Nhật Bản và EU lên tiếng về Hoa Đông, Biển Đông, Trung Quốc phản ứng

Hôm qua, hãng thông tấn Tasnim dẫn lời người phát ngôn quân đội Iran Mohammad Akraminia cảnh báo các tàu từ những nước tuân theo lệnh cấm vận của Mỹ đối với Iran từ nay sẽ gặp khó khăn khi đi qua eo biển Hormuz. Ông nhấn mạnh: "Nếu kẻ thù lại tấn công Iran, họ sẽ bị bất ngờ trước những vũ khí mới, phương thức tác chiến mới và chiến trường mới". Tuyên bố được đưa ra khi Iran vẫn khẳng định nước này đang kiểm soát eo biển chiến lược và chuẩn bị phương án hợp thức hóa bằng cách thông qua một dự luật với điều khoản cấm tàu thuyền của "các nước thù địch", theo Reuters.

Trước đó, Lực lượng Vệ binh cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) đe dọa tấn công các lợi ích của Mỹ tại Trung Đông nếu tàu dầu và tàu thương mại của Iran bị gây hấn. IRGC cảnh báo rằng "tên lửa và máy bay không người lái đã khóa mục tiêu vào kẻ thù" và "đang chờ lệnh khai hỏa". Một ngày trước đó, Mỹ tấn công 2 tàu dầu Iran tại vịnh Oman với cáo buộc những tàu này tìm cách thoát sự phong tỏa của hải quân Mỹ.

Bên cạnh đó, tình hình chiến sự trong tuần qua bất ngờ leo thang khi Washington tấn công các cơ sở quân sự tại Iran để đáp trả đợt tấn công nhắm vào nhóm tàu chiến Mỹ. Tehran cáo buộc Washington là bên gây hấn trước khi tấn công tàu Iran, buộc nước này phải đáp trả. Sáng qua, Cơ quan Điều hành thương mại hàng hải Anh (UKMTO) cho biết một tàu chở hàng đã thông báo bị trúng đạn ngoài khơi Qatar nhưng chưa rõ bên nào tấn công, theo AP. Bất chấp những căng thẳng nêu trên, các quan chức Nhà Trắng khẳng định thỏa thuận ngừng bắn vẫn đang duy trì hiệu lực.

Trong khi đó, tình hình đàm phán vẫn chưa có dấu hiệu tiến triển rõ ràng. Tối qua, truyền thông nhà nước Iran đưa tin nước này đã gửi phản hồi về đề xuất của Mỹ thông qua trung gian Pakistan, nhằm chấm dứt xung đột trong khu vực Trung Đông. Tuy nhiên, các chi tiết cụ thể chưa được công bố và sự đồng thuận của hai bên về các điều khoản chưa được làm rõ.

Với việc Tổng thống Trump chuẩn bị thăm Trung Quốc vào ngày 14.5, cả Washington lẫn Bắc Kinh đều có động lực để tìm cách khép lại cuộc xung đột tại Trung Đông càng sớm càng tốt nhằm tránh thiệt hại kinh tế toàn cầu. Hôm 7.5, Thủ tướng Pakistan Shehbaz Sharif, một trong những bên trung gian và là chủ nhà của cuộc đàm phán giữa Mỹ và Iran từ đầu xung đột, cho biết các nỗ lực ngoại giao vẫn tiếp tục và Islamabad đang liên lạc ngày đêm với các bên nhằm kéo dài ngừng bắn, hướng tới đạt một thỏa thuận hòa bình.

Ngoại trưởng Rubio hôm 9.5 đã gặp Thủ tướng Qatar Mohammed bin Abdulrahman al-Thani tại Florida để thảo luận về ngăn chặn các mối đe dọa, thúc đẩy ổn định và an ninh trên khắp Trung Đông. Cùng ngày, một tàu chở khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) của Qatar di chuyển từ vùng Vịnh về hướng eo biển Hormuz để đến Pakistan. Reuters cho rằng đó có thể là tàu LNG đầu tiên của Qatar đi qua eo biển kể từ khi xung đột nổ ra và việc Iran để tàu đi qua là nhằm xây dựng lòng tin với Qatar và Pakistan.

Tin Gốc: Thanh Niên

Các tiếng gõ được ghi nhận khi lực lượng cứu hộ đu dây xuống một đường hầm thẳng đứng mới được phát hiện. Nhóm cứu hộ hy vọng lối này có thể mở ra đường tiếp cận an toàn hơn vào khu vực hang ngập thuộc tỉnh Xaisomboun (miền trung Lào), dẫn tới một khoang sâu nơi 2 người mất tích có thể đang trú lại.

"Chúng tôi vẫn chưa thể khẳng định chắc chắn tiếng gõ phát ra từ các nạn nhân bị mắc kẹt. Tuy nhiên, chúng tôi có thể xác nhận đã có tiếng gõ đáp lại các tín hiệu", chuyên gia lặn hang động người Thái Lan Kengkard Bongkawong nói với CNN ngày 1.6.

Trong vòng 24 giờ qua, lực lượng cứu hộ ghi nhận tiếng gõ đáp lại ít nhất 2 lần. Kỹ thuật viên cứu hộ người Thái Lan Manat Artmongkron cho biết âm thanh kêu cứu dường như phát ra từ độ sâu khoảng 70 m bên dưới đường hầm thẳng đứng. "Âm thanh có vẻ chỉ cách khoảng 5 m, làm dấy lên hy vọng rằng những người mất tích có thể đang ở gần đó", ông viết trên Facebook ngày 1.6.

Vụ mắc kẹt xảy ra vào ngày 20.5, khi 7 người đàn ông đi vào một hang động tại khu vực hiểm trở thuộc tỉnh Xaisomboun để tìm vàng nhưng bị kẹt lại do mưa lớn làm lở đất, bịt kín lối ra. Năm người đã sống sót và thoát khỏi đường hầm trong một chiến dịch giải cứu phức tạp vào ngày 29 - 30.5. Cả 5 người sống sót đang hồi phục trong bệnh viện sau hơn một tuần chỉ uống nước cầm hơi và ngủ để giữ sức trong hang.

Lực lượng cứu hộ hiện tiếp tục cuộc chạy đua để tìm kiếm 2 người còn lại, được cho là đã vào hang bằng một lối khác. Lực lượng cứu hộ đang sử dụng bản đồ được dựng lại với sự hỗ trợ của 5 người sống sót. Họ hy vọng đường hầm mới có thể nối với một lối đi khác nằm sâu bên trong khoang nơi các nạn nhân trước đó được tìm thấy.

Hiện tình hình tại cửa hang vẫn rất phức tạp do mưa gần đây gây lũ quét. Ông Bounkham Luanglath, Chủ tịch Hiệp hội Tình nguyện nhân dân Lào, ngày 1.6 cho biết lực lượng cứu hộ vẫn đang nỗ lực "bơm nước ra ngoài để làm khô hang nhanh nhất có thể". Ngoài bơm nước, lực lượng chức năng cũng tìm cách chặn các nguồn nước đổ vào khu vực và xây thêm hồ chứa tạm nhằm ngăn tình trạng ngập tiếp diễn.

Tin Gốc: Thanh Niên

Ông Drozdenko cho biết đây là một trong những đợt tấn công UAV lớn nhất từ trước đến nay nhằm vào khu vực, với hơn 60 thiết bị được ghi nhận trong đêm. Phần lớn UAV đã bị bắn hạ tại Primorsk - một trong những cửa ngõ xuất khẩu dầu lớn nhất của Nga, công suất khoảng 1 triệu thùng/ngày. Hiện không ghi nhận sự cố tràn dầu và đám cháy đã được khống chế, theo Reuters.

Phát ngôn viên Điện Kremlin Dmitry Peskov cảnh báo giá dầu toàn cầu có thể tiếp tục tăng nếu các cuộc tấn công của Ukraine gây thiệt hại cho hạ tầng xuất khẩu năng lượng của Nga.

Primorsk đã nhiều lần trở thành mục tiêu trong những tháng gần đây, khi Ukraine gia tăng các đòn tấn công vào cơ sở năng lượng Nga, trong bối cảnh các nỗ lực đàm phán do Mỹ làm trung gian rơi vào bế tắc. Ngoài Leningrad, các khu vực như Moscow, Kursk và Smolensk cũng ghi nhận các vụ tấn công bằng UAV, theo Hãng thông tấn TASS.

Trên nền tảng Facebook, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky ngày 3.5 xác nhận vụ tấn công cảng Primorsk, đồng thời cảm ơn các đơn vị tham gia và cho rằng những đòn đánh này trực tiếp làm suy giảm tiềm lực quân sự của Nga.

Ông Zelensky cũng cho biết Ukraine đã tấn công 2 tàu chở dầu thuộc "đội tàu bóng đêm" của Nga gần cảng Novorossiysk trên biển Đen. "Những tàu này từng được sử dụng tích cực để vận chuyển dầu, nhưng giờ thì không còn nữa", ông viết trên Telegram, đồng thời khẳng định Kyiv sẽ tiếp tục phát triển năng lực tấn công tầm xa trên biển, trên không và trên bộ.

Cùng ngày, Ukraine cáo buộc các đợt tấn công của Nga trong ngày đã khiến 10 người thiệt mạng và ít nhất 76 người bị thương trong đêm 2.5 rạng sáng 3.5. Không quân Ukraine cho biết đã bắn hạ 249 trong tổng số 268 UAV do Nga phóng trong đêm, bao gồm các UAV kiểu Shahed. Các khu vực bị ảnh hưởng gồm Dnipropetrovsk, Mykolaiv, Chernihiv, Odessa, Sumy, Donetsk, Zaporizhzhia và Kherson, theo The Kyiv Independent.

Theo tờ Financial Times ngày 3.5, Pháp và Đức được cho là đang ủng hộ mô hình "thành viên liên kết" cho Ukraine, trong bối cảnh ngày càng nhiều nước Liên minh châu Âu (EU) lo ngại việc gia nhập đầy đủ có thể mất một thập niên hoặc hơn.

Theo đề xuất, Ukraine sẽ có đại diện tại Nghị viện và Hội đồng EU nhưng không có quyền bỏ phiếu. Mô hình này cũng cho phép Kyiv từng bước hội nhập vào thị trường chung và các chương trình của EU, trong khi tạm thời chưa được tiếp cận các khoản trợ cấp lớn về nông nghiệp và phát triển khu vực.

Những nước ủng hộ cho rằng đây là "cầu nối" hướng tới tư cách thành viên đầy đủ, đồng thời tạo bước đệm về mặt chính trị và dư luận trong EU, theo Kyiv Post. Thủ tướng Đức Friedrich Merz mô tả đây là một "sự xích lại gần nhau từng bước mang tính chiến lược" khi việc gia nhập ngay lập tức chưa khả thi do tình hình chiến sự Ukraine vẫn tiếp diễn và những yêu cầu cải cách sâu rộng khắc khe.

Tuy nhiên, đề xuất này vấp phải phản ứng mạnh từ Kyiv. Ngoại trưởng Ukraine Andriy Sybiha bác bỏ bất kỳ hình thức "thành viên giả" hay "một phần" nào, khẳng định Ukraine muốn hội nhập đầy đủ với toàn bộ quyền và nghĩa vụ.

Tranh luận diễn ra trong bối cảnh EU đang chuẩn bị gói hỗ trợ tài chính trị giá 90 tỉ euro và hướng tới mở các vòng đàm phán gia nhập vào mùa hè năm nay. Thủ tướng sắp nhậm chức của Hungary Péter Magyar được cho là sẽ ủng hộ gói vay 90 tỉ euro, nhưng để ngỏ khả năng chỉ ủng hộ tiến trình gia nhập EU nếu Ukraine tăng cường quyền cho cộng đồng thiểu số người Hungary.

Ngày 2.5, Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk cảnh báo về sự "tan rã từ bên trong" của Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO), trong bối cảnh Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố sẽ tiếp tục cắt giảm hiện diện quân sự của Mỹ tại châu Âu.

"Mối đe dọa lớn nhất đối với cộng đồng xuyên Đại Tây Dương không phải là kẻ thù bên ngoài, mà là sự tan rã liên tục của chính liên minh chúng ta", ông Tusk viết trên mạng xã hội X và kêu gọi các nước thành viên hành động để đảo ngược xu hướng này.

Trước đó, Bộ Quốc phòng Mỹ thông báo kế hoạch rút khoảng 5.000 binh sĩ khỏi Đức, dự kiến hoàn tất trong vòng 6 - 12 tháng. Lầu Năm Góc không nêu rõ các căn cứ bị ảnh hưởng, cũng như điểm đến tiếp theo của lực lượng này, theo The Kyiv Independent.

Quan hệ xuyên Đại Tây Dương đã trở nên căng thẳng trong những tháng gần đây, liên quan chính sách thuế quan của Mỹ, đề xuất sáp nhập Greenland và khác biệt quan điểm trong các vấn đề an ninh. Áp lực càng gia tăng sau các cuộc tấn công của Mỹ và Israel vào Iran.

Trong một cuộc phỏng vấn với The Telegraph hồi tháng 4, ông chủ Nhà Trắng cho biết ông đang "nghiêm túc cân nhắc" việc rút Mỹ khỏi NATO.

Phản ứng trước kế hoạch rút quân, Bộ trưởng Quốc phòng Đức Boris Pistorius cho rằng đây là tín hiệu buộc châu Âu phải tăng cường năng lực phòng thủ. Ông cho biết động thái này sẽ ảnh hưởng đến lực lượng khoảng 40.000 binh sĩ Mỹ đang đồn trú tại Đức, đồng thời nhấn mạnh: "Chúng ta, những người châu Âu, phải gánh vác nhiều trách nhiệm hơn đối với an ninh của chính mình".

Trong khi đó, một số nghị sĩ Mỹ bày tỏ lo ngại. Thượng nghị sĩ Roger Wicker và Hạ nghị sĩ Mike Rogers cảnh báo việc giảm hiện diện quân sự tại châu Âu quá sớm có thể làm suy yếu khả năng răn đe và "gửi tín hiệu sai lầm" tới Nga. Họ cho rằng lực lượng Mỹ nên được điều chuyển về phía đông thay vì rút bớt khỏi khu vực, theo Reuters.

Tin Gốc: Thanh Niên