buồn. Đó là một cơn ác mộng", ông nói với các phóng viên. Những vụ xả súng như vậy rất hiếm khi xảy ra ở Montreal.
Video đăng tải trên mạng xã hội cho thấy cuộc đấu súng giữa cảnh sát và tay súng mặc áo khoác màu ô liu và quần kaki. Nghi phạm dường như bị bắn khi đang chỉnh lại khẩu súng hoặc nạp đạn.
Jacob Coutu, người làm ở một công trường gần hiện trường, cho biết anh đã nghe thấy "4 hoặc 5 tiếng súng". Vài phút sau, nhiều cảnh sát đến hiện trường. Coutu ước tính mình đã nghe thấy 30 - 40 phát súng.
Frank Vogas đang mua sơn tại một cửa hàng trong khu vực khi tiếng súng nổ ra. "Tôi thấy cảnh sát xông vào, từ mọi hướng ùa đến, và họ giơ súng lên", người đàn ông 71 tuổi mô tả, nói thêm rằng các sĩ quan đã yêu cầu mọi người trong cửa hàng nằm sát xuống sàn.
Thủ tướng Canada Mark Carney cho biết ông "kinh hoàng" trước vụ bạo lực.
Giới chức xác định đây không phải là tấn công khủng bố. Quan chức phụ trách an ninh Quebec Ian Lafrenière cho biết ông từ chối bình luận về danh tính cũng như động cơ của nghi phạm, vì sự việc đang được điều tra.
Truyền thông Canada đưa tin nghi phạm để lại tài liệu dài khoảng 100 trang. Trong đó, anh bày tỏ lòng căm thù sâu sắc đối với phụ nữ và tuyên bố đi theo hệ tư tưởng "incel" (độc thân không tự nguyện), tập hợp những người đàn ông cho rằng mình bị phụ nữ hắt hủi, đổ lỗi cho phái nữ về những bất hạnh của bản thân cũng như các vấn nạn trong xã hội.
